DEMİRYOLU EMNİYET YÖNETMELİĞİBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
a) Demiryolu üzerindeki emniyetin yönetimi, düzenlenmesi
ve denetlenmesi konularında ortak ilkelerin tanımlanması,
b) Demiryolu altyapı işletmecilerine, demiryolu tren
işletmecilerine ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecilerine emniyet
sertifikası verilmesi ve/veya emniyet yetkilendirmesi verilmesi,
c) Ortak emniyet hedefleri, ortak emniyet
göstergeleri ve ortak emniyet yöntemlerinin geliştirilmesine ilişkin usul ve
esasların düzenlenmesi,
suretiyle Türkiye sınırları içindeki demiryolu
taşımacılığında emniyetin geliştirilmesi, iyileştirilmesi, izlenebilmesi ve
denetlenebilmesinin sağlanması ve sorumlulukların belirlenmesidir.
KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri;
demiryolu tren işletmecileri, demiryolu altyapı işletmecileri ve şehir içi
raylı toplu taşıma işletmecilerini kapsar ve bu işletmecilerin kendi
aralarındaki emniyet etkileşimi de dâhil olmak üzere bir bütün olarak emniyet
gerekliliklerini tanımlar.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu altyapı
ağına bağlı olmayan özel mülkiyete ait demiryolu altyapısı üzerinde yapılan yük
taşımacılığında uygulanmaz.
(3) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu altyapı
ağına bağlı olmayan sadece tarihi veya turistik amaçla kullanılan demiryolu
altyapısı ve demiryolu tren işletmecileri için uygulanmaz.
DayanakMADDE 3 –(Değişik:RG-15/1/2019-30656
Mükerrer)
(1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 478 inci maddesi, 26/9/2011 tarihli ve 655
sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 24/4/2013 tarihli ve 6461 sayılı
Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun 2 nci, 3
üncü ve 6 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalarMADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Araç sahibi: Bir aracın mülkiyetine veya kullanım
hakkına sahip olan, aracı ulaşım aracı olarak kullanan ve Bakanlığın tuttuğu
ulusal araç kaydında bu şekilde kaydını yaptıran kişi veya kurumu,
b) ATMF: Uluslararası Trafikte Kullanılan Demiryolu
Malzemesinin Teknik Kabulüne İlişkin Tek Tip Kuralları,
c) (Değişik:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer)
Bakan: Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,
ç) (Değişik:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer)
Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
d) Bakımdan sorumlu birim: Yük vagonları hariç her
türlü demiryolu aracının bakımından sorumlu araç sahibi tarafından belirlenmiş
ve Bakanlıkça izin verilen kuruluşu,
e) Bakımdan sorumlu kuruluş: Yük vagonlarının
bakımından sorumlu Bakanlık tarafından COTIF-ECM düzenlemesinde belirtilen
prosedürlere göre yetkilendirilmiş kuruluşu,
f) Başvuru sahibi: Emniyet sertifikası veya emniyet
yetkilendirmesi almak için Bakanlığa başvuran tüm işletmecileri,
g) Cer gücü: Çeken ve çekilen araçlar için
lokomotiflerin çekiş ve taşıma gücünü,
ğ) Ciddi kaza: Tren çarpışması, trenin yoldan çıkması
veya benzeri bir olay neticesinde en az bir kişinin ölümü ya da beş veya daha
fazla kişinin ağır yaralanması ile sonuçlanan ya da araçlarda, yolda, diğer
tesislerde ve/veya çevrede inceleme sonucu en az altı milyon TL ağır hasara yol
açan kazaları, emniyet yönetimini ya da emniyet kurallarını açıkça etkileyen
benzer kazaları,
h) COTIF: Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin
Sözleşmeyi,
ı) Çeken araçlar: Demiryolu üzerinde kendi güçleri
ile hareket etme yeteneği olan her türlü aracı,
i) Çekilen araçlar: Demiryolu üzerinde kendi güçleri
ile hareket etme yeteneği olmayan her türlü yük ve yolcu taşımasında kullanılan
demiryolu araçlarını,
j) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan zemin,
balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme
tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, tesis, gar ve
istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile iltisak
hatlarını,
k) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki
demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren
işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu
tüzel kişilerini ve şirketleri,
l) Demiryolu aracı: Hat yapım, bakım, tamir ve
kontrol araçları dâhil her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren setlerini,
m) Demiryolu sistemi: Bir bütün olarak demiryolu
süreçlerine ait yapısal ve operasyonel alt sistemler ile bunların işletilmesi
ve yönetilmesi,
n) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık
tarafından yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
o) Deray: Her durumda trenin en az bir tekerleğinin
rayları terk etmesini,
ö) ECM: Bakımdan sorumlu kuruluşu,
p) Emniyet: Kabul edilemez risklerin kontrol altında
tutulması amacıyla gerekli önlemlerin alınmasını,
r) Emniyet belgeleri: Emniyet sertifikası ve emniyet
yetkilendirmesini,
s) Emniyet kültürü: Bütün çalışanların yaptıkları
işlerle ilgili riskleri ve sorumlulukları anlayıp bunları ciddiye almalarını,
riski kontrol altında tutabilmek için birbirleriyle ve başkalarıyla etkin bir
şekilde çalışmalarını sağlayan davranış biçimini,
ş) Emniyet politikası: Tüm işletmecilerin yönetim
ilkelerine ilişkin kanıtlar sunacak ve bu işletmeler içerisinde emniyet
kültürünü ve emniyet bilincini pekiştirmek için eyleme yönelik açık rehberlik
sağlayacak politika belgesini,
t) Emniyet risk yönetimi: Risklerin tanımlanarak,
analizlerin yapılması, bertaraf edilmesi veya kabul edilebilir bir seviyeye
getirilmesini sağlayan yönetim sistemini,
u) Emniyet sertifikası: Demiryolu ulaştırma
hizmetlerinin tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini gösteren, demiryolu
tren ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin emniyet yönetim sistemi
kurduğunu ve ilgili emniyet standartları ve kurallarına uyum gösterebildiğini
kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu işletmecilere verilen sertifikayı,
ü) Emniyet yetkilendirmesi: Demiryolu ulaştırma
hizmetlerinin tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini gösteren,
demiryolu altyapı ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin emniyet
yönetim sistemi kurduğunu ve ilgili emniyet standartları ve kurallarına uyum gösterebildiğini
kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu işletmecilere verilen yetkilendirmeyi,
v) Emniyet yönetim sistemi: Bu Yönetmelik
kapsamındaki tüm işletmecilerin emniyetli çalışmasını sağlayacak, tehlikelerin
ve kazaların azaltılmasına, risklerin düşürülmesine yönelik önlemlerin
sistematik olarak belirlenmesi ve buna göre kuralların, talimatların,
süreçlerin devamlı takip edilerek revize edilebilmesini sağlayan organizasyonel
yapıyı,
y) Hizmet sağlayıcı kuruluş: Bu Yönetmelik
kapsamında, demiryolu altyapı işletmecisi ve/veya demiryolu tren
işletmecilerine cer gücü, akaryakıt, lojistik, (Ek
ibare:RG-2/2/2025-32801) manevra, trafik kumanda, yük
kontrol, eğitim, bakım, onarım ve haberleşme ile ilgili destek hizmeti veren
kamu tüzel kişileri ve şirketleri,
z) İnceleme: Adli incelemeyi içermeyecek şekilde,
meydana gelen kaza ve olayların tekrarının önlenmesi amacıyla bilgi toplanıp
analiz edilmesi, gerçek nedenlerinin belirlenmesi ve gerekli emniyet
tavsiyelerinde bulunulması faaliyetlerini içeren süreci,
aa) KAİK: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığı Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulunu,
bb) Kaza: Maddi hasar, ölüm, yaralanma gibi zararlı
sonuçları olan, istenmeyen, beklenmedik, ani ve kasıtsız bir olay veya olaylar
zincirini,
cc) Kişisel emniyet belgesi: Demiryolu işleriyle
ilgili tüm işletmecilerde emniyet açısından kritik görevleri yapacak
personelden Bakanlığın düzenlemelerine uygun olarak yapılacak veya yaptırılacak
sınav sonucu başarılı olanlara verilen ve alınması zorunlu belgeyi,
çç) Olay: İstenmeyen, beklenmedik, demiryolu
sisteminin işleyişini ve/veya emniyetini etkileyen, kaza tanımı dışında kalan
durumları,
dd) Ortak emniyet göstergeleri: Demiryolu operasyon
süreçlerinin ortak emniyet hedefleriyle uyumlu olduğunu değerlendirmek ve
demiryolu emniyet performansının izlenmesini kolaylaştırmak için ihtiyaç
duyulan göstergeleri,
ee) Ortak emniyet hedefleri: Demiryolu sisteminin her
bir alt sistemi ve bu alt sistemleriyle birlikte bir bütün olarak ulaşması
gereken risk kabul kriterlerinde belirlenen emniyet seviyesini,
ff) (Değişik:RG-28/4/2017-30051) Ortak emniyet
yöntemleri: Emniyet seviyelerinin nasıl değerlendirileceğini açıklayan, emniyetin
diğer gereksinimlerinin yerine getirilmesini sağlayan değerlendirme ve kontrol
yöntemlerini,
gg) Ramak kala: Bir kaza veya olayı tetikleyen
hareketler, ihmaller, olaylar, durumlar veya bunların kombinasyonunu,
ğğ) Risk: İnsanların, donanımın ya da yapıların zarar
görmesine, kaynakların kaybedilmesine ya da daha önceden tanımlanmış bir
işlevin yerine getirilmemesine neden olabilecek olasılıklar ve bu olasılıkların
şiddetinin ölçülmesini,
hh) Şebeke: Altyapı işletmecisinin sahip olduğu
ve/veya onun tarafından yönetilen, tüm demiryolu altyapısını,
ıı) Şebeke bildirimi: Demiryolu altyapı işletmecileri
tarafından hazırlanan, altyapı kapasite tahsis başvurularını mümkün kılmak için
ücretlendirme ve kapasite tahsis planlarına yönelik genel kurallar, süreler,
prosedürler ve kriterler de dâhil olmak üzere gerekli diğer tüm bilgileri
ayrıntılarıyla belirleyen ve Bakanlık tarafından onaylanarak yayımlanan
bildirimi,
ii) Şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri:
Ulusal demiryolu ağına bağlı olmayan bir şehir merkezi veya şehirleşmiş bölge
il ve civar bölgeleri arasındaki ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması için
sunulan metro, tramvay, banliyö ve benzeri raylı sistemleri güvenli bir şekilde
işleten ve/veya üzerinde yolcu taşımacılığı yapan kamu tüzel kişilerini ve
şirketleri,
jj) Şirket: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı şirketi,
kk) Tehlike: İnsanların, donanımın ya da yapıların
zarar görmesi, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden tanımlanmış
bir işlevin yerine getirilmesini engelleme potansiyeline sahip durum, nesne ya
da faaliyeti,
ll) Tescil: Bir demiryolu aracının ulusal demiryolu
ağında emniyetli bir şekilde seyredebilmesi için ilgili teknik ve idari
mevzuata uygun olduğunun kabulünü ve sahipliğinin belirlenmesini,
mm) Tescil belgesi: Bir demiryolu aracının Bakanlık
tarafından tescilinin yapıldığını gösteren belgeyi,
nn) Tren seti: Sabit ya da önceden tanımlanmış
şekilde teşkil edilmiş, bir ya da daha fazla araçtan oluşan her türlü yolcu
trenlerini,
oo) TSI: Demiryolu ulaşım faaliyetlerinde Avrupa
Birliği üye ülkeler tarafından kabul görmüş Karşılıklı İşletilebilirlik Teknik
Şartnamesini,
öö) Tüm işletmeciler: Demiryolu altyapı, demiryolu
tren ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecilerini,
pp) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları
içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile
limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük
merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik
demiryolu altyapısı ağını,
rr) Ulusal emniyet kuralları: Bakanlık tarafından
yayımlanan ulusal demiryolu altyapı ağı ve şehir içi raylı toplu taşıma
sistemleri için geçerli olan demiryolu emniyetiyle ilgili tüm mevzuat ve teknik
standartları,
ss) Yetki belgesi: Bakanlık tarafından bir
işletmeciye verilen ve demiryolu ulaştırma hizmetleri sunabilmek, altyapı ve
demiryolu işletebilmek için önkoşulların sağlandığını gösteren belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜMGenel EsaslarGenel esaslarMADDE 5 – (1) Bakanlık, demiryolu sektöründe
emniyetli altyapı işletmeciliği ve taşımacılık faaliyetleri için her türlü alt
düzenlemeyi yapar. Bakanlık, emniyet sertifikası ve emniyet yetkilendirmesi
verilmesi için gereken tüm denetim ve incelemeleri yürütme yetkisine ve
emniyetle ilgili denetim ve incelemelerde tüm işletmecilerin her türlü ilgili
belge, bina ve tesislerine erişim hakkına sahiptir.
(2) Tüm işletmeciler, teknik ilerlemeleri göz önünde
tutmak suretiyle; ciddi kazaların önlenmesine öncelik vermek, demiryolu
üzerindeki emniyetin sürdürülmesini ve iyileştirilmesini sağlamakla yükümlüdür.
(3) Tüm işletmeciler, demiryolu sisteminin emniyetli
bir şekilde çalışması ve risklerin kabul edilebilir seviyede tutulmasından
sorumlu olup ulusal emniyet kuralları ve standartları gereğince risk kontrol
tedbirlerini uygulamak için birbirleri ile işbirliği içerisinde emniyet yönetim
sistemi kurmak zorundadır.
(4) Tüm işletmeciler, demiryolu sisteminin kendine
ait kısmın emniyetli çalışmasından sorumludur.
(5) Tüm işletmeciler, hizmet sağlayıcı kuruluşların
sağladığı her türlü servis, bakım, araç, donanım ve malzeme temininin
belirtilen gereklilikler ve kullanım koşullarına uygun olmasını sağlar.
(6) Emniyet yönetim sistemi, işletmecilerde kabul
edilebilir operasyonel emniyet seviyesinde faaliyet gösterilmesini ve buna
uygun emniyet kültürünün yaygınlaşmasını sağlar.
(7) Tüm işletmecilerin kuracağı emniyet yönetim sisteminin,
ortak emniyet hedefleri ile uyumlu olduğunu değerlendirmek ve demiryolu emniyet
performansının izlenmesini kolaylaştırmak için 26 ncı maddede belirlenen ortak
emniyet göstergeleri kullanılır.
(8) Emniyet sertifikası ve emniyet yetkilendirmesi, bunların
sahibi olan ilgili işletmecilerin emniyet yönetim sistemini kurduğunu ve
belirlenmiş emniyet standartları ve kurallarına uyum gösterebildiğini kanıtlar.
(9) Yetki belgesi sahibi bir demiryolu tren
işletmecisinin, demiryolu altyapısına erişim izni için bir emniyet
sertifikasına sahip olması gerekir.
(10) Demiryolu tren işletmecileri, kullandıkları
demiryolu altyapısının işletmecisi tarafından yayımlanan şebeke bildirimi,
taşımacılık, trafik ve emniyet ile ilgili kurallara, usul ve esaslara uymak zorundadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMEmniyet Yönetim Sistemi, Eğitim ve
Belgelendirme, Makinistler,Emniyet Açısından Kritik GörevlerEmniyet yönetim sistemiMADDE 6 – (1) Tüm işletmeciler bu Yönetmelik
hükümlerine göre emniyet yönetim sistemini kurarlar. Bu sistem Bakanlık veya
Bakanlık tarafından ilgili mevzuatla yetkilendirilen kuruluşlar tarafından
belgelendirilir.
(2) Tüm işletmeciler emniyet yönetim sistemlerini,
emniyet yönetim sistemi kapsamında yürütmekte oldukları faaliyetlerin
karmaşıklığına, büyüklüğüne, türüne ve risklere uygun şekilde oluşturur.
(3) Emniyet yönetim sistemi, gerekli organizasyonel
yapıları, sorumlulukları, emniyet politikaları ve prosedürlerini de kapsayacak
biçimde, emniyetin koordineli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini temin etmek
için tüm unsurları ile uyumlu ve organize bir şekilde işletmeciler tarafından
tesis edilir.
(4) Tüm işletmeciler, emniyet yönetim sistemi
organizasyon yapısını işletmenin en üst yönetimiyle doğrudan temas içerisinde
olacak şekilde oluşturur.
(5) Emniyet yönetim sistemi, doğmuş veya doğabilecek
tehlikeleri ve risk unsurlarını belirleyerek, söz konusu tehlikeleri ve
riskleri bertaraf eden veya asgari düzeye indirgeyen operasyonel risk
yönetimini içerir.
(6) Tüm işletmeciler, demiryolu sisteminin, ortak
emniyet hedeflerini gerçekleştirmesini, ulusal emniyet kurallarına ve TSI’larda
belirtilen emniyet gerekliliklerine ve ortak emniyet yöntemleriyle belirlenen
risk kontrol değerlendirme yöntemlerine uygun olmasını sağlamak amacıyla, kendi
faaliyetlerine uygun emniyet yönetim sistemlerini oluşturur.
(7) Emniyet yönetim sistemi, yürütülen faaliyetin
özelliği, kapsamı ve diğer koşullarına uyarlanmış olarak 7 nci maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen gereklilikleri karşılar. Emniyet yönetim sistemi, tüm
işletmecilerin ve (Değişik
ibare:RG-2/2/2025-32801) demiryolu emniyetini etkileyen demiryolu
altyapısı, araçları, işletmeciliği veya trafik yönetimi gibi bileşenlere
ilişkin bakım, manevra gibi hizmetler ile malzeme teminine yönelik hizmet
sağlayıcı kuruluşların faaliyetleriyle ilgili tüm risklerin kontrol edilmesini
sağlar. Emniyet yönetim sistemi ayrıca diğer işletmecilerin faaliyetleri sonucu
olarak devredilen riskleri de göz önünde tutar.
(8) Demiryolu altyapı işletmecisinin emniyet yönetim
sistemi, ağdaki farklı demiryolu tren ve şehir içi raylı toplu taşıma
işletmecilerinin operasyonlarının etkilerini göz önünde bulundurur. Demiryolu
altyapı işletmecisi, tüm demiryolu tren ve şehir içi raylı toplu taşıma
işletmecilerinin TSI’lara, ulusal emniyet kurallarına ve emniyet sertifikalarında
belirtilen koşullara uygun olarak çalışmasını sağlamak için tedbirler alır.
Emniyet yönetim sistemi temel gereksinim ve
bileşenleriMADDE 7 – (1) Emniyet yönetim sistemi, ikinci
fıkranın tüm bentlerini ayrı ayrı içerecek şekilde belgelendirilir. Emniyet
yönetim sistemi özellikle, tüm işletmecilerin organizasyonel yapısı içindeki
emniyet sorumluluklarının dağılımını, farklı kademelerde yönetim kontrolünün
nasıl korunduğunu, tüm kademelerdeki personelin ve temsilcilerinin içinde nasıl
yer aldığını ve emniyet yönetim sisteminin sürekli gelişiminin nasıl
sağlandığını gösterir.
(2) Tüm işletmeciler tarafından oluşturulacak olan
emniyet yönetim sistemi aşağıda belirtilen temel bileşenleri içerir:
a) Emniyet politikasının belirlenmesi: Şirketin
yönetim organı tarafından aşağıdaki konuları içerecek şekilde emniyet
politikasının onaylayarak uygun bulunması ve tüm personele iletilmesi
zorunludur:
1) Yönetimin taahhüdü ve sorumluluğu,
2) Yönetici personelin emniyet sorumlulukları,
3) Emniyet yönetim sistemi uygulama planı,
4) Diğer işletme politikalarıyla uyumu.
b) Emniyet hedeflerinin belirlenmesi: Her işletme
emniyetin devamlılığını sağlamak ve iyileştirilmesi için şirketin sayısal ve
niteleyici hedefleri ile bu hedeflere ulaşmak için gerekli plan ve usulleri
belirler. Bu emniyet hedefleri sürekli izlenir ve izleme faaliyetlerinin sonucu
olarak gözden geçirilir.
c) Emniyet standartları ile süreçlerinin
belirlenmesi: Tüm işletmecilerin emniyetin sürekliliğini sağlamak için emniyet
standartları ile iş süreçlerini belirlemesi zorunludur. İşletmeciler emniyet
standartları ve süreçlerini aşağıda sayılan kriterlere uygun olarak belirlemek
zorundadırlar;
1) Güncel teknik ve operasyonel standartları,
2) Bakanlık mevzuatı,
3) Yürürlükte olan diğer ilgili mevzuat,
4) Ekipman ve operasyonların yaşam döngüsü boyunca
sağlaması gereken ulusal ve uluslararası standartlar ve prosedürler.
ç) Emniyet risk yönetimi: Tüm işletmeciler emniyet
için gerekli risk yönetimini oluştururlar. İşletmeciler; çalışma koşullarında,
malzeme ve kullanılan ekipmanlarda bir değişiklik yapıldığında çeken ve çekilen
araç, tesis veya altyapıda oluşabilecek yeni risklere karşı risk kontrol
tedbirlerini uygulamak ve Bakanlık tarafından yayımlanan ortak emniyet
yöntemlerine uygun risk değerlendirmesini yürütmek için prosedürleri oluşturur.
Bunun için;
1) Tehlike ve risk belirleme süreçleri,
2) Risk değerlendirme, risk kontrol ve risk azaltıcı
önlem süreçleri,
3) Risk yönetimi sonucunda emniyet yönetim sisteminin
sürekli iyileştirilmesi,
süreçlerinin tanımlanması zorunludur. Risk
yönetiminin bir parçası olarak tüm işletmeciler yaptığı veya yaptırdığı bakım,
onarımı, malzemelerin temini ve yüklenicilerin çalışma şartlarıyla ilişkili
faaliyetlerle ilgili tüm risklerin kontrol edilmesini sağlar. Mevcut emniyet
yönetim sisteminin gerektirdiği şekilde üçüncü şahıs faaliyetlerinin sonucu
olarak ortaya çıkan riskleri de göz önünde tutar, önlem alır veya aldırır.
d) Personel yeterliliği ve eğitim: Personel
yeterliliğinin devamlılığını korumak ve faaliyetlerin emniyetli bir şekilde
sürdürülebilmesini sağlamak için işletmeciler personelinin tekrar eğitimleri
dâhil tüm eğitimlerini sağlar. Bunun için tüm işletmeciler gerekli eğitim
programlarını ve sistemi oluşturur.
e) Bilgi iletişimi: Emniyetli bir işletmecilik için,
tüm işletmeciler aynı altyapıda çalışan kuruluşlar arasında ve kendi içlerinde
bilgi iletişimine yönelik gerekli tedbirleri alır.
f) Dokümantasyon yönetimi: Tüm işletmeciler operasyon
süreçlerini, personel ve personelin aldığı eğitimlerin tamamını belgeler ve
arşivler. Bu belgelemeler; emniyet ve bağlı risklere ilişkin bilgi ve
kayıtların ne şekilde tutulacağı, bu kayıtların kontrolü için prosedürleri,
kaza, olay, ramak kala ve diğer tehlikeli olayların rapor edildiklerini,
soruşturulduklarını, incelendiklerini ve gerekli tedbirlerin alındığını garanti
eden prosedürleri içerir.
g) Acil durum eylem planlarının hazırlanması: Tüm
işletmeciler, demiryolu operasyonlarında meydana gelebilecek deray, çarpışma,
yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım ve doğal
afet gibi her türlü acil durum, acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye
gerektiren kaza ve olaylarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve
uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı acil durum planlarını hazırlar. Her
plan periyodik olarak gözden geçirilir ve kaza/olaya dâhil tüm işletmeler,
ilgili birimler ve yetkili kamu kurumları ile tatbikat yapılır.
ğ) Kaza/olay inceleme yöntemlerinin belirlenmesi: Tüm
işletmeciler, faaliyetleri sırasında meydana gelen kaza, olay, ramak kala ve
diğer tehlikeli hadiselerin rapor edildiklerini, araştırıldıklarını, kayıt
altına alındıklarını, kök sebebi araştırılarak gerekli tedbirlerin alındığını
ve emniyet yönetim sisteminin yeniden gözden geçirilmesini sağlayan usulleri
belirler.
h) Emniyet yönetim sistemi iç denetimleri: Tüm
işletmeciler, kuracakları emniyet yönetim sistemi kapsamında tanımladığı
süreçleri iyileştirme amacıyla yıllık iç denetim planları oluşturur. Bu
planlara göre tüm faaliyetlerini ve süreçlere uyulup uyulmadığının kontrolünü
bu iç denetim yoluyla sağlar.
(3) Tüm işletmeciler, ikinci fıkrada belirtilen
emniyet yönetim sistemini Ek-1’e uygun olarak belgelendirir ve Bakanlığın talep
etmesi halinde sunar.
Eğitim ve belgelendirmeMADDE 8 – (1) Tüm işletmeciler, demiryolu
hizmetlerinin emniyetli bir şekilde sunulmasını sağlamak ve emniyet kültürü
oluşturmak amacıyla, işletme organizasyon şeması içinde yer alan tüm personele
gerekli eğitimleri sağlar.
(2) Emniyet açısından kritik görevleri yapacak
personelin mesleki yeterlilik şartları, bununla ilgili eğitimlerin verilmesi,
eğitim merkezlerinin yetkilendirilmesi, sınav yapılması ve belgelendirilmesi
ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından düzenlenir.
(3) Emniyet açısından kritik görevleri yapacak
personel, yapılacak sınav sonucunda başarılı olduğu takdirde, kendisine kişisel
emniyet belgesi verilir. Kişisel emniyet belgesi olmayan personel emniyet
açısından kritik görevlerde çalıştırılamaz.
(4) Tüm işletmeciler, emniyet açısından kritik
görevleri yapacak personelin yeterliliğinin sürdürülmesi için personele verilen
eğitimleri, sınav sonuçlarını ve sağlık muayene sonuçları gibi gereklilikleri
düzenli olarak kayıt altında tutar. Bu kayıtlar personelin çalışma süresi sona
erdikten sonra on yıl süreyle muhafaza edilir.
(5) İkinci fıkra kapsamında Bakanlıkça
yetkilendirilmiş eğitim merkezlerinin sayısının tek olması halinde, Bakanlık bu
eğitim merkezinin adil ve ayrımcı olmayan şekilde kullanılmasını sağlar.
Bakanlık, bu şekilde verilen hizmetlerin, hizmet maliyetleriyle orantılı ve
ayrımcı olmayan karla sunulmasını sağlar.
MakinistlerMADDE 9 – (1) Tüm makinistlerin Mesleki
Yeterlilik Kurumu ve Bakanlık tarafından belirlenmiş yeterliliklere sahip
olmaları ve gerekli eğitimleri almaları zorunludur. Makinistlerin mesleki
yeterlilik şartları, bununla ilgili eğitimlerin verilmesi veya verdirilmesi,
sınav yapılması veya yaptırılması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık
tarafından belirlenir.
(2) Bakanlık ulusal bir kayıt sistemi kurarak makinistlerin
bilgilerini kayıt altına alır ve günceller. Bu kayıtlar tüm tren
işletmecilerinin ve ilgili kamu kuruşlarının erişim sağlayabileceği şekilde
düzenlenir.
Emniyet açısından kritik görevlerMADDE 10 – (1) Demiryolu sektöründe çalışanlar
için emniyet açısından örnek kritik görevler Ek-2’de belirtilmiştir. Bu kritik
görevler, organizasyon yapısına bağlı olup, yapılan işin kapsamı ve iş tanımına
göre artırılır veya azaltılır.
(2) Emniyet açısından kritik görevleri yapacak
çalışanlar işe alınırken, diğer işletmecilerde edinilmiş eğitim, nitelikler ve
deneyimi göz önünde tutulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMEmniyet Yetkilendirmesi, Emniyet
Yetkilendirmesi Ücreti, Emniyet Sertifikası,Emniyet Sertifikası Ücreti, Büyük Değişiklik
ve Emniyet BelgeleriBaşvurularının DeğerlendirilmesiEmniyet yetkilendirmesiMADDE 11 – (1) Demiryolu altyapı
işletmecilerinin tasarruflarındaki demiryolu altyapısı için bu Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara göre emniyet yetkilendirmesi alması zorunludur.
Emniyet yetkilendirmesi bulunmayan demiryolu altyapı işletmecileri,
işletmecilik faaliyeti yapamazlar.
(2) Emniyet yetkilendirmesi aşağıda belirtilen
hususları kapsar:
a) Demiryolu altyapı işletmecisinin emniyet yönetim
sistemini 7 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği gibi kurması,
b) Demiryolu altyapı işletmecisinin; demiryolu
altyapısı, sinyal sistemi ve trafiğinin tasarımı dâhil bakımı ve operasyonunu
da içerecek şekilde tüm süreçleri kapsayan risk kontrol prosedürleri oluşturması
ve alınan tedbirler ile emniyetli işletmeciliği sağladığını teyit ettiğini
göstermesi.
(3) Emniyet yetkilendirmesi almak için işletmeciler;
demiryolu sahası ve tesisleri planı, hizmetleri ve ekipman listesi, işletme
prosedürleri, organizasyon ve yönetim yapısı, emniyet yönetim sistemine ilişkin
tüm bileşenleri ve Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü internet sayfasında
yayımlanan başvuru formu ve kılavuzundaki bilgileri de kapsayan emniyet
yetkilendirmesi başvurusunu Bakanlığa sunar.
(4) Emniyet yetkilendirmesi ulusal demiryolu ağını
veya sadece tanımlanan bir hat kısmını kapsayabilir.
(5) Şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri
tasarruflarındaki altyapı işletmeciliği için emniyet yetkilendirmesi almak
zorundadır.
Emniyet yetkilendirmesi süresi, geçerliliği,
yenilenmesi, güncellenmesi ile askıya alınması ve iptaliMADDE 12 – (1) Emniyet yetkilendirmesi,
altyapı işletmecilerinin organizasyon yapısında ve faaliyetlerinde 17 nci
maddede belirtilen büyük bir değişiklik olmadığı sürece beş yıl süreyle
geçerlidir. Emniyet yetkilendirmesi, işletmecinin gerekli koşullara sahip
olması durumunda, yenileme başvurusu üzerine beş yılı aşmayan aralıklarla
yenilenir. Yenileme için başvuru yetkilendirme süresinin dolmasından en az altı
ay önce yapılır.
(2) İşletmecilerin organizasyon yapısında ve/veya
faaliyetlerinde büyük değişiklikler olması durumunda emniyet yetkilendirmesi
güncellenir. Böyle bir değişiklik durumunda, işletmeciler emniyet
yetkilendirmesi için sunulmuş olan bilgileri yeni duruma göre güncelleyerek en
geç 30 takvim günü içerisinde Bakanlığa sunar. Bakanlık gerekli incelemeleri
yaparak emniyet yetkilendirmesini günceller.
(3) Eğer Bakanlık emniyet yetkilendirmesinin
gereksinimleri ve koşullarının yerine getirilmediğini tespit ederse,
yetkilendirme sahibi işletmeciye bu durumu yazılı olarak bildirir. Söz konusu
işletmeci bildirimden itibaren üç aylık süre içerisinde bu durumu düzeltir.
Eğer bu süre içerisinde gerekli tedbirler alınmaz ise Bakanlık yetkilendirmenin
iptaline veya askıya alınmasına karar verir. Eğer bir emniyet yetkilendirmesi
askıya alınırsa, uygunsuzluk giderilinceye kadar yetkilendirme sahibi
işletmecinin faaliyetleri kısmen veya tamamen geçici olarak durdurulur.
(4) Bakanlık, emniyet mevzuatı çerçevesinde
gerçekleşen önemli değişikliklerde işletmecilerce emniyet yetkilendirmesi için
sunulmuş olan bilgilerin yeni duruma göre güncellenerek yeniden sunulmasını
talep edebilir.
(5) Emniyet yetkilendirmeleri iptal edilen altyapı
işletmecileri ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri tekrar sertifika
almak istedikleri takdirde ücretini ödeyerek yeniden başvuru yapar.
Emniyet yetkilendirmesi ücretiMADDE 13 – (1) (Değişik:RG-28/4/2017-30051)
Bakanlıkça yapılacak emniyet yetkilendirmesi işlemleri için ulusal demiryolu
ağında yer alan işletmecilerden 1.000.000 (bir milyon) TL, şehir içi raylı
toplu taşıma işletmecilerden 50.000 (elli bin) TL ücret alınır. Ücreti
alınmadan yetkilendirme yapılmaz.
(2) Emniyet yetkilendirmesi yenileme ücreti, emniyet
yetkilendirme ücretinin %5 (yüzdebeş)’idir.
(3) Yetkilendirme ücretleri (Değişik
ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Döner Sermaye İşletmesi Hesabına yatırılır.
Emniyet sertifikasıMADDE 14 – (1) Demiryolu tren ve şehir içi
raylı toplu taşıma işletmecilerinin bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar
dâhilinde emniyet sertifikası alması zorunludur.
(2) Emniyet sertifikası aşağıdaki hususları kapsar;
a) Emniyet yönetim sistemini 7 nci maddenin ikinci
fıkrasında belirtildiği gibi kurmuş olmak,
b) İşletmecinin taahhüt ettiği hizmetleri demiryolu
şebekesinde emniyetli bir şekilde sunabilmek ve varsa özel şartları da
karşılayabilmek için kabul ettiği tedbirler.
(3) Emniyet sertifikası almak için işletmeciler;
demiryolu sahası ve tesis planı, servis ve ekipman listesi, işletme
prosedürleri, organizasyon ve yönetimle ilgili tüm bilgileri, emniyet yönetim
sistemine ilişkin tüm bileşenlerini ve Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü
internet sayfasında yayımlanan başvuru formu ve kılavuzundaki bilgileri de
kapsayan emniyet sertifikası dosyasını Bakanlığa sunar.
(4) Bakanlık tarafından verilecek olan emniyet
sertifikası tüm ulusal demiryolu ağını veya sadece tanımlanan bir hat kısmını
kapsayabilir.
(5) Demiryolu altyapı işletmecisi ticari olmamak
şartıyla kendi ihtiyaçları için aynı zamanda tren işletmeciliği de yapacak ise
ayrıca emniyet sertifikası almak zorundadır.
Emniyet sertifikasının süresi, geçerliliği, yenilenmesi,
güncellenmesi ile askıya alınması ve iptaliMADDE 15 – (1) Emniyet sertifikası sahibi
işletmecilerin organizasyon yapısında ve faaliyetlerinde 17 nci maddede
belirtilen büyük bir değişiklik olmadığı sürece beş yıl süreyle geçerlidir.
Emniyet sertifikası, işletmecinin gerekli koşullara sahip olması durumunda,
işletmecinin başvurusu üzerine beş yılı aşmayan aralıklarla yenilenir. Yenileme
için başvuru yetkilendirme süresinin dolmasından en az altı ay önce yapılır.
(2) İşletmecilerin organizasyon yapısında ve/veya
faaliyetlerinde 17 nci maddede belirtilen büyük değişiklikler olması durumunda
emniyet sertifikası güncellenir. Böyle bir değişiklik durumunda, işletmeciler
emniyet sertifikası için sunulmuş olan bilgileri yeni duruma göre güncelleyerek
en geç 30 takvim günü içerisinde Bakanlığa sunar. Bakanlık gerekli incelemeleri
yaparak emniyet sertifikasını günceller.
(3) Bakanlık, emniyet sertifikasının gereksinimleri
ve koşullarının yerine getirilmediğini tespit ederse, emniyet sertifikasını
askıya alarak sertifika sahibi işletmeciye bu durumu yazılı olarak bildirir.
Bir emniyet sertifikası askıya alınırsa, uygunsuzluk giderilinceye kadar
sertifika sahibi işletmecinin faaliyetleri geçici olarak durdurulur. Söz konusu
işletmeci, bildirimden itibaren iki aylık süre içerisinde bu durumu
düzeltmediği takdirde Bakanlık sertifikanın iptaline karar verir.
(4) Bakanlık, demiryolu emniyet mevzuatı çerçevesinde
gerçekleşen önemli değişikliklerde işletmecilerce emniyet sertifikası için
sunulmuş olan bilgilerin yeni duruma göre güncellenerek yeniden sunulmasını
talep edebilir.
(5) Emniyet sertifikasının, çıkarılmasını takip eden
bir yıl içinde tren işletmeciliği faaliyetine başlamaması durumunda emniyet
sertifikası iptal edilir.
(6) Emniyet sertifikaları iptal edilen tüm
işletmeciler tekrar sertifika almak istedikleri takdirde ücretini ödeyerek
yeniden başvuru yapar.
(7) (Ek:RG-17/4/2025-32873)
Doğal afet, yangın, demiryolu kazaları ile ilgili olaylar, ilgili hat kesimin
bakım, onarım veya modernizasyon çalışmaları nedeniyle kapatılması, kanuni
grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde
Bakanlık tarafından belirlenecek benzeri diğer mücbir sebeplerle emniyet
sertifikasının çıkartılmasını takip eden bir yıl içerisinde işletmeciliğe
başlanamaması halinde bu durum demiryolu tren işletmecisi tarafından derhal
Bakanlığa bildirilir. Bakanlık söz konusu talebi değerlendirerek işletmeciliğe
başlaması için en fazla 6 ay ek süre verebilir. Mücbir sebebin devamı halinde Bakanlık
tarafından bu süre uzatılabilir.
Emniyet sertifikası ücretiMADDE 16 – (1) (Değişik:RG-28/4/2017-30051)
Bakanlıkça yapılacak emniyet sertifikası işlemleri için ulusal demiryolu ağında
yer alan işletmecilerden 250.000 (iki yüz elli bin) TL, şehir içi raylı toplu
taşıma işletmecilerden 50.000 (elli bin) TL ücret alınır. Ücreti alınmadan
emniyet sertifikası verilmez.
(2) Emniyet sertifikası yenileme ücreti, emniyet
sertifika ücretinin %5 (yüzdebeş)’idir.
(3) Emniyet sertifika ücretleri (Değişik
ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Döner Sermaye İşletmesi Hesabına yatırılır.
Büyük değişiklikMADDE 17 – (1) Büyük değişiklikler hem emniyet
sertifikası hem de yetkilendirme kapsamında Bakanlığa bildirilir.
(2) Bakanlık tarafından yayımlanan ortak emniyet
yöntemlerine göre yapılan risk değerlendirmelerinde belirlenen değişiklikler de
dâhil olmak üzere büyük değişiklik olarak tanımlanabilecek bazı işlemler
aşağıda sıralanmıştır:
a) Demiryolu tren ve şehir içi raylı toplu taşıma
işletmecileri için;
1) Ulaşım sisteminin iş tanımındaki amacının dışında
kullanılması veya yük taşımasından yolcu taşımasına veya konvansiyonel tren
işletiminden yüksek hızlı tren işletimine geçilmesi ve benzeri değişiklikler,
2) İşletme sisteminde tren kapasite artırımı, işletme
hızının ve yoğunluğunun artırılması, yeni tip araçların kullanımı ve benzeri
değişiklikler,
3) Emniyet açısından kritik görevleri yapacak
personel kategorilerinde değişiklik yapılması ve farklı kategoride emniyet
açısından kritik görevleri yapacak personel çalıştırılması,
4) Emniyet açısından kritik görevlere ilişkin
organizasyonel değişiklikler.
b) Demiryolu altyapı ve şehir içi raylı toplu taşıma
işletmecileri için;
1) Yeni sinyalizasyon şekilleri veya sistemlerine
geçiş, hat güzergâhı, yol çalışmalarındaki sorumlulukların alt yükleniciye
verilmesi gibi değişikliklerden kaynaklı trafik hacmi ve yoğunluğundaki artış
ile risklerde yükselmeye sebep olabilecek değişikliler gibi altyapı ağındaki
değişiklikler,
2) Üçüncü ray enerji beslemesinden, katenerli enerji
aktarma sistemine geçiş, voltaj-akımlarda yapılan değişiklikler gibi enerji
besleme sistemindeki değişiklikler,
3) Emniyet açısından kritik görevleri yapacak
personel kategorilerinde değişiklik yapılması ve farklı kategoride emniyet
açısından kritik görevleri yapacak personel çalıştırılması ve benzeri
değişiklikler,
4) Tam otomatik tren işletme sistemine geçiş ve
benzeri değişiklikler,
5) Mevzuat değişiklikleri gibi işletme sistemi ve
kriterlerindeki değişiklikler,
6) Emniyet açısından kritik görevlere ilişkin
organizasyonel değişiklikler.
Emniyet belgeleri başvurularının değerlendirilmesiMADDE 18 – (1) Emniyet belgeleri için
başvurular Bakanlığa yapılır. Bakanlık, gerekli tüm evrakların eksiksiz olarak
sunulmasından sonra en geç dört ay içerisinde başvurunun değerlendirmesini
yapar ve karar verir. Başvurunun reddedilmesi durumunda gerekçeli karar başvuru
sahibine yazılı olarak bildirilir.
(2) Bakanlık, emniyet belgelerini verir veya
verebilecekleri yetkilendirir ve denetler.
(3) Kimlerin emniyet belgesi verebileceği ve emniyet
belgesi verebileceklerin yetkilendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
yayımlanacak bir tebliğ ile belirlenir.
Emniyet belgelerindeki değişikliklerinin bildirimiMADDE 19 – (1) Bakanlık bir emniyet belgesi
verdiğinde, askıya aldığında, iptal ettiğinde veya değiştirdiğinde, söz konusu
durumu internet sitesinde yayınlar ve ilgili altyapı işletmecisine derhal bildirir.
DenetlemeMADDE 20 – (1) Bakanlık, emniyet belgesi
sahibi işletmecileri emniyet yönünden iki yılda bir denetler. Ancak, Bakanlık
planlı denetimlerin haricinde, herhangi bir zamanda da denetleme yapabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜMAraçların BakımıAraçların bakımıMADDE 21 – (1) Tüm işletmecilerin her aracına,
şebekede kullanılmadan önce, bakımdan sorumlu bir kuruluş/birim belirlenmiş
olmak zorundadır.
(2) Demiryolu tren işletmecisi, demiryolu altyapı
işletmecisi veya araç sahibi ilgili mevzuata uygun olmak koşuluyla bakımdan
sorumlu kuruluş olabilir.
(3) Tüm işletmecilerin sorumlulukları saklı kalmak
şartıyla, bir demiryolu aracına bakım ve onarım servisi vermek üzere
belirlenmiş bakımdan sorumlu kuruluş/birim, araçların bakımından ve sonrasında
bakımla ilgili emniyetli çalışmasından sorumlu olur. Bakımdan sorumlu
kuruluş/birim araçların bakımını; araca özel bakım kurallarına, ilgili TSI’a ve
yürürlükte olan diğer mevzuata uygun olarak yapar. Her aracın bakım geçmişi ve
yeni bakım dosyasının kayıt altına alınması zorunludur. Bakımdan sorumlu
kuruluş/birim, bakımı ya kendi yapar ya da sözleşmeli olarak bir diğer bakım
kuruluşları/birimleri vasıtasıyla yaptırabilir.
(4) Yük vagonlarında ise bakımdan sorumlu kuruluşun
COTIF ATMF Ek-A’ya göre onaylanmış “ECM” belgesine sahip olması zorunludur.
(5) Emniyet sertifika başvurusu yapılırken araç
bakımı ile ilgili aşağıdaki belgeler ek olarak Bakanlığa sunulur:
a) (Mülga:RG-28/4/2017-30051)
b) Bakımdan sorumlu kuruluş/birime verilen izin/ECM
belgesi formatı ve geçerliliği.
ALTINCI BÖLÜMUlusal Emniyet Kuralları, Yıllık
Emniyet Raporları, Ortak Emniyet Yöntemleri,Ortak Emniyet Göstergeleri ve Ortak
Emniyet HedefleriUlusal emniyet kurallarıMADDE 22 – (1) Ulusal emniyet kuralları Bakanlığın
resmi internet sayfasında yayımlanır.
Yıllık emniyet raporlarıMADDE 23 – (1) Her yıl tüm işletmeciler
Bakanlığa bir önceki takvim yılıyla ilgili 30 Haziran gününe kadar yıllık
emniyet raporunu sunar. Bu emniyet raporu aşağıdakileri içerir:
a) Kuruluşun kurumsal emniyet hedeflerine nasıl
ulaşıldığı ve emniyet planlarının sonuçları,
b) İşletmeyi ilgilendiren ortak emniyet
göstergelerinin gelişimi,
c) Dâhili emniyet denetiminin sonuçları,
ç) Kendi işletmelerinde meydana gelen kaza ve
olayların verilerini, sebeplerini ve buna bağlı alınan tedbirleri.
Yıllık raporMADDE 24 – (1) Bakanlık her yıl en geç 30
Eylülde bir önceki yıldaki faaliyetleri ile ilgili hazırlamış olduğu raporu
yayımlar. Bu yıllık raporun kapsamı aşağıdaki gibidir.
a) Tüm işletmecilerin yıllık emniyet performansı ve
işletmeyi ilgilendiren ortak emniyet göstergelerinin gelişimi,
b) Demiryolu emniyeti ile ilgili mevzuat ve
düzenlemelerdeki önemli değişiklikler,
c) Emniyet yetkilendirmesi ve sertifikasyonu ile
ilgili gelişme ve değişiklikler,
ç) Tüm işletmecilere yapılan denetimlerle ilgili
bilgiler.
Ortak emniyet yöntemleriMADDE 25 – (1) Emniyet seviyesinin, emniyet
hedeflerinin gerçekleştirilmesinin ve diğer emniyet gerekleri ile uyumun ne
şekilde yapılacağı ortak emniyet yöntemleri ile belirlenir.
(2) Tüm işletmecilerce ve Bakanlık tarafından
kullanılacak ortak emniyet yöntemleri Bakanlık tarafından yayınlanır.
Ortak emniyet göstergeleriMADDE 26 – (1) Yıllık ortak emniyet
hedeflerinin ne kadar gerçekleştiğinin değerlendirilmesini kolaylaştırmak ve
tüm ulusal ağdaki demiryolu emniyetinin genel gelişimini izlemek için, Bakanlık
ortak emniyet göstergelerini yıllık olarak hazırlar, internet sitesinde
yayımlar ve günceller.
(2) Tüm işletmeciler ortak emniyet göstergelerini 23
üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen yıllık emniyet raporları dâhilinde
Bakanlığa sunar.
(3) İşletmeciler tarafından raporlama döneminden
sonra göstergeler ile ilgili yeni sebep veya hatalar bulunursa, göstergeler en
geç bir sonraki yıllık emniyet raporunda düzeltilir.
Ortak emniyet hedefleriMADDE 27 – (1) Bakanlık, demiryolu sisteminde
ulaşılması arzulanan emniyet düzeyini ortak emniyet hedefleriyle tanımlar.
Yayın tarihinden itibaren tüm işletmeciler ortak emniyet hedeflerini dikkate
almak zorundadır.
(2) Bakanlık ortak emniyet hedefleri için risk kabul
kriterlerini, aşağıdaki gruplar için ayrı ayrı tanımlar:
a) Yolcular, hizmet sağlayıcı kuruluşların
çalışanları da dâhil olmak üzere tüm demiryolu ve bağlı operasyon çalışanları,
hemzemin geçit kullanan üçüncü şahıslar ve demiryolu tesislerine izinsiz giren
kişilerle ilgili bireysel riskler,
b) Toplumsal riskler.
(3) Ortak emniyet hedefleri ile ilgili referans değer
tablosu Bakanlık tarafından resmi internet sitesinde her yıl güncellenerek
yayımlanır.
YEDİNCİ BÖLÜMDemiryolu Kazalarının ve Olaylarının
İncelenmesi, İncelemelerinGerçekleştirilmesi, Kaza ve Olay
RaporlarıDemiryolu kazalarının ve olaylarının incelenmesiMADDE 28 – (1) Demiryolu kazalarının ve olaylarının
incelenmesi gelecekte olabilecek durumları önlemek ve tüm işletme
süreçlerindeki risklerinin azaltılması için tavsiye ve düzenlemeler oluşturmak
amacıyla bu maddede belirtilen şartlar dâhilinde yapılır.
(2) Ciddi kaza tanımına giren demiryolu kazaları ve
olayları için incelemeler KAİK tarafından yapılır. Ancak, Bakanlık gerek
görmesi halinde ciddi kazaları KAİK’ten ayrı olarak incelemede bulunur.
(3) Demiryolu tren işletmecileri ve şehir içi raylı
toplu taşıma işletmecileri personellerinin ve kendi araçlarının karıştığı tüm
kaza ve olaylarda bir iç inceleme yapmak ve inceleme sonuçlarını kayıt altına
almak zorundadır.
(4) Demiryolu altyapı işletmecisi ve şehir içi raylı
toplu taşıma işletmecileri, kendi tasarruflarındaki taşıma hatlarında gerçekleşen
tüm kaza ve olayları inceler. Ciddi kazaları, en kısa zamanda, KAİK ve
Bakanlığa bildirir, ciddi kaza tanımına girmeyen olay ve kazaları ise Bakanlığa
yıllık emniyet raporları ile iletir.
(5) Kaza ve olay incelemeleri emniyet yönetim sistemi
kapsamında olup, hiçbir durumda suçlama veya sorumlular hakkında hüküm içermez
ve yargısal soruşturmadan bağımsız gerçekleştirilir.
(6) Tüm işletmeciler, kendi emniyet yönetim
sistemleri içerisinde kaza ve olay incelemelerine ilişkin usul ve esasları
belirlerler. Kaza ve olay incelemeleri teknik uzmanlığa sahip kişilerce
gerçekleştirilir.
İncelemelerin gerçekleştirilmesiMADDE 29 – (1) (Değişik:RG-15/1/2019-30656
Mükerrer) Tüm işletmeciler kaza ve olay incelemelerini; bu Yönetmelik,
Bakanlığın ve altyapı işletmecisinin belirlediği usul ve esaslara göre yapar.
(2) Demiryolu trafiğinde gerçekleşen kaza/olayların
incelenmesi kapsamında, demiryolu faaliyetiyle ile ilgili tüm kurumlar,
demiryolu altyapı işletmecisine ve duruma göre demiryolu tren ve şehir içi
toplu taşıma işletmecilerine kaza ve olayların incelenmesi, emniyet
tavsiyelerinin oluşturulması ve uygulamalar için gerekli işbirliğini yapar.
(3) İnceleme yapan kuruluşlar, altyapı işletmecisinin
altyapıyı tekrar eski haline getirmesi ve mümkün olan en kısa sürede demiryolu
trafik hizmetine açılmasını sağlamak için, kaza yerindeki incelemelerini mümkün
olan en kısa zamanda sonuçlandırırlar.
Kaza ve olay raporlarıMADDE 30 – (1) Tüm işletmecilerin, kaza veya olay
hakkındaki incelemeleri, kazanın veya olayın ciddiyetine ve sonuçların önemine
uygun şekilde bir teknik rapor hazırlanması amacıyla gerçekleştirilir.
(2) Bu teknik rapor, Ek-3’te belirtilen şekilde,
demiryolu emniyetinin iyileştirilmesine ve kazaların önlenmesine ilişkin
amaçlarla ve ilgili emniyet önerileriyle oluşturulur. Aynı zamanda bir
demiryolu kazasının incelenmesine ilişkin teknik rapor, şekil detaylarını, vuku
bulan kaza ve olaylarının olası nedenlerini, anormallikleri, eksiklikleri ve
ilgili düzensizlikleri de içerir.
(3) Kendi iç incelenmesini yapan tüm işletmeciler,
kaza raporlarını en geç 12 ay içerisinde tamamlayıp Bakanlığa gönderir.
(4) Kaza ve olay raporları sonucu veya ihtiyaç
duyulan hususlarda hazırlanan emniyet önerileri, Bakanlık tarafından demiryolu
emniyeti mevzuatının uygulanması, denetlenmesi ve hazırlanmasında görevli kurum
ve işletmecilere gönderilir. Tüm işletmeciler emniyet önerileri ile ilgili
olarak, alınan veya planlanan tedbirleri Bakanlığa yıllık emniyet raporu kapsamında
bildirir.
SEKİZİNCİ BÖLÜMSorumluluk, İdari Yaptırım UygulamasıSorumlulukMADDE 31 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan
kuralların yerine getirilerek emniyetli çalışmanın sağlanmasından tüm
işletmeciler sorumludur.
İdari yaptırımlarMADDE 32 – (1) Yapılan denetimlerde, (Değişik
ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı
Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28
inci maddesi çerçevesinde, bu Yönetmeliğin;
a) (Mülga:RG-28/4/2017-30051)
b) (Değişik:RG-28/4/2017-30051)
20 nci maddesinde belirtilen hususlara aykırılık tespit edilmesi
halinde, 25.000 (yirmi beş bin) TL,
Demiryolu Düzenleme Genel Müdürü veya yetkilendirdiği
personel tarafından idari para cezası karar tutanağı düzenlenir.
(2) Bu Yönetmelikte öngörülen idari para cezaları, bu
Yönetmelikte düzenlenen askıya alma ve iptal gibi idari yaptırımların
uygulanmasına engel teşkil etmez.
(3) Verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren
bir ay içerisinde ödenir.
(4) İdari para cezası karar tutanakları ile ilgili
tahsil, tebliğ ve diğer hususlarda, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler
Kanunu hükümleri uygulanır.
DOKUZUNCU BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerSorumlu hizmet birimiMADDE 33 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında
Bakanlıkça yerine getirilmesi gereken iş ve işlemler, Demiryolu Düzenleme Genel
Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
Avrupa Birliği mevzuatına uyumMADDE 34 – (1) Bu Yönetmeliğin
hazırlanmasında, 29/4/2014 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2004/49 AB
sayılı Demiryolu Emniyet Direktifi dikkate alınmıştır.
Yeniden değerlemeMADDE 35 – (1) Bu Yönetmelikte geçen parasal
değerler her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli
ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden
değerleme oranında artırılarak uygulanır.
Faliyette bulunan kuruluşlarGEÇİCİ MADDE 1 – (Değişik:RG-26/10/2018-30577)
(1) TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş. ile halen
faaliyetlerini sürdürmekte olan şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri,
gerekli olan emniyet yetkilendirmesi ve emniyet sertifikalarını en geç (Değişik
ibare:RG-21/9/2019-30895) beş yıl içinde almak zorundadır. Bu
sürede TCDD, TCDD Taşımacılık A.Ş. ve şehir içi raylı toplu taşıma
işletmecileri işletmecilik faaliyetlerine devam eder.
Yürürlükteki mevzuatGEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bakanlık tarafından
ihtiyaç duyulan düzenlemeler yapılıncaya kadar, TCDD, TCDD Taşımacılık A.Ş. ve
şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri tarafından yürütülen ve bu
Yönetmeliğe aykırı olmayan mevzuatın uygulanmasına devam edilir.
Geçici kişisel emniyet belgesiGEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarih itibariyle TCDD ve/veya TCDD Taşımacılık A.Ş.’de emniyet
açısından kritik görevlerde çalışan personele, çalıştığı işletme, emniyet
yönetim sistemini kuruncaya kadar kişisel emniyet belgesini doğrudan verir.
YürürlükMADDE 36 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
YürütmeMADDE 37 –(Değişik:RG-15/1/2019-30656
Mükerrer)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı
Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’ninTarihiSayısı
19/11/2015
29537
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin
Yayımlandığı Resmî GazetelerinTarihiSayısı
1.
28/4/2017
30051
2.
26/10/2018
30577
3.
15/1/2019
30656 Mükerrer
4.
21/9/2019
30895
5.
2/2/2025
32801
6.
17/4/2025
32873
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Kurum ve Kuruluş Yönetmelikleri, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.