MİLLİ EMLAK GENEL
TEBLİĞİ(SIRA NO: 345)
BİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam,
Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Genel
Tebliğin amacı, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesinin
(B) bendine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan ve çıkarılacak
yerlerin değerlendirilmesine ilişkin esas ve usullerin belirlenmesidir.
KapsamMADDE 2 – (1) Bu Genel
Tebliğ; 6831 sayılı kanunun 20/6/1973 tarihli ve 1744 sayılı Kanunla değişik 2
nci maddesi ile 23/9/1983 tarihli ve 2896 sayılı, 5/6/1986 tarihli ve 3302
sayılı Kanunlarla değişik 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine veya
kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre Hazine adına orman sınırları dışına
çıkarılan ve çıkarılacak yerlerde uygulanır.
DayanakMADDE 3 – (1) Bu Genel
Tebliğ; 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının
Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin
Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanuna
dayanılarak hazırlanmıştır.
TanımlarMADDE 4 – (1) Bu Genel
Tebliğde geçen;
a) 2/B alanları: 6831 sayılı
Kanunun 1744 sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesi ile 2896 ve 3302 sayılı
kanunlarla değişik 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine veya
kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre Hazine adına orman sınırları dışına
çıkarılan ve çıkarılacak yerleri,
b) Akdi halef: Doğrudan satış
işlemlerinde taşınmazı kullanıcılarından satın aldığını Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten sonra noter tarafından düzenlenen muvafakatnameyle belgeleyen
kişileri,
c) Bakanlık: Maliye Bakanlığını
(Milli Emlak Genel Müdürlüğü),
ç) Emlak vergi değeri:
Taşınmazın, 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu
maddesine göre belirlenen asgarî metre kare birim değeri üzerinden hesaplanacak
bedelini,
d) Güncelleme listesi: 21/6/1987
tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun ek 4 üncü maddesine göre düzenlenen
ve 2/B alanlarından daha önce kullanım kadastrosu yapılan yerler hakkındaki fiili
kullanım durumlarını, varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait
olduğunu ve kim veya kimler tarafından ne zamandan beri kullanıldığını gösteren
ve tescil edilen listeleri,
e) Hak sahibi: Kanunda belirtilen
yükümlülüklere uyulması şartıyla doğrudan satın alma ve iade hakkına sahip
olanları,
f) İdare: İllerde
defterdarlıkları, ilçelerde mal müdürlüklerini,
g) Kadastro tutanağı: 3402 sayılı
Kanuna göre düzenlenen ve 2/B alanlarının fiili kullanım durumlarını gösteren
ve kesinleşen tutanakları,
ğ) Kanun: 19/4/2012 tarihli ve
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına
Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait
Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunu,
h) Proje alanı: 2/B alanlarını ve
proje bütünlüğünü sağlamak amacıyla gerektiğinde bu alanların dışında kalan
yerleri de kapsayan ve sınırları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Toplu Konut
İdaresi Başkanlığı veya ilgili büyükşehir ya da diğer belediyelerce belirlenen
ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanan gecekondu veya kentsel dönüşüm
projesi uygulanacak alanları,
ı) Rayiç bedel: Taşınmazın,
8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu veya 29/6/2001 tarihli ve
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer
Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit
ve takdir edilen bedelini,
i) (Değişik
bent:RG-9/2/2013-28554) (Değişik ibare:RG-23/3/2013-28596) Tarımsal amaç
dışında kullanılan taşınmazlarda satış bedeli: Birden fazla taşınmazda hak
sahibi olunması halinde yüzde elli satış bedeli hesaplaması hak sahibinin
tercih edeceği sadece bir taşınmaz için uygulanması şartıyla, hak sahiplerine
doğrudan satılacak taşınmazların dört yüz metrekareye kadar olan kısmı için
rayiç bedelin yüzde ellisini, hak sahipliğinin devredilmesi halinde ise
taşınmazın sadece dört yüz metre karesi için rayiç bedelin yüzde ellisi esas
alınarak ve hak sahiplerinin hisselerine oranlanmak suretiyle hesaplanacak
bedeli, taşınmazın bundan fazlası ile diğer taşınmazları için rayiç bedelin
yüzde yetmişini,
j) Satış işlemleri: Peşin
satışlarda bedelin tahsilinden ferağ dahil diğer işlemlere, taksitli satışlarda
ise sözleşmenin düzenlenmesine kadar olan süreci,
k) (Mülga:RG-9/2/2013-28554) (Yeniden
düzenleme:RG-23/3/2013-28596) Tarımsal amaçlı yapı: Toprak koruma ve
sulamaya yönelik altyapı tesisleri, entegre nitelikte olmayan hayvancılık ve su
ürünleri üretim ve muhafaza tesisleri ile zorunlu olarak tesis edilmesi gerekli
olan müştemilatı, mandıra, ağıl, kümes, üreticinin bitkisel üretime bağlı
olarak elde ettiği ürünü için ihtiyaç duyacağı yeterli boyut ve hacimde
depolar, un değirmeni, tarım alet ve makinelerinin muhafazasında kullanılan
sundurma ve çiftlik atölyeleri, seralar, tarımsal işletmede üretilen ürünün
özelliği itibarıyla hasattan sonra iki saat içinde işlenmediği takdirde ürünün
kalite ve besin değeri kaybolması söz konusu ise bu ürünlerin işlenmesi için
kurulan tesisler ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından tarımsal
amaçlı olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan diğer tesisleri,
l) (Ek:RG-23/3/2013-28596)
Tarımsal amaçla kullanılan taşınmazlarda satış bedeli: Tamamen ve münhasıran
bilfiil tarımsal amaçlı olarak kullanılan taşınmazlar ile bu taşınmazların üzerinde
bulunan tarımsal amaçlı yapılar ve sürekli ikamet edilen konutların bulunduğu
kısımlarda rayiç bedelin yüzde ellisini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜMDoğrudan Satış
İşlemleriDoğrudan satın alma hakkından
yararlanacak kişilerin belirlenmesi ve ilan edilmesiMADDE 5 – (1) 2/B alanları
kullanıcılarının hak sahibi olabilmesi için;
a) Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce 3402 sayılı Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen güncelleme
listeleri veya kadastro tutanaklarına göre oluşturulan ya da Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten sonra 3402 sayılı Kanun hükümleri uyarınca düzenlenecek
güncelleme listeleri veya kadastro tutanaklarına göre oluşturulacak tapu
kütüklerinin beyanlar hanesinde isimlerinin yer alması ve bu kişilerin
31/12/2011 tarihinden önce kullanıcı ve/veya muhdesat sahibi olduklarının
belirtilmesi,
b) Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içinde, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra hak
sahipliği tespit edileceklerin ise kadastro tutanaklarının kesinleştiği veya
güncelleme listelerinin tescil edildiği tarihten itibaren sekiz ay içinde
İdareye başvurması,
c) İdarece tebliğ edilen satış
bedelinin itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilmesi,
gerekmektedir.
(2) Kesinleşmiş mahkeme
kararlarına göre 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcı ve/veya muhdesat sahibi
oldukları tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilenler de İdarece tebliğ
edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmemeleri halinde hak sahibi
olarak kabul edilecektir.
Buna göre mahkemelerce;
-Orman İdaresince orman olduğu
iddiasıyla açılan davalar sonucunda taşınmazın kısmen 2/B olduğuna ve
kullanıcısı bulunduğuna ilişkin tapu kütüğüne belirtme konulmasına,
-2/B kapsamında kalıp tapu
kütüğünde yer alan kullanıcı belirtmelerinin düzeltilmesine,
-Kullanıcısı bulunmasına rağmen
buna ilişkin belirtme konulmamış taşınmazların mevcut kullanıcıları tarafından
açılan dava sonucunda taşınmazın tapu kütüğüne belirtme konulmasına,
ilişkin verilmiş kararlar ile vb.
kararlar bu kapsamda kabul edilecektir.
İdarece yapılan inceleme sonucunda;
tapu kütüğünde, kullanıcı ve/veya muhdesat sahiplerinin taşınmazı 31/12/2011
tarihinden önceki kullanımları konusunda bilgi bulunmaması halinde; 31/12/2011
tarihinden önce kesinleşen mahkeme kararlarında kullanıcı ve/veya muhdesat
sahibi olarak gösterilen kişilerin bu tarih itibariyle kullanıcı ve/veya
muhdesat sahibi oldukları kabul edilecektir. Ancak, 31/12/2011 tarihinden sonra
kesinleşen mahkeme kararlarında ve bu karara istinaden tapu kütüğüne konulan
belirtmelerde, kullanıcı ve/veya muhdesat sahiplerinin taşınmazı bu tarihten
önceki kullanımları konusunda dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelere
(bilirkişi raporları vb.) bakılacaktır. Dava dosyasında buna yönelik bilgi
bulunmaması durumunda ise; hava fotoğrafı, tespit tutanağı, yapı tatil veya
kaçak inşaat zaptı, adli ve idari yargı mercilerince verilmiş kararlar, seçmen
kütük kayıtları, taşınmaz üzerindeki yapıya ait elektrik, su, telefon, doğalgaz
faturaları veya benzeri aboneliklerin tesis tarihlerini gösteren ve ilgili
birimlerden alınacak yazılar, ecrimisil ihbarnamesi vb. belgeler kullanıcı
ve/veya muhdesat sahibinden istenilecek ve buna göre işlem yapılacaktır.
(3) İkinci fıkra kapsamındaki
satın alma başvuruları, mahkeme kararları kesinleşen taşınmazlar için Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
sonra kesinleşeceklerde ise kesinleşme tarihinden itibaren sekiz ay içinde
yapılacaktır.
(4) Tapu ve kadastro veya imar
mevzuatına göre kişiler adına oluşturulan veya özel kanunları gereğince Devlet
tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz
olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar
ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ve açılan
davalar sonucunda Hazine adına tescil edilen taşınmazın, iadesinden
yararlanabilecek kişiler ile mevcut kullanıcılarının farklı kişiler olması
durumunda, kullanıcıların doğrudan satın alma hakkı ancak iade hakkından
yararlanacak kişilerin bu hakkından yararlanmamaları durumunda doğabilecektir.
(5) Kadastro tutanaklarında veya
güncelleme listelerinde kullanıcı ve/veya muhdesat sahibi olarak bildirilen
kişilerin haklarını, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra noterde
düzenlenecek muvafakatnameyle kendisine devrettiğini belgeleyen akdi haleflerin
başvuruları İdarece kabul edilecektir. Kullanıcılar ve/veya muhdesat sahipleri,
İdareye başvuru yaptıktan sonra da haklarını noterde düzenlenen
muvafakatnameyle akdi haleflere devredebileceklerdir. (Mülga üçüncü
cümle:RG-9/2/2013-28554) (…) İdarece, tebligat ve satış işlemi akdi halefe
yapılacaktır.
(6) Güncelleme listelerinde veya
kadastro tutanaklarında belirtilen kullanıcıların kimlik bilgileri ile taşınmaz
bilgilerini ve başvuru bedelini gösteren örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-1)
yer alan “2/B Alanları Kullanıcı Listesi” düzenlenerek defterdarlık,
malmüdürlüğü ve ilgili muhtarlık binalarının görülebilir yerleri ile
defterdarlık ve malmüdürlüğü web sitelerinde ilan edilecektir. Bu ilan, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten sonra tescil edilecek güncelleme listeleri veya
kesinleşecek kadastro tutanaklarının İdareye bildirilmesini müteakip on iş günü
içinde yapılacaktır. Listelerin ilan edildiği mutad vasıtalarla duyurulacaktır.
Örnek-1: Muğla İlinde bulunan ve
Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan 1453 parsel numaralı taşınmazın
2010 yılında yapılan güncelleme çalışmasında (A) adlı kişi tarafından
kullanıldığı belirlenmiştir. Ancak, İdarece yapılan tespitte taşınmazı (B) adlı
kişinin kullandığı ve kendisinden ecrimisil tahsil edildiği anlaşılmıştır. (A)
ve (B) süresi içinde İdareye satın alma talebinde bulunmuştur. Ayrıca (C) de,
İdareye 2008 yılında taşınmazı (A)’dan satın aldığına ilişkin aralarında
düzenledikleri sözleşmeyi ibraz ederek satın alma talebinde bulunmuştur.
Buna göre, Kanunda hak sahipliği
güncelleme listeleri veya kadastro tutanaklarında ismi geçen kişilere
tanındığından (B)’nin talebi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra noterde
düzenlenecek muvafakatnameyi getirmemesi nedeniyle (C)’nin talebi reddedilecektir.
Bu durumda taşınmaz, Kanunda yer
alan diğer şartları taşıması koşuluyla (A)’ya satılacaktır.
Örnek-2: Aydın İlinde bulunan ve
Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazın tapu kütüğünde (B)
tarafından kullanıldığı belirtilmektedir. (B)’nin Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte hayatta olmadığı, (C), (D) ve (E) isminde kanuni mirasçıları bulunduğu
anlaşılmıştır. Mirasçılardan (C) ve (D) süresi içinde başvuruda bulunmuş, ancak
(E) başvuruda bulunmayıp hakkından (C) ve (D) lehine vazgeçtiğine ve haklarını
bunlara devrettiğine ilişkin noterde düzenlenen muvafakatname vermiştir.
Buna göre taşınmaz, (C) ve
(D)’nin veraset ilamındaki hisselerine, (E)’nin hissesi de eklenmek suretiyle
hisseleri oranında (C) ve (D)’ye satılacaktır.
Satış yetkisi ve işlemlerin
tamamlanma süresiMADDE 6 – (1)
Taşınmazların doğrudan satışına defterdarlıklar veya malmüdürlükleri
yetkilidir. Ayrıca, 2/B alanlarında bulunan taşınmazların 3/5/1985 tarihli ve
3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesine göre terkininin gerekmesi halinde,
bu kısımlarının yüzölçümüne bakılmaksızın terkinini yapmaya ve satış bedelini
terkedilen kısım da dikkate alarak uyarlamaya defterdarlıklar yetkilidir.
(2) Kanun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren en geç üç ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca,
taşınmazların özel kanunlar kapsamında kalıp kalmadığının bildirilmesi ve proje
alanlarında kalması nedeniyle proje sahibi idareye tahsisi/devri Bakanlıkça
uygun görülen taşınmazların belirlenmesi gerektiğinden; bu süreçlerin
tamamlanmasını müteakip satış işlemlerine başlanılacaktır. Ancak, bu süreler
içinde de başvuruların alınmasına devam edilecektir.
(3) Kullanıcılara doğrudan
satılacak taşınmazların iade kapsamında olup olmadığı İdarece incelenecek ve
iade kapsamında olmadığının anlaşılması halinde, satış işlemi yapılacaktır.
(4) Bu Genel Tebliğin 9 uncu
maddesi gereğince satışa konu edilemeyen taşınmazın yerine başka taşınmaz
satılmasına ilişkin işlemler Bakanlıkça sonuçlandırılacaktır.
Başvuruda istenilecek belgelerMADDE 7 – (1) Başvuru sahiplerinden;
a) Satın alma talebini içeren
örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-2/A) yer alan dilekçe,
b) Nüfus cüzdanının fotokopisi,
c) Başvuru bedeli yatırılmışsa
buna dair belge veya makbuz,
ç) Varsa ecrimisil bedeli
ödendiğine ilişkin belge örneği,
d) Kanuni mirasçılardan veraset
ilamının onaylı örneği,
e) Akdi haleflerden, hak sahibi
veya mirasçılarının Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra noterde
düzenlenmiş muvafakatı,
f) Tüzel kişiler için ayrıca,
taşınmaz tasarrufuna izinli olduğunu ve temsilcisini gösterir yetki belgesi (Mülga
ibare:RG-1/8/2021-31555),
istenilecektir.
Başvuru bedeli, tebligat,
satış bedelinin tespiti ve tahsili MADDE 8 – (Başlığıyla birlikte
değişik:RG-23/3/2013-28596)
A. Başvuru bedeli
(1) 30/1/2013 tarihli ve 6412
sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile Kanunun 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasına
eklenen hükmün yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru sahiplerinden tahsil
edilen başvuru bedelleri; peşin satışlarda satış bedelinden, taksitli
satışlarda peşinat bedelinden ve kalan taksitlerden mahsup edilecektir. Ancak
hak sahiplerinden varsa başvuru tarihi itibariyle son beş yıl için tahsil
edilen ecrimisil bedelleri satış bedelinden öncelikle düşülecektir. Kanunun
anılan hükmünün yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru bedeli yatırmadan
yapılan başvurular ile bundan sonra yapılacak başvurular başvuru bedeli
alınmaksızın geçerli kabul edilecektir. Daha önce tahsil edilen başvuru
bedellerinin taşınmazın satış bedelinden fazla olması durumunda aradaki fark,
ferağ işleminin gerçekleştirilmesinden itibaren ilgilinin başvurusu üzerine
otuz gün içinde iade edilecektir.
(2) Hak sahibi olmadığı
belirlenen başvuru sahiplerine Kanundan yararlanamayacakları gerekçeleriyle
birlikte örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-3/A) yer alan yazıyla bildirilecek
ve bu yazıda; başvuru bedeli tahsil edilmiş ise aynen ve faizsiz olarak
bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde tarafına iade edileceği
bildirilecektir.
B. Tebligat
(1) Süresi içinde yapılan
başvurular değerlendirilerek hak sahipliği tespit edilenlerin adreslerine satış
işlemlerinin tamamlanma süresi de dikkate alınarak İdarece bu Genel Tebliğin
ekinde (EK-4/A) yer alan yazıyla;
a) Taşınmazın satış bedelini,
peşin veya taksitle ödenmesi halinde ödeme koşullarını ve ödeme süresini,
b) Satış bedelinin itiraz veya
dava konusu edilmesinin hak sahipliğini ve doğrudan satın alma hakkını
düşüreceğini,
c) Satış bedelinin yatırılacağı
yeri,
ç) İstenilen belgeleri (tapuda ferağ
işlemleri için üç adet vesikalık fotoğraf, tüzel kişiler için taşınmaz
tasarrufuna izinli olduğunu ve temsilcisini gösterir yetki belgesi (Mülga
ibare:RG-1/8/2021-31555) ),
gösteren tebligat yapılacaktır.
C. Satış bedeli ve tahsili
(1) Tamamen ve münhasıran bilfiil
tarımsal amaçlı olarak kullanılan taşınmazlar ve üzerinde tarımsal amaçlı
yapılar ile sürekli ikamet edilen konut bulunan taşınmazların satış bedeli,
rayiç bedelin yüzde ellisi üzerinden belirlenecektir. Bu nitelikteki
taşınmazların üzerinde bulunan konut amaçlı yapıların kısmen işyeri olarak
kullanılması halinde de bu kapsamda değerlendirme yapılacaktır. Bu şekilde
satılan taşınmazların tapu kütüklerinin beyanlar hanesine; “Tamamen ve
münhasıran bilfiil tarımsal amaçlı olarak kullanılması ve üzerinde tarımsal
amaçlı yapılar ile sürekli ikamet edilen konut bulunması nedeniyle rayiç
bedelin yüzde ellisi üzerinden satılan iş bu taşınmazın sonradan farklı amaçla
kullanılması halinde, taşınmazın satış tarihi itibariyle rayiç bedelinin yüzde yetmişi
üzerinden hesaplanacak bedel esas alınarak aradaki fark kanuni faiziyle
birlikte, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi uyarınca ve
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri gereğince ecrimisilin tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin usullere
göre son kayıt malikinden tahsil edilir.” şeklinde belirtme konulacaktır. Ancak
taşınmazın sonradan farklı amaçla kullanılması ve belirtilen mali
yükümlülüklerin de taşınmazın son maliki tarafından yerine getirilmesi halinde,
belirtme İdarece kaldırılacaktır.
(2) Tarımsal amaç dışında
kullanılan taşınmazlarda ise, hak sahiplerine doğrudan satılacak olanların
satış bedeli; taşınmazın yüzölçümünün dört yüz metrekareye kadar olan kısmı
için rayiç bedelin yüzde ellisi, fazlası için rayiç bedelin yüzde yetmişi
üzerinden hesaplanarak belirlenecektir. Birden fazla taşınmazda hak sahibi
olunması halinde yüzde elli satış bedeli hesaplaması, hak sahibinin tercih
edeceği sadece bir taşınmaz için uygulanacaktır. Birden fazla taşınmazda hak
sahibi olanlara bu Genel Tebliğin ekinde yer alan (EK-4/A) yazıyla bu durumları
bildirilerek yüzde elli satış bedeli indiriminden yararlanılacak taşınmaza
ilişkin tercih yapmaları istenilecektir. Bir taşınmazdaki hak sahipliğinin devredilmesi
halinde yüzde elli satış bedeli hesaplaması, taşınmazın sadece dört yüz
metrekaresi için ve hak sahiplerinin taşınmazdaki hisselerine oranlanarak
yapılacaktır.
(3) Taşınmazların kullanım
durumuna göre satış bedelinin, rayiç bedelin yüzde ellisi veya yetmişi
üzerinden hesaplanması işlemi; hak sahiplerinin beyanları esas alınarak
yapılacaktır. Ancak İdarenin kayıtlarında taşınmazın kullanımı konusunda hak
sahibinin beyanından farklı bilgi ve belge bulunması halinde satış bedeli buna
göre hesaplanacaktır.
Örnek-1: (A) adlı kişinin
Çanakkale İli sınırları içerisinde iki adet, Balıkesir İli sınırları içerisinde
ise bir adet taşınmazda hak sahibi olduğu İdarece tespit edilmiştir.
Çanakkale İlinde bulunan 1 parsel
numaralı 600 m2 yüzölçümlü imar planında konut alanı olarak ayrılan taşınmaz
meyve bahçesi olarak kullanılmakta, 2 parsel numaralı 12.000 m2 yüzölçümlü imar
planı bulunmayan ve tarımsal amaçlı kullanılan taşınmaz üzerinde ev, evin bir
kısmında işyeri ve mandıra bulunmaktadır.
Balıkesir İlinde bulunan 3 parsel
numaralı 6.000 m2 yüzölçümlü imar planı bulunmayan taşınmaz ise meyve bahçesi
ve lokanta olarak kullanılmaktadır.
Buna göre;
-Çanakkale İlinde bulunan 1
parsel numaralı taşınmazın imar planında konut alanı olarak ayrılmasına rağmen,
bu taşınmaz fiilen tarımsal amaçla kullanıldığından; satış bedeli rayiç bedelin
yüzde ellisi üzerinden hesaplanacak, ancak hak sahibinin talebi halinde satış
bedeli, rayiç bedelin yüzde yetmişi olarak uygulanabilecektir.
-2 parsel numaralı taşınmazın
tarımsal amaçla kullanılması, üzerindeki yapıların tarımsal nitelikte yapı
olması ve evin ise sürekli ikamet amacıyla kullanılan konut kapsamında olması,
ancak evin bir kısmının işyeri olarak kullanılmasının da bu durumu
değiştirmemesi nedeniyle, bu taşınmazın satış bedeli rayiç bedelin yüzde ellisi
üzerinden hesaplanacaktır.
-Balıkesir İlinde bulunan 3
parsel numaralı taşınmazın satış bedeli, üzerinde bulunan yapının tarımsal yapı
ve sürekli ikamet amacıyla kullanılan konut kapsamında olmaması, dolayısıyla
taşınmazın tamamının tarımsal amaçlı kullanılmaması nedeniyle rayiç bedelin
yüzde yetmişi üzerinden hesaplanacaktır.
Öte yandan, (A) adlı kişi
Çanakkale İlinde bulunan 1 parsel numaralı taşınmazın hak sahibi tarafından
rayiç bedelin yüzde yetmişi üzerinden satın alınma talebinde bulunması halinde,
bu taşınmaz veya satış bedeli rayiç bedelin yüzde yetmişi üzerinden
hesaplanacak olan Balıkesir İlinde bulunan 3 parsel numaralı taşınmazdan tercih
edeceği birinde kullanılmak şartıyla, taşınmazın dört yüz metrekareye kadar
olan kısmı için yüzde elli indirim oranından yararlanacaktır.
(4) Satış bedeli peşin veya
taksitle ödenebilecektir. Peşin ödemelerde satış bedeline yüzde yirmi oranında
indirim uygulanacak ve bu bedel İdarece yapılacak tebligat tarihinden itibaren en
geç üç ay içinde ödenecektir. Taksitli satışlarda ise;
a) Satış bedeline yüzde on
indirim uygulamasından yararlanmak istenilmesi halinde bu şekilde belirlenen
tutarın en az yarısı,
b) En az yarısının peşin ödenmek
istenilmemesi halinde satış bedelinin;
1) Tamamen ve münhasıran bilfiil
tarımsal amaçlı olarak kullanılan taşınmazlar ile üzerinde tarımsal amaçlı
yapılar ve sürekli ikamet edilen konutlar bulunan taşınmazlar için yüzde onu,
2) Diğer taşınmazlar için ise
yüzde yirmisi,
yapılacak tebligat tarihinden
itibaren en geç üç ay içinde ödenecektir. Kalanı ise, belediye ve mücavir alan
sınırları içinde en fazla beş yılda on eşit taksitle, dışında en fazla altı
yılda oniki eşit taksitle faizsiz olarak ödenecektir. Taksit dönemleri, hak
sahiplerinin talebi dikkate alınarak belirlenecek ve bu Genel Tebliğin ekinde
(EK-5) yer alan sözleşme düzenlenecektir.
(5) Taksitli satışlarda, tahsil
edilen bedeller düşüldükten sonra kalan miktarı karşılayacak tutarda kesin ve
süresi son taksit tarihini altı ay geçecek şekilde banka teminat mektubu
verilmesi veya satışı yapılan taşınmazın üzerinde 22/11/2001 tarihli ve 4721
sayılı Türk Medenî Kanunu hükümleri uyarınca Hazine lehine kanunî ipotek tesis
edilmesi halinde, taşınmaz tapuda hak sahibi adına devredilecektir.
(6) İdare tarafından yapılan
taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan taşınmaz satış sözleşmeleri ile kanuni
ipotek sözleşmelerinde resmî şekil şartı aranmayacaktır. İdarece; hak sahibinin
satın aldığı taşınmaza ilişkin bilgiler ile T.C. kimlik numarası, nüfus
bilgileri, fotoğrafı ve imzasını içerecek şekilde düzenlenen örneği bu Genel
Tebliğin ekinde (EK-6) yer alan belge düzenlenecek, bu Genel Tebliğin ekinde
(EK-7/A) yer alan yazıyla Tapu İdaresine bildirilecektir. Devir ve kanuni
ipotek Tapu İdaresince tapu siciline resen tescil edilecektir.
(7) İpotek tesis edilerek
devredilen taşınmazlar için bu Genel Tebliğin ekinde (EK-6) yer alan belge,
kalan taksit tutarını da gösterecek şekilde düzenlenecektir. Bu taşınmazların
üçüncü kişilere satılması halinde borcun kalan tutarından alıcıların sorumlu
olacağına yönelik tapu kütüğünde gerekli belirtmenin konulması bu Genel
Tebliğin ekinde (EK-7/B) yer alan yazıyla Tapu İdaresine bildirilecektir.
(8) Bedelin yetkili kredi
kuruluşlarından kredi temin edilerek ödenmek istenilmesi halinde, hak sahibi
tarafından ilgili kredi kuruluşu ile yapılan kredi sözleşmesi veya kredi
açıldığına dair kredi kuruluşunun resmî yazısı verilecek ve kredi kuruluşu
tarafından bedel ilgili muhasebe biriminde açılacak emanet hesabına aktarılacaktır.
İdarece, bu Genel Tebliğin ekinde (EK-6) yer alan belge düzenlenerek Tapu
İdaresince kredi kuruluşu lehine ipotek tesis edilmesi ve alıcı adına tescil
işleminin yapılması hususu, örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-7/C) yer alan
yazıyla bildirilecektir. Ferağ ve ipotek tesisi işlemi yapıldıktan sonra emanet
hesabında tutulan bedel bütçe hesabına aktarılacaktır.
(9) Mülkiyet devredilmeden
yapılan taksitli satışlarda, iki taksidin ödenmemesi halinde onbeş gün içinde
hak sahibine yapılacak tebligatta; iki taksidin süresi içinde ödenmediği ve bu
taksit bedellerinin sözleşme süresinin sonuna kadar ödenebileceği, ancak
izleyen taksitlerden herhangi birinin ödenmemesi durumunda sözleşmenin
feshedileceği bildirilecektir. İdarenin bu tebligatına rağmen ilgilisi
tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda sözleşme feshedilecek
ve onbeş gün içinde ilgilisine yapılacak tebligat ile; adına açılmış hesap
numarasını İdareye bildirmesini müteakip en geç otuz gün içinde tahsil edilen
bedelin aynen ve faizsiz olarak tarafına iade edileceği bildirilecektir.
(10) Peşin satışlarda satış
bedelinin tamamını, taksitli satışlarda ise peşinatı süresi içinde ödemeyenler
ile hak sahibi adına mülkiyet devredilmeden yapılan taksitli satışlarda
yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmeyenlerin doğrudan satın alma
hakları düşecektir. Vadesinde ödenmeyen taksit tutarlarına 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen
oranda gecikme zammı uygulanacaktır.
Örnek-2: Denizli İli sınırları
içerisinde bulunan ve tarımsal amaç dışında kullanılan 102 ada 10 parsel
numaralı 20.000 m2 yüzölçümlü taşınmazın hak sahibi olan (B), bu taşınmazın
1.000 m2’lik kısmını (C)’ye, 2.000 m2’lik kısmını (D)’ye devretmiştir. (B), (C)
ve (D) adlı kişilerin hak sahibi olduğu başka taşınmaz bulunmamaktadır. Buna
göre, taşınmazın satış bedeli; 400 m2’lik kısmı için rayiç bedelin % 50’si,
kalan 19.600 m2 için rayiç bedelin % 70’i üzerinden hesaplanacaktır. Bu şekilde
hesaplanan satış bedeli; hisseleri oranında % 5’i (C)’den, % 10’u (D)’den ve
kalan % 85’i de (B)’den tahsil edilecektir. Diğer bir ifadeyle taşınmazın; (C)
için 20 m2’lik kısmına, (D) için 40 m2’lik kısmına, (B) için ise kalan 340
m2’lik kısmına yüzde elli satış bedeli hesaplaması yapılacaktır.
Örnek-3: (E) adlı kişinin
Balıkesir İli sınırları içerisinde hak sahibi olduğu ve tarımsal amaç dışında
kullandığı dört adet taşınmaz bulunmaktadır. (E), iki taşınmazdaki hak
sahipliğinin tamamını (F) ve (G) adlı kişilere devretmiştir. Hak sahibi olduğu
başka taşınmazları bulunan (F) ve (G) adlı kişiler, yüzde elli satış bedeli
indirimini bu taşınmazları için tercih etmiştir. Buna göre, (E) adlı kişinin
400 m2’ye ilişkin yüzde elli satış bedeli hesaplaması tercih edeceği sadece bir
taşınmaz için uygulanacaktır. (F) ve (G) adlı kişiler tercih haklarını kendi
taşınmazlarında kullandıklarından, devraldığı taşınmazlarda yüzde elli satış
bedeli hesaplamasından yararlanamayacaklardır.
Örnek-4: Sinop İli sınırları
içerisinde bulunan 2.000 m2 yüzölçümlü ve üzerinde kafeterya bulunan taşınmazın
tapu kütüğüne göre (H), (I), (İ) ve (J) isimli kişilerin her biri 500’er m2’lik
kısımlarında hak sahibidirler. Bu kişilerin başka taşınmazı da bulunmamaktadır.
Bu hak sahiplerinden (H) hakkını (J)’ye, (I) da hakkını (K)’ya devretmiştir.
(K)’nın da hak sahibi olduğu başka bir taşınmaz bulunmaktadır.
Buna göre, 400 m2’ye ilişkin
yüzde elli satış bedeli hesaplaması; (İ)’nin bu taşınmazda hak sahibi olduğu
400 m2’lik kısım için, (J)’nin hak sahibi ve akdi halef olduğu her iki kısımdan
biri için, (K)’nın akdi halef olduğu kısım ile kendi hak sahibi olduğu
taşınmazdan tercih edeceği biri için uygulanacaktır.
Örnek-5: Antalya İlinde belediye
ve mücavir alan sınırları içinde bulunan ve imar planında 200 m2’si kamu hizmet
alanına, geri kalan kısmı konut alanına ayrılan 102 ada 10 parsel numaralı
1.200 m2 yüzölçümlü, rayiç m2 bedeli 10.-TL olan taşınmaza yönelik olarak hak
sahibi (A) tarafından 2.000.-TL başvuru bedeli yatırılarak süresi içinde satın
alma talebinde bulunulmuştur. İdarece yapılan inceleme sonucunda taşınmazın hak
sahibi (A) tarafından 1985 yılından beri kullanıldığı, kendisinden son beş yıl
için ecrimisil bedeli olarak 200.-TL tahsil edildiği ve başka bir taşınmazda
hak sahibi olmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre;
1
Taşınmazın 200 m2’lik kısmı imar planında kamu hizmet
alanında kaldığından ve imar uygulaması sonucunda bedelsiz olarak Hazineye
intikal edeceğine ilişkin hak sahibinden taahhütname alınarak tapu kütüğüne
belirtme konulacağından; bu kısım hesaplamalarda dikkate alınmayacak ve
taşınmazın satış bedelinin hesaplanması (1.200 m2-200 m2)
1.000 m2 üzerinden yapılacaktır.
2
Taşınmazın ilk 400 m2’lik kısmı için;
Satış Bedeli = Rayiç Bedel x % 50 olduğundan, bu
kısmın satış bedeli;
10 x % 50 = 5.-TL/m2 üzerinden hesaplanır.
=400 m2 x 5.-TL = 2.000.-TL
3
Kalan 600 m2’lik kısmı için;
Satış Bedeli = Rayiç Bedel x % 70 olduğundan, bu
kısmın satış bedeli;
10 x % 70 = 7.-TL/m2 üzerinden hesaplanır.
=600 m2 x 7.-TL = 4.200.-TL
4
Taşınmazın satış bedeli bulunur.
=2.000.-TL+4.200.-TL = 6.200.-TL
a) Satış bedelinin peşin ödenmesi durumunda;1
Taşınmazın satış bedeline
% 20 indirim uygulanır.
=6.200.-TL - (6.200.-TL x % 20)=4.960.-TL
2
Birinci aşamada bulunan bedel üzerinden öncelikle son beş yıl için
tahsil edilen ecrimisil bedeli, daha sonra kalan bedel üzerinden başvuru
bedeli mahsup edilir ve kalan bedel peşin olarak tahsil edilir.
=4.960.-TL - 200.-TL = 4.760.-TL
(Ecrimisil bedeli mahsubu)
=4.760.-TL - 2.000.-TL = 2.760.-TL
(Başvuru bedeli mahsubu)
=2.760.-TL (Tahsil edilecek bedel)
b) Satış bedelinin en az yarısının peşin
ödenmesi durumunda;1
Taşınmazın satış bedeline
% 10 indirim uygulanır.
=6.200.-TL
- (6.200.-TL x % 10) = 5.580.-TL
2
Birinci aşamada bulunan bedel üzerinden son beş yıl için tahsil
edilen ecrimisil bedeli mahsup edilir.
=5.580.-TL - 200.-TL = 5.380.-TL
(Ecrimisil bedeli mahsubu)
3
İkinci aşamada bulunan bedelin en az yarısının peşin olarak tahsil edilmesi
gerektiğinden, ikiye bölme işlemi yapılarak ödenmesi gereken en az peşinat
bedeli ile peşinattan geriye kalan taksitlendirilecek bedel bulunur.
=5.380.-TL / 2 = 2.690.-TL
=2.690.-TL (Peşinat bedeli)
=2.690.-TL (Taksitlendirilecek bedel)
4
Peşinat olarak ödenecek bedelden başvuru bedeli olarak ödenen bedel
mahsup edilir. Kalan kısım peşin olarak tahsil edilir.
2.690.-TL - 2.000.-TL = 690.-TL
(Başvuru
bedelinin mahsubundan sonra peşinat olarak tahsil edilecek bedel)
5
Taksitlendirilecek bedel kanuni taksit sayısına bölünür ve taksitler
hesaplanmış olur.
2.690.-TL / 10 = 269.-TL
(Taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları içinde olduğu için
10 taksit üzerinden hesaplama yapılmıştır.)
c) Taksitli satışlarda;1
Taşınmazın satış bedeli üzerinden son beş yıl için tahsil edilen
ecrimisil bedeli mahsup edilir.
=6.200 –
200 = 6.000.-TL
2
Birinci aşamada bulunan bedel % 20 peşinat bedeli ve
taksitlendirilecek bedel hesaplanır.
6.000.-TL x % 20 = 1.200.-TL
(Peşinat bedeli)
=6.000.-TL - 1.200.-TL = 4.800.-TL
(Taksitlendirilecek bedel)
3
Başvuru bedeli peşinata mahsup edilir. Başvuru bedelinin peşinattan
fazla olması durumunda kalan kısım belirlenir.
2.000.-TL - 1.200.-TL = 800.-TL
(Başvuru bedelinin peşinat bedelinden fazla olan 1.200.-TL’lik
kısmı taksitlerden düşülecektir.)
4
İkinci aşamada elde edilen taksitlendirilecek bedel kanuni taksit
sayısına bölünür ve taksit bedelleri hesaplanmış olur.
4.800.-TL / 10 = 480.-TL
(Taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları içinde olduğu için
10 taksit üzerinden hesaplama yapılmıştır.)
5
Başvuru bedelinin peşinat bedelinden fazla olan 800.-TL’lik kısmı
taksit dönemlerinde tahsil edilecek taksit tutarlarından mahsup edilir.
(I. taksit bedeli olan 480.-TL tahsil
edilmeyecektir.
II. taksit bedeli olarak, başvuru bedelinin
mahsuplaşmasından kalan 320.-TL taksit bedelinden çıkarılacağından
(480.-TL-320.-TL) 160.-TL tahsil edilecektir.
III. taksit dönemi ile takip eden taksit dönemlerinde 480.-TL
tahsil edilecektir.)
Örnek -6: Kahramanmaraş
İlinde belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan 15 parsel numaralı ve
tarımsal amaçla kullanılan 25.000 m2 yüzölçümlü rayiç m2
bedeli 1,00.-TL olan taşınmaza yönelik olarak hak sahibi (Y) tarafından süresi
içerisinde başvuru bedeli yatırmadan satın alma talebinde bulunulmuştur.
İdarece kendisinden başvuru tarihi itibariyle son beş yıl içerisinde 1.000.-TL
ecrimisil bedeli tahsil edilmiştir.
Buna göre;
1
Satış Bedeli=Rayiç Bedel x % 50 olduğundan
1,00x% 50=0,50.-TL/m2 üzerinden hesaplanır.
=25.000 m2 x 0,50.-TL = 12.500.-TL
a) Satış bedelinin peşin
ödenmesi durumunda;1
Taşınmazın satış bedeline
% 20 indirim uygulanır.
=12.500.-TL-(12.500.-TLx% 20)=10.000.-TL
2
Birinci aşamada bulunan bedel üzerinden tahsil edilen ecrimisil
bedeli mahsup edilir.
=10.000.-TL - 1.000.-TL = 9.000.-TL
(Ecrimisil bedeli mahsubu sonrasında tahsil edilecek bedel)
b) Satış bedelinin en az
yarısının peşin ödenmesi durumunda;1
Taşınmazın satış bedeline
% 10 indirim uygulanır.
=12.500.-TL-(12.500.-TLx%
10)=11.250.-TL
2
Birinci aşamada bulunan bedel üzerinden tahsil edilen ecrimisil
bedeli mahsup edilir.
=11.250.-TL - 1.000.-TL = 10.250.-TL
(Ecrimisil bedeli mahsubu)
3
İkinci aşamada bulunan bedelin en az yarısının peşin olarak tahsil
edilmesi gerektiğinden, ikiye bölme işlemi yapılarak ödenmesi gereken en az
peşinat bedeli ile peşinattan geriye kalan taksitlendirilecek bedel bulunur.
=10.250.-TL / 2 = 5.125.-TL
=5.125.-TL (Peşinat bedeli)
=5.125.-TL (Taksitlendirilecek bedel)
4
Taksitlendirilecek bedel kanuni taksit sayısına bölünür ve taksitler
hesaplanmış olur.
5.125.-TL / 12 = 427,08.-TL
(Taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları dışında olduğu için
12 taksit üzerinden hesaplama yapılmıştır.)
c) Taksitli satışlarda;1
Taşınmazın satış bedeli üzerinden tahsil edilen ecrimisil bedeli
mahsup edilir.
=12.500 - 1.000 = 11.500.-TL
(Ecrimisil mahsubu)
2
Birinci aşamada bulunan bedel % 10 peşinat bedeli ve taksitlendirilecek
bedel hesaplanır.
11.500.-TL x % 10 = 11.150.-TL
(Peşinat bedeli)
=11.500.-TL - 1.150.-TL = 10.350.-TL
(Taksitlendirilecek bedel)
3
İkinci aşamada elde edilen taksitlendirilecek bedel kanuni taksit
sayısına bölünür ve taksit bedelleri hesaplanmış olur.
10.350.-TL / 12 = 862,50.-TL
(Taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları dışında olduğu için
12 taksit üzerinden hesaplama yapılmıştır.)
Satışı mümkün olmayan
taşınmazlarMADDE 9 – (1) 2/B
taşınmazlarından;
a) Ağaçlandırılmak üzere Orman
Genel Müdürlüğüne tahsis edilenler,
b) Kamu hizmetlerine ayrılan veya
bu amaçla kullanılanlar,
c) İlgili kamu kurum ve
kuruluşlarınca Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde
İdareye bildirilmesi şartıyla özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi
gerekenler,
ç) En geç üç ay içinde ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarınca bildirilmesi şartıyla içme ve kullanma suyu
havzalarında maksimum su seviyesinden itibaren 300 metrelik bant içinde
kalanlar,
d) Bakanlıkça belirlenenler
(Bakanlık tarafından talimat verilmediği sürece taşınmazlar bu kapsamda
değerlendirilmeyerek satış işlemlerine devam edilecektir.),
satışa konu edilmeyecektir.
(2) Diğer taraftan, 3402 sayılı
Kanunun ek 4 üncü maddesinde yer alan; “Kadastro çalışmalarına başlanılmadan
önce, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin içinde özel
kanunlarına göre değerlendirilmesi gereken alanlar bulunup bulunmadığı kadastro
müdürlüğünce ilgili kurum ve kuruluşlarına yazı ile sorulur. İlgili idarelerce
onbeş gün içinde kadastro müdürlüğüne bilgi verilir. Bu süre içinde cevap
verilmediği takdirde, söz konusu alanların bulunmadığı yönünde cevap verilmiş
sayılır.” hükmü gereğince; daha önce yapılan güncelleme ve kadastro
çalışmalarında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüş sorulduğundan ve
ayrıca, Kanunun 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında; “Bu Kanun kapsamında
kalan taşınmazlara ilişkin değerlendirme ve tasarruf işlemleri, özel kanunları
gereğince ilgili idarelerden görüş alınmaksızın yapılır.” hükmüne yer
verildiğinden; İdarece bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşlardan görüş
sorulmayacaktır. Ancak, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç
ay içinde İdareye bildirilen özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken
yerler ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yapmış olduğu çalışmalar
sonucunda özel kanunlar kapsamında kaldığı belirlenen yerlerde satış işlemi
gerçekleştirilmeyecektir. Bunların dışında, tapu kütüğünde veya dosyasında
taşınmazın satışa konu edilemeyeceğine dair bilgi ve belge bulunması durumunda
satış işlemi gerçekleştirilmeyecektir.
(3) Hak sahipliği kesinleşen
ancak satışı mümkün olmayan taşınmazlara karşılık olmak üzere hak sahipleri
tarafından talep edilmesi halinde, genel hükümlere göre değerlendirilecek 2/B
taşınmazlarından öncelikle aynı il sınırları içinde bulunanlardan bedeli hak
sahibi oldukları taşınmazın rayiç bedeline eşdeğer başka bir taşınmazın
doğrudan satılabileceği örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-8/A) yer alan
yazıyla bildirilecektir. Satışa konu edilemeyen taşınmazın üzerinde kişiye ait
muhdesat bulunması durumunda, muhdesata ilişkin olarak bu Genel Tebliğin “Diğer
İşlemler” başlıklı 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında belirlenecek
bedel zemin bedeline eklenecektir. Satışa konu edilemeyen taşınmaz ile önerilen
taşınmazın rayiç bedelleri arasında en fazla yüzde yirmi fark olabilecektir. Bu
orana kadar Hazine lehine olan farklar ilgilisi tarafından ödenecektir.
İdarenin teklifini kabul etmeyenler doğrudan satış hakkından yararlanamayacak,
başkaca talepte bulunamayacak, hak ve tazminat talep edemeyecek ve dava
açamayacaklardır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMİade İşlemleriİade edilecek taşınmazlarMADDE 10 – (1) Daha önce;
a) Tapu ve kadastro veya imar
mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan,
b) Özel kanunları gereğince
Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya
bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle
satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan
(karşılığında daha önce taşınmaz verilen ya da bedel ödenenler ile mahkemelerce
verilen kararlara göre tazminat ödenenler hariç),
taşınmazlardan açılan davalar
sonucunda mahkemelerce kişiler adına olan tapuları iptal edilerek; (Mülga
ibare:RG-5/11/2013-28812) (…) Hazine adına orman sınırları dışına
çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tescil edilenler
ilgililerine iade edilecektir.
(2) İade işlemi, birinci fıkranın
(a) bendinde belirtilen taşınmazlar için önceki kayıt malikleri veya kanuni
mirasçılarına, (b) bendi kapsamındaki taşınmazlar için ise önceki kayıt
maliklerine veya kanuni ya da akdi haleflerine bedelsiz olarak yapılacaktır.
(3) İdare, iadeye ilişkin
başvurularla ilgili olarak taraflarca sunulan belgeleri de dikkate alarak
yapacağı inceleme ve araştırma sonucunda talebin doğruluğunu tespit etmesi
halinde iade işlemini gerçekleştirecektir.
(4) Birinci fıkra kapsamında
kalan taşınmazların kadastro veya güncelleme çalışmaları sonucunda belirlenen
kullanıcısı ile iade hakkından yararlanabilecek kişilerin farklı kişiler
olmaları ve iade hakkından yararlanabilecek kişilerin bu haklarından
yararlanmak istemeleri halinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları
taşısalar dahi doğrudan satın alma hakkından yararlanamayacaklardır. Bu
kapsamda başvuru yapan kullanıcılara, örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-3/B)
yer alan yazıyla; “iade hakkından yararlanabilecek kişilerin başvuru
sürelerinin sona erdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde başvurarak
doğrudan satın alma talebinde bulunmaları gerektiği” bildirilecektir.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-1: İstanbul İlinde bulunan 100.000 m2
yüzölçümlü taşınmaz 1988 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucunda (B)
adına tapuya tescil edilmiştir. Hazinece bu taşınmazın orman olduğu iddiasıyla
açılan dava sonucunda mahkemece; “bu taşınmazın (B) adına olan tapusunun iptali
ile 60.000 m2’lik kısmının orman olarak, 40.000 m2’lik kısmının ise orman
sınırları dışına çıkarılan yer olarak Hazine adına tesciline” karar verilmiştir.
2010 yılında yapılan güncelleme çalışmaları sonucunda bu taşınmazın orman
sınırları dışına çıkarılan kısmının (C) adlı kişi tarafından kullanıldığı ve
üzerinde muhdesatı bulunduğu belirlenerek bu durum taşınmazın tapu kütüğüne
yazılmıştır. (C) süresi içinde satın alma talebinde bulunmuştur.
Buna göre sırasıyla;
-İdarece (C)’ye; “taşınmazın
40.000 m2’lik kısmının (B)’ye iade kapsamında devredilmesi gerektiği, (B)’nin
iki yıl içinde başvurmaması ve kendisinin bu sürenin sona erdiği tarihten
itibaren en geç altı ay içinde yeniden satın alma talebinde bulunması durumunda
talebinin değerlendirilebileceği” yönünde tebligat,
-Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren iki yıl içinde (B)’nin İdareye başvurması durumunda
taşınmazın 40.000 m2’lik kısmının (B)’ye bedelsiz olarak iade işlemi,
-(B)’nin iki yıl içinde
başvurmaması ve (C)’nin süresi içinde İdareye başvurması durumunda 40.000
m2’lik kısmının (C)’ ye satış işlemi,
yapılacaktır.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-2: 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa
göre İzmir İlinde bulunan taşınmaz 1998 yılında (B)’ye satılmıştır. 2003
yılında taşınmazın tapu kütüğüne 2/B belirtmesi konulmuştur. (B)’nin Hazine
adına tesciline muvafakat vermemesi üzerine 2004 yılında açılan dava sonucunda
taşınmaz tapuda Hazine adına tescil edilmiş, ancak kişiye bedel iadesi
yapılmamıştır.
Buna göre, (B)’nin Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde iade hakkından yararlanmak
amacıyla başvurması durumunda, bedel iadesi yapılmadığı göz önünde
bulundurularak taşınmazın iadesi gerçekleştirilecektir.
Diğer taraftan, 2004 yılında dava
devam ederken taşınmazın (B) tarafından (C)’ye noterde satışının yapılması
durumunda ise, başvuru yapan ve bu durumu ispatlayan (C)’ye bedelsiz olarak
taşınmaz devredilecektir.
İade işlemlerinde yetki ve
işlemlerin tamamlanma süresiMADDE 11 – (1) (Değişik:RG-23/3/2013-28596)
Taşınmazların iadesine, Bakanlıktan uygun görüş alınması koşuluyla
defterdarlıklar veya mal müdürlükleri yetkilidir.
(2) Kanun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren en geç üç ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca,
taşınmazların özel kanunlar kapsamında kalıp kalmadığının bildirilmesi ve proje
alanlarında kalması nedeniyle proje sahibi idareye tahsisi/devri Bakanlıkça
uygun görülen taşınmazların belirlenmesi gerektiğinden; bu süreçlerin
tamamlanmasını müteakip iade işlemlerine başlanılacaktır. Ancak, bu süre içinde
de başvuruların alınmasına devam edilecektir.
(3) İade işlemi, taşınmazın iade
kapsamında değerlendirilmesinde bir engel olmadığının belirlenmesini müteakip
en geç altı ay içinde tamamlanacaktır.
(4) İade edilemeyen taşınmazın
yerine öncelikle başka taşınmaz verilmesine, bunun mümkün olmaması halinde,
iade edilemeyen taşınmazın rayiç bedelinin ödenmesine ilişkin işlemler
Bakanlıkça sonuçlandırılacaktır.
İadeden yararlanacaklardan
istenilecek belgelerMADDE 12 – (1) Başvuru
sahiplerinden;
a) İade talebini içeren, örneği
bu Genel Tebliğin ekinde (EK-2/B) yer alan dilekçe,
b) Kanuni mirasçıların mirasçı
olduklarını gösterir veraset ilamının onaylı örneği,
c) Tapu ferağ işlemleri için (Mülga
ibare:RG-9/2/2013-28554) (…) üç adet vesikalık fotoğraf, tüzel kişiler için
ayrıca, taşınmaz tasarrufuna izinli olduğunu ve temsilcisini gösterir yetki
belgesi (Mülga ibare:RG-1/8/2021-31555),
istenilecektir.
Başvuru süresi ve idarece
yapılacak işlemlerMADDE 13 – (1) İade
hakkından yararlanacakların Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl
içinde İdareye başvurması gerekmektedir. İdarece yapılan değerlendirme
sonucunda iade hakkından yararlanacakları tespit edilenlere örneği bu Genel
Tebliğin ekinde yer alan (EK-4/B) tebligat yapılacaktır. İdarece hak sahibinin
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, kimlik bilgileri, fotoğrafı ve imzasını
içerecek şekilde düzenlenen örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-6) yer alan
“İade Hak Sahipliği Belgesi” düzenlenecek ve örneği ekte (EK-7/A) yer alan
yazıyla tapu idaresine bildirilecektir.
(2) İade kapsamındaki
taşınmazların ilgililerinden süresi içinde idareye başvurmayanların iade
hakları sona erecektir. Bu kişiler idareden başkaca talepte bulunamayacak, hak
ve tazminat talep edemeyecek ve dava açamayacaklardır.
İade kapsamında
değerlendirilmeyecek taşınmazlarMADDE 14 – (1) İade
edilmesi gereken ancak;
a) Orman olduğu iddiasıyla Orman Genel
Müdürlüğünce açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tescil
edilen,
b) Fiilen orman niteliğinde olan
ya da bu sebeple dava açılması gereken,
c) Ağaçlandırılmak üzere Orman
İdaresine tahsis edilen,
ç) Kamu hizmetlerine ayrılan veya
bu amaçla kullanılan,
d) Özel kanunlar gereğince
değerlendirilmesi gereken,
e) Bakanlıkça belirlenen
(Bakanlık tarafından talimat verilmediği sürece taşınmazlar bu kapsamda
değerlendirilmeyerek satış işlemlerine devam edilecektir.),
taşınmazlar iade edilmeyecektir.
(2) Bu taşınmazların yerine,
İdarece belirlenen ve ilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul
edilen;
a) Öncelikle rayiç bedeline uygun
başka bir taşınmazın teklif edileceğini,
b) Teklif edilecek taşınmazın
bulunmaması veya teklif edilen taşınmazın kabul edilmemesi durumunda ise iadeye
konu edilemeyen taşınmazın rayiç bedelinin ödeneceğini,
c) İade edilemeyen taşınmazın
üzerinde kişiye ait muhdesat bulunması durumunda muhdesata ilişkin olarak bu
Genel Tebliğin “Diğer İşlemler” başlıklı 17 nci maddesinin ikinci fıkrası
kapsamında belirlenecek bedelin zemin bedeline ekleneceğini,
içeren ve örneği bu Genel
Tebliğin ekinde (EK-8/B) yer alan yazı yazılacaktır. Önerilecek taşınmazın
bedeli, iade edilemeyen taşınmazın bedelinin yüzde yüz yirmisini aşmayacaktır.
Bu orana kadar Hazine lehine olan farklar ilgilisi tarafından ödenecektir.
(3) Kanunda belirtilen şartları
taşımaması nedeniyle iade hakkından yararlanamayan başvuru sahiplerine örneği
bu Genel Tebliğin ekinde (EK-3/C) yer alan yazı yazılacaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMProje Alanları,
Belirtmelerin Terkini ve Diğer İşlemlerProje alanlarındaki işlemlerMADDE 15 – (1) Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı veya ilgili
büyükşehir ya da diğer belediyelerce Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
kadastro tutanakları kesinleşen veya güncelleme listeleri tescil edilen
alanlarda Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten sonra kadastro tutanakları kesinleşecek veya güncelleme
listeleri tescil edilecek alanlarda ise kesinleşme ve tescil tarihinden
itibaren üç ay içinde gecekondu veya kentsel dönüşüm projesi uygulanacak olan
alanlar tespit edilebilecektir.
(2) Proje sahibi idare tarafından
tespit edilen bu alanlara ait uydu fotoğrafları, varsa her tür ve ölçekteki
plan, parselasyon planı, mülkiyet bilgileri, kadastral paftaları ve halihazır
haritalarıyla birlikte proje alanı sınırı onaylanmak üzere belediyeler
tarafından valilikler aracılığıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yukarıda
belirtilen süreler içinde gönderilecektir. Bu alanlar, adı geçen Bakanlık
tarafından talebin intikal tarihinden itibaren otuz gün içinde aynen veya
değiştirilerek onaylanacak veya reddedilecek ve sonucu teklif sahibi idareye
bildirecektir.
(3) Teklif sahibi idare
tarafından onay tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde onaylanan proje
alanı Bakanlığa gönderilerek, proje alanı içinde kalan 2/B alanlarındaki
taşınmazların devrinin talep edilmesi üzerine, bu taşınmazlardan Bakanlıkça
uygun görülenler, hak sahipleri ve mevcut hakları da belirtilmek suretiyle
emlak vergi değeri üzerinden devredilecektir. Devir bedeli peşin veya taksitle
ödenebilecektir. Devredilen taşınmazlar için tahsil edilen ve emanet hesaplarında
bulundurulan başvuru bedelleri devredilen idare nezdindeki emanet nitelikli
hesaplara aktarılacaktır.
(4) Devredilen taşınmazlardan
imar planları yapılması sonucunda eğitim, sağlık ve benzeri resmî tesis
alanları için ayrılan yerler ile özel kanunları gereğince korunması gereken
taşınmazlar, imar uygulaması sonucunda bedelsiz ve müstakil parsel şeklinde
Hazine adına tapuya resen tescil edilecek ve bu hususta tapu kütüğüne belirtme
yapılacaktır. İmar uygulamasını müteakip imar planlarında yukarıda sayılan kullanımlara
ayrılmayan parsellere belirtmeler taşınmayacaktır. Buna ilişkin işlemler
İdarece Bakanlıktan görüş alınmaksızın gerçekleştirilecektir.
(5) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
tarafından proje alanı belirlenmesi halinde, onaylanan proje alanı içinde kalan
2/B alanlarındaki taşınmazlar, hak sahipleri ve mevcut hakları da belirtilmek
suretiyle adı geçen Bakanlığa tahsis edilecektir.
(6) Proje alanlarında ihdas
edilecek taşınmazlar, tapuda devralan idare adına tescil edilecektir.
Devredilen taşınmazların tapu kütüklerinde bulunan Hazine adına orman sınırları
dışına çıkarıldığı yönündeki belirtmeler ile kullanıcı ve muhdesata ilişkin
belirtmeler devralan idarenin talebi üzerine terkin edilecektir.
(7) Tahsis edilen/devredilen
taşınmazların hak sahiplerine bu Genel Tebliğin ekinde yer alan diğer
tebligatlar yapılmayacak, doğrudan satış hakkından yararlanamayan hak
sahiplerine örneği ekte yer alan (EK-9/A), iade hakkından yararlanamayan hak
sahiplerine ise örneği ekte yer alan (EK-9/B) tebligat yapılacaktır.
2/B belirtmelerinin terkini
işlemleriMADDE 16 – (1) Doğrudan
satılan, tapu kayıtları geçerli kabul edilerek devredilen veya iade edilen
taşınmazların tapu kütüklerindeki Hazine adına orman sınırları dışına
çıkarıldığı yönünde konulmuş belirtmelerin terkini İdarece satış, devir ve iade
işlemleriyle eş zamanlı olarak tapu idaresinden talep edilecektir.
(2) Hak sahibi bulunmayan
taşınmazlar ile doğrudan satın alınmak üzere hak sahipleri tarafından süresi
içinde başvuruda bulunulmayan veya başvuruda bulunulmasına rağmen satış
bedelini süresi içinde ödememek suretiyle yükümlülüklerini yerine getirmemesi
sebebiyle doğrudan satın alma hakları düşen ya da hak sahipliği koşullarının
bulunmaması sebebiyle doğrudan satılması mümkün olmayan taşınmazların tapu
kütüklerinde yer alan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı yönünde
konulmuş belirtmeler ile kullanıcı ve muhdesat belirtmelerinin terkini, bu
hususların tespiti üzerine İdarece en geç otuz gün içinde tapu idaresinden
talep edilecektir.
(3) Proje kapsamında TOKİ
Başkanlığı, büyükşehir belediyeleri ve diğer belediyelere devredilen
taşınmazların tapu kütüklerinde bulunan Hazine adına orman sınırları dışına
çıkarıldığı yönündeki belirtmeler ile kullanıcı ve muhdesata ilişkin
belirtmeler devralan idarenin talebi üzerine terkin edileceğinden; bu
nitelikteki taşınmazların tapu kaydında bulunan belirtmeler hakkında İdarece
herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
(4) Halen tapuda gerçek ve özel
hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazineye intikal etmemiş
olanların tapu kayıtları geçerli kabul edilecektir. Açılan davalar sonucunda
kesinleşerek Hazine adına tesciline karar verilen ancak henüz uygulanmamış
mahkeme kararları uygulanmayarak, bu taşınmazların önceki kayıt malikleri adına
olan tescilleri aynen devam edecektir. Bu kapsamda tapuda halen kişiler adına
kayıtlı olan taşınmazların varsa tapu kütüklerinde yer alan Hazine adına orman
sınırları dışına çıkarıldığına ilişkin belirtmelerin terkin edilmesi resen veya
ilgililerin başvurusu üzerine örneği bu Genel Tebliğin ekinde (EK-10/A-B) yer
alan yazı ve eki liste ile tapu idaresinden istenilecek, bu hususta konulması
gereken belirtmeler ise konulmayacaktır.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-1: Samsun İlinde yapılan kadastro
çalışmaları sonucunda (B) adına kayıtlı taşınmazın tapu kütüğüne Hazine adına
orman sınırları dışına çıkarıldığına yönelik belirtme konulmuştur.
Bu durumun (B)’nin başvurusu
üzerine veya İdarece tespit edilmesi halinde, bahse konu belirtmenin terkini
bedelsiz olarak sağlanacaktır. Belirtmenin terkini işlemi için herhangi bir
süre kısıtlaması bulunmamaktadır.
Diğer işlemlerMADDE 17 – (1) Kanunda yer
alan yükümlüklerin yerine getirilmesi durumunda taşınmazların üzerinde bulunan
yapılar ve taşınmazlar hakkında 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesi
uygulanmayacaktır.
(2) İlgilisi tarafından süresi
içinde başvuruda bulunulmaması veya yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi
durumunda taşınmazlar genel hükümlere göre değerlendirilecektir. Bu taşınmazlar
üzerinde 19/7/2003 tarihinden önce yapılan yapı ve eklentiler, yıkımın
yapılacağı yıla ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yapı birim fiyatlarından
eksik imalat bedelleri ve yıpranma payı düşüldükten sonra kalan bedeli
ilgililerine ödenmek suretiyle idarece yıktırılabileceği gibi, bu şekilde belirlenen
bedel taşınmazın değerine eklenerek son müracaat tarihinden itibaren en geç üç
yıl içinde satılarak satıştan elde edilen gelirden yapı ve eklenti tutarı
ilgilisine ödenecek ve İdare tarafından yapıların tahliyesi sağlandıktan sonra
ferağ işlemleri gerçekleştirilecektir.
(3) Elde edilen gelirlerden 4706
sayılı Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında belediyelere ve il
özel idarelerine pay verilmeyecektir.
(4) 2/B alanlarındaki taşınmazlar
hakkında Kanuna göre yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar, bu alanlarda
bulunan taşınmazlar hakkında kişiler aleyhine açılması gereken davalar
açılmayacak, açılmış ve devam eden davalar durdurulacaktır. Tapu ve Kadastro
Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çalışmalar sonucunda; güncelleme
listelerinde veya kadastro tutanaklarında belirtilen kişilerin kullanıcı
olmadıklarına yönelik olarak İdarece açılmış davalar bu kapsamda
değerlendirilmeyecektir. Süresi içinde gerekli başvuruların yapılmaması veya
başvuru yapılmasına rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde
açılmayan davaların açılması ve durdurulan davalara devam edilmesi hususunda
gerekli işlemler İdarece yerine getirilecektir. Tescil edilen güncelleme
listelerine veya kesinleşen kadastro tutanaklarına yönelik kişiler tarafından
açılan davalarda mahkemelerce verilen ihtiyati tedbir kararının İdareye
bildirilmesi veya ihtiyati tedbir kararın tapu kütüğüne şerh edilmesi halinde,
dava konusu taşınmazlar hakkında nihai karar verilinceye kadar satış veya iade
işlemi gerçekleştirilmeyecek, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde ise
İdarece işlemlere devam edilecektir.
(5) Hak sahiplerine doğrudan
satılan, tapu kayıtları geçerli kabul edilen ve iade edilen taşınmazlardan
ecrimisil alınmayacak, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilecektir. Doğrudan
satışa konu edilecek taşınmazlardan başvuru tarihi itibariyle son beş yıl için
tahsil edilen ecrimisiller satış bedelinden mahsup edilecektir. Satış
bedelinden fazla olan ecrimisil bedelleri ise iade edilmeyecektir. Ecrimisil
bedelleri gecikme zammı ile tahsil edilmişse gecikme zammı miktarı
mahsuplaşmada dikkate alınmayacaktır. Akdi halefler ecrimisil
mahsuplaşmasından; varsa ödedikleri ecrimisil tutarlarına akdi halefi oldukları
kişilerden tahsil edilen ecrimisil tutarları da eklenmek suretiyle yararlanacaklardır.
Kullanıcı olarak belirlenen kişilerin yüzde elli ve daha yukarı hissesine sahip
oldukları tüzel kişilerden aynı taşınmaz için tahsil edilen ecrimisil bedelleri
mahsuplaşmada dikkate alınacaktır. Mahsup edilecek ecrimisil bedelleri, başvuru
sahiplerinin vereceği belgelerin yanı sıra İdarece yapılacak incelemeyle de
tespit edilecektir. Bu Genel Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
ve (b) bentleri kapsamında kalan taşınmazlardan tahsil edilen ecrimisil
bedellerinin iadesi söz konusu olmayacaktır.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-1:
Tahsil edilen ecrimisil bedelleri
dönemler itibariyle aşağıdaki gibidir.
Ecrimisil DönemiEcrimisil BedeliTahsilat Tarihi
2005
1.000.-TL
2006
2006
1.100.-TL
2007
2007
1.500.-TL
2010
2008
2.000.-TL
2010
2009
2.300.-TL
2011
2010
2.500.-TL
2011
2011
3.000.-TL
Tahsil edilememiştir.
Taşınmazın süresi içerisinde
kullanıcısı tarafından satışı talep edilmiştir.
İdarece aşağıdaki şekilde işlem
yapılacaktır.
Kanunda yer alan hükümlere göre, başvuru
tarihi itibariyle son beş yıl için tahsil edilen ecrimisil bedelinin satış
bedelinden mahsup edilmesi gerekmektedir.
Buna göre, 2005 ve 2006 (tahsil
edildiği dönem son beş yıl içinde olmasına rağmen) dönemlerine ilişkin
ecrimisil bedelleri satış bedelinden mahsup edilmeyecektir.
2007, 2008, 2009 ve 2010
dönemleri için tahsil edilen toplam 8.300.-TL ecrimisil bedeli satış bedelinden
mahsup edilecektir.
Kanuna göre tahakkuk ettirilen
ancak tahsil edilmeyen ecrimisil bedelleri terkin edileceğinden; 2011 yılı için
tahsil edilmeyen 3.000.-TL ise terkin edilecektir.
(6) Taşınmazların hak sahiplerine
doğrudan satılması, ilgililerine devredilmesi veya iade edilmesi, Hazine adına
orman sınırları dışına çıkarıldığına yönelik konulmuş belirtmeler ile kullanıcı
ve muhdesat belirtmelerinin kaldırılması; bu taşınmazların üzerindeki imar
mevzuatına aykırı yapılar bakımından kazanılmış hak oluşturmayacak, Hazineden
herhangi bir şekilde hak veya tazminat talebinde bulunulamayacaktır.
(7) Satın alma veya iade
talebinde bulunulan taşınmazın kısmen bu Genel Tebliğin “Satışı Mümkün Olmayan
Taşınmazlar” ve “İade Kapsamında Değerlendirilmeyecek Taşınmazlar” kapsamında
kalması halinde; bu kısımları mümkün olması halinde ifraz edilerek, kalan diğer
kısımları hakkında bu Genel Tebliğin iade ve satışa ilişkin hükümlerine göre
işlem tesis edilecektir. Satışa konu edilemeyen kısım hakkında, bu Genel
Tebliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ile 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrası, iadeye konu edilemeyen kısım hakkında ise, 11 inci maddesinin dördüncü
fıkrası ile 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre işlem yapılacak, ifrazen
oluşan taşınmazı kullanıcıların satın almak istememeleri durumunda bu hükümler
uygulanmayacaktır.
(8) İfraz edilerek müstakil
parsel olarak satılması mümkün olmayan taşınmazlar paylı olarak, üzerinde çok
katlı bina bulunan taşınmazlar ise kat mülkiyeti tesis edilmek suretiyle, bunun
mümkün olmaması halinde ise paylı olarak satılabilecektir.
(9) 2/B alanlarında kalan ve
tarımsal amaçla kullanılan taşınmazların kullanıcıları tarafından kısmen
satışının talep edilmesi durumunda talep, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında değerlendirilecektir. Buna
göre;
-Bölünemez büyüklüğün üzerinde
yüzölçüme sahip olan taşınmazların bu büyüklüğün altına düşmemesi kaydıyla
ifrazı mümkün olduğundan kısmi satın alma talepleri karşılanabilecektir.
-Birden fazla kullanıcısı olan
taşınmazların bölünemez büyüklüğün altına düşmemesi ve diğer kullanıcıların
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra noterde düzenlenecek muvafakat
vermeleri kaydıyla, talep eden kullanıcılarına satış gerçekleştirilebilecektir.
-Yüzölçümü bölünemez büyüklüğün
üzerinde ve birden fazla kullanıcısı olan taşınmazlarda, taşınmaz bölünemez
büyüklüğün altına düşecek şekilde ifraz edilmemek şartıyla oranına
bakılmaksızın hisselendirilerek satılabilecektir.
-Ancak, taşınmazın kısmen bu
Genel Tebliğin “Satışı Mümkün Olmayan Taşınmazlar” başlıklı 9 uncu maddesi ve “İade
Kapsamında Değerlendirilmeyecek Taşınmazlar” başlıklı 14 üncü maddesi
kapsamında kalması durumunda hisselendirilerek satış işlemi yapılmayacak,
kullanıcıları hakkında, bu Genel Tebliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ile
9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası veya 11 inci maddesinin dördüncü fıkrası ile
14 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre işlem yapılacaktır.
-Ayrıca, 5403 sayılı Kanunun 5578
sayılı Kanunla değişik 8 inci maddesinde; çay, fındık, zeytin gibi özel iklim
ve toprak istekleri olan bitkilerin yetiştiği yerler ile seraların bulunduğu
alanlarda, yörenin arazi özellikleri daha küçük parsellerin oluşmasını gerekli
kıldığı takdirde, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının uygun görüşü ile daha
küçük parseller oluşturulabileceği hükmü bulunduğundan; bu nitelikteki
taşınmazların ifrazlarının gerekmesi durumunda Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı İl Müdürlüklerinin görüşleri doğrultusunda işlem tesis edilecektir.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-2: Karabük İlinde bulunan tarımsal
niteliğe sahip 1923 parsel numaralı 50.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz beş kişi
tarafından kullanılmaktadır. 20.000 m2’lik kısmının (A) tarafından, kalan
kısımların ise (B), (C), (D) ve (E) adlı kişiler tarafından kullanıldığı ve bu
kişilerin doğrudan satış hakkından yararlanabilecekleri belirlenmiştir.
Kullanıcılar taşınmazın müstakil parseller halinde doğrudan satışını talep
etmiştir.
Buna göre, 5403 sayılı Kanun
uyarınca İdarece;
Taşınmazın ve (A)’nın kullandığı
miktarın (20.000 m2) bölünemez büyüklüğün üzerinde olduğu dikkate alınarak
kullanılan kısmın ifrazı yapılacak ve müstakil parsel olarak (A)’ya satışı
yapılabilecektir.
(B), (C), (D) ve (E) adlı
kişilerin kullandıkları miktarların bölünemez büyüklüğün altında olması
nedeniyle, taşınmazın bu kısmının ifraz edilerek müstakil parsel halinde satışı
yapılamayacağından, kullandıkları miktarlar da dikkate alınarak hisseli olarak
doğrudan satışı yapılabilecektir.
(10) Hak sahiplerine satılmaması,
ilgililerine devredilmemesi veya iade edilmemesi gerektiği halde bu tasarruflara
konu edilenlerden; bu hususların İdarece belirlenmesini müteakip en geç onbeş
gün içinde tahsil edilen bedel kanuni faiziyle iade edilecek, devir ve iade
edilenler ise bedelsiz olarak geri alınacaktır. Ecrimisil bedelleri mahsup
edilerek satış bedeli tahsil edilmişse iade edilecek bedelden ecrimisil miktarı
kadar düşülecektir.
(11) Tekrar orman olarak
değerlendirilmesi gereken ve tahsisi talep edilen taşınmazlar İdarece Orman
Genel Müdürlüğüne tahsis edilecektir. Üzerinde kullanıcısına ait muhdesat bulunması
halinde, muhdesata ilişkin İdarece herhangi bir işlem tesis edilmeyecektir.
(12) Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce güncelleme listeleri tescil edilen veya kadastro tutanakları
kesinleşen taşınmazların satış işlemleri, 1/5/2010 tarihinden itibaren tespit
edilen bedeller üzerinden yapılacaktır. Tespit tarihi ile kıymet takdir tarihi
arasında zaman farkı olması halinde rayiç bedel güncellemeye tabi tutulmayacak,
tespit tarihinde belirlenen bedeller üzerinden kıymet takdir kararları alınarak
satış işlemi gerçekleştirilecektir. Ayrıca, bu kapsamda henüz kıymet takdiri
yapılmamış taşınmazların bulunduğu mahalle veya köylerin bitişiğinde bulunan
2/B alanlarında daha önce takdir edilen bedeller dikkate alınarak yapılacak
kıymet takdirlerinin bölgesel olarak tutarlı olması sağlanacaktır.
(13) Kanunun 14 üncü maddesinin
ikinci fıkrasında; “2924 sayılı Kanun hükümlerine göre hak sahibi olduğu tespit
edilenler hakkında yapılan ve tamamlanamayan işlemler, mali yükümlülüklerini
kısmen veya tamamen yerine getiren kişilerin hakları korunarak bu Kanun
hükümlerine göre Maliye Bakanlığınca sonuçlandırılır.” hükmü bulunmaktadır.
Buna göre;
-2924 sayılı Kanun hükümlerine
göre hak sahipliği tespit edilenlerden satış bedelini ödeyen ancak adlarına
tapuda devir işlemi yapılamayan ve Orman İdaresi tarafından İdareye bildirilen
kişilere taşınmazlar bedelsiz olarak devredilecektir. Bu kapsamda kalan
taşınmazların devir işlemleri, bu Genel Tebliğin “İade İşlemleri” başlıklı
üçüncü bölümünün ilgili maddelerine göre yapılacaktır.
-Taşınmazın 2924 sayılı Kanuna
göre belirlenmiş ve kısmen tahsil edilmiş bedeli ise oransal olarak
hesaplanacaktır. Bu Genel Tebliğin 8 inci maddesinde belirtildiği şekilde
belirlenen satış bedeline, bu oran uygulanarak kalan kısmı tahsil edilecektir.
(Mülga
cümle:RG-9/2/2013-28554) (…)
-Yapılan güncellemeler sonucunda
kullanıcı olarak belirlenen kişiler ile 2924 sayılı Kanuna göre belirlenen ve
bu Kanuna göre mali yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirenlerin
farklı kişiler olması durumunda güncelleme listelerinde belirtilen kişilere
satış işlemi gerçekleştirilmeyecektir.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-3: Yozgat İlinde bulunan ve rayiç
bedeli 500.-TL olan 4072 parsel numaralı taşınmaz 2924 sayılı Kanun kapsamında
1998 yılında (A) adlı kişiye satılarak kısmen 300.-TL tahsil edildiği, ancak
satış işleminin tamamlanamadığı ve bedel iadesinin de yapılmadığı Orman
İdaresince bildirilmiştir. Söz konusu taşınmazın yapılan güncelleme çalışmaları
sonucunda (B), (C) ve (D) adlı kişiler tarafından kullanıldığı belirlenmiştir.
Taşınmazın 2011 yılında İdarece rayiç bedelinin 20.000.-TL olduğu tespit
edilmiştir.
Buna göre, 2924 sayılı Kanuna
göre hak sahipliği tespit edilenlerden mali yükümlülüklerini kısmen veya
tamamen yerine getirenlerin hakları korunacağından; (B), (C) ve (D) adlı
kişilerin talebi dikkate alınmayacaktır.
Taşınmazın tahsil edilen
bedelinin rayiç bedeline (300/500=0,6) oranı hesaplanarak 2011 yılında
belirlenen (20.000 x % 70=14.000.-TL) satış bedelinden aynı oranda (14.000 x
0,6=8.400.-TL) indirim yapılacak ve kalan kısım (14.000-8.400=5.600.-TL) satış
bedeli olarak dikkate alınacaktır. Belirlenen bu satış bedelinin peşin veya
taksitli ödenmesi durumunda bu Genel Tebliğin ödeme koşullarına ilişkin
hükümlerine göre işlem tesis edilecektir.
(14) İdarece resen veya
ilgilisinin başvurusu üzerine, kadastro tutanakları veya güncelleme
listelerinde kullanıcılara ilişkin bilgilerde hata olduğunun tespit edilmesi
halinde, kullanıcılar, ilgili tapu idarelerine yönlendirilerek bu hataların düzeltilmesi
sağlanacaktır.
(15) Kanuni mirasçılardan;
a) Doğrudan satış hakkından
yararlanacakların tamamının imzasını içeren tek başvuru dilekçesiyle
başvurmaları esastır; ancak, herhangi birinin tek başına başvurması durumunda
diğer mirasçılarla birlikte değerlendirilecektir. Yetki içeren vekâletname
vermeleri durumunda mirasçılardan birinin başvurması yeterli sayılacaktır.
(Mülga iki cümle:RG-9/2/2013-28554) (…) (Değişik üçüncü
cümle:RG-23/3/2013-28596) Başvuru yapan mirasçıların her birine durumlarına
uygun düşen ve bu Genel Tebliğin ekinde (EK-4/A) yer alan tebligat
yapılacaktır. Yapılan tebligat sonucunda, başvurmayan kanuni mirasçıların
bulunması durumunda süresi içinde noter tarafından düzenlenecek muvafakatnameyi
vermeleri koşuluyla hisseleri, veraset belgesinde gösterilen hisselerine
eklenmek suretiyle başvuran ve muvafakat verilen diğer mirasçı/mirasçılara
satılacaktır.
b) İade hakkından yararlanacak
her bir mirasçının İdareye ayrı ayrı başvurması mümkündür. Süresi içinde
başvurmayan ve noter tarafından düzenlenecek muvafakatname veren mirasçıların
hisseleri veraset belgesinde gösterilen hisselerine eklenmek suretiyle başvuran
ve muvafakat verilen diğer mirasçılara devredilecektir.
(Değişik
ibare:RG-9/2/2013-28554) Örnek-4: Tokat İlinde belediye ve mücavir
alan sınırları içinde bulunan 2215 parsel numaralı 20.000 m2 yüzölçümlü
taşınmazın yapılan kadastro çalışmaları sonucunda (A) ve (K) adlı kişiler
tarafından kullanıldığı tespit edilerek bu hususta tapu kütüğüne belirtme
konulmuştur. Vefat eden (A)’nın (B), (C), (D) ve (E) adlı kanuni mirasçıları
bulunmaktadır.
(K), Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten bir ay sonra kendisine düşen 2.000.-TL başvuru bedelini yatırarak
İdareye başvurmuştur.
(A)’nın mirasçıları olan (B),
(C), (D) ve (E) adlı kanuni mirasçılar veraset belgelerini ve kendilerine düşen
toplam 2.000.-TL başvuru bedelinin yatırıldığına ilişkin belgeyi de ekleyerek
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten iki ay sonra İdareye birlikte
başvurmuşlardır.
Buna göre;
-(K)’nın İdarece yapılan
tebligatı müteakip satış bedelini yatırarak İdareye başvurması halinde, diğer
kullanıcıların işlemleri beklenilmeksizin 10.000 m2’lik kısmın tapuda ferağ
işlemi gerçekleştirilecektir.
-(B), (C), (D) ve (E)’ye
yapılacak tebligat sonucunda; mirasçılardan (B) ve (E)’nin haklarından
vazgeçtiklerine yönelik noterde düzenlenecek muvafakatnameyi de getiren (C) ve
(D), satış bedelinin tamamını yatırarak birlikte İdareye başvurmuşlardır.
İdarece, (B) ve (E)’nin hisseleri de eklenmek suretiyle taşınmazın kalan kısmı
(C) ve (D)’ye satılacaktır.
(16) Bu Genel Tebliğ kapsamındaki
işlemlerin vekil tayin etmek suretiyle yürütülmesinin istenilmesi durumunda,
vekaletnamede verilen yetkilere göre işlem yapılacaktır.
(17) Kanunun 6 ve 7 nci maddeleri
kapsamında başvuruda bulunması gereken ilgililerin Kanunun 12 nci maddesi
kapsamında yapacakları başvurular kabul edilmeyecektir.
(18) (Ek:RG-9/2/2013-28554)
Kanunun 6 ncı maddesinin onuncu fıkrasına göre doğrudan satın alma hakkının
akdi halefe devredilmesine ilişkin bilgiler üçer aylık dönemler halinde
taşınmazın bulunduğu yer Vergi Dairesi Müdürlüğüne bildirilecektir.
BEŞİNCİ BÖLÜMSon HükümlerYürürlükMADDE 18 – (1) Bu Genel
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YürütmeMADDE 19 – (1) Bu Genel Tebliğ
hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
Tebliğin eklerini görmek için tıklayınızTebliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’ninTarihiSayısı
4/7/2012
28343
Tebliğde
Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî GazetelerinTarihiSayısı
1.
1/8/2021
31555
2.
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Tebliğler, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.