Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/9137 E.,  2023/2438 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/9137
Karar No : 2023/2438

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın beyan edilenden farklı bir tarife istatistik pozisyonuna girdiğinden dolayı %18 K.D.V.'ne tabi ve İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin 2007/5 sayılı Tebliğ uyarınca brüt ağırlık üzerinden 10.000 USD gözetime tabi olduğunu bildiren işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu eşyanın hangi GTİP'te olduğunun bilirkişi incelemesi ile belirlenmesi gerektiği, İzmir Ticaret Odasınca verilmiş olan bilirkişi raporunun Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından esas alınarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiği, bu raporda eşyanın hediyelik eşya olduğunun tespit edildiği, idare mahkemesince bu raporun esas alınmadığı, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, adına kayıtlı … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı olan ve harf treni veya isim treni olarak adlandırılan eşya 860 kapta ahşap süs eşyası olarak … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmiştir.
Ancak davalı idarece söz konusu eşyanın … gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğu tespit edilmiş ve bu nedenle de gözetim uygulamasına tabi olduğu davacıya bildirilmiştir.
Davacı şirket tarafından da söz konusu eşyanın hediyelik eşya olduğundan bahisle Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne itiraz edilmiş ve itirazın … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
Bu arada İzmir Gümrük Muhafaza, Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü tarafından davacı şirket yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunulmuş olup, Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından İzmir Ticaret Odasından alınan 23/01/2013 tarihli raporda, söz konusu eşyanın hediyelik eşya olduğunun ve oyuncak olmadığının belirtilmesi üzerine davacı şirket yetkilisi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4458 sayılı Gümrük Kanun'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı belirtilmiş, 3. fıkrasında, Gümrük Tarifesinin: a) Bakanlar Kurulunca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini, b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt açılımlar ekleyen ve eşya ticaretine ilişkin tarife önlemlerinin uygulanması için tespit edilen diğer cetvelleri, c) Türk Gümrük Tarifesinin kapsadığı eşyaya uygulanacak; - Gümrük vergi oranlarını, - Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini, d) Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli bir tarife uygulaması gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını, e) Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamalarını, f) İthalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalarını, g) Yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını kapsayacağı, 7. fıkrasında da; Gümrük Tarife Cetveli, izahname ve eşya fihristinin müsteşarlıkça hazırlanacağı ve Resmi Gazete'de yayımlanacağı, bu şekilde yayımlanan metinlerin idari ve kazai uygulamalarda esas tutulacağı hüküm altında alınmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." kuralı yer almaktadır.
Bilirkişiye başvurulmasındaki amacın, hukuka uygun karar verebilmek için gerekli verilere ulaşmak olduğu göz önünde tutulduğunda, bilirkişilerin uyuşmazlık konusunda özel ve teknik bilgiye sahip olan kişiler arasından seçilmesi gerektiği kuşkusuz olup, bilirkişilerce düzenlenen raporda, sorulara verilen cevapların şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, rapor içeriğinin ise hükme esas alınabilecek nitelikte olması gerekmektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 282. maddesinde, "Hakim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." hükmü yer aldığından; sunulan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek yeterlikte olmaması veya taraflarca yapılan itirazları karşılamaması halinde bilirkişilerden ek rapor istenilebileceği veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği gibi verilen rapor dikkate alınmadan uyuşmazlığın çözümüne engel bir düzenlemenin bulunmadığı da açıktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinde, uyuşmazlığın, davacı şirket tarafından, 08/10/2012 tarih ve 14498 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile harf treni veya isim treni olarak adlandırılan eşyanın ahşap süs eşyası olarak … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmesi ancak idarece söz konusu eşyanın … gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğunun tespit edilerek gözetim uygulamasına tabi tutulmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından eşyanın oyuncak niteliğinde olmadığı, hediyelik eşya niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir. Dolayısıyla uyuşmazlığın çözümü, eşyanın ahşap süs eşyası niteliğinde mi oyuncak niteliğinde mi olduğunun tespit edilmesine bağlıdır.
İdare Mahkemesince her ne kadar söz konusu eşyanın her iki pozisyona da girebilecek türde olduğu, bu nedenle daha özel bir pozisyon olan … gümrük tarife istatistik pozisyonuna dahil olması gerektiği sonucuna varılmış ise de İzmir Gümrük Muhafaza, Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü tarafından suç duyurusunda bulunulması üzerine Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından İzmir Ticaret Odasından alınan 23/01/2013 tarihli raporda, söz konusu eşyanın hediyelik eşya olduğunun ve oyuncak olmadığının belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, idare mahkemesince, ithale konu eşyanın muhteviyatının şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, davacı tarafından ithal edilmek istenen eşyanın, davacının gümrük giriş beyannamesinde beyan ettiği gibi ahşap süs eşyası mı yoksa idarenin tespit ettiği gibi oyuncak niteliğinde eşya mı olduğunun yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi ve sunulacak rapor da dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/05/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.