11. Ceza Dairesi 2026/821 E.,  2026/6794 K.

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/910 Değişik İş
ŞİKÂYETÇİ : ...
ŞÜPHELİ : ...
SUÇLAR : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik
İNCELEME KONUSU
KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan
itirazın reddi
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
... Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.12.2022 tarihli ve 2022/34345 Soruşturma, 2022/46841 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 06.04.2023 tarihli ve 2023/910 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 06.04.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 29.12.2025 tarihli ve 2023/24889 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.01.2026 tarihli ve KYB-2026/1757 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.01.2026 tarihli ve KYB-2026/1757 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre; müştekinin, şüpheliden 44... plaka sayılı aracı 105.000 km göstergede satın aldığı ve fakat sonrasında aracın kilometresinin düşük gösterildiğini öğrendiği ve bu nedenle şikayetçi olduğu olayda; basit bir araştırma ile gerçeğin öğrenebileceğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüphelinin beyanın alınması, aracın kilometresinde düşürme yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise ne zaman yapıldığının araştırılması, bu hususta gerekirse bilirkişi incelemesi yapılması, olayın aydınlatılmasına yarar sair delillerin toplanması sonrasında yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde, şüpheli hakkında dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.12.2022 tarihli ve 2022/34345 Soruşturma, 2022/46841 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına şikâyetçi vekili tarafından 19.01.2023 tarihli dilekçeyle itiraz edilmesi üzerine, merci ... 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 06.04.2023 tarihli ve 2023/910 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmesini müteakip, şikâyetçi vekilinin 12.01.2023 tarihinde verilen aynı mahiyetteki dilekçesine istinaden ... 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.06.2023 tarihli ve 2023/772 Değişik İş sayılı itirazın reddine ilişkin kararının hukuki değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede; şikâyetçinin, şüpheli adına kayıtlı olan ve 105.000 kilometrede olduğu belirtilen 44 .. ... plaka sayılı aracı, ... 8. Noterliğinin 14.01.2022 tarihli ve 306 yevmiye sayılı araç satış sözleşmesine istinaden satın aldığının, araç teslim alındıktan sonra yapılan incelemelerde satış öncesi hasarsız olduğu bildirilen aracın daha önce tamamen yandığının, bu nedenle motor ve şasisinin değiştirildiğinin, bu hususların ruhsata işlenmediğinin ve gerçek kilometresinin çok daha fazla olduğunun öğrenildiğinin, böylece şüpheli tarafından şikâyetçiye kilometresi düşürülmüş, motor ve şasi numarası değiştirilmiş, hasarlı araç satılmak suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarının işlendiğinin iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; şikâyetçinin, şüphelinin ve tanık olarak isimleri bildirilen ... ile ......... beyanlarının alınması, suça konu aracın geçmişe yönelik tüm tramer ve varsa servis kayıtlarının getirtilmesi, araçtaki motor, şasi ve kilometre değişikliklerinin ne şekilde ve nasıl gerçekleştiğinin, bu değişikliklerin ruhsata işlenip işlenmediğinin tespit edilmesi, mevcut durumun basit bir kontrol ile anlaşılıp anlaşılmayacağının belirlenmesine yönelik teknik bilirkişiden rapor alınması, şüpheli ile şikâyetçi arasında araç satışına ilişkin herhangi bir sözleşme bulunup bulunmadığının taraflardan sorulmak suretiyle belirlenmesi ve mümkün olması halinde bu sözleşmenin dosyaya eklenmesi, aracın şüpheliden önceki maliklerinin beyanlarına başvurulması suretiyle araçtaki değişikliklerin kimin mülkiyetindeyken gerçekleştirildiğinin tespitine çalışılmasından sonra, somut olayda atılı suçların unsurlarının bulunup bulunmadığının tayin ve takdiri gerekirken; "...araç kilometresinin oynanmasına ilişkin müştekinin basit bir araştırma ile gerçeği öğrenebileceği, Yargıtay kararlarının belirtildiği üzere basit bir araştırma ile gerçeğin ortaya çıkacağından eylemlerin nitelikli yalan ve aldatma olarak kabul edilemeyeceğinden dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı durumun hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 06.04.2023 tarihli ve 2023/910 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.06.2026 tarihinde karar verildi.