8. Hukuk Dairesi 2024/988 E.,  2025/6696 K.

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2020/2 E., 2023/18 K.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava konusu taşınmazın bulunduğu ... ili Soma ilçesi ... Mahallesinde 1976 yılında 766 Sayılı Tapulama Kanunu’na göre yapılan arazi kadastrosu, 6831 sayılı Orman Kanunu'na (6831 sayılı Kanun) göre yapılıp 09.03.2011 tarihinde ilan edilen orman Kadastrosu ve 2/B çalışması ile 2023 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a maddesi gereğince yapılan uygulama kadastrosu bulunmakta olup, arazi kadastrosu sonucunda dava konusu 50 parsel sayılı taşınmaz, 31.03.1948 tarihli ve 127 sıra numaralı 27.570 m² yüzölçümlü tapu kaydı ve 1417 tahrir numaralı 23.000 m² yüzölçümlü vergi kaydı nedeniyle 54.500,00 m² yüzölçümlü olarak ve palamutluk niteliği ile dava dışı ... adına tespit ve tescil edildikten sonra 2010 yılında davalıların murisi ... tarafından tapuda kayden satın alınmak suretiyle tapuya tescil edilmiştir. Orman kadastrosu çalışmasında ise dava konusu taşınmaz, orman sınırları dışında orman sayılmayan yer olarak tespit edilmiştir.
Davacı ... İdaresi vekili 19.08.2011 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; ... ili Soma ilçesi ... Orman İdaresinin orman hudutlarında kalan ... köyünde orman kadastrosunun yapıldığını ve 09.03.2011 tarihinde ilan edildiğini, yapılan araştırmada J-18-C-05-C numaralı paftada yer alan 50 numaralı parselin orman ile irtibatlı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenler ile Soma ilçesi ... köyü 50 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline; yapılacak yargılama neticesinde orman olarak tespit edilecek olan kısmın tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı taşınmazın 04.05.2010 tarihinde tapu kaydında hiç bir takyidat olmaksızın müvekkili tarafından satın alındığını, taşınmazın kadastro tespitinin 1974 senesinde kesinleşmiş olduğunu, müvekkilinin bu taşınmazı ziraat yapmak amacıyla satın aldığını, taşınmazın zeytinlik ve sulu tarım yapılan konumda ve sulama havzasında bulunduğunu, orman ile irtibatının olmadığını, orman vasfında olmadığını, tapu kaydında hiç bir şerh bulunmamasına rağmen taşınmazın orman olarak sınırlandırılması halinde uğrayacakları zarar ve ziyanın dahi Hazineden tazminini talep ve dava etme haklarını saklı tuttuklarını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin 17.02.2016 tarihli ve 2013/9 Esas, 2016/2 Karar sayılı kararıyla; "taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenilen mahalli bilirkişilerin beyanı, uzman bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 07.12.2015 tarihli bilirkişi raporunun tespit ve sonucuna göre; davalı Soma ilçesi ... Mahallesi (köyü) 50 sayılı parselin raporda (B) harfi ile gösterilen kısmının, nitelik araştırması ve zemindeki fiili durumu itibarıyla orman sayılan yerlerden olduğunun sübuta erdiği" gerekçesiyle, davacının orman kadastrosuna yönelik itiraz davasının kabulüne, Soma İlçesi ... köyü (Mahallesi) 50 parselin fen bilirkişisi kontrol memurunun ... ve orman bilirkişisi orman yüksek mühendisi ...tarafından 07.12.2015 tarihinde tanzim edilen ortak raporun Ek-8 sırasında kayıtlı kroki ile köşe koordinat noktaları (B) harfi ile işaretli olarak gösterilen, koordinat çizelgesi ve alan hesabı cetvelinde (B) harfi ile işaretli, 45.156,03 m² hesaplanan yerin orman sayılan yer olduğunun kabulüne, (B) harfi ile işaretli bu yerin Devlet ormanı olarak sınırlandırmasına karar verilmiş, hükmün, davalı ... mirasçıları tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 22.11.2017 tarihli ve 2016/5638 Esas, 2017/9820 Karar sayılı ilamıyla hüküm onanmış; hükmün davalı ... mirasçıları tarafından karar düzeltme yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 17.06.2019 tarihli ve 2019/1657 Esas, 2019/4047 Karar sayılı ilamıyla; "İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve incelemenin hükme yeterli olmadığı, taşınmazın tespitine dayanak Mart 1948 tarihli ve 127 sıra numaralı tapu kaydının tüm tedavülleri ile getirtilmediği, yapılan keşifte dayanak tapu kaydının sınırları yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından sorularak uygulanmadığı, taşınmaza uyup uymadığının saptanmadığı, dava konusu taşınmaza komşu tüm parsellerin kadastro tutanakları, davalı iseler dava dosyaları, kesinleşerek tapuya kaydedilmiş iseler tapu kayıtları ve dayanaklarının eksiksiz olarak getirilmediği, hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda değerlendirmesi yapılan 1954 tarihli hava fotoğrafında taşınmazın (A) ve (B) bölümlerinin görünümlerinin benzer olduğu halde (B) bölümünün orman olup olmadığı hususunda tereddüt oluştuğu, dosya kapsamında yapılan araştırmanın bu hali ile yetersiz olduğu, çekişmeli taşınmazın orman olup olmadığını ve hukuki durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmadığı, usulüne uygun tapu kaydı uygulaması ile orman araştırması yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın belirtilen nedenler ile bozulması gerekirken, yanılma sonucu yazılı şekilde onandığı..." gerekçesiyle davalılar vekilinin karar düzeltme itirazının kabul edilip onama kararı kaldırılmış ve İlk Derece Mahkemesi kararı açıklanan nedenlerle bozulmuştur.
Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "Bilirkişi raporuna göre ... ili Soma ilçesi ... Mahallesi 50 parsel sayılı taşınmazın 45.156,03 m² yerin orman sayılan yerlerden olduğu ve (B) harfi ile işaretli yerin Devlet ormanı olarak sınırlandırılmasının uygun olacağının belirtildiği, bozma ilamı doğrultusunda eksik hususların tamamlandığı gerekçesiyle," davanın kabulüne, ... ili Soma ilçesi ... Mahallesi 50 parsel sayılı taşınmazın 13.12.2021 tarihli ortak bilirkişi raporu ve 05.05.2023 tarihli ortak bilirkişi ek raporu doğrultusunda; ortak raporda kayıtlı kroki ve köşe koordinat noktalarında (B) ile işaretli olarak gösterilen 45.156,03 m² yerin orman sayılan yerlerden olduğunun kabulüne, (B) harfi ile işaretli yerin Devlet ormanı olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davalı ... ve arkadaşları vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ... havzasında bulunduğunu, ... ovasında orman bulunmasının coğrafi olarak kabul edilemeyeceğini, bilirkişi raporunda çalılık ve makilik olarak belirtilen alanın orman vasfında olduğuna karar verildiğinden kararının bu yönüyle de bozulması gerektiğini, dava konusu parselin dayanağı olan 1948 tarihli ve 127 sıra numaralı tapu kayıtları 1948 yılında oluştuğundan 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun) kapsamında olmadığını, dava konusu gayrimenkulün bitki örtüsü bakımından orman vasfında olmadığını, 3 hektarın üzerinde ve tapulu yerlerin özel ormana konu olabileceğini, taşınmazın orman vasfında olduğu iddiasının kabulü halinde dava konusu yerin özel orman olarak değerlendirilmesini istediklerini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
Dava, orman kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince 50 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda (B) harfi ile işaretli 45.156,03 m² yüzölçümlü kısmının Devlet ormanı olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Şöyle ki; İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamında taşınmazın tespitine dayanak Mart 1948 tarihli ve 127 sıra numaralı tapu kaydının tüm tedavülleri ile birlikte getirilerek tapu kaydı uygulaması yapılması gerektiği belirtilmiş olup, bozma sonrası yapılan keşifte dava konusu taşınmaza uygulanan tapu kaydının mahalli bilirkişilerce dava konusu yere uygulandığı belirtilmiş ise de tapu/vergi kayıtları dosya arasında bulunmadığından tapu kaydı uygulamasının yöntemine uygun yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır. Bunun yanında 13.08.2015 tarihli keşif sonucu düzenlenen orman mühendisi bilirkişi raporu ekindeki 1954 yılına ait hava fotoğrafının incelenmesinde dava konusu taşınmazın batı kısmının açık görünümde olduğu, 26.10.2021 tarihli keşif sonucu düzenlenen bilirkişi heyet raporu ekindeki 1954 yılına ait hava fotoğrafının incelenmesinde ise dava konusu taşınmazın batı kısmının koyu görünümde olduğu ve taşınmaza ilişkin kadastro paftası ile hava fotoğrafı ölçeklerinin doğru çakıştırılıp çakıştırılmadığı hususunda tereddüt hasıl olduğu, yine 1954 yılına ait hava fotoğrafının incelenmesinde dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaçlarının cinsi ve yaşına ilişkin yeterli açıklamada bulunulmadığı ve yapılan orman araştırmasının da hüküm kurmaya elverişli olmadığı, bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca varabilmek için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, dava konusu taşınmaza ilişkin güncel tapu kaydı, dava konusu taşınmazın tespitine esas 1417 tahrir numaralı 23.000 m² yüzölçümlü vergi kaydı ile 31.03.1948 tarih, cilt: 49, sayfa: 3, sıra: 127 de kayıtlı 27.570 m² yüzölçümlü tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin, plan, harita ve krokilerinin, ifraz görmüş ise ifraz haritalarının, ilk tesisi Mahkeme ilamına dayanıyorsa ilam örneği ile haritalarının, kadastro sırasında revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazlara ait kadastro tutanak örneklerinin, tedavüller sırasında kayıtların yüzölçümü ve sınırlarında değişiklik olmuşsa sebebinin açıklanarak buna ilişkin belgelerin onaylı örnekleri okunaklı ve tapu geldi gittileri bilgisayar çıktılı olmak şartıyla denetime elverişli olacak şekilde ilgili yerlerden getirtilmeli, yine dava konusu taşınmaza komşu olan 76, 77, 81, 51, 49, 122, 123, 120, 121, 119, 110, 1 17... parsel numaralı taşınmazların güncel tapu kayıtları, kadastro tutanakları, davalı iseler dava dosyaları, kesinleşerek tapuya kaydedilmiş iseler tapu kayıtları ve bu taşınmazlara ilişkin kadastro tespitinde uygulanan tapu ve vergi kayıtlarının ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm tedavüllerinin onaylı suretleri ilgili yerlerden getirtilmeli, yöreye ait en eski tarihli dahil memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı dosya arasına alınmalı, bundan sonra yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir harita mühendisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, getirtilen belgeler dava konusu taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu, 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 tarihli ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 tarihli ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarihli ve 7/25 E.K. sayılı kararlarıyla; iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kadastro Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli, yukarıda değinilen memleket haritası, hava fotoğrafı ve amenajman planları harita mühendisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, dava konusu taşınmazlar çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı, yine yapılacak keşifte dava konusu 50 parsel sayılı taşınmazın edinme sebebinde belirtildiği üzere uygulanan tapu kaydının 50... parsel sayılı taşınmazları kapsadığının belirtilmesi hususu da dikkate alınarak, dayanak tapu kaydı ile tahrir kaydı yöntemince yerel bilirkişi ve harita mühendisi bilirkişi eliyle zemine uygulanmalı, hudutları yerel bilirkişiden sorulup irdelenmeli, komşu taşınmazlara uygulanan tapu ve vergi kayıtlarında dava konusu taşınmazın ne okuduğu belirlenerek sınır denetimi yapılmalı, dava konusu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı ve dayanılan tapu kaydının mahalline uyup uymadığı tespit edilmeli, tapu kaydı uyuyor ise, tapu kaydına 3402 sayılı Kanun'un 20/B maddesi bağlamında öncelikle kapsam tayin edilmeli, tapu kaydının değişebilir sınırları içerdiği kabul edildiği takdirde ise, yöntemince zemine uygulanıp, 3402 sayılı Kanun'un 20/C ve 21. maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek sabit ve kesinleşmiş sınırdan başlamak koşulu ile kapsamı belirlenmeli ve harita mühendisi bilirkişiye tapu kaydının sınırları itibarıyla kapsadığı alanı ve yüzölçümüyle geçerli kapsamını ayrı ayrı gösteren ayrı renkli kalemlerle işaretli müşterek imzalı kroki düzenlettirilmeli; taşınmazın kapsamı, orman veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının sınırda bulunan ormandan açma yapılarak kazanıldığı kabul edilmeli ve dayanak tapu kaydının eski tarihli resmî belgelerdeki nitelendirilmesine göre 3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısında hukuki geçerliliğini yitirip yitirmediği tartışılarak dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
İlk Derece Mahkemesince, belirtilen hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
30.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.