12. Ceza Dairesi 2022/4832 E.,  2024/3564 K.

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/187 E., 2021/406 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin uzun tutukluluk ve makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 300.000 TL maddi ve 1.000.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 62.630,50 TL maddi ve 120.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükmün yalnızca davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın süresinde açılmadığına, tazminat şartlarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğuna, vekalet ücretine, davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının uzun tutukluluk süresi ve makul sürede yargılanmadığını, hükmedilen tazminat miktarlarının eksik olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gebze l. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/329 Esas - 2019/47 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının suç işlemek için örgüt kurmak, kurulan örgüt içinde yer almak ve nitelikli yağma suçlarından 01/11/2007-14/07/2015 tarihleri arasında 2812 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 01/03/2019 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR
Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, kurulan örgüt içinde yer almak ve nitelikli yağma suçlarından 01/11/2007 –14.07.2015 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile 62.630,50 TL maddi ve 120.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ilişkin hükme yönelik yalnızca davalı vekili tarafından istinaf edilmesi neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı istinaf başvurusunda bulunmayan davacı vekilinin davacı aleyhine sonuç doğurmayan Bölge Adliye Mahkemesi hükmünü temyiz etme hak ve yetkisinin bulunmadığı ancak davacının hükmü katılma yoluyla temyiz edebileceği, davacı vekilinin davalı tarafın temyiz dilekçesinin kendisine 19.06.2021 tarihinde tebliği üzerine 22.06.2021 tarihinde verdiği dilekçesi ile hükme ilişkin sebeplerini bildirerek katılma yoluyla temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekili ile davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1-Maddi tazminatın, davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "62.618,26" TL yerine, hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak bu miktarın üstünde kalacak şekilde "62.630,50" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

3- Davacının Gebze l. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/329 Esas - 2019/47 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında yapılan yargılama neticesinde 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan 10 ay hapis ve 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve CMK'nın 231/5 maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında, davacı hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin 5 yıllık denetim süresinin sonucunda ne şekilde karar verildiği araştırılıp, davacının tutuklulukta geçirmiş olduğu sürenin mahsup edilebileceği husususun gözetilmemesi,

4-Dava dilekçesinde davacının uzun tutukluluk ve makul süre de yargılanmama nedenine de dayalı olarak CMK'nın 141 vd. maddeleri gereğince tazminat talebinde bulunduğu halde mahkemece bu hususta olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan hüküm kurulması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davalı vekili ile davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

02.07.2024 tarihinde karar verildi.