DERNEKLER YÖNETMELİĞİ
DERNEKLER
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç Madde l - Bu Yönetmeliğin
amacı; dernekler ile kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve bu Yönetmelik kapsamına
giren vakıfların tabi olacakları usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam Madde 2 - Bu Yönetmelik;
vakıfların bazı işlemleri ile dernekler ve dernek şube veya temsilciliklerin,
federasyonlar ve konfederasyonların, merkezleri yurt dışında bulunan dernekler
ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye’deki şube
veya temsilciliklerinin kuruluşu, genel kurul toplantıları, uluslararası
faaliyetleri, yükümlülükleri, izne tabi faaliyetleri, lokal açmaları, sandık
kurmaları ve diğer hususlar ile ilgili iş ve işlemlerini kapsamaktadır.
Dayanak Madde 3 – (Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Bu Yönetmelik,
4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721
sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri, 26/3/1987 tarihli ve 3335 sayılı
Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun ile 2/1/2003
tarihli ve 4778 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin
Kanunun 36 ncı, 10/7/2018 tarihli ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 263 üncü ve 508 inci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar Madde 4 –
(Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Bu Yönetmelikte
geçen;
Bakan: İçişleri
Bakanını,
Bakanlık: İçişleri
Bakanlığını,
Birlik: 3335 sayılı
Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun kapsamında
bulunan birlik, federasyon veya benzeri teşekkülleri,
Dernek: 5253 sayılı
Dernekler Kanunu ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kurulan dernekleri
ve şubelerini, derneklerin oluşturdukları federasyonları ve federasyonların
oluşturdukları konfederasyonlar ile yabancı derneklerin Türkiye’deki şube veya
temsilciliklerini,
Dernek eklentisi:
Derneklere ait lokaller, umuma açık kamp, spor saha ve salonları ile iktisadi
işletmeler hariç, yurt, kitaplık, çocuk bakım yuvası, huzur evi ve aşevi gibi
dernekten ayrı bir varlığı olmayan ve derneğin amacını doğrudan desteklemek
için kurulmuş yerleri,
Dernek merkezi:
Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi,
Derneğin yerleşim
yeri: Derneğin yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri,
Federasyon: Kuruluş
amaçları aynı olan en az beş derneğin bir araya gelerek oluşturduğu tüzel
kişiliği bulunan üst kuruluşu,
Genel Müdürlük: Sivil
Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünü,
İl müdürlüğü: Valilik
bünyesindeki il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğünü,
İl müdürü: İl sivil
toplumla ilişkiler müdürünü,
Kanun: 5253 sayılı
Dernekler Kanununu,
Kar amacı gütmeyen
kuruluş: Merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki diğer kar
amacı gütmeyen kuruluşları,
Konfederasyon: Dernekler
tarafından oluşturulan kuruluş amaçları aynı en az üç federasyonun bir araya
gelmesi ile kurulan tüzel kişiliği bulunan üst kuruluşu,
Kütük: Dernekler
kütüğünü,
Medeni Kanun: 4721
sayılı Türk Medeni Kanununu,
Mikro kredi: Gelir
getirici bir faaliyette bulunmalarını sağlamak amacıyla sandık üyelerine ödünç
olarak verilen küçük bir sermayeyi,
Mülki idare amirliği:
Dernek merkezinin bulunduğu yerin valilik veya kaymakamlığını,
Mülki idare amiri:
Dernek merkezinin bulunduğu yerin vali veya kaymakamını,
Sandık: Derneklerin
üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine para
aktarmamak şartıyla, üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç
maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını
karşılamak için kurdukları tüzel kişiliği olmayan kuruluşu,
Sivil toplumla
ilişkiler birimi: İl sivil toplumla ilişkiler müdürlüğü ve ilçe sivil toplumla
ilişkiler müdürlüğü veya şefliğini,
Yabancı dernek:
Merkezleri yurt dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr
amacı gütmeyen kuruluşları,
Yabancı vakıf:
Merkezleri yurt dışında bulunan vakıfları,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kuruluş
İşlemleri
Kuruluş
bildirimiMadde
5 - Dernek
kurucuları tarafından imzalanmış (Mülga ibare:RG-30/10/2011-28100) (…) kuruluş
bildirimi ve aşağıda belirtilen ekleri, derneğin kurulacağı yerin mülki idare
amirliğine verilir.
a)
Kurucular tarafından her sayfası imzalanmış (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) bir adet dernek tüzüğü,
b) (Mülga:RG-30/12/2009-27448)
c)
Dernek kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel
kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluş belgesi ile tüzel kişiliklerin
organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu
konuda alınmış kararın (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) örneği,
d) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar bulunması halinde, (Değişik ibare:RG-30/10/2011-28100) bu
tüzel kişilerin derneklere kurucu olabilmesine dair İçişleri Bakanlığınca izin verildiğini
belirten dernek kurucuları tarafından imzalanmış yazılı beyan,
e) Kurucular
arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip
olduklarını gösterir belgelerin (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) örnekleri,
f) (Mülga:RG-9/7/2020-31180)(Mülga
ikinci fıkra:RG-9/7/2020-31180)
Dernekler,
kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel
kişilik kazanırlar.
Çocuk
derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde
kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Mülki
idare amirliği tarafından dernek kuruluş bildirimi, gün ve saat belirtilmek
suretiyle (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil toplumla ilişkiler
birimine havale edilir ve başvuru sahibine kuruluş bildirimi ve eklerinin
alındığına dair Alındı Belgesi (EK- 1) verilir ve dernek, kütüğe kaydedilir.
(Değişik
altıncı fıkra:RG-9/7/2020-31180) İlçe sivil toplumla ilişkiler birimi,
kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünü yedi gün içinde il müdürlüğüne gönderir.Kuruluş bildirimi ve
dernek tüzüğünün incelenmesiMadde
6 - Kuruluş
bildirimi ve ekinde verilen belgelerin doğruluğu ile dernek tüzüğü, alındı
belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri
tarafından bizzat veya (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
İlçelerde kurulan derneklerin tüzükleri de ilgili valiliklerce incelenir.
Yapılan inceleme sonucunda, tespit edilen Kanuna aykırılık veya noksanlığın
giderilmesi kuruculardan yazılı olarak istenir.
Kuruluş bildirimi ve
ekleri ile dernek tüzüğünde, Kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmadığı
takdirde ya da Kanuna aykırılık veya noksanlığın yapılan tebligat üzerine otuz
gün içinde giderilmiş olması halinde, mülki idare amirliği tarafından keyfiyet
bir yazı ile dernek geçici yönetim kurulu başkanlığına derhal bildirilir.
Kanuna aykırılık veya
noksanlık otuz gün içinde giderilmediği takdirde mülki idare amiri, yetkili
asliye hukuk mahkemesinde derneğin feshi hakkında davanın açılması için durumu
Cumhuriyet savcılığına bildirir.
(Mülga
fıkra:RG-30/10/2011-28100) Şube
kuruluşu Madde 7 - Tüzüklerinde şube
açabileceği belirtilmiş dernekler, genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının
yetkili kılacakları en az üç kişinin imzaladığı (Mülga
ibare:RG-30/10/2011-28100) (…) Kuruluş Bildirimini (EK- 2) ve aşağıda
belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.
a) (Mülga:RG-30/10/2011-28100)
b) (Mülga:RG-30/12/2009-27448)
c) Şube
kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin
unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna ait belgeler ile tüzel kişiliklerin
organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda
alınmış kararın (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) örneği,
d)Kurucular
arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip
olduklarını gösterir belgelerin (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) örnekleri,
e) Geçici
yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste,
f) Şube
açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren genel kurul kararının (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) örneği,
g) Kurucu
olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış dernek yönetim kurulu kararı (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) örneği.
(Mülga
ikinci fıkra:RG-9/7/2020-31180)
Çocuk
derneklerinin şubelerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk
dernekleri şubelerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal
temsilcilerinin izni eklenir.
Şube
kuruluşunun incelenmesi ve kütüğe kaydedilmesiMadde
8 - Şube
kuruluş bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu, kuruluş bildirimleri için
verilen alındı belgelerinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün içinde
mülki idare amiri tarafından bizzat veya (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
Tüzüğü
incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen Kanuna aykırılıkları
veya noksanlıkları yapılan tebligat üzerine süresi içinde gidermeyen
derneklerin, şubesi açılamaz.
Şube kuruluş
bildirimi ve eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde
derneklere ilişkin hükümler uygulanır. Şube, şube merkezinin bulunduğu yerin (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) il müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. (Mülga
cümle:RG-30/10/2011-28100) (…)
Federasyon
kurma başvuruları ve istenecek belgelerMadde
9 - Federasyonlar
kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin bir araya gelmesi ile kurulurlar.
Federasyonlar, kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek
suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Federasyon kuracak
dernek temsilcileri tarafından imzalanmış (Mülga ibare:RG-30/10/2011-28100) (…)
Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler, federasyonun kurulacağı
yerin mülki idare amirliğine verilir.
a)
Kurucu dernek temsilcileri tarafından imzalanmış (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) bir adet federasyon tüzüğü,
b) (Mülga:RG-30/10/2011-28100)
c)
Federasyon kurulması yönünde derneklerce alınmış genel kurul karar örneği,
d)
Kurucuların derneği temsil etmekle yetkilendirildiğine ilişkin ilgili dernek
yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar bulunması halinde, (Değişik ibare:RG-30/10/2011-28100) bu
tüzel kişilerin federasyonlara kurucu olabilmesine dair İçişleri Bakanlığınca
izin verildiğini belirten federasyon kurucuları tarafından imzalanmış yazılı
beyan,
f)
Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste veya
yazı.
(Mülga
üçüncü fıkra:RG-9/7/2020-31180)
Federasyonlar
hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır.
Konfederasyon
kurma başvuruları ve istenecek belgelerMadde
10 - Konfederasyonlar
kuruluş amaçları aynı olan en az üç federasyonun bir araya gelmesi ile
kurulurlar. Konfederasyonlarkuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare
amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Konfederasyon
kuracak federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış (Mülga
ibare:RG-30/10/2011-28100) (…) Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda
belirtilen ekler, konfederasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine
verilir.
a) Kurucu
federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) bir adet konfederasyon tüzüğü,
b) (Mülga:RG-30/10/2011-28100)
c) Konfederasyon
kurulması yönünde federasyonlarca alınmış genel kurul karar örneği,
d)
Kurucuların federasyonu temsil etmekle yetkilendirildiğine ilişkin ilgili
federasyon yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar tarafından kurulan federasyon niteliğindeki tüzel kişiliklerin
bulunması halinde, (Değişik ibare:RG-30/10/2011-28100) bu tüzel
kişilerin konfederasyonlara kurucu olabilmesine dair İçişleri Bakanlığınca izin
verildiğini belirten konfederasyon kurucuları tarafından imzalanmış yazılı
beyan,
f) Geçici
yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.
(Mülga
üçüncü fıkra:RG-9/7/2020-31180)
Konfederasyonlar
hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır.
Federasyon
ve konfederasyon kuruluşlarının incelenmesiMadde
11 -
Federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri ve eklerinin incelenmesinde,
sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin hükümler uygulanır.
Federasyon ve konfederasyonlar, merkezlerinin bulunduğu yerin (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) il müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. (Mülga
cümle:RG-30/10/2011-28100) (…)
Tüzüğü
incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen aykırılıkları veya
noksanlıklarını tebligata rağmen gidermemiş dernek veya federasyonlar, üst
kuruluş kurucusu olamazlar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Genel
Kurul Toplantıları
İlk
genel kurul toplantısıMadde
12 - Kuruluş
bildiriminde, tüzüğünde ve diğer belgelerinde Kanuna aykırılık veya noksanlığın
bulunmaması ya da Kanuna aykırılık ve noksanlığın verilen süre içinde
giderilmesi durumda, keyfiyetin derneğe yazılı olarak bildirilmesinden itibaren
altı ay içinde derneğin ilk genel kurul toplantısını yapması ve organlarını
oluşturması zorunludur.
Genel
kurul toplantılarıMadde
13 - Genel
kurul;
a) Dernek
tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan,
b)Yönetim
veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte
birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü toplanır.
Olağan
genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması zorunludur.
Genel
kurul toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.
Çağrı
usulüMadde
14 – (Değişik:RG-23/1/2013-28537)(1) Yönetim kurulu,
dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini
düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler; en az onbeş gün önceden,
toplantının günü, saati, yeri ve gündemi en az bir gazetede veya derneğin
internet sayfasında ilan edilmek, yazılı olarak bildirilmek, üyenin bildirdiği
elektronik posta adresine ya da iletişim numarasına mesaj gönderilmek veya
mahalli yayın araçları kullanılmak suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda,
çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi
gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı
arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı,
çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu
durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için
yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri
bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler
ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel
kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Toplantı
usulüMadde
15 - Genel
kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi toplantı yerinde hazır
bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi makamlarca verilmiş kimlik
belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek
görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen
listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler. Kimlik
belgesini göstermeyenler, belirtilen listeyi imzalamayanlar ile genel kurula
katılma hakkı bulunmayan üyeler toplantı yerine alınmaz. Bu kişiler ve dernek
üyesi olmayanlar, ayrı bir bölümde genel kurul toplantısını izleyebilirler.
Toplantı
yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve
toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu
üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması
halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Açılıştan
sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile
yazman seçilerek divan heyeti oluşturulur.
Dernek
organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan
heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazırun listesindeki isimlerinin
karşılarını imzalamaları zorunludur.
Toplantının
yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan başkanına aittir. Genel kurul,
gündemdeki konuların görüşülerek karara bağlanmasıyla sonuçlandırılır. Genel
kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır.
Toplantıda
görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa yazılır ve divan başkanı ile
yazmanlar tarafından birlikte imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak ve
diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı
bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde
teslim etmekten sorumludur.
Mahkemece
kayyım atanması veya Medeni Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre
görevlendirilme yapılması halinde, bu maddede yönetim kurulana verilen görevler
bu kişiler tarafından yerine getirilir.
Genel
kurul ve yönetim kurulu toplantılarının elektronik ortamda yapılmasıMadde
15/A – (Ek:RG-21/10/2021-31635)
Kanunun
ek 2 nci maddesi uyarınca dernekler, genel kurul ve yönetim kurulu
toplantılarını elektronik ortamda da yapabilirler.
Dernekler
elektronik ortamda yapılacak genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarını
Bakanlık Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülüp onaylanan
elektronik sistemler üzerinden yapabilirler. Söz konusu sistemlere işlenecek
veriler, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun
ilgili hükümlerine uygun olarak işlenir ve muhafaza edilir.
Genel
kurul yapılmasına ilişkin alınan yönetim kurulu kararında ve genel kurul
ilanında genel kurulun hangi yöntemle yapılacağı belirtilir. Elektronik ortamda
alınacak yönetim kurulu kararları fiziksel ortamda tutulan yönetim kurulu karar
defterinden ayrı olarak tarih ve sıra sayısı ile elektronik ortamda saklanır.
Kanunda,
Türk Medeni Kanununda, bu Yönetmelikte ve derneklerin kendi tüzüklerinde yer
alan genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarının fiziki ortamda
gerçekleştirilmesine yönelik bütün usul ve esaslar elektronik ortamda yapılan
toplantılar için de geçerlidir. Elektronik ortamda gerçekleştirilen
toplantılara ilişkin her türlü bilgi, belge ve kayıt dernek tarafından muhafaza
edilir.
Elektronik
ortamda yapılacak dernek genel kurul veya yönetim kurulu toplantılarına
katılacak üyeler sisteme, güvenli elektronik imza veya iki faktörlü kimlik
doğrulama sistemi kullanarak giriş yaparlar. Kullanılacak elektronik
sistemlerin, fiziki ortamda yapılan toplantılardaki divan oluşturma, oylama,
söz alma, önerge verebilme ve benzeri tüm işlemlerin elektronik ortamda da
yapılabilmesini sağlayan tasarım, yedekleme ve mevzuata uygun arşivleme
kapasitesine; yetkisiz erişimlere ve saldırılara karşı gerekli ağ ve sistem
güvenliğine sahip olması gerekmektedir.
Fiziki
ortamda gerçekleştirilen toplantıların mevzuata aykırı yapılması durumunda
uygulanan yaptırımlar elektronik ortamda yapılan toplantılar için de
geçerlidir.
Şube
genel kurul toplantılarıMadde
16 - Şubeler,
olağan genel kurul toplantılarını, merkez olağan genel kurulu toplantısından en
az iki ay önce tamamlamak ve genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini
toplantının yapıldığı tarihi izleyen (Değişik ibare:RG-21/10/2021-31635)
kırk beş gün içinde mülki idare amirliğine ve genel merkezlerine
bildirmek zorundadırlar.
Genel
kurul sonuç bildirimiMadde
17 - (Değişik:RG-23/1/2013-28537)(1) Olağan veya
olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen (Değişik
ibare:RG-21/10/2021-31635) kırk beş gün içinde, yönetim ve denetim
kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren ve Ek-3’te
yer alan Genel Kurul Sonuç Bildirimi mülki idare amirliğine verilir. Genel
kurul toplantısında tüzük değişikliği yapılması halinde; genel kurul toplantı
tutanağı, tüzüğün değişen maddelerinin eski ve yeni şekli, her sayfası yönetim
kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış dernek tüzüğünün son şekli, bu
fıkrada belirtilen süre içinde (Mülga ibare:RG-9/7/2020-31180) (…) mülki
idare amirliğine verilir.
(Mülga
fıkra:RG-30/10/2011-28100)
Genel
kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu tarafından yetki verilen bir
yönetim kurulu üyesi tarafından da yapılabilir. Bildirimin yapılmamasından
yönetim kurulu başkanı sorumludur.
Sandığı
bulunan dernekler, sandıklarına ait (Değişik ibare:RG-23/1/2013-28537)(1)
genel kurul sonuç bildirimini bu maddede belirtilen usulde mülki
idare amirliğine bildirirler.
Genel
kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil toplumla ilişkiler birimlerince
incelenir. Varsa, eksiklerin veya hataların giderilmesi ilgili derneklerden
istenir. Eksiklik ve hataların giderilmemesi veya konusu suç teşkil eden
fiillerin tespit edilmesi halinde gerekli yasal işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Yurt
Dışı Yardımlar(4)
Bildirim yükümlülüğüMadde
18 – (Değişik ibare:RG-30/10/2011-28100) Dernekler, (Ek
ibare:RG-9/7/2020-31180) ile Kanunun 5 inci maddesi kapsamında faaliyet
izni verilen yabancı dernekler ile yabancı vakıflar ve kar amacı gütmeyen
kuruluşlar, mülki idare amirliğine önceden bildirimde bulunmak şartıyla
yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan ayni ve nakdi yardım alabilirler.
Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim
şartının yerine getirilmesi zorunludur.
(Ek
ikinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Yabancı dernekler ile yabancı vakıfların ve
kar amacı gütmeyen kuruluşların şube ve temsilciliklerinin genel merkezinden
aldığı paralar da aynı usulle bildirime tabidir.
(Ek:RG-21/10/2021-31635) Yurt dışına
yapılacak yardımlar ise, yardım yapılmadan önce dernekler tarafından mülki
idare amirliğine bildirilir. Yabancı dernekler ile yabancı vakıfların ve kar
amacı gütmeyen kuruluşların şube ve temsilciliklerinin genel merkezine ve yurt
dışına gönderdiği para ve yardımlar da aynı usulle bildirime tabidir. Bu
bildirimler Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden Dışişleri Bakanlığı ile
paylaşılır. Ancak afet veya acil durumlarda bu bildirim afet veya acil durumun
gerçekleştiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılabilir. Belirli bir proje
kapsamında farklı tarihlerde yapılan yardımlara ilişkin yurt dışı bildirimi tek
seferde yapılabilir.
(Ek:RG-21/10/2021-31635) Yurt dışına
yapılacak yüz bin Türk Lirasını veya on bin Avro veya eşiti dövizi aşan nakdi
yardımların, bankalar ve diğer finans kuruluşları veya Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketi aracılığıyla yapılması esastır. Ancak, finansal
erişimin güç olduğu ülkelere yapılacak yardımlar finans kuruluşları
kullanılmaksızın ilgili mevzuata göre nakit beyan formu ile gümrük idaresine
beyan edilmek suretiyle yapılabilir. Gümrükte beyan edilme suretiyle yurt
dışına para çıkışı yapılan durumlarda ilgili beyan, veriliş tarihinden itibaren
en geç otuz gün içinde dernek tarafından mülki idare amirliğine bildirilir.
(Ek:RG-21/10/2021-31635) Yardım gerçekleştirildikten
sonra faaliyet sonuç bildirimi doksan gün içerisinde mülki idare amirliğine
verilir. Bu bildirime, yapılan yardımların gerçekleştiğine ilişkin form ve
görsel materyaller ve benzeri kanıtlayıcı belgeler eklenir.
(Ek:RG-21/10/2021-31635) Dördüncü fıkrada
belirtilen Türk Lirası cinsinden parasal tutarlar, her yıl bir önceki yıla
ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen
yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere
arttırılarak uygulanır. Ancak, güncellemede bir Türk Lirasının altındaki
tutarlar dikkate alınmaz.
Bildirimin
şekli (Değişik başlık:RG-21/10/2021-31635) MADDE
19 – (Değişik:RG-23/1/2013-28537)(1)
Yurtdışından
yardım alacak olan dernekler (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) ile Kanunun
5 inci maddesi kapsamında faaliyet izni verilen yabancı dernekler ile yabancı
vakıflar ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar, (Değişik
ibare:RG-21/10/2021-31635) Ek-4/A’da belirtilen Yurtdışından Yardım
Alma Bildirimini doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunurlar.
(Ek:RG-21/10/2021-31635) Yurt dışına yardım
yapacak dernekler ve Kanunun 5 inci maddesi kapsamında faaliyet izni verilen
yabancı dernekler ile yabancı vakıflar ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar, yardım
yapılmadan önce Ek-4/B’de belirtilen Yurt Dışına Yapılacak Yardım Bildirimini,
yardım gerçekleştirildikten sonra ise Ek-4/C’de belirtilen Yurt Dışına Yapılan
Yardım Faaliyet Sonuç Bildirimini merkezinin bulunduğu sivil toplumla ilişkiler
birimine verirler.
Başvuru
formu ekinde bulunacak belgeler Madde
20 – (Mülga:RG-23/1/2013-28537)(1)
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Uluslararası
Faaliyetler
Türkiye’de kurulu
vakıfların yurt dışı faaliyetleriMadde
21 – (Mülga:RG-30/10/2011-28100)Yabancı vakıfların
izin alma yükümlülüğüMadde
22 – (Değişik birinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Yabancı vakıflar,
uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde, karşılıklı
olmak koşulu ile Dışişleri Bakanlığının ve gerektiğinde ilgili diğer kurumların
da görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de faaliyette veya
işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube açabilir, üst kuruluşlar
kurabilir, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilir veya kurulmuş vakıflarla
işbirliği yapabilirler.
(Değişik ikinci
fıkra:RG-21/10/2021-31635) Bu vakıflar, Türkiye’deki faaliyetlerinde derneklerin
tabi olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
Yabancı vakıfların
başvurusuMadde
23 - (Değişik birinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Yabancı vakıflar,
temsilcilik veya şube açma, üst kuruluş kurma, kurulan üst kuruluşlara katılma,
kurulmuş vakıflarla işbirliği yapma ve Türkiye’de faaliyette bulunma ile ilgili
başvurularını Bakanlığa (EK-6)’da belirtilen Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de
Faaliyette Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu ve eklerini vererek yaparlar.
Ayrıca, temsilcilik veya şube açma başvurularında EK-9/A’da, faaliyette veya
işbirliğinde bulunma başvurularında ise EK-9/B’de bulunan örnek statüdeki
bilgileri ihtiva eden ana statünün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği
yapma başvurusu, yabancı vakıf adına ülkemizde işbirliği yapılacak vakıf
tarafından da gerçekleştirebilir. Başvuru, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği
gibi posta aracılığıyla da yapılabilir.
Yabancı vakıfların
Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili olarak yeni başvurularında, daha önce verilen
ve geçerliliğini koruyan belgeler bir daha istenmez.
Yabancı vakıf
başvurularının incelenmesi ve izinMadde
24 - Yabancı
vakıfların Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili başvuru formu ve ekleri
Bakanlıkça incelenir ve varsa eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri
Bakanlığının (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) ve gerektiğinde ilgili
diğer kurumların da konu ile ilgili görüşü alındıktan sonra, Bakanlıkça
gerekli değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin olumlu olması halinde, iznin
türü, kapsamı ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, üst
kuruluş kurma veya üst kuruluşlara katılma durumlarında izin süresiz verilir.
Başvuru sonuçlandıktan sonra, başvuru sahibine ve form ve ekleri ile birlikte
de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami
beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin yetersiz olması halinde bu süreyi
uzatabilir. Süre uzatımı talebi, sürenin dolmasından en az üç ay önce ve
gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının değerlendirilmesi ve sonuç için
yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı vakıfların
yıllık beyannameleriMadde 25
– (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Kanunun 5 inci
maddesi kapsamında faaliyet izni verilen yabancı vakıflar, her yılsonu
itibariyle o yıl içerisindeki faaliyet ve harcamalarına ilişkin bu Yönetmeliğe
ekli EK-8’de belirtilen beyannameyi takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar
vermekle mükelleftirler. Bu beyanname yabancı vakıfların temsilcilikleri veya
şubeleri tarafından kütük numarasının kayıtlı olduğu valiliğe, faaliyet veya
işbirliği izni verilen yabancı vakıfların yetkilileri tarafından ise yerleşim
yerinin bulunduğu valiliğe verilir. Faaliyet veya işbirliği izinleri yıl
içerisinde sona eren yabancı vakıflar ise bu Yönetmeliğe ekli EK-8’de
belirtilen beyannameyi izin süresi bitiminden itibaren iki ay içerisinde
yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe verirler. Bu beyannameler elektronik
ortamda da verilebilir.
Bu beyannameyi
vermekle yükümlü olanlar Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine ilişkin yazılı
ve görsel yayınlarının bir örneğini, istenmesi durumunda kütük numarasının
kayıtlı olduğu mülki idare amirliğine gönderirler.
Yabancı derneklerin
izin alma yükümlülüğüMadde
26 – (Değişik birinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Yabancı ülkelerde
kurulmuş dernekler, Dışişleri Bakanlığının ve gerektiğinde ilgili diğer
kurumların da görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de
faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube açabilir,
dernek veya üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara
katılabilirler.
Yabancı dernekler,
Türkiye’deki faaliyetlerinde derneklerin tabi olduğu mevzuat hükümlerine
tabidir.
Yabancı derneklerin
başvurusuMadde
27 - (Değişik birinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Yabancı dernekler,
temsilcilik veya şube açma, dernek veya üst kuruluş kurma, kurulan dernek veya
üst kuruluşlara katılma ve Türkiye’de faaliyette veya işbirliğinde bulunma ile
ilgili başvurularını Bakanlığa (EK-6)’da belirtilen form ve eklerini vererek
yaparlar. Ayrıca, temsilcilik veya şube açma başvurularında EK-9/A’da,
faaliyette veya işbirliğinde bulunma başvurularında ise EK-9/B’de bulunan örnek
statüdeki bilgileri ihtiva eden ana statünün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği
yapma başvuruları, yabancı dernek adına ülkemizde işbirliği yapılacak dernek
tarafından da gerçekleştirebilir. Başvurular, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği
gibi posta aracılığıyla da yapılabilir.
Yabancı derneklerin
Türkiye’deki faaliyetleri çerçevesinde daha önce verilmiş izinlerle ilgili
olarak istenen belgelerin verilmesi gerektiğinde, yeni izin başvurusunda
geçerliliğini koruyan belgeler istenmez.
Yabancı dernek
başvurularının incelenmesi ve izinMadde
28 - Yabancı
derneklerin Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili başvuru formu ve ekleri
Bakanlıkça incelenir, varsa eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri
Bakanlığının (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) ve gerektiğinde ilgili
diğer kurumların da konu ile ilgili görüşü alındıktan sonra, Bakanlıkça
gerekli değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin olumlu olması halinde, iznin
türü, kapsamı ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, dernek
kurma veya derneklere üye olma, üst kuruluş kurma veya üst kuruluşlara katılma
durumlarında izin süresiz verilir. Başvuru sonuçlandığında, başvuru sahibine ve
form ve ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami
beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin yetersiz olması halinde bu süreyi
uzatabilir. Süre uzatımı talebi, sürenin dolmasından en az üç ay önce ve
gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının değerlendirilmesi ve sonuç için
yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı derneklerin
yıllık beyannameleriMadde 29
– (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Kanunun 5 inci
maddesi kapsamında faaliyet izni verilen yabancı dernekler, her yılsonu
itibariyle o yıl içerisindeki faaliyet ve harcamalarına ilişkin bu Yönetmeliğe
ekli EK-8’de belirtilen beyannameyi takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar
vermekle mükelleftirler. Bu beyanname yabancı derneklerin, temsilcilikleri veya
şubeleri tarafından kütük numarasının kayıtlı olduğu valiliğe, faaliyet veya
işbirliği izni verilen yabancı derneklerin yetkilileri tarafından ise yerleşim
yerinin bulunduğu valiliğe verilir. Faaliyet veya işbirliği izinleri yıl
içerisinde sona eren yabancı dernekler ise bu Yönetmeliğe ekli EK-8’de
belirtilen beyannameyi izin süresi bitiminden itibaren iki ay içerisinde
yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe verirler. Bu beyannameler elektronik
ortamda da verilebilir.
Bu beyannameyi
vermekle yükümlü olanlar Türkiye’deki her türlü faaliyetlerine ilişkin yazılı
ve görsel yayınlarının bir örneğini, istenmesi durumunda kütük numarasının
kayıtlı olduğu mülki idare amirliğine gönderirler.
Kar amacı gütmeyen
kuruluşlara uygulanacak hükümlerMadde
30 - Bu
Yönetmelikte yabancı derneklere uygulanan hükümler, yurtdışında kurulu dernek
ve vakıf dışındaki kar amacı gütmeyen kuruluşların ülkemizde yapacakları
faaliyetler için de uygulanır.
ALTINCI
BÖLÜM
Defterler
ve Kayıtlar
Defter
tutma esaslarıMadde
31 - (Değişik fıkra:RG-1/6/2012-28310) Dernekler işletme hesabı esasına göre defter
tutarlar. Ancak, kamu yararına çalışma statüsü bulunan dernekler ile yıllık
brüt gelirleri (Değişik ibare:RG-21/10/2021-31635) bir milyon beş yüz
bin (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Türk Lirasını aşan
dernekler takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter
tutarlar.
(Ek
fıkra:RG-30/10/2011-28100) Şubesi bulunan derneklerin bilânço esasına göre defter
tutmaları halinde, birinci fıkrada belirtilen hadlere bakılmaksızın, bu
derneklerin şubeleri de bilânço esasına göre defter tutarlar. Her halde
dernekler ile şubelerinin aynı esasta defter tutmaları zorunludur.
İşletme
hesabı esasına göre defter tutan dernekler, yukarıda belirtilen hadde bağlı
kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço esasına göre defter tutabilirler.
Bilanço
esasına geçen dernekler, üst üste iki hesap döneminde yukarıda belirtilen
haddin altına düşerlerse, takip eden yıldan itibaren işletme hesabı esasına
dönebilirler.
Ticari
işletmesi bulunan dernekler, ticari işletmeleri için, ayrıca Vergi Usul Kanunu
hükümlerine göre defter tutarlar.
Tutulacak
defterlerMadde
32 – (Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Dernekler
aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a)
İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki
gibidir:
1) Karar
Defteri: Yönetim Kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır
ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2) Üye
Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve
çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat
miktarları bu deftere işlenebilir.
3) Evrak
Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere
kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik
posta yoluyla gelen veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4)
İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık
ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
b)
Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) (a)
bendinin 1 inci, 2 nci, 3 üncü alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilanço
esasında defter tutan dernekler de tutarlar.
2)
Yevmiye Defteri ve Büyük Defter: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli
Vergi Usul Kanunu ile bu Kanunun Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye
istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre
yapılır.
Yukarıda
sayılan defterlerden yevmiye defteri, büyük defter ve tutulması durumunda
envanter defteri bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak şartı ile elektronik
ortamda tutulmalarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret
Bakanlığınca çıkarılan tebliğlerde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde,
diğer defterler ise Bakanlıkça oluşturulan veya izin verilen yazılımlar
kullanılarak elektronik ortamda da tutulabilir.
Kayıt
usulüMadde
33 - Bu Yönetmeliğe göre tutulacak defter ve kayıtların Türkçe
olması zorunludur. Defterler mürekkepli kalemle yazılır.
Defterler
bilgisayar ortamında da tutulabilir. Ancak form veya sürekli form şeklinde
tutulacak defterler, kullanılmaya başlanmadan önce her bir sayfasına numara
verilerek ve onaylatılarak kullanılabilir. Onaylı sayfalar kullanıldıktan sonra
defter haline getirilerek muhafaza edilir.
Yevmiye
defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak muhasebe kurallarına göre
düzeltilebilir. Diğer defter ve kayıtlara rakam ve yazılar yanlış yazıldığı
takdirde düzeltmeler ancak yanlış rakam ve yazı okunacak şekilde çizilmek, üst
veya yan tarafına veya ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılmak suretiyle
yapılabilir. Yanlış rakam ve yazının çizilmesi halinde, bu rakam ve yazıyı
çizen tarafından paraflanır.
Defterlere
geçirilen bir kayıt; kazımak, çizmek veya silmek suretiyle okunamaz hale
getirilemez.
Karar defterinin
sayfa sonunda imza için bırakılan bölümü hariç defterlerin satırları,
çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter
sayfaları ciltten koparılamaz. Tasdikli form veya sürekli form yapraklarının
sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.
Derneklere
ait belgeler, kaydedildikleri defterdeki kayıt sırasına uygun olarak
numaralandırılır ve dosyalanarak saklanır.
Kayıt
zamanıMadde
34 - İşlemler, defterlere günlük olarak kaydedilir. Ancak,
gelir ve gider kayıtları;
a) İşlemlerin,
işin hacmine ve gereklerine uygun olarak muhasebe düzeni ve güvenliğini
bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtlar on günden
fazla geciktirilmez.
b) Kayıtlarını
devamlı olarak muhasebe fişleri ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını
taşıyan belgelere dayanarak tutan derneklerde, işlemlerin bunlara kaydedilmesi,
deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, işlemlerin esas defterlere
kırkbeş günden daha geç intikal ettirilmesine imkan vermez. Dernek
defterlerinin denetim amacıyla istenmesi halinde, kırkbeş günlük sürenin
dolması beklenmeden kayıtların işlenmesi zorunludur.
Hesap
dönemiMadde
35 - Derneklerde
hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap dönemi 1 ocakta başlar ve 31 aralıkta
sona erer. Yeni kurulan derneklerde hesap dönemi kuruluş tarihinde başlar ve 31
aralıkta sona erer.
(Ek
fıkra:RG-16/3/2018-30362) Talepte bulunmaları halinde, Spor Genel Müdürlüğünce
tescil edilmiş spor kulüplerinin (vergi kanunları uyarınca defter tutma
yükümlülüğü bulunan iktisadi işletmeleri hariç) farklı tarihleri kapsayan hesap
dönemini kullanmalarına İçişleri Bakanlığınca izin verilebilir.
Defterlerin
tasdikiMadde
36 – (Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Bu
Yönetmelikte yazılı defterleri kullanacak dernekler, elektronik ortamda tutulacak
defterler hariç olmak üzere, bunları kullanmaya başlamadan önce il müdürlüğüne
veya notere tasdik ettirirler. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene
kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, Yevmiye Defteri
kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilir.
Büyük Defterin onaylatılması zorunlu değildir.
Tasdik
edilen her defter için ayrı bir tasdik numarası verilir. Derneğin adı, kütük
numarası, yerleşim yeri, defterin türü, defterin kaç sayfadan ibaret olduğu,
tasdik tarihi, tasdik numarası, tasdiki yapan makamın resmi mühür ve imzasını
içeren ve şekli (EK-11)’de belirtilen, elektronik ortamda tutulan Tasdik Şerhi
Formu doldurulup defterin ilk sayfasına yapıştırılarak köşeleri tasdiki yapan makam
tarafından mühürlenir. Defterin son sayfası, defterin kaç sayfadan ibaret
olduğu, tasdik tarihi ve numarası belirtilerek tasdik makamı tarafından
mühürlenir ve imzalanır.
Defterlerin
her sayfası sıra numarasıyla teselsül edip etmediği kontrol edilerek mühürlenir.
İl
müdürlüğü, tasdikini yaptığı defterlere ilişkin bilgileri elektronik ortamda
tutulan, örneği EK-12’de yer alan Tasdik Defterine kaydeder.
Tasdik
defteriMadde
37 – (Mülga:RG-9/7/2020-31180) Gelir
ve gider belgeleriMADDE
38 – (Değişik:RG-23/1/2013-28537)(1)
Dernek
gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir. Dernek gelirlerinin bankalar
aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap
özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek
giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama
belgeleri ile yapılır. Ancak, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeler için 4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası düzenlenir. Bu
kapsamda da bulunmayan ödemeler için Ek-13’te yer alan Gider Makbuzu veya banka
dekontu gibi belgeler harcama belgesi olarak kullanılır.
Dernekler
tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri
Ek-14’te yer alan Ayni Yardım Teslim Belgesi ile yapılır. Kişi, kurum veya
kuruluşlar tarafından derneklere yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri
ise Ek-15’te yer alan Ayni Bağış Alındı Belgesi ile kabul edilir.
Bu
belgeler; Ek-13, Ek-14 ve Ek-15’te gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri
ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan
yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri
aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form şeklinde, dernekler tarafından
bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin, belirtilen
nitelikte olması zorunludur. (Ek cümle:RG-9/7/2020-31180) Ayni bağış
alındı belgeleri (EK-15)’de belirtilen bilgileri içermek koşuluyla Bakanlıkça
oluşturulan veya izin verilen yazılımlar kullanılarak elektronik ortamda da
düzenlenebilir. Düzenlenen bu belgeler Genel Müdürlüğün elektronik sisteminde
muhafaza edilir.
Bastırılan
belgelerin adedi ile seri ve sıra numaralarının, onbeş gün içinde basımevleri
tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi zorunludur. (Ek
cümle:RG-9/7/2020-31180) Bu bildirim Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS)
üzerinden elektronik ortamda da yapılabilir.
Saklama
süresiMadde
39 - Defterler
hariç olmak üzere, dernekler tarafından kullanılan alındı belgeleri, harcama
belgeleri ve diğer belgeler özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak
üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl
süreyle saklanır.
İşletme
hesabı tablosuMadde
40 - İşletme
hesabı esasına göre kayıt tutan dernekler yıl sonlarında (31 aralık) (EK-
16)’da gösterilen biçimde “İşletme Hesabı Tablosu” düzenlerler.
Bilanço
esasına göre raporlamaMadde
41 - Bilanço
esasına göre defter tutan derneklerin yıl sonlarında (31 aralık), (Ek
ibare:RG-9/7/2020-31180) Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir
tablosunu düzenlemeleri yeterlidir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Gelir
ve Gider Usulü
Alındı
belgelerinin biçimiMadde
42 - Dernek
gelirlerinin tahsilinde kullanılacak Alındı Belgeleri (EK- 17)’de gösterilen
biçim ve ebatta yönetim kurulu kararıyla bastırılır. Alındı belgeleri,
müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan kendinden karbonlu elli asıl ve elli
koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı
makineleri aracılığıyla yazdırılan form veya sürekli kayıt formu şeklinde
tertip edilir. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak alındı
belgelerinin, belirtilen nitelikte olması zorunludur. Alındı belgesi
ciltlerinin koçan kısmı iki suret olarak bastırılabilir. Ancak, koçan
yaprağının bir suretinin cilt koçanında, diğerinin ise muhasebe evrakları
arasında düzenli olarak saklanması zorunludur.
(Ek
fıkra:RG-9/7/2020-31180) Alındı belgeleri (EK-17)’de belirtilen bilgileri içermek
koşuluyla Bakanlıkça oluşturulan veya izin verilen yazılımlar kullanılarak
elektronik ortamda da düzenlenebilir. Düzenlenen bu belgeler Genel Müdürlüğün
elektronik sisteminde muhafaza edilir.
Alındı
belgelerinin bastırılması ve kontrolü Madde
43 - Bastırılan
alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur
bulunup bulunmadığı, sayman üyece kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu
ortaya çıkan cilt veya formlar geri verilerek aynı miktarda yenisi bastırılır.
Alındı belgeleri, matbaadan sayman üye tarafından bir tutanak ile teslim
alınır.
Bastırılan
alındı belgesi ciltleri veya elektronik sistemler ve yazı makineleri
aracılığıyla yazdırılması için bastırılan formların adedi ile seri ve sıra numaralarının,
onbeş gün içinde basımevleri tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi
zorunludur. (Ek cümle:RG-9/7/2020-31180) Bu bildirim Dernekler Bilgi
Sistemi (DERBİS) üzerinden elektronik ortamda da yapılabilir.
(Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) Sivil toplumla ilişkiler birimleri;
basımevleri tarafından bildirilen alındı belgeleri ile ilgili bilgileri kontrol
eder ve ilgili dernek ve basımevinin adını, alındı belgesi ciltlerinin adedini,
başlangıç ve bitiş numaraları ile seri numaralarını Alındı Belgesi Ciltleri
Takip Defterinin (EK- 18) bir satırına kaydeder.
Form
veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı belgeleri de başlangıç ve bitiş
numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını ihtiva edecek şekilde
gruplandırılarak yukarıda belirtilen usule göre kaydedilir.
(Değişik
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Alındı Belgesi Ciltleri Takip Defteri
elektronik ortamda tutulur. (Mülga cümle:RG-9/7/2020-31180) (…)
Alındı
belgelerinin saklanması (Değişik başlık:RG-9/7/2020-31180) Madde
44 – (Değişik birinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Bastırılan alındı
belgeleri matbaadan dernek saymanınca tutanakla teslim alınır. Dernek saymanı
bu alındı belgelerinin dernek adına para toplama yetkili kişilere tesliminden,
boş ve kullanılmış alındı belgelerinin saklanmasından sorumludur. Alındı
belgelerinin, eski ve yeni saymanlar arasında tutanakla devir teslimi yapılır.
(Mülga
ikinci fıkra:RG-9/7/2020-31180)
Tamamı
kullanılmadığı halde herhangi bir nedenle iade edilen alındı belgelerinin
kullanılmayan yaprakları tespit edilerek sayman ve iade eden kişi tarafından
tutanak altına alınır. Bu şekilde iade edilen alındı belgesi ciltleri,
gelir tahsil edecek başka bir kişiye verilebilir veya yaprakları üzerine büyük
harflerle ve görünebilecek şekilde iptal yazılarak bir daha kullanılmaz.
Form
veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı belgeleri de başlangıç ve bitiş
numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını ihtiva edecek şekilde
gruplandırılarak yukarıda belirtilen usule göre kaydedilir ve kullanılır.
(Mülga
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1)Alındı
belgelerinin kullanımıMadde
45 - Alındı
belgeleri, gelir tahsil etme görev ve yetkisine sahip bulunanlara, sayman
üyelerce imza karşılığı verilir ve kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri
alınır. (Mülga cümle:RG-9/7/2020-31180) (…)
Alındı belgeleri,
sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde
silintisiz ve kazıntısız olarak doldurulur. Ödemede bulunana asıl yaprak
koparılarak verilir, koçan kısmı ciltte bırakılır. Düzenleme sırasında hata
yapılırsa, hatalı belge yaprağı ödemede bulunana verilmez. Asıl ve koçan
yaprakların üzerine “İPTAL” ibaresi yazılıp her ikisi koparılmadan ciltte
bırakılır.
Form
şeklinde bastırılan alındı belgeleri, elektronik sistemler aracılığıyla doldurulduktan
sonra aslı ödemede bulunana verilir; sureti dosyasında muhafaza edilir.
(Ek
fıkra:RG-9/7/2020-31180) Bu Yönetmelikte öngörülen alındı ve harcama belgeleri;
Yönetmelik ekindeki örneklerinde gösterilen belgelerdeki tüm bilgilerin
eksiksiz doldurulması ve ilgili kişilerce imzalanması suretiyle düzenlenir.
Yetki
belgesiMADDE
46 – (Değişik madde:RG-23/1/2013-28537)(1)
Yönetim
kurulu asıl üyeleri (Ek ibare:RG-21/10/2021-31635) ile Kanunun 24
üncü maddesine göre temsilci olarak görevlendirilenler hariç, dernek adına
gelir tahsil edecek kişi veya kişiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle,
yönetim kurulu kararı ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık
kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden ve Ek-19’da yer alan Yetki Belgesi
dernek tarafından iki nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim kurulu
başkanınca onaylanır. Yönetim kurulu asıl üyeleri yetki belgesi olmadan gelir
tahsil edebilir.
Yetki
belgelerinin süresi yönetim kurulu tarafından en çok bir yıl olarak belirlenir.
Süresi biten yetki belgeleri birinci fıkraya göre yenilenir. Yetki belgesinin
süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden
ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi, derneğin kendiliğinden
dağıldığının tespit edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmiş olan
yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur.
Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman iptal
edilebilir.
Gelirlerin
teslim edilmesi Madde
47 – (Değişik birinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Dernek adına gelir
tahsil etmekle yetkili olan kişiler, tahsil ettikleri paraları otuz gün
içerisinde dernek saymanına teslim ederler veya derneğin banka hesabına
yatırırlar. Ancak, tahsilatı 5.000 Türk Lirasını geçenler, otuz günlük süreyi
beklemeksizin tahsil ettikleri parayı en geç iki iş günü içinde derneğin banka
hesabına yatırırlar.
Dernek
kasasında bulundurulabilecek para miktarı, ihtiyaçlar dikkate alınarak yönetim
kurulunca belirlenir.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Kamu
Yararına Çalışan Derneklerden Sayılma
Kamu
yararına çalışan dernek sayılmaMadde
48 - Kamu
yararına çalışan dernekler, (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) Hazine ve
Maliye Bakanlığının ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü üzerine, Bakanlığın
teklifi ve (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Cumhurbaşkanı
kararıyla tespit edilir.
Kamu
yararı için aranacak şartlarMadde
49 - Kamu
yararına çalışan derneklerden sayılmak için derneğin;
a) En az
bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Son
bir yıl içindeki, (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) 200.000 Türk
Lirasını geçen alım ve satım işlemlerinin rekabet koşullarına uygun
yapılması,
c) Amacı
ve gerçekleştirdiği faaliyetlerin, üyelerinin dışında (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) yerel, ulusal veya uluslararası düzeyde
toplumun ihtiyaç ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal
gelişmeye katkı sağlayacak nitelikte olması,
d) Yıl
içinde elde ettiği gelirin en az yarısının bu amaçla harcanması,
e) Sahip
olduğu mal varlığının ve yıllık gelirinin tüzüğünde belirtilen amacı
gerçekleştirecek düzeyde olması gerekir.
Bu
durum, Bakanlık dernekler denetçileri tarafından düzenlenen rapor ile tespit
ettirilebilir. Bu nitelikleri taşımadığı tespit edilen dernekler, kamu yararı
kararı için, bu tespitin yapıldığı tarihten itibaren üç yıl geçmeden önce
yeniden başvuramaz.
Başvuru
ve istenen belgelerMadde
50 – (Değişik:RG-30/10/2011-28100)
Kamu yararına çalışan
derneklerden sayılmak isteyen dernekler, aşağıda belirtilen ekler ile birlikte
başvurularını mülki idare amirliğine yaparlar.
a) Derneğin kamu
yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen
işler hakkındaki raporu,
b) Derneğin taşınır
ve taşınmaz mallarının listesi,
c) Kamu yararına çalışan
derneklerden sayılması için yönetim kurulunun aldığı karar örneği.
Başvurunun
değerlendirilmesiMadde
51 – (Değişik cümle:RG-30/10/2011-28100) Kamu yararına çalışan derneklerden
sayılma istekleri, valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde Bakanlığa
gönderilir. Valilik görüşünde derneğin amacının ve faaliyetlerinin topluma
yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olup olmadığı ve kamu yararına
çalışan derneklerden sayılıp sayılamayacağı açıkça belirtilir.
İlgili
bakanlıkların ve (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) Hazine ve Maliye
Bakanlığının da görüşü alındıktan sonra, Bakanlığın teklifi ve (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) Cumhurbaşkanı kararı ile dernek, kamu
yararına çalışan derneklerden sayılır.
(Değişik
üçüncü fıkra:RG-9/7/2020-31180) Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmaya
ilişkin karar Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından
başvuru sahiplerine tebliğ edilir.
Kamu
yararına çalışan dernek statüsünün kaybedilmesiMadde
52 - Kamu
yararına çalışan derneklerin, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettiği
anlaşılırsa; (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) Hazine ve Maliye
Bakanlığının ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, Bakanlığın teklifi
ve (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Cumhurbaşkanı kararıyla haklarında
alınan kamu yararına çalışan derneklerden sayılma kararı iptal edilir. Sonuç,
Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından da ilgili derneğe (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) tebliğ edilir.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
İzinle
Kullanılacak Kelimeler
İzin
alma Madde
53 - Dernek
adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal (Ek
ibare:RG-21/10/2021-31635) , Şehit, Gazi kelimeleri ile bunların baş
ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların görüşü
alınmak suretiyle Bakanlığın izni ile kullanılabilir.
(Değişik
ikinci fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) İzin almak için
başvuracak derneklerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az
bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı
ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile
gelecekte yapılması düşünülen işlerin; üyelerinin dışında topluma yararlı
sonuçlar verecek nitelikte olması,
c)
Benzer amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,
ç) Son
üç yıl içinde, kendi üyeleri dışında ulusal veya uluslararası alanda yaptığı en
az üç proje veya faaliyetini belgelendirmesi,
d)
Yerleşim yerinin bulunduğu il dışında, en az üç ilde şube veya temsilciliğinin
bulunması,
e) Bu
konuda genel kurulunda karar almış olması.
BaşvuruMadde
54 - İzin
için başvuracakdernekler, aşağıda belirtilen belgelerle birlikte
başvurularını (Mülga ibare:RG-30/10/2011-28100) (…) mülki idare
amirliğine yaparlar.
a) (Mülga:RG-30/10/2011-28100)
b) Dernek
üye listesi,
c) Derneğin
faaliyetleri, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkında
rapor,
d) İzne
tabi kelimelerin kullanılması için genel kurulun aldığı karar örneği.
İzinMadde
55 – (Değişik fıkra:RG-30/10/2011-28100) İlgili valilik, taleple ilgili gerekli araştırmayı
yaptıktan sonra, izin talebini valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde
Bakanlığa gönderir.
Bakanlık,
gerekli incelemeyi yaparak, gerektiğinde ilgili bakanlıkların da görüşünü
aldıktan sonra başvuruyu karara bağlar. Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe
bildirilir ve valilik tarafından da ilgili derneğe bilgi verilir.
ONUNCU
BÖLÜM
Lokaller
LokalMadde
56 - Lokal,
dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarını karşılamak üzere mülki idare amirinin izniyle
açılan tesistir. Dernekler, başka bir dernek, gerçek veya tüzel kişi ile
ortaklaşa lokal açmaz. Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi
için derneğin en az bir yıldan beri faaliyette bulunması şarttır. Çocuk
dernekleri lokal açamaz.
Lokal açılamayacak
yerler Madde
57 - Aşağıda
belirtilen yerlerde lokal açılmasına izin verilmez:
a) Silah
fabrika ve imalathaneleri, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı gibi tehlikeli
maddeler üretilen, satılan, kullanılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinde,
b) (Değişik:RG-9/7/2020-31180)
İbadethanelerde,,
c) Okul
öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel okul binaları ile özel eğitime
muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumlarına (Ek
ibare:RG-9/7/2020-31180) ve ibadethanelere yüz metreden yakın mesafe
içinde,
d) İlk
ve orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs, dershane ve bu öğrencilerin
kaldığı öğrenci yurtlarının bulunduğu binalarda,
e) İtfaiye,
ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin kolaylıkla ulaşamayacağı
yerlerde,
e)
Binaların ortak kullanılan bağımsız bölümlerinde,
g) Genel
güvenlik ve asayişin korunması yönünden sakıncalı olan yerlerde,
h) Sabit
veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma
araçlarında.
Derneğin
yerleşim yerinin bulunduğu binada dernek lokali açılabilir. Ancak, dernek
lokali olarak açılan yerin iç kapı girişinin diğer bağımsız bölüm veya oda ve
benzeri gibi bölümlerden ayrı olması ve bunlara açılan kapılarının bulunmaması
zorunludur.
Başvuru Madde
58 - İl
merkezlerinde açılacak lokaller için valiliğe, büyükşehir belediyesi sınırları
içinde kalan ilçeler dahil olmak üzere diğer ilçelerde açılacak lokaller için
kaymakamlığa (Mülga ibare:RG-9/7/2020-31180) (…) başvurulur. Başvurulara
aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) Lokal
açılması konusunda alınmış yönetim kurulu kararının örneği,
b) (Değişik:RG-30/10/2011-28100)
Lokal olarak açılacak yerin mülk sahibi veya kiracısı olduğuna, ana
gayrimenkulün mesken, iş veya ticaret yeri olduğuna, belediye ve mücavir alan
sınırları içinde bulunup bulunmadığına dair dernek başkanı tarafından
imzalanmış (Mülga ibare:RG-9/7/2020-31180) (…) beyan,
c) Ana
gayrimenkulun tapu kayıtlarında mesken olarak görünen yerler için kat
maliklerinin oy birliği ile aldıkları kararın örneği, mesken ve işyerinin
birlikte yer aldığı binalarda mesken sahiplerinin tamamının onayı ve işyeri
sahiplerinin oy çokluğu ile aldıkları kararın örneği, iş hanlarında ise yönetim
kurulu kararı örneği,
d) Derneklerin;
belediye ve mücavir alanlar içinde açacakları lokaller için yapı kullanma
(iskan) izin belgesi, bu belgenin bulunmadığı durumlarda ise ilgili belediyeden
alınacak söz konusu yerin lokal olarak kullanılmasında sakınca olmadığına dair
belge; bu alanlar dışındaki lokaller için (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180)
çevre ve şehircilik müdürlüklerinden alınacak lokal olarak
kullanılmasında sakınca olmadığına dair belge.
Belgeleri eksik olan
veya mevzuata uygun olmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz ve eksikliklerin
tamamlanması için otuz günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin
tamamlanmaması halinde başvuru işlemden kaldırılır.
Lokal olarak açılan
yerin yerleşim yerinin değiştirilmesi halinde yukarıda sayılan işlemler tekrar
edilir.
İzin Madde
59 - İl
merkezlerinde açılacak lokallerin iş ve işlemleri (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) il müdürlüklerince, diğer ilçelerde
açılacak lokallerin iş ve işlemleri ilçe (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimlerince yürütülür. Büyükşehir belediyesi sınırları
içinde kalan ilçelerde ise bu görevler, kaymakamlık yazı işleri müdürlüklerince
yerine getirilir. Lokal olarak açılacak yerin ve bulunduğu binanın fenni ve
yangın güvenliği ile toplum sağlığı ve çevre bakımından belediyece, genel
güvenlik ve asayişin korunması yönünden kolluk kuvvetlerince incelenmesi
istenir. Gerek görülen hallerde, ayrıca ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan
inceleme yapılması istenebilir.
Başvuru
belgeleri ve inceleme sonuçları olumlu olan derneklere, mülki idare amirince
lokal açma ve işletme izni verilir. Lokal açma ve işletme belgesinde çalışma
şartları belirtir. İki nüsha olarak düzenlenen Lokal Açma ve İşletme İzin
Belgesinin (EK- 20) bir örneği ilgili derneğe verilir; diğer örneği derneğin (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) il müdürlüğündeki dosyasında saklanır.
Lokalin hangi derneğe
ait olduğunun belirtildiği en az 50x75 cm ebadında “……..Derneği Lokali”
ibaresinin yazılı olduğu levha ile en az 20x30 cm ebadında “Üye olmayan giremez”
ibaresinin yazılı olduğu levhanın, dışarıdan ilk bakışta görülebilecek bir yere
asılması zorunludur.
Lokal
açma ve işletme belgesi düzenlendikten sonra onbeş gün içinde (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil toplumla ilişkiler birimlerince;
kolluk amirliği, belediye, alkollü içki kullanılmasına izin verilenler için
tekel idaresi, çevre müdürlükleri ile derneğin bağlı bulunduğu vergi dairesine
lokalin açıldığı bildirilir. Kolluk kuvvetleri bu bilgilere istinaden
izinsiz açılan lokalleri men eder.
Sorumlu müdürMadde 60 - Her dernek lokaline,
yönetim kurulu kararıyla sorumlu bir müdür tayin edilerek mülki idare amirine
bildirilir. Sorumlu müdür, dernek lokalinin mevzuata ve ruhsata uygun olarak
işletilmesinden sorumludur. Sorumlu müdür değişikliği, onbeş gün içinde mülki
idare amirliğine bildirilir.
Lokal
müdürü yönetim kurulu kararıyla ücretli veya fahri olarak görevlendirilir.
Bunların dernek üyesi olması şart değildir. Lokalin işletmesi, dernek
tarafından görevlendirilen bir lokal müdürünün sorumluluğunda müstecire de
yaptırılabilir.
Alkollü içki
kullanılması ve canlı müzik yayını (Değişik madde başlığı:RG-23/1/2013-28537)(1)
Madde 61 – (Değişik
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Dernek lokallerinde alkollü içki
kullanılması mülki idare amirinin iznine bağlıdır. Ancak, alkollü içki izni
verilebilmesi için dernek lokalinin içkili yer bölgesi içinde bulunması
zorunludur. Yetkili mercilerden alkollü içki satış belgesi alamayan veya bu
belgesi iptal edilmiş derneklerin lokallerinde alkollü içki verilemez ve
alkollü içki kullanılamaz.
Gençlik, spor veya
gençlik ve spor kulüplerinin sosyal amaçlı tesisleri ile lokallerinde alkollü
içki kullanılmasına izin verilmez.
Alkollü içki
kullanılmasına izin verilen lokallerde içki servisi, ancak izin verilen lokal
içinde yapılabilir. Lokalin etrafında, yol kenarlarında veya yaya
kaldırımlarında masa konularak veya ayakta içki servisi yapılamaz.
(Ek
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Dernek lokallerinde, halkın huzur ve sükûnu
ile kamu istirahatı açısından sakınca bulunmaması kaydıyla yapılacak ölçüm ve
kontrolü müteakip, mülki idare amirinin kararıyla canlı müzik izni verilir.
Canlı müzik lokal açma ve işletme izin belgesine işlenmez. Ancak, görevliler
sorduğu zaman gösterilebilecek şekilde işyerinde bulundurulur.
(Ek fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Canlı müzik izni
verilen yerlerde, belirlenen saatler dışında ve ilgili mevzuatta belirtilen ses
seviyelerinin üstünde halkın huzur ve sükûnunu bozacak şekilde yayın yapılması
durumunda izin iptal edilir. Bu hususlar, canlı müzik izni verilirken derneğe
tebliğ edilir.
(Ek
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Dernek yöneticileri veya 60 ıncı maddede
belirtilen sorumlu müdürler, canlı olarak veya elektronik cihazlarla yapılan
müzik yayınının tespit edilen saatleri aşmamasını ve gerekli ikaz levhalarının
asılmasını sağlar.
Lokallerde çalışacak
kişilerMadde
62 - Alkollü
içki kullanılmasına izin verilen lokallerde 18 yaşından küçükler
çalıştırılamaz. Lokallerde çalışanlar için dernek yönetim kurulu başkanının
imzasını taşıyan bir kimlik belgesi düzenlenir. Çalışanlar lokalde bulundukları
sürece bu kimliği ilk bakışta görülebilecek şekilde üzerlerinde taşımak
zorundadırlar.
Lokal yönergesiMadde
63 - Dernek
lokalleri, yönetim kurullarınca bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun
olarak hazırlanan yönergeye göre işletilir. Lokal yönergesinde aşağıda
gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur.
a) Lokalin
çalışma şartları,
b) Lokal
müdürünün görev ve yetkileri,
c) Dernek
lokalinde yapılacak faaliyetler ve verilecek hizmetler,
d)
Dernek üyelerinin ve misafirlerin lokalden yararlanma şekilleri,
e) Lokalde
alkollü içki kullanılıp kullanılmayacağı, kullanılacaksa şart ve şekilleri,
f) Lokalin
konferans, seminer, yemek, nişan, düğün ve benzeri toplantılar için dernek
üyelerine tahsis edilme şekil ve şartları.
Lokalden yararlanma Madde
64 - Lokalden
yararlanacak üyelere, dernek üyeliğine kabul kararının tarih ve sayısı ile
dernek başkanının imzası bulunan lokal kimlik kartı verilir. Üyeler lokalde
bulundukları sürece bu kimliği üzerlerinde taşımak ve denetimler sırasında bu
kartı göstermek zorundadırlar.
Lokale o derneğin
üyesi olmayanlar giremez. Ancak, üyelerin beraberindeki misafirleri lokallere
kabul edilebilir. Misafirler lokalde bulundukları sürece, misafir kartlarını
ilk bakışta görülecek şekilde üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokallerin denetimiMadde
65 - Mülki
idare amiri, dernek lokallerinin, açma ve işletme belgesinde belirtilen
şartlara göre işletilip işletilmediğini denetletebilir. Lokallerin denetimi, (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil toplumla ilişkiler birimleri ve
kolluk kuvvetlerince birlikte yapılır. Lokal denetiminde önceden bildirimde
bulunma ve denetimin mesai saatleri içinde yapılması şartı aranmaz.
Faaliyetten geçici
olarak men etmeMadde
66 – (Değişik fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Kumar oynatıldığı,
izinsiz içki kullanıldığı, umuma açık yer durumuna geldiği veya yazılı uyarıya
rağmen, 63 üncü maddede belirtilen lokal yönergesine veya bu Yönetmelikte belirtilen
lokaller ile ilgili diğer usul ve esaslara aykırı hareket edildiği tespit
edilen lokaller, mülki idare amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici
süreyle faaliyetten men edilir.
(Değişik ikinci
fıkra:RG-9/7/2020-31180) Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç
defa faaliyetten men edilen lokallerin izin belgeleri, mülki idare amirince
iptal edilir.
Lokal açma ve çalışma
izninin iptaliMadde
67 - Yapılan
denetimler neticesinde, uyuşturucu madde imal edildiği, satıldığı, kullanıldığı
veya bulundurulduğu; 6136 sayılı Kanuna aykırı silah bulundurulduğu veya
satıldığı; genel güvenliğe ve genel ahlaka aykırı faaliyetlerde bulunulduğu
tespit edilenlerin lokal açma ve işletme izin belgeleri mülki idare amirince
iptal edilir.
Ayrıca, konusu
suç teşkil eden fiillerin işlenmesi durumunda, soruşturma evrakı derhal
Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
(Ek
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Lokal açma ve işletme izin belgesi iptal
edilen derneklerin lokal açma başvuruları, iptal tarihinden itibaren bir yıl
geçmedikçe incelemeye alınmaz.
Faaliyetten men
kararının uygulanmasıMadde
68 - Faaliyetten
men kararı aşağıdaki esaslar çerçevesinde yerine getirilir.
a) Karar,
dernek yönetim kuruluna ve lokal müdürüne tebliğ edilir kararın uygulanması
için iki günden fazla olmamak üzere süre verilir. Tebliğde dernek yönetim
kurulu başkanı veya görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürünün,
mühürlemenin yapılacağı sırada hazır bulundurulması gerektiği de belirtilir.
b) Lokalin
kapalı olduğu süre içinde bozulabilecek mallar ile kişilerin özel eşyalarının
çıkarılmasına izin verilir.
c) Lokalin
pencereleri ve diğer kapıları kapatılır ve lokalin giriş kapıları mühürlenir.
d) Kararın
uygulanmasına ilişkin düzenlenecek tutanakta, faaliyetten men kararının tarihi,
sebebi ve süresi ile kapatma işlemenin tarih ve saati belirtilir ve hazır
bulunanlar tarafından imzalanır. Hazır bulunanların imzadan kaçınması halinde
bu durum tutanakta belirtilir.
Sürenin dolmasını
müteakip faaliyetten men edilen lokalin tekrar açılmasında da açılış tarihi ve
saati yazılarak, açma ve teslim tutanağı, dernek yönetim kurulu başkanı veya
görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal müdürü tarafından imzalanır.
Süresinden önce
açılmaMadde
69 - Faaliyetten
men işlemine karşı açılan davanın idare aleyhine sonuçlanması halinde; lokal
bir tutanakla açılır. Mülki idare amirleri faaliyetten geçici olarak men
ettikleri lokalleri mahkeme kararları dışında, süresinden önce açamazlar.
Geçici olarak faaliyetten men edildiği halde süresinden önce açılan lokallerin
açma ve işletme izinleri mülki idare amirince iptal edilir.
İzinsiz açılan
lokallerMadde
70 - İzinsiz
olarak açılan veya izni iptal edildiği halde işletilen veya geçici olarak
faaliyetten men edildiği halde süresinden önce açılan lokaller kolluk
kuvvetlerince kapatılır.
Uzaklığın ölçülmesiMadde
71 - Okul
öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel okul binaları ile özel eğitime
muhtaç bireylerin devam ettikleri kurumlar ile lokal açılmasına izin verilen
yerlerin aralarındaki uzaklığın ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe
kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda ise en
yakını esas alınır.
Yüz metre uzaklığın
ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya
kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır. (Değişik
ikinci cümle:RG-23/1/2013-28537)(1) Bu tespitleri yaptırmaya
Lokal Açma ve İşletme İzin Belgesini veren mülki idare amirliği yetkilidir.
ONBİRİNCİ
BÖLÜM
Sandık
Sandık
kurma şartlarıMadde
72 - Dernekler;
üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine para
aktarmamak şartıyla, üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç
maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını sandık
kurarak karşılayabilirler.
Derneklerin
sandık kurabilmesi için;
a) Dernek
tüzüğünde sandık kurulacağına dair açık hüküm bulunması,
b) Dernek
genel kurulunca sandık kurulması için karar alınmış olması
gerekir.
Sandık
üyeliğiMadde
73 - Dernekler
tarafından kurulan sandıklara, ilgili derneğin merkez ve şubelerine kayıtlı
üyeler dışında üye kabul edilmez. Sandıklara üye olmak isteğe bağlıdır.
Sandık
üyeliğine kabul, sandık yönetim kurulu kararı ile olur.
Sandık
yönergesiMadde
74 - Her
sandığın, dernek yönetim kurulunca hazırlanıp genel kurulca kabul edilen bir
sandık yönergesi bulunur. (Değişik ibare:RG-23/1/2013-28537)(1) Bu
yönergelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.
a)
Sandığın adı,
b) Sandığın
çalışma konuları,
c) Üye
olma, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şartları,
d) Sandık
genel kurulunun kuruluş şekli, toplanma zamanı, görev ve yetkileri,
e) Sandık
yönetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl seçileceği, görev ve
yetkileri,
f)
Sandık denetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl seçileceği,
görev ve yetkileri,
g) Üyelerden
alınacak giriş aidatı ile üyelik aidatının belirlenme ve tahsilat şekli,
h) Sandıkça
oluşturulacak fonlar, bu fonlara katılma şartları, fonlardan yararlanma esasları,
fonlardan yapılacak yardımların miktarı ve oranları,
ı) Üyelerin
sandıktan çıkması veya çıkarılmasının şartları,
j)
Fonlarda biriken para ve hakların tasfiyesi ve geri verilmesi esas
ve usulleri,
k) Fonlarda
biriken paraların değerlendirilme esas ve usulleri, işletilecek paralardan elde
edilecek faiz, kâr, temettü ve diğer değerlerin, kullanımına dair esaslar,
l) Mikrokredi
ve diğer borç para verme esas ve usulleri,
m)
Sandığın dağıtılmasına karar verilmesi durumunda, mal varlığının tasfiye
esasları.
Mikrokredi
ve diğer borç para alacaklardan istenecek hizmet bedeli veya faiz oranları
yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
Sandığın
faaliyete geçmesiMadde
75 -
Dernek genel kurulunca kabul edilen sandık yönergesinin yönetim kurulu
üyelerince her sayfası imzalanmış bir sureti, genel kurul toplantısını izleyen (Değişik
ibare:RG-21/10/2021-31635) kırk beş gün içinde dernek başkanı
tarafından mülki idare amirliğine verilir.
Sandık
yönergesinin mülki idare amirliğine bildirilmesinden itibaren altı ay içinde
sandık genel kurulunun toplanması ve sandık organlarının oluşturulması
zorunludur. Sandık organlarının oluşturulmasına kadar, sandık işlemlerini
yürütmeye dernek yönetim kurulu yetkilidir. Sandığın ilk genel kurulu, dernek
yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanır.
Sandık
organlarıMadde
76 - Her
sandıkta;
a) Genel
kurul,
b) Yönetim
kurulu,
c) Denetim
kurulu,
oluşturulması
zorunludur.
Sandık
yönetim ve denetim kurullarının asıl ve yedek üye sayısı üçten az olamaz.
Sandık yönetim ve denetim kurulları sandık üyeleri arasından seçilir.
Sandık
genel kuruluMadde
77 - Sandık
genel kurulu, genel kurula katılma hakkı bulunan sandık üyelerinden oluşur. Üye
sayısının çok olması veya üyelerin farklı yerleşim yerlerinde bulunması halinde
genel kurulda nasıl temsil edilecekleri, (Değişik ibare:RG-23/1/2013-28537)(1)
74 üncü maddeyle düzenlenen sandık yönergesinde düzenlenir. Genel
kurulun toplantıya çağrılması, toplantı gündemi ve yeri, toplantı ve karar yeter
sayısı ve kararların üyelere duyurulması konularında, sandığın bağlı bulunduğu
dernek tüzüğünün bu konuları düzenleyen hükümleri uygulanır.
Sandıkların
yasal durumuMadde
78 - Sandıklar,
derneklerin bir yan kuruluşudur; Bunların tüzel kişilikleri yoktur.
Sandık
yönetim kurulu, dernek yönetim kurulunca verilecek yetkiye dayanarak, sandıkla
ilgili konularda mahkemeler ve idare makamlarında sandığı temsil edebilir,
sandığa izafeten her türlü hukuki tasarrufta bulunabilir.
Sandığın
mallarıMadde
79 - Sandığın
bütün mal ve hakları dernek malı sayılır. Taşınmazlar dernek adına tescil
edilir, kullanma hakkı sandığa devredilir.
Bu
mallara karşı işlenen suçlar, dernek mallarına karşı işlenmiş sayılır ve sandık
mallarına karşı suç işleyenler dernek malına karşı suç işleyenler gibi
cezalandırılır.
Sandıkların
denetimiMadde
80 - Sandığın
bağlı olduğu derneğin genel kurulu, yönetim kurulu veya denetim kurulu,
sandığın denetimini her zaman yapabilir. Dernek ve sandık denetim kurulları en
az yılda bir kez olmak üzere sandık hesap ve faaliyetlerinin denetimini
yapmakla görevli ve yetkilidir. Denetim sonuçları bir rapor halinde
sandık genel kurulu ve toplandığında dernek genel kuruluna sunulur.
Sandıkların
yönetim yerleri, satış yerleri, defterleri, hesap ve işlemleri Bakanlık veya
yetkili mülki idare amiri tarafından her zaman denetlettirilebilir. Bu
denetleme, görevlendirilecek kolluk kuvvetleri mensupları dışındaki memur veya
memurlar aracılığıyla yaptırılır.
Denetleme
sırasında, görevli memurlar tarafından istenecek her türlü defter, belge ve
işlemli yazıların, denetleyen kişilere gösterilmesi ve talep halinde onaylı
örneklerinin verilmesi zorunludur.
Sandıkların
gelirleriMadde
81 - Sandıkların
gelirleri şunlardır:
a) Üyelerden
bir defaya mahsus olmak üzere alınacak giriş aidatı,
b) Üyelik
aidatı,
c) İktisadi
faaliyetlerden elde edilen karlar,
d) Üyelere
verilen kredilerden alınacak hizmet bedeli veya faiz gelirleri,
e) Bankaya
yatırılan sandık paralarının faizleri,
f) Kime
ve nereye ait olduğu bilinmeyen ve en az bir yıl emanet hesabında tutulduktan
sonra gelir kaydedilen paralar,
g) Yardım
ve bağışlar,
h) Borçlanma,
ı) Diğer
gelirler.
Sandıklarca
tutulacak defterlerMadde
82 - Sandıklar
aşağıda yazılı defterleri tutmak zorundadır:
a) Karar
defteri: Yönetim kurullarının kararları gün ve sayı sırası ile bu deftere
yazılır. Kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
b) Üye
kayıt defteri: Sandığa üye olarak girenlerin kimlikleri ve giriş tarihleri bu
deftere işlenir.
c) Evrak
kayıt defteri: Sandık yönetimine ilişkin gelen ve giden evrak, gün ve sayı
sırasıyla bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın
kopyaları dosyalanır.
d) Demirbaş
defteri: Sandığın demirbaş eşyası bu deftere, alınış tarihleri ve
değerleri belirtilerek yazılır.
e) Yevmiye
defteri, büyük defter ve envanter defteri: sandık adına alınan gelirler ve
yapılan giderler ile envanter kayıtları, açık ve düzenli olarak bu defterlere
işlenir. Sandıklar bilanço esasına göre defter tutarlar. Bu defterlerin tutulma
usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) Kanunun Hazine ve Maliye Bakanlığına
verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri
esaslarına göre yapılır.
Bu
maddede sayılan defterler ile sandıkça tutulması uygun bulunan öteki
defterlerin, (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil toplumla
ilişkiler birimi ya da noterlerce onaylanması zorunludur.
Bu
Yönetmeliğin altı ve yedinci bölümlerinde belirtilen diğer esas ve usuller
sandıklar için de uygulanır.
(Ek fıkra:RG-9/7/2020-31180)
Yukarıda
sayılan defterlerden yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak şartı ile elektronik ortamda
tutulmalarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca
çıkarılan tebliğlerde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, diğer defterler
ise Bakanlıkça oluşturulan veya izin verilen yazılımlar kullanılarak elektronik
ortamda da tutulabilir. Elektronik defterler hakkında ikinci fıkra hükümleri
uygulanmaz.
ONİKİNCİ
BÖLÜM
Beyanname
Beyanname
verme yükümlülüğüMadde
83 - Dernek
yönetim kurulu başkanları, her takvim yılının ilk dört ayı içinde bir önceki
yıla ait Dernek Beyannamelerini (EK- 21), mülki idare amirliğine vermekle
yükümlüdürler. (Mülga cümle:RG-30/10/2011-28100) (…)
Şubeler,
mülki idare amirliğine verecekleri beyannamelerin birer örneğini bağlı
bulundukları derneğe de vermekle yükümlüdürler.
(Mülga
fıkra:RG-30/10/2011-28100)
Temsilcilikler
için ayrıca beyanname verilmez ancak, temsilciliklere ilişkin her türlü
bilgiler dernek beyannamesinde gösterilir.
Birlikler,
beyannamelerini bu maddede belirtilen esas ve usullere göre vermekle
yükümlüdürler.
(Ek
fıkra:RG-1/6/2012-28310)(2) (Değişik altıncı
fıkra:RG-9/7/2020-31180) Bilanço esasına göre defter tutan derneklerin
beyannamelerinde belirtilen mali bilgiler, faaliyet bilgileri ile gerekli
görülen diğer bilgiler Genel Müdürlüğün ve derneğin internet sayfasında
yayımlanır. Yayımlanacak bilgilere ilişkin şekil ve esaslar Genel Müdürlük
tarafından belirlenir.
Dernekler
beyannamesinde belirtilen sınıflamaların alt gruplarını belirlemeye veya alt
gruplarda değişiklik yapmaya (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Genel
Müdürlük yetkilidir. Ancak, derneklerin amaç, faaliyet alanları ve ekonomik
faaliyetleri ile dernek üye, personel veya diğer görevlilerinin meslekleri ve
eğitim durumları sınıflamalarının alt grupları; Birleşmiş Milletler
Uluslararası Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar Sınıflaması, Avrupa Topluluğu
Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması, Birleşmiş Milletler
Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması ve Birleşmiş Milletler Uluslararası
Standart Eğitim Sınıflaması alt grupları göz önünde bulundurularak düzenlenir.
(8) (Ek:RG-1/10/2018-30552)(Danıştay Onuncu Dairesinin 15/4/2021 tarihli ve E.:2018/5223; K.:2021/1866
sayılı kararı ile iptal fıkra; Dernek Beyannamesinin “Üye ve Çalışan
Bilgileri” başlıklı üçüncü bölümünün 1 inci sorusundaki “1.2.Gerçek Kişi
Üyelerin:” ve “1.3.Tüzel Kişi Üyelerin:” alt başlıklı tablolarında belirtilmesi
istenilen bilgiler, dernek üyeliğine kabul edilme veya üyelikten çıkma ya da
çıkarılma veya üyeliğin kendiliğinden sona ermesi durumlarında, birinci fıkrada
belirtilen beyanname verme süresi beklenmeksizin işlem tarihini izleyen 30 gün
içinde Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden bildirilir. DERBİS
kullanıcısı olmayan dernekler bu bilgileri aynı usul ve süre içinde mülki idare
amirliğine yazılı olarak bildirirler.)Beyannamelerin
incelenmesiMadde
84 - Beyannameler
valiliklerce incelenir. Gerekli görülen hallerde bu inceleme Bakanlıkça da
yapılabilir. Beyannamelerde eksiklik veya yanlışlıklar görülmesi halinde, ek
bilgi ve belgeler istenebilir ve bunlar tamamlattırılır. Beyannamelere ilişkin
istenen ek bilgi ve belgelerin verilmemesi, eksik verilmesi veya verilen sürede
tamamlanmaması hallerinde ilgili dernek denetime tabi tutulabilir.
Beyannamelerin
incelenmesi esnasında konusu suç oluşturan hususların tespit edilmesi halinde,
ilgili mülki idare amirliğince durum Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. (Mülga
cümle:RG-30/10/2011-28100) (…)
ONÜCÜNCÜ
BÖLÜM
Dernekler
Kütüğü ve Tasfiye
Kütük
defteriMadde
85 - Birlikler
için (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Cumhurbaşkanınca verilen iznin
ilgili valiliğe iletilmesi, dernekler için tüzüğü ve kuruluş bildirimi ile
eklerinin mülki idare amirliğine verilmesini müteakip (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) il müdürlüklerindeki Dernek Kütük Defterlerine
(EK- 22) kayıtları yapılır. Dernek kütüğü (Değişik
ibare:RG-21/10/2021-31635) il müdürlüğünde tutulur. Defterlerde her
birlik ve derneğe ayrı bir sayfa ayrılır ve mevcut bilgiler defterdeki
hanelerine işlenir.
Yabancı
dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve temsilciliklerinin kaydı
Bakanlıktaki ayrı bir kütük defterine (EK-22) yapılır. Her şube ve temsilciliğe
ayrı bir sayfa ayrılır ve mevcut bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.
Derneğin
türü, kurucuların tanımlaması ve tüzüğün incelenmesiyle belirlenir. Kütük
defterine kaydı gereken bilgilerin (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimine intikali üzerine, gecikmeksizin kaydı yapılır.
Kütüğe kaydı yapılan belgeler üzerine, kütüğe işlendiğine dair işaret konur.
Kütük
defterinin her sayfası mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu
belirtilerek yetkili amir tarafından imzalanır.
Dernek
numaralandırma ilkeleriMadde
86 - Derneklerin
kütük numaralandırma ilkeleri aşağıdaki esaslara göre düzenlenir:
a) Bir
derneğe verilen kütük numarası, başka bir derneğe verilemez.
b) Bir
dernek için Başkanlık ve il birimlerindeki kütükler, aynı numaraları taşır.
c) Yapısına
bakılmaksızın dernekler, aynı kütüğe sıra ile kaydedilir.
d)
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve temsilcilikleri ayrı
bir kütüğe kaydedilir.
Dernek
numaralandırmasıMadde
87 - Derneklere
verilecek kütük numaraları, üç kısım ve sekiz rakamdan oluşur. Bunlar
sırasıyla;
a) Birinci
kısmı meydana getiren ilk iki rakam, kurulduğu ilin trafik numarasını,
b) İkinci
kısmı meydana getiren ve (001)’den başlayan üç rakam, kaydın yapıldığı defterin
o ildeki sıra numarasını,
c) Üçüncü
kısmı meydana getiren üç rakam ise, dernek ve benzerlerinin o defterde kayıt
edildiği sayfayı
gösterir.
(Değişik
fıkra:RG-23/1/2013-28537)(1) Her defter, ilk yaprağından başlamak kaydıyla
sayfaları (001)’den (200)’e kadar numaralandırılır.
Yeni il
kurulması halinde, alacağı isim ve trafik numarası ne olursa olsun, kütük
numarası takip eden sayılarla ifade edilir.
Yabancı
dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve temsilciliklerinin kütük
numaralarının başına, yukarıdaki esaslara ek olarak ait bulunduğu ülkenin
uluslararası trafik kodu konur.
Dernek
kütük dosyasıMadde
88 - Her
dernek ve birlik için (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimlerinde bir dosya açılır. Derneklerin iş ve
işlemleri ile ilgili tüm belgeler bu dosyada saklanır. (Değişik üçüncü
cümle:RG-23/1/2013-28537)(1) Açılan her dosya üzerine derneğin
kütük numarası yazılır.
Yabancı
dernek ve yabancı vakıflar için yukarıdaki esaslara uyulur.
(Değişik
üçüncü fıkra:RG-9/7/2020-31180) Derneklerle ilgili istatistiki bilgiler
sivil toplumla ilişkiler birimlerince düzenlenir.
TasfiyeMadde
89 - Derneklerin
para, mal ve haklarının tasfiyesi aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.
a)
Tasfiyenin dernek tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılması:
Genel
kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden sona erdiği tespit edilen
derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi, tüzüğünde gösterilen esaslara göre
yapılır.
Bu
derneklerin para, mal ve haklarının devri, son yönetim kurulu üyelerinden
oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere, feshe ilişkin genel kurul
kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten
itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında
“tasfiye halinde ……. Derneği” ibaresi kullanılır.
Tasfiye
kurulu, önce derneğin hesaplarını inceler. İnceleme esnasında derneğe ait
defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile
diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa
bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında borçlu olduğu tespit edilen derneklerin
alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara
ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda borçlulardan alacaklar tahsil
edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan para
ve mallar tüzükte belirtildiği şekilde devredilir.
Bu
derneklerin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin
tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün içinde bir
yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine bildirilmesi
ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.
Tasfiyeye
ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki
idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç
ay içinde tamamlanır.
Bu
derneklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu
üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de
verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beş yıldır.
b)
Tasfiyenin mahkeme kararı ile yapılması:
Tüzükte
tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde,
genel kurul tarafından bir karar alınmamış veya genel kurul toplanamamış veya
son yönetim kuruluna yapılan tebligata rağmen tasfiye işlemleri yapılmamışsa,
yahut dernek mahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve
hakları, mahkeme kararıyla bulunduğu ildeki amacına en yakın ve kapatıldığı
tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.
Bu
derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi mahkeme kararında belirtilen
esaslara göre yapılır ve tasfiyenin tamamlanmasını müteakip, durum ilgili mülki
idare amirliğine bildirilir.
Kütükten
silmeMadde
90 - Derneklerin
tüzel kişiliklerinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, para, mal ve haklarının
tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, yukarıdaki madde
hükümlerine göre tasfiye sonucunun bildirilmesi üzerine, bunların dernekler
kütüğündeki kayıtları merkezlerinin bulunduğu yer (Değişik
ibare:RG-31/7/2009-27305) il (Mülga ibare:RG-9/7/2020-31180) (…)
müdürünün onayı ile silinir, şubelerinin bulunduğu valiliklere ve
Bakanlığa da bilgi verilir.
Derneklerin
merkezlerinin bulunduğu il dışındaki şubelerinin kayıtları, şubenin bulunduğu
yer (Değişik ibare:RG-31/7/2009-27305) il (Mülga
ibare:RG-9/7/2020-31180) (…) müdürünün onayı ile silinir, (Mülga
ibare:RG-9/7/2020-31180) (…).
Yabancı
dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube ve temsilciliklerinin kütükten
silinmesine ilişkin işlemler (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Genel
Müdürlükçe yerine getirilir.
ONDÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Kamu kurum ve
kuruluşları ile yürütülen ortak projelerMadde
91 - Derneklerin,
görev alanlarına ilişkin konularda kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği
yapabilmesi, ortak bir projenin yürütülmesi şeklinde olur. Ancak, 5072 sayılı
Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun
hükümleri saklıdır. Projelerin, toplumun ihtiyaç ve sorunlarına yönelik
çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak nitelikte olması
şarttır. Yapılacak protokol çerçevesinde, projenin yürütülmesinden sorumlu
olan, kamu kurum ve kuruluşu ile derneğin eşit sayıda temsilcilerinden oluşan
ve tercihen koordinatörlüğünü dernek temsilcilerinden birinin yaptığı bir proje
yönetim grubu oluşturulur. Protokolde, proje yönetim grubunda proje saymanı
olarak dernek saymanının yer alması zorunludur. (Değişik son
cümle:RG-23/1/2013-28537) Gerekli görülen hallerde protokol, proje ve diğer
belgelerin bir örneğinin (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimine verilmesi istenir.
Kamu kurum ve
kuruluşları ile dernekler yürütecekleri ortak projelerde kendi kanunlarında
aksine hüküm bulunmadığı hallerde, ortaklık anlaşması çerçevesinde, proje
maliyetine sağlayacakları nakdi katkıları ortak bir hesapta bloke
ederler. Kamu kurum ve kuruluşları projelere en fazla ayni veya nakdi yüzde
elli katkıda bulunabilirler. Kamu kurum ve kuruluşları proje süresini geçmemek
şartıyla, ortak projeye arsa tahsisinde bulunabilir. Proje çerçevesinde yapılacak
harcamaların bir bankada açılacak ortak bir hesaptan yapılması, harcamaların
belgelendirilmesi ve bu belgelerin asıl suretlerinin dernekler ile ilgili kamu
kurum ve kuruluşunda saklanması zorunludur.
Bu şekilde yürütülen
projelerin gerçekleşme durumu ve bu projeler için yapılan harcamalar ilgili
kamu kurum ve kuruluşu tarafından denetlenebileceği gibi, mülki idare amirleri
tarafından da denetlenebilir.
Değişikliklerin
bildirilmesiMadde
92 - Dernekler,
yerleşim yerlerinde meydana gelen değişiklikleri Yerleşim Yeri Değişiklik
Bildirimini EK- 24; genel kurul toplantıları dışında dernek organlarında
meydana gelen değişiklikleri Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimini EK-
25 doldurmak suretiyle, değişikliği izleyen (Değişik ibare:RG-21/10/2021-31635)
kırk beş gün içinde mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler. (Mülga
cümle:RG-30/10/2011-28100) (…)
Dernek tüzüklerinde
yapılan değişiklikler de tüzük değişikliğinin yapıldığı genel kurul
toplantısını izleyen (Değişik ibare:RG-21/10/2021-31635) kırk beş
gün içinde, genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine
bildirilir.
(Ek
fıkra:RG-21/10/2021-31635) Kanunun 23 üncü maddesinde yer alan dernek üyeliklerinde
meydana gelen değişikliklerin kırk beş gün içinde bildirilmesine yönelik yükümlülük,
Üye Değişiklik Bildiriminin (Ek-27) doldurulup derneğin merkezinin bulunduğu
sivil toplumla ilişkiler birimine bildirilmesi ile yerine getirilir.
Taşınmazların
bildirilmesiMadde
93 - Dernekler
edindikleri taşınmazları tapuya tescilinden itibaren otuzgün içinde EK- 26’da
gösterilen Taşınmaz Mal Bildirimini doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine
bildirmekle yükümlüdürler. (Mülga cümle:RG-30/10/2011-28100) (…)PlatformlarMadde
94 - Dernekler,
amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diğer
dernek, vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı
gerçekleştirmek üzere platformlar oluşturabilirler. Platformların
oluşturulabilmesi için derneklerin yetkili organlarınca alınacak kararlarda,
derneği temsille görevlendirilecek kişi veya kişiler belirlenir.
Bir
platformun faaliyete başlayabilmesi için, temsilciler tarafından bir mutabakat
tutanağı düzenlenir. Bu tutanakta, platformun oluşturulma amacı, çalışmaların
yürütüleceği yerleşim yeri ile yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün
isimleri belirtilir.
Yurt açmaMadde
95 - Derneklerin,
tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalışma konularını gerçekleştirmek üzere, eğitim
ve öğretim faaliyetleri için yurt açmaları ve bu yurtların devri, nakli,
kapatılması ile bunların idaresi, işletilmesi ve denetlenmesi gibi konularda (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) 20/2/2017 tarihli ve 2017/10090 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile 6/5/2017 tarihli ve 30058 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin Dernekler
Kanununa ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Dernekler,
açacakları yurtlara ilişkin olarak Milli Eğitim Bakanlığından ve valilikten
almış oldukları yurt açma izin belgelerinin birer suretini, bu izin belgesini
aldıkları tarihten itibaren onbeş gün içinde (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil toplumla ilişkiler birimlerine vermek
zorundadırlar.
Derneklerin
açacakları lokalleri ve yurtları dışındaki tesisler genel hükümlere tabidir.
İşlemlerin
elektronik ortamda yapılması Madde
96 – (Değişik:RG-30/10/2011-28100)(3)(Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) Genel Müdürlük, bu Yönetmelik gereğince mülki
idare amirliklerine verilecek beyanname ve bildirimlerin şifre, elektronik imza
veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere
her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi hususlarında
izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname ve bildirimlerin aktarımında
uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit
etmeye, bu zorunluluğu beyanname ve bildirimler ile derneklerin nitelikleri,
amaç ve çalışma konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya yetkilidir.
(Değişik
ikinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Elektronik ortamda beyanname ve bildirimleri
doldurma yetkisi, kuruluş sürecinde dernek geçici yönetim kurulu başkanına
geçici yönetim kurulu tarafından, organların oluşturulmasından sonra ise dernek
başkanına dernek yönetim kurulu kararı ile verilir. Dernek başkanı veya dernek
başkanı tarafından yetkilendirilen kişi, derneğin merkezinin bulunduğu yerin
Mülki İdare Amirliğine konuya ilişkin olarak alınmış yönetim kurulu kararının
dernek başkanı tarafından onaylanmış nüshası ile yazılı olarak başvurur.
Başvuru yazısı ile yönetim kurulu kararının onaylı nüshası sivil toplumla
ilişkiler birimi personeli tarafından incelenir ve karar fotokopisi
mühürlenerek imzalanır. Dernek başkanlarına, sivil toplumla ilişkiler birimi
tarafından müracaat anında sistemden üretilecek kullanıcı kodu, parola ve
şifreyi ihtiva eden kapalı bir zarf verilir. Kapalı zarfın tesliminde, derneğin
adı ve kütük numarasını, teslim eden ve teslim alan kişilerin ad ve
unvanlarını, zarfın kapalı olarak teslim edildiğini içeren bir tutanak
düzenlenir. Bu tutanak dernek başkanı, sivil toplumla ilişkiler birimi
yetkilisi ve bir personel tarafından tarih ve saat konulmak suretiyle
imzalanır.
Dernek
tarafından elektronik ortamda beyanname ve bildirimleri doldurma yetkisi
verilen ve kapalı zarf alan dernek başkanının değişmesi halinde, değişiklik
mülki idare amirliğine bildirilir, daha önce verilen kullanıcı kodu, parola ve
şifre iptal edilir. Derneğin talebi üzerine yeni kullanıcı kodu, parola ve
şifre verilir.
Elektronik
ortamda gönderilen beyanname ve bildirimler ile kağıt ortamında gönderilen
beyanname ve bildirimler arasında hukuki sonuçları itibariyle hiçbir fark
bulunmamaktadır. Kullanıcı kodu, parola ve şifre kullanmak suretiyle elektronik
ortamda doldurulmuş ve onaylanmış beyanname ve bildirimler, dernek tarafından
verilmiş beyanname ve bildirimler olarak kabul edilir.
Elektronik
ortamda gönderilmesi mümkün olmayan veya sisteme yüklenemeyen beyanname ve
bildirim ekleri, derneğin merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine
elden verilir veya posta yoluyla taahhütlü olarak gönderilir.
Beyanname
ve bildirimlerin kanuni sürede verilen beyanname ve bildirimler olarak kabulü
için, elektronik ortamda doldurma ve onaylama işleminin en geç beyanname ve
bildirimlerin verilmesi gereken son gün saat 24:00'den önce tamamlanmış olması
gerekmektedir.
Beyanname
ve bildirimlerin teknik arızalar nedeniyle elektronik ortamda gönderilmesinin
mümkün olmaması halinde, kanuni sürenin son günü mesainin bitiş saatine kadar,
derneğin merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine elden verilmesi veya
posta yoluyla taahhütlü olarak gönderilmesi gerekmektedir.
(Değişik
sekizinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Kullanıcı kodu, parola ve şifre verilen
kişiler, bunları başka amaçla kullanamazlar, bir başkasının kullanmasına da
izin veremezler. Kullanıcı kodu, parola ve şifrelerinin çalındığını,
kaybedildiğini veya hangi nedenle olursa olsun yetkisiz kişilerce
kullanıldığını öğrenenler, derhal sivil toplumla ilişkiler birimlerine veya
Genel Müdürlüğe bilgi verirler.
Kendilerine
kullanıcı kodu, parola ve şifre verilen kişiler, bildirim anına kadar yapılan
işlemlerden ve taraflarına verilen kullanıcı kodu, parola ve şifrenin
kullanımından sorumludur.
(Değişik
onuncu fıkra:RG-9/7/2020-31180) Elektronik ortamda yapılan işlemlerin tespit
ve tevsikinde, Genel Müdürlüğün kayıtları esas alınır.
(Değişik
onbirinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Genel Müdürlük, elektronik ortamda verilen
belgeleri, İçişleri Bakanlığının arşiv mevzuatında belirtilen sürelere uygun
olarak elektronik ve benzeri ortamlarda saklar. Elektronik ortam dışında
oluşturulması halinde, bu belgeler elektronik ortama aktarılarak işlem
yapılabilir.
(Değişik
onikinci fıkra:RG-9/7/2020-31180) Elektronik ortamın güvenliğinin ve iş
sürekliliğinin sağlanması, yetkisiz erişimin engellenmesi hususunda Genel
Müdürlük tarafından gerekli tedbirler alınır. Genel Müdürlük, elektronik
ortamdaki belgelerin değiştirilmesini ve aslına uygun olmayan biçimde
çoğaltılmasını önleyen teknik tedbirleri alır.
(Değişik
onüçüncü fıkra:RG-9/7/2020-31180) Bilanço esasına göre defter tutan dernekler
ile kamu yararına çalışan dernekler, bu Yönetmelik çerçevesinde vermekle
yükümlü oldukları beyanname ve bildirimlerini, Genel Müdürlüğün internet
sayfası üzerinden, kullanıcı kodu, parola ve şifre kullanarak göndermek
zorundadırlar.
Elektronik
ortamda beyanname ve bildirim gönderme zorunluluğu bulunmayan dernekler, kendi
istekleriyle bu maddede belirtilen usullere uymak suretiyle beyanname ve
bildirimlerini elektronik ortamda gönderebilirler.
(Ek:RG-21/10/2021-31635) Genel Müdürlük,
dernek geçici yönetim kurulu başkanına veya dernek başkanına verilmek üzere
sistemden üretilen kullanıcı kodu, parola ve şifrenin kısa mesaj veya diğer
elektronik yollarla iletilmesini sağlayabilir. Dernek başkanı, yönetim kurulu
kararıyla görev alanlarıyla sınırlı olmak üzere derneğin idari ve mali
işlemlerinden sorumlu kişilerine Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) giriş
yetkisi verebilir. Yetki verilmesi durumunda dernek başkanının sorumluluğu
ortadan kalkmaz.
Verilerin
elektronik ortama kaydedilmesiMadde
97 – (Değişik:RG-9/7/2020-31180)
Bilanço
esasına göre defter tutan dernekler ile kamu yararına çalışan derneklerin
verdikleri belgeler hariç olmak üzere, bu Yönetmelik çerçevesinde mülki idare
amirliğine verilmesi zorunlu olan belgelerden Genel Kurul Sonuç Bildirimi
(EK-3), (Değişik ibare:RG-21/10/2021-31635) Yurt Dışından Yardım Alma
Bildirimi (EK-4/A), Yurt Dışına Yapılacak Yardım Bildirimi (EK-4/B), Yurt
Dışına Yapılan Yardım Faaliyet Sonuç Bildirimi (EK-4/C), Yetki Belgesi
(EK-19), Dernek Beyannamesi (EK-21), Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi
(EK-24), Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK-25), Taşınmaz Mal
Bildirimi (EK-26) il müdürlüklerince, Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de
Faaliyette Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu (EK-6) ise Genel Müdürlük
tarafından elektronik sisteme kaydedilir.
İl
müdürlüklerinde tutulan kütük defterine kaydedilmesi zorunlu olan diğer
bilgiler il müdürlüklerince; Genel Müdürlükte tutulan kütük defterine
kaydedilmesi zorunlu olan birlikler ile yabancı dernek ve vakıfların şube ve
temsilciliklerine ilişkin bilgiler Genel Müdürlükçe, birinci fıkrada belirtilen
usule uygun olarak elektronik sisteme kaydedilir.
Verilecek
belgelerMadde
98 – (Mülga:RG-9/7/2020-31180) Bakanlığa
gönderilecek belgelerMadde
99 – (Değişik:RG-30/10/2011-28100)
Mülki
idare amirliğine verilen ve elektronik ortamda taranarak e-İçişleri Sistemi ile
(Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Genel Müdürlüğün e-Arşiv Sistemine
yüklenen evrakın eki olan ancak sisteme yüklenemeyen elektronik, basılı veya
görsel her türlü materyal, mülki idare amirliğince gerekli görülmesi veya
istenmesi halinde ayrıca Bakanlığa gönderilir.
Yardım
toplama faaliyetiMadde
100 - Gerçek
kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergilerin
2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre yapacakları yardım toplama
faaliyetleriyle ilgili iş ve işlemler (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) sivil
toplumla ilişkiler birimlerince yürütülür. (Değişik
ibare:RG-9/7/2020-31180) Sivil toplumla ilişkiler birimleri, bu
faaliyetlerin sonuçları hakkında ilgili valiliğe ve Bakanlığa elektronik
ortamda bilgi verir.
Yeniden
değerlemeMadde
101 - Bu
Yönetmelikte belirtilen parasal hadler, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak
Vergi Usul Kanunu uyarınca (Ek ibare:RG-9/7/2020-31180) Hazine ve
Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle
uygulanır. Ancak, güncellemede bir (Değişik ibare:RG-9/7/2020-31180) Türk
Lirasının altındaki tutarlar dikkate alınmaz.
Diğer
düzenleyici işlemlerMadde
102 - Bu
Yönetmelik çerçevesinde görev alanı ile ilgili ihtiyaç duyulan konularda diğer
alt düzenleyici işlemler hazırlanır. Bunlardan mevcut hak ve yükümlülükleri
düzenleyenler Resmi Gazete’de yayımlanır.
Diğer
hükümlerMadde
103 - Yardım
toplama konularında, 23/6/1983 tarihli ve 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu
hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan hükümlerMadde 104 - 9/6/1984 tarihli ve
18426 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Dernek Gelirlerinin Toplanmasında
Kullanılacak Alındı Belgeleri Hakkında Yönetmelik”, 1/5/1985 tarihli ve 18879
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Dernekler Tarafından Kurulan Sandıkların
Tabi Olacağı Esaslar Hakkında Yönetmelik”, 5/4/2003 tarihli ve 25070 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan “Derneklerin Tutacakları Defter, Muhasebe Hesap
Kayıtlarıyla İlgili Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik” ile 15/10/2002 tarihli ve
24907 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi
Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Kuruluş, Görev, Çalışma ve Denetim Usul ve
Esaslarına Dair Yönetmelik”in 21 ila 68 inci maddeleri ve EK 1, 2, 3 ve 4 üncü
maddeleri ek ve değişiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Risk analizi ve denetim (Ek:RG-21/10/2021-31635)Ek
Madde 1 – Denetimlerin
risk analizlerine göre yapılması esastır. Genel Müdürlükçe derneklere yönelik
suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı
ile mücadele kapsamında risk analizi yapılır. Derneklerin risk grupları yüksek,
orta ve düşük olarak belirlenir. Risk analizi için belirlenen kriterler elde
edilen yeni bilgiler doğrultusunda her yıl gözden geçirilir ve değerlendirilir.
Yüksek ve orta risk grubunda yer alan dernekler için denetim programları
hazırlanır ve bu dernekler İçişleri Bakanı veya mülkî idare amiri tarafından
kamu görevlilerine denetletilir. Risk analizi yapılmasına ve derneklerin
denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.
Düşük
risk grubunda yer alan derneklerin mülki idare amirlerince denetletilmesi ise
adli ve idari mercilerden gelen talepler veya diğer şikâyetler veya beyanname,
bildirimler ve benzeri hususlar üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda
gerekli görülmesi halinde yapılır.
Yüksek,
orta ve düşük risk grubuna giren derneklerin denetimi Bakan tarafından İçişleri
Bakanlığı mülkiye müfettişleri veya dernekler denetçileri vasıtasıyla
gerçekleştirilir.
Mülki
idare amirleri tarafından yaptırılan denetimlerde, öncelikle sivil toplumla
ilişkiler birimlerinde görevli olanlar olmak üzere, mülki idare amirliklerinde
istihdam edilen kamu görevlilerinin görevlendirilmesi esastır. Ancak mülki
idare amirince gerekli görülmesi halinde, diğer kurum ve kuruluşlardaki kamu
görevlileri de derneklerin denetimlerinde görevlendirilebilir.
Mülki
idare amirlerince yaptırılan denetimlere ilişkin diğer hususlarEk
Madde 2 – (Ek:RG-21/10/2021-31635)
Derneklerin
denetimlerinin, mülki idare amirliklerince düzenlenen eğitim programı sonunda
sertifika verilen kamu görevlileri tarafından yapılması esastır. Eğitim
programında yer verilecek konulara ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar
Genel Müdürlükçe belirlenir.
Ancak
sivil toplumla ilişkiler birimlerinde görev yapanlar ile zorunlu hallerde diğer
kamu görevlilerine yaptırılacak denetimler için sertifika şartı aranmaz.
Mülki
idare amirliklerinin ilgili mevzuatında öngörülen hususlar saklı kalmak üzere,
sivil toplumla ilişkiler birimlerinde görev yapan kamu görevlilerinin
katılacağı denetim konusu dâhil olmak üzere görev alanına giren hususlarda
hizmet içi eğitim programları Genel Müdürlük tarafından belirlenir veya
düzenlenir.
Mülki
idare amirleri tarafından denetim ile görevlendirilenler, kamu kurum ve
kuruluşlarından, bankalar dâhil gerçek ve tüzel kişilerden denetim görevi
kapsamına giren hususla sınırlı olarak ilgili bilgi ve belgeleri istemeye
yönelik yazışmaları valilikler ve kaymakamlıklar aracılığıyla yapar.
Mülki
idare amirlerince yaptırılan denetim sonucunda düzenlenen denetim raporlarında,
ilgili mevzuata göre yapılan tespit ve değerlendirmelere, yapılması gereken
işlemlere ve gerekli görülen diğer hususlara yer verilir. İlgili mevzuata ve
usulüne göre düzenlenen raporlara ilişkin gerekli işlemler mülki idare
amirlikleri tarafından yürütülür.
Rehberlik
ve geri bildirimEk Madde
3 – (Ek:RG-21/10/2021-31635)
Genel
Müdürlük tarafından derneklerin, dernekler mevzuatı çerçevesinde tabi oldukları
yükümlülüklere uymaları ve terörizmin finansmanı risklerine karşı
farkındalıklarının artırılması, iyi uygulamaların paylaşılması, tavsiye ve geri
bildirimlerin alınması amacıyla derneklere bulundukları risk düzeyleri ile
orantılı bir şekilde eğitim programları ve çalıştaylar düzenlenmesi sağlanır.
Bilirkişilik
temel ilkeleriEk
Madde 4 – (Ek:RG-21/10/2021-31635)
Derneklerin
denetimi sırasında ortaya çıkan ve çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi
gerektiren hallerde bilirkişinin görüşüne başvurulabilir. Kanunlarda
bilirkişilik hizmeti verebileceği öngörülen kurumlar ile Bakanlığın, mülki
idare amirliklerinin ve Dernekler Kanununa göre denetim ile
görevlendirilenlerin talebi üzerine bilimsel ve teknik görüş bildiren kamu
kurum ve kuruluşları bu Yönetmeliğin bilirkişilik ile ilgili hükümleri kapsamı
dışındadır.
Bilirkişiler;
3/11/2016 tarihli ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununa ve anılan Kanuna
dayanılarak çıkarılan yönetmeliklere veya diğer mevzuata istinaden belirlenen
ya da meslek odalarınca oluşturulan bilirkişi listelerinden tespit edilir.
Üniversitelerin ilgili bölümlerindeki öğretim üyeleri ile öğretim görevlileri de
bilirkişi olarak görevlendirilebilir.
Bilirkişi
incelemesine ihtiyaç duyulan konularda bilirkişi bulunamaması ya da bilgisine
ihtiyaç duyulan kişinin bu nitelikleri taşımaması halinde, inceleme yapılması
istenilen konunun özellikleri dikkate alınarak, bilirkişi listelerinde kayıtlı
olmayan uzmanlığa, özel veya teknik bilgiye sahip başka kişiler de bilirkişi
olarak görevlendirilebilir.
Çözümü
uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren sorun açıkça belirtilmeden ve
inceleme yaptırılacak konunun kapsamı ile sınırları açıkça gösterilmeden
bilirkişi görevlendirilemez.
Bilirkişi;
kendisinin ve evlilik bağı kalksa dahi eşinin altsoy ya da üstsoyunun, kendisi
ile arasında evlatlık bağı bulunanın, üçüncü derece de dâhil olmak üzere kan
veya kendisini oluşturan evlilik bağı kalksa dahi kayın hısımlığı bulunanların,
nişanlısının üyesi olduğu dernekler veya iş ilişkisinin bulunduğu veya vekili,
vasisi, kayyımı ya da yasal danışmanı sıfatıyla hareket ettiği dernekler ile
ilgili konularda görevlendirilemez.
Bilirkişi,
görevi sebebiyle kendisine tevdi edilen bilgi ve belgeler ile öğrendiği
sırların gizliliğini sağlamakla ve korumakla yükümlüdür. Bu yükümlülük,
bilirkişilik görevi sona erdikten sonra da devam eder.
Bilirkişinin
görevlendirilmesi, raporu ve ücretiEk
Madde 5 – (Ek:RG-21/10/2021-31635)
Bilirkişi
görevlendirilmesine ilişkin talepler; Bakanlıkça yapılan görevlendirmelerde
Genel Müdürlüğe, mülki idare amirlerince yapılan görevlendirmelerde ise valilik
ve kaymakamlıklara bildirilir. Bu taleplerde, bilirkişinin incelemesine ihtiyaç
duyulan konu ve gerekli görülen diğer hususlar belirtilir. Mülkiye
müfettişlerinin bilirkişi görevlendirmesine ilişkin kendi mevzuatlarında yer
alan hükümler saklıdır.
Genel
Müdürlük tarafından yetki verilmesi durumunda dernekler denetçileri, mülki
idare amirlerince yetki verilmesi durumunda ise valilik veya kaymakamlıklardaki
sivil toplumla ilişkiler birim amiri tarafından bilirkişi görevlendirilir.
Bilirkişiye
yemin verdirilerek bu hususa ilişkin yemin tutanağı düzenlenir. Bu tutanak,
bilirkişi ve bilirkişiyi görevlendiren kişiler tarafından imzalanır.
Bilirkişiye incelemenin konusu, sınırları, bilirkişinin cevaplaması gereken
sorular, raporun verilme süresi ve gerekli görülen diğer hususlar yazılı olarak
bildirilir. Ayrıca inceleme konusuna ilişkin belgelerin aslı veya onaylı bir
sureti dizi pusulasına bağlanarak bir tutanak ile bilirkişiye teslim edilir.
Bilirkişi
raporunda; ilgili derneğin adı, bilirkişiyi görevlendirenlerin adı soyadı,
incelemenin konusu, gerekçeli sonuç, varsa dernek zararının nedeni ve miktarı,
raporun düzenlenme tarihi ile bilirkişinin adı ve soyadı, unvanı ve imzasının
bulunması zorunludur. Birden fazla bilirkişi görevlendirilmesi durumunda; varsa
farklı görüşler raporda ayrı ayrı açıklanır.
Bilirkişi
raporunun değerlendirilmesi sonucu bilirkişi raporundaki eksiklik veya
belirsizliğin giderilmesi için bilirkişiden ek rapor düzenlemesi veya yazılı ve
sözlü açıklama yapması istenebilir, ancak açıklama veya ek rapor için
bilirkişiye ücret ödenmez.
Bilirkişi
ücreti İçişleri Bakanlığı Bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
Bilirkişilere, Kanunun 19 uncu maddesinin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlık ile
Hazine ve Maliye Bakanlığınca birlikte tespit olunan esaslara göre ücret
ödenir. Mülki idare amirlerince yapılan bilirkişi görevlendirmelerine ilişkin
ödenek Bakanlıkça il müdürlüğüne gönderilir.
Bilirkişi
görevlendirilmesine ilişkin olarak Ek-28, Ek-29, Ek-30, Ek-31, Ek-32 ve
Ek-33’te yer alan örnek formlar kullanılır.
Bu
Yönetmelikte bilirkişiliğe ilişkin düzenleme bulunmayan hâllerde 3/11/2016
tarihli ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun ve 3/8/2017 tarihli ve 30143
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bilirkişilik Yönetmeliğinin ilgili hükümleri
kıyasen uygulanır.
Geçici
Madde 1 - Dernekler
gelirlerini, yeni alındı belgelerini bastırıncaya kadar Maliye Bakanlığınca
bastırılıp derneklere satışı yapılan alındı belgeleri ile toplamaya devam
ederler. Ancak bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı
ay içinde dernekler alındı belgelerini bastırmak zorundadırlar. Bu sürenin
bitiminden sonra Maliye Bakanlığınca bastırılan alındı belgeleri kullanılmaz.
Geçici
Madde 2 - Bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce mülki idare amirliklerince verilmiş olan
yetki belgeleri süreleri bitinceye kadar kullanılabilir.
Geçici
Madde 3 - Halen
kullanılmakta olan kütük defterlerinin mevcudu bitinceye kadar kullanılmasına
devam olunur.
Geçici
Madde 4 - Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette bulunmasına izin
verilen lokaller, durumlarını (Değişik ibare:RG-22/3/2008-26824) dört
yıl içinde bu Yönetmelikte öngörülen koşullara uygun hale getirirler.
Geçici
Madde 5 - E-dernekler
yazılımının devreye girmesinden itibaren iki yıl içerisinde merkez ve taşradaki
mevcut arşivler, adı geçen yazılım formatında elektronik ortama aktarılır ve
dijital arşivler oluşturulur.
YürürlükMadde
105- Bu
Yönetmeliğin; 96 ncı maddesi 1/1/2006 tarihinde, diğer maddeleri yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.YürütmeMadde
106 - Bu
Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.
__________
(1) Bu değişiklik
31/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer.
(2)Bu değişiklik
1/5/2013 tarihinde yürürlüğe girer.
(3)Bu değişiklik
31/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer. (Bknz: Dernekler Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik, RG-21/12/2011-28149)
(4) 21/10/2021 tarihli ve
31635 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin
dördüncü bölüm başlığı ‘Yurtdışından Yardım Alma’ iken yönetmeliğe işlendiği
şekilde değiştirilmiştir.
Yönetmeliğin
eklerini görmek için tıklayınız
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Kurum ve Kuruluş Yönetmelikleri, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.