BORSA MUAMELAT
YÖNETMELİĞİBİRİNCİ
BÖLÜMAmaç,
Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaç Madde 1 — Bu Yönetmeliğin
amacı, borsaların işleyişine, üyelik kaydına, organ toplantılarına, borsalarca verilen
hizmetler ile onaylanan ve düzenlenen belgelere, örf, adet ve teamüller ile
uyulması zorunlu mesleki kararlara, tahkime ve borsalarca tutulan defterlere ve
bunların kayıt usulüne, borsaların bünyesinde kayıt gören, düzenlenen ve
dosyalanan her türlü evrak, belge ve defterlerin muhafazasına ve imhasına,
ehliyet, temsil ve imza yetkisi ile genel sekreter ve yardımcılarının görev ve
yetkilerine ve borsalarca yürütülen diğer iş ve işlemlere ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
KapsamMadde 2 — Bu Yönetmelik,
ticaret borsalarını ve bunların şubelerini kapsar.
DayanakMadde 3 — Bu Yönetmelik,
18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar
ve Borsalar Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 66 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 99 uncu maddesinin dördüncü
fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar Madde 4 — Bu Yönetmelikte
geçen;
Kanun: 18/5/2004 tarihli ve 5174
sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununu,
(Değişik:RG-3/6/2012-28312) Bakanlık:
(Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) Ticaret Bakanlığını,
Birlik: Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliğini,
Oda: Ticaret ve sanayi odasını,
ticaret odasını, sanayi odasını ve deniz ticaret
odasını,
Borsa: Ticaret borsasını,
Şube : Borsa şubesini,
Meclis: Borsa meclisini,
Yönetim kurulu: Borsa yönetim
kurulunu,
Organ: Meslek komitesi, disiplin
kurulu, meclis ve yönetim kurulunu,
Ortak veri tabanı: Meslek
gruplarına göre yapılan üye kayıtlarının güncel olarak elektronik ortamda
Bakanlık ve Birlik bünyesinde tutulduğu veri tabanını,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜMÜyelik
Kaydına İlişkin HükümlerÜyelik kaydıMadde 5 — Kanunun 32 nci
maddesine göre borsalara kayıt zorunluluğu bulunanlar işe başladıkları tarihten
itibaren bir ay içinde bulundukları yerdeki borsaya kaydolmak zorundadır. İşe
başlama tarihi, alım veya satımın yapıldığı tarihtir.
Borsalara kayıt talep üzerine
yapılır. Ancak, bu maddenin birinci fıkrasına göre kayıt zorunluluğunu yerine
getirmeyenler hakkında bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükmü saklıdır.
Borsalara talep üzerine veya resen üye kaydı yapılabilmesi için kayıt olmak
isteyenlerin ticaret siciline veya esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olması
ve bu kayıtlarda iştigal konuları arasında borsaya tabii maddelerin alım veya
satımının yer alması şarttır. Kanunun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü
saklıdır.
Hakkında üyelikten geçici veya
uzun süreli çıkarma cezası verilen ve bu cezalara ilişkin süreleri tamamlanan
üyelerden kayıt zorunluluğu bulunanlar, talep üzerine veya resen borsalara
yeniden kaydedilir.
Talep üzerine kayıt Madde 6 — Borsalara
kaydolmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler ile bunların şube, irtibat bürosu,
fabrika, temsilcilik, depo, alım satım yeri ve buna benzer üniteleri doğrudan
veya şubeler vasıtasıyla bulundukları yer borsasına başvurur. Başvuruda
bulunanlara borsa kayıt beyannamesi verilir. Bu beyanname; gerçek kişilerde
kendisi veya akitle kendisine yetki verilmiş temsilcisi, tüzel kişilerde ise
yetkili organları veya yetkili temsilcileri tarafından doldurulup imzalanarak
aşağıdaki belgelerle birlikte borsaya verilir:
a) Gerçek kişiler için:
1) İştigal konuları arasında borsa
kotasyonuna dahil maddelerin alım veya satımının olduğunun tescilini gösterir
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil
Gazetesinin aslı veya onaylı örneği ya da sicil tasdiknamesi.
2) Onaylı ve fotoğraflı nüfus
cüzdanı örneği.
3) (Mülga:RG-10/4/2021-31450)
4) İkametgah ilmühaberi veya
tezkeresi.
5) Yeni çekilmiş üç adet fotoğraf.
6) Vergi levhası veya vergi
kaydını gösterir belge.
7) Mevzuatla istenen veya Birlik
ya da borsalarca gerekli görülecek diğer belgeler.
b) Tüzel kişiler için:
1) Tescil ilanının yayınlandığı
ticaret sicili gazetesinin aslı veya onaylı örneği ya da ticaret sicili
tasdiknamesi.
2) (Mülga:RG-10/4/2021-31450)
3) Temsilcilerin onaylı ve
fotoğraflı nüfus cüzdanı örneği.
4) Temsilcilerin yeni çekilmiş üç
adet fotoğrafı.
5) Temsilcilerin ikametgah
ilmühaberi veya tezkeresi.
6) Tescil ilanında yayınlanmamışsa
noter tasdikli ana sözleşme örneği.
7) Mevzuatla istenen veya Birlik
ya da borsalarca gerekli görülecek diğer belgeler.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a)
ve (b) bentlerinde belirtilen ve noter tasdik zorunluluğu aranmayan belgeler
asılları görülmek, örneklerine aslı gibidir kaşesi vurulmak ve paraflanmak
kaydıyla ilgili borsa tarafından onaylanabilir.
Kayıt beyannamesinde belirtilen
bilgilerin doğruluk derecesi ile işletmenin durumu borsa tarafından yerinde
incelenir ve bu inceleme sonucunda bir tespit raporu düzenlenir.
Kayıt beyannamesi ile tespit
raporunun içeriği Birlik tarafından belirlenir.
Üyelik kaydı için şubelere yapılan
başvurular, gerekli belgelerle birlikte bir yazı ekinde derhal yönetim kuruluna
sunulur.
Resen kayıtMadde 7 — Kanunun 32 nci
maddesine göre borsalara kayıt zorunluluğu bulunup da bu zorunluluğu işe
başladığı tarihten itibaren bir ay içinde yerine getirmeyenleri başvuru üzerine
veya resen öğrenen ilgili borsa, öncelikle bunlardan ticaret siciline veya
esnaf ve sanatkarlar siciline tescil edilmiş olmayanları tescil işleminin
yapılması için ilgili ticaret sicili (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğüne
veya esnaf ve sanatkar sicili müdürlüğüne bildirir. Bu bildirim üzerine,
ticaret sicili (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğü ile
esnaf ve sanatkar sicili müdürlüğü gerekli işlemleri yapmakla yükümlüdür.
İlgili sicile tescil edilmiş olup
da borsaya kayıt yükümlülüğünü yerine getirmeyenler ile bu maddenin birinci
fıkrası uyarınca ticaret siciline veya esnaf ve sanatkarlar siciline tescil
edilenlerin durumu borsa tarafından yerinde incelenir ve bu inceleme sonucunda
bir tespit raporu düzenlenir. Ayrıca, borsaya kayıt için gereken ve bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen belgelerden
ilgilinin sicil dosyasında mevcut olanların birer örneği ticaret sicili (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğü veya esnaf ve sanatkar sicili
müdürlüğünden temin edilir.
Kayıt kararıMadde 8 — Talep üzerine kayıtlarda
kayıt beyannamesi ve ekleri ile tespit raporu, resen kayıtlarda ise ticaret
sicili (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğünden veya
esnaf ve sanatkar sicili müdürlüğünden temin edilen belgeler ile tespit raporu
yönetim kuruluna sunulur. Bunlardan mevzuat hükümlerine uygun görülenlerin
üyeliğe kaydedilmesine yönetim kurulunca karar verilir. Yönetim kurulu bu
konudaki yetkisini başkana, üyelerinden birine veya birkaçına yahut genel
sekretere devredebilir.
Yönetim kurulu veya yetki devri
halinde yetki devredilenler, ilgilinin 19/1/2005 tarihli ve 25705 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Borsalarda Mesleklerin Gruplandırılması Hakkında Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde meslek grubuna, 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Kayıt Ücreti ile Yıllık Aidat ve Munzam Aidatın Tespiti ve
Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde derecesine ve alınacak
kayıt ücretine karar verir. Bu karar, yönetim kurulu tarafından verilmesi
halinde karar defterinde, yetki devredilenler tarafından verilmesi halinde ise
kayıt beyannamesinde belirtilir. Yönetim kurulu veya yetki devri halinde yetki
devredilenler tarafından verilen kararın tarihi, kayıt tarihidir.
Kayda ilişkin işlemlerMadde 9 — Borsaya
kaydına karar verilen her üye hakkında aşağıdaki işlemler yapılır:
a) Borsa sicil defterine kaydı
yapılır ve borsa sicil numarası verilir. Sicil numaraları teselsül eder. Kaydı
silinen üyelere ait sicil numaraları başka üyelere verilemez.
b) Üyeye ilişkin bilgiler ortak
veri tabanına işlenir. Ortak veri tabanının düzenlenmesine ve tutulmasına
ilişkin usul ve esaslar Birliğin uygun görüşü üzerine Bakanlıkça belirlenir.
c) Borsa sicil dosyası açılır.
Üyenin borsa kaydına esas teşkil eden belgeler ile üyeye ilişkin diğer belgeler
bu dosyada muhafaza edilir. Üyenin borsa sicil numarası ile ticaret sicili
numarası veya esnaf ve sanatkarlar sicil numarası dosya üzerine yazılır. Borsa
sicil dosyası tutulmak kaydıyla bu dosyada yer alan belgeler elektronik ortama
aktarılarak kullanılabilir.
d) Talebi halinde üyeye fotoğraflı
bir kimlik verilir. Geçerlilik süresi kimlik üzerinde belirtilir.
e) (Değişik:RG-3/6/2012-28312) Borsaya
kaydının yapıldığı derhal üyeye tebliğ olunur ve Birliğe bildirilir.
f) Şubelerin çalışma alanında
faaliyet gösteren üyelerin borsa sicil dosyası derhal ilgili şubeye gönderilir.
TebligatMadde 10 — Borsaya kaydının
yapıldığının bildirilmesi amacıyla üyeye yapılacak tebligatta;
a) Kayıt tarihi,
b) Derecesi ve tespit olunan bu
dereceye ilişkin karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren on gün içinde
meclise itiraz edilebileceği,
c) Ödeyeceği kayıt ücreti ve bunun
ödeme süresi ile süresinde ödenmeyen kayıt ücreti için 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca günlük gecikme zammı
tahakkuk ettirileceği,
d) (Değişik:RG-3/6/2012-28312) Faaliyet
kodu, meslek grubu ve dâhil edildiği bu meslek grubuna ve faaliyet koduna
ilişkin karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren on gün içinde Birliğe itiraz
edilebileceği,
açıkça belirtilir.
Kaydın resen yapılması halinde
üyeye yapılacak tebligatta bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususların
yanı sıra;
a) Borsaya kayıt kararına karşı
tebellüğ tarihinden itibaren on gün içinde meclise itiraz edilebileceği,
b) Borsaya kayıt için gerekli olup
da ticaret sicili (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğünden
veya esnaf ve sanatkar sicili müdürlüğünden temin edilemeyen belgelerin bir ay
içinde borsaya teslim edilmesi, belgelerin süresinde teslim edilmemesi
durumunda ise 2/3/2005 tarihli ve 25743 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Oda ve
Borsa Üyelerine Verilecek Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve
Yüksek Disiplin Kurulu Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılacağı
açıkça belirtilir.
İtirazMadde 11 — Üyeler, talep
üzerine yapılan kayıtlarda tespit olunan derecelere dair kararlara, resen
yapılan kayıtlarda ise kayda ve/veya derecelere ilişkin kararlara karşı Kayıt
Ücreti ile Yıllık Aidat ve Munzam Aidatın Tespiti ve Ödenmesi Hakkında
Yönetmeliğin 15 inci maddesi çerçevesinde; dahil edildiği meslek grubuna ilişkin
kararlara karşı da Ticaret Borsalarında Mesleklerin Gruplandırılması Hakkında
Yönetmeliğin 9 uncu maddesi çerçevesinde itiraz edebilir.
Değişikliklerin bildirilmesi ve
üyelerin durumlarının takibiMadde 12 — Üyelerden
ticaret siciline kayıtlı olanlar, durumlarında meydana gelen ve (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununa göre tescil ve ilanı gereken her türlü değişikliği, esnaf ve sanatkar
siciline kayıtlı olanlar ise borsa kayıt beyannamesinde beyan edilen hususlarda
meydana gelen değişiklikleri gerçekleşmesinden itibaren bir ay içinde, kayıtlı
oldukları borsalara bildirmek zorundadır. Bildirim bir dilekçe ile yapılır.
Bildirime esas teşkil eden belgeler de dilekçeye eklenir. Bildirim
zorunluluğunu yerine getirmeyenler hakkında Oda ve Borsa Üyelerine Verilecek
Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Ticaret siciline veya esnaf ve
sanatkarlar siciline tescili zorunlu olup da yasal şekil ve sürede tescil
ettirilmemiş olan bir hususu haber alan ilgili borsa, bu yasal zorunluluğu
yerine getirmeyenlerin durumlarını gerekli sicil değişikliklerinin yapılması
için ilgili ticaret sicili (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğüne
veya esnaf ve sanatkar sicili müdürlüğüne bildirir. Bu bildirim üzerine,
ticaret sicili (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğü ile
esnaf ve sanatkar sicili müdürlüğü gerekli işlemleri yapmakla yükümlüdür.
Üyelerin durumlarının takibi ve
araştırılmasına ilişkin Kayıt Ücreti ile Yıllık Aidat ve Munzam Aidatın Tespiti
ve Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmü
saklıdır.
Üye kayıtlarının güncelleştirilmesiMadde 13 —(Değişik
fıkra:RG-9/5/2023-32185) Borsalar,
Kanunun 32 nci maddesi uyarınca her yılın Ocak ayında üye
kayıtlarını güncelleştirir. Buna göre; vergi mükellefiyetinin terkin edildiği tespit edilen veya
içinde bulunulan yıldan önceki ikinci yılın Ocak ayının ilk gününden,
güncelleştirme işleminin yapılacağı ana kadar adres ve durumları tespit
edilemeyenler ya da bu süre zarfında borsa maddeleri üzerine alım satımı
bulunmayanların üyeliği meclis kararıyla askıya alınır ve bunlar borsa hizmetlerinden
yararlanamaz. Üyeliğin askıya alınması, üyelerin isimlerinin
meslek grupları ve seçmen listelerinden silinmesini ve bu üyelerin aidat
tahakkuklarının durdurulmasını kapsar.
(Değişik
fıkra:RG-9/5/2023-32185) Vergi
mükellefiyetinin terkin edildiği tespit edilenler hariç olmak üzere, içinde
bulunulan yıldan önceki ikinci yılın Ocak ayının ilk günü ve sonrasında borsaya
kaydolan üyeler hakkında bu maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
Borsa maddeleri üzerinde alım
satımın bulunmaması nedeniyle üyeliği askıya alınanlardan, borsaya tabi
maddeler üzerinde alım satım işleminin bulunduğunun belgelendirilmek kaydıyla
beyan üzerine veya resen tespit edilmesi halinde bu üyelerin üyeliği (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) yönetim kurulu kararıyla askıdan indirilir
ve isimleri meslek gruplarına dahil edilerek aidat tahakkukları yeniden
başlatılır. Ancak bunlar, aidat borçlarının tamamını ödemedikçe seçmen
listelerine dahil edilmez.
Adres ve durumunun tespit
edilememesi nedeniyle üyeliği askıya alınanlardan, adres ve durumlarını
bildirenlerin üyeliği (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) yönetim
kurulu kararıyla askıdan indirilir ve bu üyelerin isimleri meslek
gruplarına dahil edilerek aidat tahakkukları yeniden başlatılır. Ancak bunlar,
aidat borçlarının tamamını ödemedikçe seçmen listelerine dahil edilmez.
Adres ve durumunun tespit
edilememesi nedeniyle üyeliği askıya alınan üyelerden, üyeliğin askıya
alınmasına ilişkin meclis kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl
içinde adres ve durumlarını bildirmeyenlerin kayıtları, yönetim kurulunun
teklifi ve meclisin kararıyla borsadan silinir.
(Ek fıkra:RG-9/5/2023-32185) Vergi
mükellefiyetinin terkin edildiğinin tespiti nedeniyle üyeliği askıya
alınanlardan, vergi mükellefiyeti yeniden tesis edilenlerin üyeliği yönetim
kurulu kararıyla askıdan indirilir ve bu üyelerin isimleri meslek
gruplarına dahil edilerek aidat tahakkukları
yeniden başlatılır. Ancak bunlar askıda geçen süre için tahakkuk ettirilecek
aidat borçları dahil olmak üzere, aidat
borçlarının tamamını ödemedikçe seçmen listelerine dahil edilmez.
(Ek fıkra:RG-9/5/2023-32185) Vergi mükellefiyetinin
terkin edildiğinin tespiti nedeniyle üyeliği askıya alınanlardan, üyeliğinin
askıya alınmasına ilişkin meclis kararını takip eden yılbaşından itibaren iki
yıl içerisinde vergi mükellefiyeti yeniden tesis edilmeyenlerin kayıtları,
yönetim kurulunun teklifi ve meclisin kararıyla borsadan silinir.
Bu maddenin uygulanmasından ilgili
organlar sorumludur.
Talep üzerine veya resen kaydın
silinmesiMadde 14 — Ticaret sicili
veya esnaf ve sanatkarlar sicilindeki kaydının terkin edildiğini gösteren
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil
Gazetesinin aslı veya onaylı örneğini veyahut ilgili ticaret sicili (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğünden veya esnaf ve sanatkar
sicili müdürlüğünden alınmış bir yazıyı dilekçe ekinde doğrudan veya şubeler
vasıtasıyla borsaya ibraz eden üyenin kaydı yönetim kurulu kararıyla silinir.
Ticareti terk, vergi
mükellefiyetinin sona ermesi, vefat ve benzeri sebeplerle üyenin işini
bıraktığını başvuru üzerine veya resen öğrenen ilgili borsa, öncelikle
bunlardan ticaret sicili veya esnaf ve sanatkar sicilinden kaydını terkin
ettirmeyenleri terkin işleminin yapılması için ilgili ticaret sicili (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğüne veya esnaf ve sanatkar sicili
müdürlüğüne bildirir. Bu bildirim üzerine, ticaret sicili (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) müdürlüğü ile esnaf ve sanatkar sicili
müdürlüğü gerekli işlemleri yapmakla yükümlüdür.
Ticaret sicili veya esnaf ve
sanatkar sicilindeki kaydı terkin edilmiş olup da borsadan kaydını
sildirmeyenler ile bu maddenin ikinci fıkrasına göre ticaret sicili veya esnaf
ve sanatkar sicilinden kaydı terkin edilenlerin borsa kayıtları, ilgili meslek komitesinin
de görüşü alınmak suretiyle yönetim kurulu kararıyla silinir. (Ek
cümle:RG-20/1/2021-31370) Ticari faaliyeti devam etmekle birlikte, borsa
üyesi olma niteliğini kaybedenlerin kaydı da, bu durumun öğrenilmesi üzerine
yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek tespit raporuna istinaden yönetim kurulu
kararıyla silinir.
Yönetim kurulu kayıt silme
yetkisini başkana, üyelerinden birine veya birkaçına yahut genel sekretere
devredebilir. Yönetim kurulu veya yetki devri halinde yetki devredilenler
tarafından verilen kararın tarihi, kaydın silinme tarihidir.
Kayıt silmeye ilişkin işlemlerMadde 15 — Bu Yönetmelik
hükümlerine göre, borsadan kaydı silinenler hakkında aşağıdaki işlemler
yapılır:
a) Borsa sicil defterine kaydın
silindiği kayıt silme tarihiyle beraber yazılır. Kaydı silinen üyelere ait
sicil numaraları başka üyelere verilemez.
b) Kaydın silindiği ortak veri
tabanına işlenir.
c) Kaydın silinmesine esas teşkil
eden belgeler borsa sicil dosyasına konulur. Ayrıca, kaydın silindiği dosya
üzerine yazılır ve bu dosya muhafaza edilmek amacıyla arşive kaldırılır.
d) Kaydı silinenlerden, geçerlilik
süresi sona ermeyen kimlikler istenerek iptal edilir.
e) Kaydı silinen üyeler hakkında
Kayıt Ücreti ile Yıllık Aidat ve Munzam Aidatın Tespiti ve Ödenmesi Hakkında
Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre işlem yapılır. Ancak, aynı Yönetmeliğin 10
uncu maddesi hükmü saklıdır.
Şubenin çalışma alanında faaliyet
gösteren üyelerin kaydının silinmesi durumunda, kayıt silmeye ilişkin belgeler
derhal ilgili şubeye gönderilir. Bu takdirde, bu maddenin (c), (d) ve (e)
bentlerinde belirtilen işlemler şube tarafından yerine getirilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜMOrgan
Toplantıları ve KararlarıOlağan ve olağanüstü
toplantılarMadde 16 — Meslek komitesi,
ayda bir kez olağan olarak toplanır. Gerektiğinde, başkanın, yokluğunda
yetkilendirdiği yardımcısının çağrısıyla her zaman olağanüstü toplanabilir.
Ayrıca, beş kişilik meslek komitesinde en az iki, yedi kişilik meslek
komitesinde en az üç, dokuz kişilik meslek komitesinde en az dört ve on bir kişilik
meslek komitesinde en az beş üyenin meslek komitesi başkanlığına hitaben
yapacağı yazılı talep üzerine meslek komitesi, üç gün içinde başkanı,
yokluğunda yetkilendirdiği yardımcısı tarafından olağanüstü toplantıya
çağrılır.
Meclis, ayda bir kez olağan olarak
toplanır. Gerektiğinde meclis başkanının, yokluğunda yetkilendirdiği
yardımcısının çağrısıyla her zaman olağanüstü toplanabilir. Ayrıca meclis, üye
tam sayısının en az dörtte birinin veya yönetim kurulunun meclis başkanlığına
hitaben yapacağı yazılı talep üzerine yedi gün içinde, başkanı, yokluğunda
yetkilendirdiği yardımcısı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır.
Yönetim kurulu, haftada bir kez
olağan olarak toplanır. Gerektiğinde başkanın, yokluğunda yetkilendirdiği
yardımcısının çağrısı üzerine her zaman olağanüstü toplanabilir. Ayrıca,
beş kişilik yönetim kurulunda en az iki, yedi kişilik yönetim kurulunda en az
üç, dokuz kişilik yönetim kurulunda en az dört ve on bir kişilik yönetim
kurulunda en az beş üyenin yönetim kurulu başkanlığına hitaben yapacağı yazılı
talep üzerine yönetim kurulu üç gün içinde, başkanı, yokluğunda yetkilendirdiği
yardımcısı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır.
Disiplin kurulu, gerektiğinde
başkanının veya yönetim kurulu başkanının çağrısı üzerine toplanır. Ayrıca, en
az üç üyenin disiplin kurulu başkanlığına hitaben yapacağı yazılı talep üzerine
disiplin kurulu, üç gün içinde başkanı, yokluğunda en yaşlı kurul üyesi
tarafından toplantıya çağırılır.
Şube meclisi ayda bir kez olağan olarak
toplanır. Şube meclisi, gerektiğinde başkanının, yokluğunda yardımcısının
çağrısıyla her zaman olağanüstü toplanabilir. Ayrıca, şube meclisi, üye tam
sayısının en az dörtte birinin veya şube yönetim kurulunun şube meclisi
başkanlığına hitaben yapacağı yazılı talep üzerine yedi gün içinde, başkanı,
yokluğunda yardımcısı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır.
Şube yönetim kurulu haftada bir
kez olağan olarak toplanır. Şube yönetim kurulu, gerektiğinde başkanının,
yokluğunda yardımcısının çağrısı üzerine her zaman olağanüstü toplanabilir.
Ayrıca, şube yönetim kurulu, en az iki üyenin şube yönetim kurulu başkanlığına
hitaben yapacağı yazılı talep üzerine üç gün içinde, başkanı, yokluğunda
yardımcısı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır.
Organ toplantılarına ilgili organ
başkanı başkanlık eder. Başkanın yokluğunda toplantılara, disiplin kurulunda en
yaşlı üye, diğer organlarda başkanın yetkilendirdiği yardımcısı başkanlık eder.
Meslek komitelerinin başkanları,
başkan yardımcıları veya uygun görülen üyeleri, komite kararına binaen oy
kullanmamak üzere kendi mesleklerini ilgilendiren konularda meclis
toplantılarına katılabilir.
Toplantıya çağrıMadde 17 — Organ
toplantıları için üyelere, ilgili organ başkanı tarafından gündemi de ihtiva
eden birer davetiye gönderilir. Üyeler, müşterek bir davetiye ile de
toplantıya çağrılabilir. Toplantı davetiyeleri, toplantıdan en geç yirmi dört
saat önce üyelere ulaştırılır. Olağanüstü toplantılarda bu süre aranmaz.
(Değişik fıkra:RG-20/1/2021-31370) Toplantı davetiyeleri ile gündemlerin üyelere gönderilmesinde bu
Yönetmeliğin 79 uncu maddesindeki bildirim hükümleri uygulanabileceği gibi bu
davetiyeler ile gündemler üyelerce önceden yazılı olarak beyan edilen iletişim
kanallarına faks, kısa mesaj, e-posta gibi ispatı mümkün elektronik iletiler
gönderilmek suretiyle de ulaştırılabilir.
Olağan toplantıların gün ve
saatinin organlar tarafından önceden kararlaştırılması ve bu kararın her üyeye
tebliğ edilmiş olması kaydıyla, her toplantı için üyelere ayrı davetiye gönderilmesi
şartı aranmaz. Bu takdirde, toplantılara ilişkin gündem, toplantıdan en geç
yirmi dört saat önce üyelere ulaştırılmak kaydıyla faks veya elektronik ortamda
da gönderilebilir. Toplantı için kararlaştırılan günün resmi tatil gününe
rastlaması durumunda toplantı tatili takip eden ilk iş gününde yapılır.
Bu maddenin uygulanmasından organ
başkanları, yokluğunda yetkilendirdikleri yardımcıları sorumludur.
Toplantı gündemi ve yeriMadde 18 — Organ
toplantılarının gündemi, genel sekreter veya görevlendireceği personel
tarafından yapılacak hazırlık üzerine, ilgili organ başkanı, yokluğunda
toplantıya başkanlık edecek üye tarafından belirlenir. Ayrıca toplantı
gündeminin görüşülmesine başlanılıncaya kadar, beş kişilik meslek komitesinde
en az iki, yedi kişilik meslek komitesinde en az üç, dokuz kişilik meslek
komitesinde en az dört ve on bir kişilik meslek komitesinde en az beş üyenin
meslek komitesi başkanlığına; meclis üyelerinin en az dörtte birinin (Ek
ibare:RG-20/1/2021-31370) veya yönetim kurulunun meclis başkanlığına
ve yönetim kurulu üyelerinin en az üçte birinin yönetim kurulu başkanlığına
hitaben yapacağı yazılı talep üzerine toplantıların gündemine yeni maddeler
eklenir.
Şubelerde organ toplantılarının
gündemi, şube müdürü tarafından yapılacak hazırlık üzerine, ilgili organ
başkanı, yokluğunda toplantıya başkanlık edecek üye tarafından belirlenir.
Ayrıca toplantıya başlanılmasına kadar, şube yönetim kurulunda en az iki üyenin
şube yönetim kurulu başkanlığına ve şube meclisi üyelerinin en az üçte birinin
şube meclisi başkanlığına hitaben yapacağı yazılı talep üzerine toplantıların
gündemine yeni maddeler eklenir.
Organ toplantılarının hizmet
binasında yapılması esastır. Zorunlu hallerde hizmet binası dışında da
toplanılabilir. (Ek cümle:RG-20/1/2021-31370) Mevzuat uyarınca organ
toplantılarına katılımı gerekli olan kişiler dışındakilerin bu toplantılara
iştiraki, ilgili organın kararıyla mümkündür.
(Ek fıkra:RG-20/1/2021-31370)
Organ üyelerinin iradelerinin toplantılara sağlıklı bir şekilde yansıması ve
toplantılara ilişkin sistem ve ağ güvenliğinin sağlanması şartıyla bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Birlikçe belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde organ toplantıları elektronik ortamda da yapılabilir.
Hazirun cetveliMadde 19 — Toplantı yeter
sayısını, üyelerin toplantılara katılımını ve başka yerde görevlendirilen
üyeleri tespit etmek amacıyla tüm üyelerin isim ve imza bölümlerini içeren
hazirun cetveli, ilgili organ başkanının gözetiminde genel sekreter veya
görevlendirdiği yardımcısı, şubelerde ise şube müdürü tarafından tutulur ve
muhafaza edilir.
Hazirun cetveli, organ
toplantılarına katılmak üzere gelen üyeler tarafından her toplantı öncesinde
imza edilir. Toplantıya katılmayan üyelerin isimlerinin karşısına toplantıya
katılmadığı veya görevli olduğu yazılır.
Toplantı ve karar yeter sayısıMadde 20 — Meslek komitesi,
meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulu ile şube meclisi ve şube yönetim
kurulu üye tam sayılarının çoğunluğu ile toplanır. Kararlar, disiplin kurulunda
üye tamsayısının çoğunluğuyla, diğer organlarda toplantıya katılanların oy
çokluğuyla verilir. (Ek cümleler:RG-20/1/2021-31370) Oyların eşitliği
durumunda, yeniden oylama yapılır. Bu oylamada eşitlik bozulmazsa konu müteakip
toplantı gündemine alınır. Müteakip toplantıda yapılan oylamada da eşitlik
olması halinde konu reddedilmiş sayılır. Toplantılarda çekimser oy
kullanılamaz.
Organ üyelerinin
görevlendirilmelerine ilişkin toplantılar hariç, meslek komitesi, meclis,
yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile şube meclisi ve şube yönetim
kurulu üyeleri kendilerini, eşlerini ve üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil)
kan ve ikinci derece kadar (bu derece dahil) kayın hısımları ile evlatlıklarını
ilgilendiren işlere ilişkin gündem maddesi görüşülürken toplantılara katılamaz ve
oy kullanamaz. Aksi halde, bu gündem maddesine ilişkin alınan karar ve bu karar
uyarınca yapılan işlemler hükümsüz kalır.
Bu maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen sebeplerden dolayı toplantı ve karar yeter sayısının sağlanamaması
halinde, yedek üyeler münhasıran bu toplantı için çağrılır. Üyenin bu şekilde
toplantının bir bölümüne katılmamış olması toplantının tamamına katılamayacağı
veya katılmadığı sonucunu doğurmaz.
Disiplin kurulu toplantılarına ve
bu toplantılara katılamayacak olanlar hakkında Oda ve Borsa Üyelerine Verilecek
Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu
Hakkında Yönetmeliğin 28 inci ve 29 uncu maddeleri uygulanır.
Toplantı ve karar numarasıMadde 21 — Organların
yapacağı toplantılara her seçim devresinde bir numaradan başlamak üzere devre
sonuna kadar teselsül eden numaralar verilir. Ayrıca, toplantılarda alınan
kararlara da her toplantıda bir numaradan başlamak üzere sırayla numaralar
verilir.
Karar özetleriMadde 22 — Kararlar derhal
yazılıp imzalanabileceği gibi, önce özet olarak veya (Ek
ibare:RG-20/1/2021-31370) sesli ya da görüntülü şekilde elektronik
cihazlarla kayda alındıktan sonra da yazılıp imzalanabilir. Kararların önce
özet olarak yazılması halinde karar özetlerine; toplantı tarihi, numarası,
alınan kararlara ilişkin oy sayısı ve (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) ret
oyu veren üyelerin varsa muhalefet şerhi yazılır.
Genel sekreter/şube müdürü
tarafından tutulan karar özetleri, ilgili organ başkanı ve genel sekreter/şube müdürü
ile meclis toplantılarında toplantıya katılan katip üye tarafından imzalanır.
Elektronik cihazlarla yapılan kayıtların deşifresi, genel sekreter/şube müdürü
veya görevlendirilen personel tarafından yapılır.
Karar özetlerine veya elektronik
cihazlarla yapılan kayıtların deşifrelerine dayanılarak hazırlanan kararlar,
toplantıya katılan üyelere en geç bir sonraki toplantıda imza ettirilir. Ancak,
meclis üye sayısının 40’dan fazla olması halinde meclis toplantılarında;
görüşmeler (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) elektronik cihazlarla
kaydedilerek, deşifre edilir. Söz konusu deşifreler gerekirse meclis
başkanlığınca düzeltilerek, toplantı kararları ile birlikte tutanak
tasarısı haline getirilir ve bir sonraki toplantı gündemi ile birlikte meclis
üyelerine karar özetleri gönderilir. Meclis karar özetleri; bir sonraki meclis
toplantısında, gündemin ilk maddesi olarak okunarak, onaya sunulur. Aynen veya
düzeltilerek, meclisin onayından geçen tutanaklar, meclis başkanı ve başkan
yardımcıları ile katip üye tarafından imzalanır. İmza işlemi, kararın son
sayfasına sayfa sayısı ve karar numaraları yazılmak kaydıyla isimlerin
bulunduğu sayfanın imzalanması ve diğer sayfaların paraflanması suretiyle
yapılır. Tutanağın başına o toplantıya ait imza cetveli eklenir.
Tutanağın her sayfasına toplantı sayısı, tarihi, sayfa sayısı yazılır.
Karar defterleriMadde 23 — Borsalarda
meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulu ile her bir meslek komitesi,
şubelerde ise şube meclisi ve şube yönetim kurulu için ayrı bir karar defteri
tutulur. Karar defterine elle yazılmayan kararlar, elektronik ortamda yazılıp
çıktısı alınmak suretiyle ilgili organa ait karar defterinin sayfalarına
kenarları mühürlenerek yapıştırılır. Birden fazla sayfadan oluşan kararların
her bir sayfası, karar defterinin sayfalarına ayrı ayrı yapıştırılır.
Bilanço, kesin hesap, mizan,
aktarma tablosu, gelir tablosu, kadro cetveli, tarife ve benzeri belgeler
kararların içerisine dercedilir veya bunların toplam rakamları ile sonuçlarına
kararda yer verilmek suretiyle defterin kararı takip eden sayfalarına kenarları
mühürlenerek yapıştırılır.
Karar defterleri, karar özetleri
ve toplantılar için elektronik cihazlarla yapılan kayıtlar genel sekreter
veya görevlendireceği personel tarafından, şubelerde ise şube müdürü tarafından
saklanır. Bunlar, idari ve adlî mercilerin talepleri dışında hizmet binası
dışına çıkarılamaz.
Karar defterleri, ilgili organ
üyeleri tarafından hizmet binası içinde her zaman incelenebilir ve fotokopi
bedeli karşılığında örnekleri alınabilir. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
hükümleri saklıdır.
Toplantıya katılmamanın
sonuçlarıMadde 24 — Özürlü veya
özürsüz olarak altı ay içinde yapılan toplantıların yarısından bir fazlasına
katılmayan meslek komitesi, meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri
ile şube meclisi ve şube yönetim kurulu üyeleri (Ek
ibare:RG-20/1/2021-31370) organ kararı aranmaksızın üyelikten
çekilmiş sayılır. Altı aylık süre, organ seçimlerinin kesinleştiği tarihten
sonraki herhangi bir altı aylık zaman dilimi göz önünde bulundurularak
hesaplanır.
Toplantı yeter sayısına
ulaşılamaması nedeniyle olağan organ toplantılarının üst üste üç kez
gerçekleşememesi halinde, bu üç toplantıya gelmeyenlerin üyeliği kendiliğinden
sona erer. Toplantı yeter sayısına ulaşılamaması nedeniyle toplantıların
gerçekleşememesi durumunda, gerçekleşemeyen toplantılar için düzenlenen hazirun
cetvelinin bir sureti ilgili karar defterine kenarları mühürlenerek
yapıştırılır.
Bu Yönetmelik hükmüne uygun çağrı
yapılmaması veya başka bir yerde görevlendirilmeleri nedeniyle organ
toplantılarına katılamayan üyeler, bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasının
uygulanmasında katılamadıkları bu toplantılara katılmış sayılır.
Organ toplantıları ile üyelerin bu
toplantılara katılımı genel sekreter/şube müdürü tarafından tutulan devam
çizelgeleriyle takip edilir ve bu çizelgeler ilgili organ başkanı tarafından
denetlenir. Bunun sonucunda, üyelikten çekilmiş sayıldığı veya üyeliğinin
kendiliğinden sona erdiği tespit edilenlerin yerine yönetim kurulu başkanı/ şube
başkanı veya ilgili organ başkanı tarafından yedek üyeler çağrılır.
Bu maddenin uygulanmasından ilgili
organ başkanları sorumludur.
Müşterek toplantılarMadde 25 — Meslek
komitelerinin tamamı, yönetim kurulu başkanının, yokluğunda yetkilendirdiği
yardımcısının bu Yönetmeliğin 17 nci maddesine uygun olarak yapacağı çağrı
üzerine yönetim kurulunun da katılımıyla her yılın Mart ve Eylül aylarında
olmak üzere altı ayda bir müştereken toplanır. Bu toplantıya yönetim kurulu
başkanı, yokluğunda yetkilendirdiği yardımcısı başkanlık eder.
Müşterek toplantılarda toplantı
nisabı aranmaz. Kararlar toplantıya katılanların oy çokluğuyla alınır. Alınan
kararlar bir tutanağa bağlanır. Tavsiye niteliğindeki bu kararlar, ilk yönetim
kurulu veya meclis toplantısında görüşülür.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜMOnaylanan
ve Düzenlenen Belgeler ile Verilen HizmetlerBelgeler Madde 26 — Borsalar ve
bunların şubeleri, Kanunun 51 inci maddesinin ikinci fıkrasında ve ilgili
mevzuatta öngörülen belgeleri talep halinde verir veya onaylar. İstek halinde
bu belgeler yabancı dilde de verilebilir.
Belgeler matbu olarak düzenlenip
verilebilir. Ayrıca, belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak
elektronik ortamda da düzenlenip verilebilmesi mümkündür. Birlik, borsalarca ve
bunların şubelerince düzenlenecek ve onaylanacak belgelerin içeriğini ve
şeklini belirlemeye yetkilidir.
Borsalarca verilecek ve
onaylanacak belgeler, yönetim kurulu tarafından tasdik edilir. Yönetim kurulu
bu yetkisini başkana, üyelerinden birine veya birkaçına yahut genel sekretere
devredebilir. Şubelerce verilecek ve onaylanacak belgeler ise, şube yönetim
kurulu tarafından tasdik edilir. Şube yönetim kurulu bu yetkisini şube
başkanına, üyelerinden birine veya birkaçına yahut şube müdürüne devredebilir.
(Ek fıkra:RG-26/3/2017-30019)
Birlik, borsalar ve şubeleri tarafından elektronik ortamda verilecek belgeleri,
Birlik bünyesinde tutulan, kayıtları borsalar tarafından oluşturulan ve
güncellenen veri tabanı ve merkezi bilgi sistemi ile düzenlemeye, elektronik
olarak imzalamaya ve ilgilisine iletmeye yetkilidir.
Fiyat cetveliMadde 27 — Borsaya dahil
maddelerin fiyatlarına ve fiyat hareketlerine ilişkin olarak talep edilen
belgeler, tescil ve istatistik kayıtlarına göre düzenlenerek ilgililere
verilir. Kayıtlarda talep edilen tarih itibarıyla tescil olmaması halinde
durum, yazılı olarak ilgililere bildirilir.
Örf, adet ve teamül belgesiMadde 28 — Örf, adet ve
teamüller hakkında istenecek belgeler örf, adet ve teamül defterindeki
kayıtlara dayanılarak düzenlenir.
Mücbir sebep belgesiMadde 29 — Sorumlu veya
borçlunun faaliyet ve işletmesi dışında meydana gelen, tamamen dış etkenlerin
eseri olan, aşılması, kaçınılması imkansız bulunan, önceden tahmin edilemeyen
ve genel bir davranış normunu veya borcun ifasını mutlak olarak imkansız hale
getiren nedenlerden dolayı ilgilinin talebi üzerine yapılacak veya eksperlere
yaptırılacak inceleme sonucuna göre mücbir sebep belgesi verilir.
Yerli malı belgesiMadde 30 — Tamamen
Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli bir
aşaması ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçiliği ve
eylemi Türkiye’de yapılan ürünler yerli malı olarak kabul edilir.
Yerli malı belgesi, her mal için
ayrı olmak üzere veriliş tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerlidir.
Yerli malı belgesi, Birlik
tarafından belirlenecek oda ve borsalarca düzenlenir ve bu belgenin
düzenlenmesinde uygulanacak usul ve esaslar Birlik Yönetim Kurulunca tespit
edilir.
Kayıt ve sicil suretiMadde 31 — Üyelere, istek
halinde borsa sicil dosyasındaki kayıt ve belgelere dayanılarak kayıt ve sicil
suretleri verilir.
İmza onayıMadde 32 —(Mülga:RG-10/4/2021-31450)Faturaların onayı Madde 33 — Rayice
uygunluğunun onaylanması istenilen faturalar hakkında yapılacak incelemelerde, borsada
oluşan rayiç fiyatlar esas alınır. Rayiç fiyatın tespit edilememesi halinde
ilgili meslek komitesinin görüşü veya gerekli durumlarda meclis tarafından
onaylanan eksper listeleri arasından yönetim kurulu kararı ile
görevlendirilecek eksper heyetinin raporu üzerine işlem yapılır.
Faturada belirtilen mal veya
hizmetle iştigal eden en az üç işletmeden fiyat alınamaması veya fatura
tarihinde borsada o maddeyle ilgili tescil işlemi olmamışsa ilgili meslek
komitesinin görüşü veya gerekli durumlarda meclis tarafından onaylanan eksper
listeleri arasından yönetim kurulu kararı ile görevlendirilecek eksper
heyetinin raporu üzerine işlem yapılır. Ancak, özel imalata ilişkin
faturaların, görevlendirilecek eksper heyeti tarafından düzenlenecek rapora
göre onaylanması zorunludur. Onay işlemi, fatura asılları üzerine yapılır.
Rayice uygunluğu istenen fatura,
özel imalatı gerektiren bir iş için düzenlenmişse yapılan işin numunesinin
faturaya eklenmesi, bu mümkün olmadığı takdirde yapılan işin teknik
özelliklerini gösterir açıklama, resim ve benzeri belgelerin faturaya eklenmesi
zorunludur.
Proforma faturalar ile birim
fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalar alım satım akdi hukuken
gerçekleşmediğinden onaylanmaz. Ancak, birim fiyatı belirlemek için düzenlenen
faturalarda işin tamamının belirtilmesi halinde bu faturaların onaylanması
mümkündür. Ayrıca, sadece montaj, işçilik veya nakliye bedeli için düzenlenen
faturalar ile malzeme fiyatı, işçilik, nakliye ve montaj bedeli dahil olarak
düzenlenen faturalar, fiyat tespiti usullerinin uygulanmasına imkan
vermediğinden onaylanmaz.
Faturaların tasdiki, satış yapan
ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer borsası veya şubesi tarafından
yapılır. Projeye müstenit özel imalatlara ilişkin fatura tasdikleri ise, bu
maddede belirtilen usul ve esaslara göre satışı yapan ve faturayı düzenleyen
satıcının bulunduğu yer sanayi odasınca veya ticaret ve sanayi odasınca, bu
odalarca yapılamaması ve bu hususun tevsik edilmesi durumunda ise en yakın
sanayi odası veya ticaret ve sanayi odasınca yapılır.
Fatura suretlerinin onayı
Madde 34 — Fatura
suretleri, asılları ile karşılaştırıldıktan ve uygunluğu görüldükten sonra
üzerine aslının aynıdır ibaresi konulmak suretiyle onaylanır.
İhracat için yabancı dilde
düzenlenmiş fatura suretleri, faturayı düzenleyen firmanın borsa üyesi olduğuna
dair bir ibare konulmak suretiyle onaylanır.
Diğer belge ve hizmetlerMadde 35 — Borsalar ve
bunların şubeleri, borsaya dahil mallar ve borsa işlemleriyle ilgili olmak
şartıyla, Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde düzenlenmiş olan belgeler dışında
üyelerinin talep ettiği diğer belgeleri düzenleyebilir veya onaylayabilir ve
diğer hizmetleri verebilir. (Ek cümle:RG-20/1/2021-31370) Bu çerçevedeki
belge onayları, yalnızca ilgilinin borsa üyesi olduğu hususundan ibaret olup,
bu işlem söz konusu ibareler kullanılmak suretiyle yapılır.
Belge bedeli ve ücretlerMadde 36 — Borsalar ve
bunların şubelerince verilen hizmetler ile onaylanan ve düzenlenen belgeler
karşılığında alınacak ücretlerin oran ve miktarı, (Mülga
ibare:RG-20/1/2021-31370) (…) yönetim kurulunun teklifi ve meclisin
onayıyla yürürlüğe konulacak tarifelerle tespit olunur. (Ek
cümle:RG-20/1/2021-31370) Bu ücretlerin tavanı; maktu olanlarda aylık
asgari ücretin brüt tutarının yarısını geçmemek, nispi olanlarda bu tutarı
aşmamak ve binde beşten fazla olmamak kaydıyla her yıl için Birlikçe
belirlenir. Borsalar veya bunların şubelerince verilen hizmetin dışarıdan satın
alınması halinde, satın alınan hizmetin bedeli bu tavanın iki katını geçmemek
üzere ücrete eklenerek ilgiliden tahsil edilir.
Verilen hizmetler ile onaylanan ve
düzenlenen belgeler karşılığında alınacak ücretleri gösterir tarifeler, her yıl
bütçe ile birlikte belirlenir. Bunların uygulanmasından yönetim kurulu/şube
yönetim kurulu sorumludur.
BEŞİNCİ
BÖLÜMFire,
Zayiat ve Randıman Oranları, Örf, Adet ve Teamüller veUyulması
Zorunlu Mesleki KararlarFire, zayiat ve randıman
oranlarıMadde 37 — Borsalar,
çalışma alanlarına münhasır olmak üzere gerekli gördükleri veya ilgililerin talep
ettikleri maddelerin fire, zayiat ve randıman oranlarını tespit eder.
Fire, zayiat ve randıman oranları
ilgili meslek komitesinin görüşü veya gerekli durumlarda yönetim kurulu
tarafından görevlendirilecek eksper heyetinin raporu üzerine yönetim kurulu
kararıyla tespit edilir.
Borsalar, şubeleri aracılığıyla da
gerekli gördükleri veya ilgililerin talep ettikleri maddelerin fire, zayiat ve
randıman oranlarını tespit edebilir.
Örf, adet ve teamüllerMadde 38 — Borsalar,
çalışma alanları içindeki borsaya ilişkin ticari örf, adet ve teamülleri tespit
eder.
Ticari örf, adet ve teamüller,
ilgili meslek komitesinin görüşü alınarak meclis kararıyla tespit edilir ve
Bakanlığın onayına sunulur. Bakanlıkça onaylanan örf, adet ve teamüller,
bunların kaydına mahsus deftere işlenir ve uygun vasıtalarla duyurulur. Ayrıca
bunlar, borsaların ilan yerinde asılmak suretiyle üç ay süreyle ilan edilir.
Coğrafi bölge itibarıyla ticari
örf, adet ve teamüller, coğrafi bölge içinde kurulu bulunan tüm borsaların
meclislerinin ayrı ayrı alacağı karar üzerine tespit edilir ve Bakanlığın
onayına sunulur. Bakanlıkça onaylanan örf, adet ve teamüller hakkında bu
maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.
Uyulması zorunlu mesleki
kararlarMadde 39 — Borsalar,
mesleki disiplin, ahlâk ve dayanışmayı korumak, mesleki faaliyetleri
kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini ve borsa
gayelerinin gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla belli bir meslek grubuna
veya tüm üyelere yönelik olarak gerekli gördükleri bütün konularda, özellikle;
borsaya dahil maddelerin alım ve satım usulleri, mal ve hizmet arzında sağlık
kurallarına uyulması, ölçü ve tartı aletlerinin hilesiz şekilde kullanılması,
hileli, karışık, kalitesiz veya standartlara aykırı mal üretilmemesi ve satılmaması
gibi halkın sağlık ve iktisadi menfaatlerini ilgilendiren konularda mesleki
kararlar alabilir.
Mesleki kararlar, aynı çalışma
alanı içinde bulunan borsaların görüşüne başvurulmak kaydıyla meclis üye
tamsayısının üçte birinin veya yönetim kurulunun teklifi üzerine meclisin
kararıyla alınır. Görüşüne başvurulan borsa, bu konudaki teklifin kendisine
tebliğ edilmesinden itibaren en geç yedi gün içinde görüşünü bildirmek
zorundadır.
Borsa yönetim kurulları, aynı
çalışma alanı içindeki diğer borsaların verdikleri mesleki kararlara itiraz
edebilir. İtiraz eden borsanın başvurusu üzerine, en yaşlı meclis başkanının
daveti ve başkanlığı altında yönetim kurulları en geç yedi gün içinde birlikte
toplanarak ihtilafı çözer. İhtilafın bu toplantıda çözülememesi halinde Birlik,
hakem olur.
Üyeler mesleki kararlara uymak
zorundadır. Bu kararlara uymayanlar hakkında Oda ve Borsa Üyelerine Verilecek
Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Mesleki kararlar, ilgisine göre
meslek grubu üyelerine veya tüm üyelere uygun vasıtalarla duyurulur. Ayrıca bu
kararlar, sınıflandırılmak suretiyle dosyalanarak muhafaza edilir. Bu kararlar,
borsalarca elektronik ortama aktarılarak kullanılabilir.
Birliğe bildirimMadde 40 — Borsalarca
tespit edilen fire, zayiat ve randıman oranları ile uyulması zorunlu mesleki
kararlar ve Bakanlıkça onaylanan örf, adet ve teamüller ilgili borsa tarafından
Birliğe bildirilir. Birliğe bildirilen bu hususlar, talep halinde borsaların
veya ilgililerin kullanımına sunulmak üzere Birlik tarafından muhafaza edilir.
Ayrıca bu hususlar, Birlik tarafından elektronik ortama aktarılmak suretiyle de
kullanılabilir.
ALTINCI
BÖLÜMTahkimBorsaların hakemliği Madde 41 — Borsalar, üyelerinin
aralarında veya yapmış oldukları sözleşmelerde yer alması halinde bu
sözleşmelerle ilgili olarak çıkan ihtilafların çözümünde hakemlik yapabilir.
Borsaların hakemlik yapabilmesi,
tarafların, aralarındaki anlaşmazlığın borsanın hakemliğiyle çözülmesi
hususunda yazılı olarak anlaşmasına ve talepte bulunulmasına bağlıdır.
Hakem veya hakem heyeti Madde 42 — Borsanın
hakemliğiyle çözümü kararlaştırılmış bulunan anlaşmazlıklar, meclis tarafından
onaylanan hakem listesinde yer alanlar arasından taraflarca ve/veya yönetim
kurulunca seçilecek hakem veya hakem heyeti tarafından incelenerek karara
bağlanır. Ancak taraflar, meclis tarafından onaylanan hakem listesinin
dışındaki kişilerden de hakem seçebilir. Bu takdirde ihtilaf bu hakemler
tarafından incelenerek karara bağlanır.
Aksine yazılı anlaşma olmadıkça,
ihtilaf üç hakemden meydana gelen hakem heyeti tarafından çözümlenir. Ancak
taraflar, tahkim şartı veya sözleşmesiyle aralarındaki anlaşmazlığın tek hakem
tarafından çözümünü kararlaştırabilir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlığın
çözümlenmesinde, tarafların her biri kendi hakemini, borsa yönetim kurulu da
üçüncü hakemi seçer. Tarafların kendi hakemini belirleyememesi durumunda bu
hakemler de yönetim kurulu tarafından seçilir. Hangi hakemin heyete başkanlık
edeceği seçilen hakemler tarafından belirlenir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlığın
tek hakem tarafından çözümüne karar verilmesi durumunda, bu hakem, meclis
tarafından onaylanan hakem listesinde yer alanlar arasından veya bu liste
dışından tarafların ittifakıyla seçilir. Hakem, tarafların ittifakıyla
seçilemez ise borsa yönetim kurulu tarafından meclisçe onaylanan hakem
listesinden seçilir.
Tahkime başvurma ve itirazMadde 43 — Tahkime gitmek isteyen
taraf, bir dilekçeyle doğrudan veya şubeler vasıtasıyla borsaya müracaat eder.
Bu dilekçeye, tarafların veya vekillerinin isim ve adresleri, ihtilafın konusu,
davacının talebi ve dayandığı hukuki sebepler ile delilleri yazılır ve tahkim
şartı veya sözleşmesi eklenir.
Başvuru üzerine, taraflar arasında
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre geçerli bir tahkim
şartı veya sözleşmesinin mevcut olup olmadığı borsa genel sekreteri veya
görevlendireceği personel tarafından araştırılır. Araştırma sonucunda, tahkim
isteğinin geçerli ve haklı bir sebebe dayanmakta olduğu tespit edilirse, durum
davalıya tebliğ edilir. Bu tebligatta, davalının tebellüğ tarihinden itibaren
yedi gün içinde yetkili mahkemeye başvurarak anlaşmazlığın tahkim yoluyla
çözümüne itirazda bulunabileceği belirtilir.
Davalının süresinde yetkili
mahkemeye başvurarak anlaşmazlığın tahkim yoluyla çözümüne itiraz etmemesi
halinde borsa, taraflara meclisçe onaylanan hakem listesinin birer örneğini
gönderir ve tebellüğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde hakemlerini
seçerek borsaya bildirmelerini ister. Bu süre zarfında meclisçe onaylanan hakem
listesinden veya bu liste dışından seçilen hakem veya hakemler borsaya
bildirilmez ise bu hakem veya hakemler yönetim kurulu tarafından meclisçe
onaylanan hakem listesinden seçilir.
Davalının süresinde yetkili
mahkemeye başvurarak itiraz etmesi halinde borsa, taraflar arasındaki
anlaşmazlığın borsanın hakemliğiyle çözümlenip çözümlenmeyeceği hususunda
yetkili mahkeme tarafından seri yargılama usulüne göre alınacak kararı bekler
ve bu karara göre hareket eder.
Mahkeme tarafından verilen karar
anlaşmazlığın tahkim yoluyla çözümüne ilişkin ise bu maddenin üçüncü fıkrasına
göre işlem yapılır. Mahkeme tarafından verilen karar anlaşmazlığın tahkim
yoluyla çözümlenemeyeceğine ilişkin ise davacının dilekçesi reddedilir.
Hakemin reddi ve hakemlikten
çekilmeMadde 44 — Hakem veya
hakemlerin seçiminden sonra, keyfiyet borsaca taraflara ve hakem veya hakemlere
birer yazıyla bildirilir.
Taraflar, bu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen yazının kendilerine tebliğinden itibaren en geç beş gün
içinde yetkili mahkeme nezdinde 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre hakem veya hakemlerin reddi talebinde bulunabilir.
Hakemler, bu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen yazının kendilerine tebliğinden itibaren en geç iki gün
içinde bir yazıyla borsaya başvurarak hakemlikten çekilebilir.
Hakemlerin verilen vazifeyi kabul
etmemeleri, istifaları, ölümleri, azilleri veya tarafların red talebinin kabul
edilmesi halinde, bunların yerine bu Yönetmelik hükümlerine göre yenileri
seçilir.
Duruşmaya hazırlık ve tahkikatMadde 45 — Hakem veya hakem
heyetinin bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) 44 üncü
maddesi çerçevesinde kesinleşmesini müteakip, davacı tarafından borsaya
verilmiş olan dilekçe ve ekleri, hakem ücretleri ile borsa yönetim kurulunca
belirlenecek avans niteliğindeki tahkim giderlerinin davacıdan tahsil
edilmesinden sonra hakem veya hakem heyetine tevdii edilir.
Hakem veya hakem heyeti, dava
dilekçesi ve eklerinin kendisine tevdiinden itibaren beş gün içinde tahkikatın
şekli ve müddetini tayin eder ve dava dilekçesini davalıya tebliğ ederek yazılı
savunmasını ister. Hakem heyeti, tahkikatın yapılmasını içlerinden birine
bırakabilir.
Hakem veya hakem heyeti,
kendilerine intikal eden anlaşmazlıklara ilişkin her türlü evrakı incelemeye,
taraflar ile yeminli tanık ve bilirkişileri dinlemeye, mahallen keşif yapmaya
veya yaptırmaya, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda taraflara
bilirkişi tayin ettirmeye veya tarafların üzerinde ittifak sağlayamaması
durumunda bilirkişiyi tayin etmeye yetkilidir.
Tayin edilen süreler içinde
davalının yazılı savunması alındıktan ve tahkikat tamamlandıktan sonra hakem
veya hakem heyeti tarafından duruşma yapılmasına karar verilirse tespit
edilecek duruşma günü taraflara tebliğ edilir.
Savunma ve dava dosyasını
inceleme hakkıMadde 46 — Davalının yazılı
savunmasının istenmesi ve bu savunma için kendisine gönderilen yazının tebellüğ
tarihinden itibaren en az on günlük süre tanınması zorunludur. Bu yazıda,
verilen süre içinde savunmasını yapmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş
sayılacağı ve mevcut delillere göre karar verileceği bildirilir.
Makbul sayılan bir özür bildiren
veya mücbir sebep dolayısıyla savunmasını yapamayan davalıya, hakem veya hakem
heyeti tarafından yeniden uygun bir süre verilir. Mücbir sebep veya özrün resmi
bir belgeye dayandırılması esastır.
Taraflar veya vekilleri, davanın
devamı süresince dava dosyasını inceleyebilir. Hakem veya hakem heyeti ile
görevli borsa personeli ilgililerin bu taleplerini karşılamakla
yükümlüdür.
Hakem huzurunda duruşmaMadde 47 — Duruşmada
taraflar dinlenir. Yapılan tebligata rağmen, taraflardan birinin duruşmaya
gelmemesi halinde yalnız diğer taraf dinlenerek evrak üzerinde hüküm verilir.
Hakem huzurunda gıyap muamelesi cereyan etmez.
Duruşma esnasında, tarafların her
birinin davanın sonucuna etki edecek mahiyetteki beyanları tutanağa geçirilir
ve oturum sonunda taraflarca imza edilir. Ayrıca, duruşma esnasında ibraz
edilen belgeler de bu tutanağa iliştirilir.
Hakem veya hakem heyeti huzurunda,
sulh, feragat ve kabulde bulunulabilir. Bu takdirde yapılan beyanlar tutanağa
geçirilir ve bu tutanak taraflar ve hakemlerce imza edilir.
Tahkim yeriMadde 48 — Tahkim yeri,
tarafların aralarındaki anlaşmazlığın çözümlenmesini kararlaştırdıkları
borsanın bulunduğu yerdir.
Tahkim müddetiMadde 49 — Hakem heyeti ilk
toplantısından itibaren altı ay içinde hüküm vermeğe mecburdur. Anlaşmazlığın
tek hakem tarafından çözümüne karar verilmesi durumunda bu süre, dava dilekçesi
ve eklerinin hakeme tevdii tarihinde başlar.
Tahkim müddeti, tarafların açık ve
yazılı muvafakatlarına veya taraflardan birinin yahut hakem veya hakem
heyetinin isteği üzerine yetkili mahkemece alınacak karara binaen uzatılabilir.
Tahkikat veya duruşma esnasında
ceza davasına konu teşkil eden bir sahtelik hadisesi meydana gelirse ceza
mahkemesince bu konuda karar verilinceye kadar soruşturma ertelenir ve tahkim
müddeti cereyan etmez.
Tahkim müddeti geçtikten sonra
hakem veya hakem heyetince yapılan işlemler ve verilen kararlar batıl olup,
taraflar arasındaki anlaşmazlık yetkili mahkeme tarafından çözümlenir.
Hakem veya hakem heyetinin
kararıMadde 50 — Hakem veya hakem
heyeti kararını, dava konusunun yeteri kadar aydınlandığına ve incelenecek
başkaca bir husus kalmadığına kanaat getirdikten sonra verir.
Hakem heyeti kararını,
üyelerinin çoğunluğuyla ve açık oyla alır. Karşı oy kullananların görüşlerine
kararda yer verilir. Hakem heyeti üye tamsayısıyla toplanır. Toplantılarında
çekimser oy kullanılamaz.
Hakemler kararlarını tahkim
sözleşmesi veya şartında belirlenen hukuk kurallarına göre verir. Tahkim
sözleşmesi veya şartında uygulanacak hukuk kuralı belirlenmemişse sırasıyla
yürürlükteki mevzuat hükümlerine, örf, adet ve teamül ile hakkaniyet ve nasafet
esaslarına göre karar verilir.
Hakem veya hakem heyeti tarafından
verilen kararların, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 530 uncu maddesinde
yazılı unsurları ihtiva etmesi ve karar tarihi yazıldıktan sonra hakemler
tarafından imza edilmesi zorunludur.
Hakem veya hakem heyeti
kararının tebliğiMadde 51 — Hakem veya hakem
heyeti tarafından alınan karar, taraflara bildirilir ve kararın bir sureti
borsada muhafaza edilmek üzere dosyasına konulur. Taraflardan birinin talep
etmesi halinde bu karar, dava dosyasıyla birlikte yetkili mahkeme kalemine
tevdi edilir.
Mahkeme, hakem veya hakem heyeti
tarafından alınan kararı taraflara tebliğ eder ve bu karar taraflar hakkında
tebellüğ tarihinden itibaren mevcut sayılır.
Hakem veya hakem heyeti
kararının onayı ve uygulanmasıMadde 52 — Hakem veya hakem
heyeti tarafından alınan kararlar 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun 553 üncü maddesi çerçevesinde temyiz edilebilir veya bu kararlar
aleyhine yine aynı Kanunun 534 üncü maddesi çerçevesinde iadei muhakeme talep
olunabilir.
Mahkemeye tevdi edilen hakem veya
hakem heyeti kararları, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 536 ncı maddesi çerçevesinde tasdik ve icra olunur.
Hakem ücretleri ve tahkim
masrafları ile sekretarya Madde 53 — Hakem ücretleri,
meclis kararıyla uyuşmazlıkların tutarı dikkate alınarak belirlenir. Bu ücretler,
her halükarda her bir hakem için uyuşmazlık tutarının yüzde birini geçemez.
Heyet olarak yapılan işlemlerde, heyet üyelerinin her biri için hakem ücreti
ayrı ayrı tahsil edilir.
Borsalar, verdikleri tahkim
hizmeti karşılığında Kanunun 51 inci maddesi uyarınca meclisçe belirlenen
tarifelere göre davacıdan ücret tahsil eder.
Tahkim masrafları; bu Yönetmeliğin
(Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) 45 inci maddesinin üçüncü
fıkrasında belirtilen iş ve işlem giderleri, tebligat giderleri, duruşma
giderleri, hakemlerin yol ve konaklama giderlerinden oluşur.
Tahkim masrafları, tahsil edilmiş
olan avanstan karşılanır. Tahkim sonunda alınan avans mahsup edilerek
kapatılır.
Tarafların; heyet olarak çözülecek
uyuşmazlıklarda hakem heyetinin yapacağı ilk toplantı gününden önce, tek hakem
ile çözülecek uyuşmazlıklarda ise davacı tarafından borsaya verilmiş olan
dilekçe ve eklerinin hakeme tevdiinden önce sulhen anlaşmaları ve bu durumu bir
yazıyla borsaya bildirmeleri halinde, tahsil edilmiş olan hakem ücretleri ile
borsa tarafından tahsil edilen tahkim hizmeti ücretinin tamamı ile tahkim
giderlerinin tahsil edilen avanstan mahsup edilen kısmı davacıya iade edilir.
Bundan sonra yapılacak sulh anlaşmalarında alınan hakem ücretleri iade
olunmaz.
Hakem veya hakem heyeti tarafından
görevlendirilecek bilirkişi ve eksperlere Kanunun 51 inci maddesi uyarınca
meclisçe belirlenen tarifelere göre ücret ödenir. Heyet olarak yapılan
işlemlerde, tahsil edilecek eksper ücreti heyete iştirak eden eksperler
arasında eşit olarak pay edilir.
Hakem veya hakem heyeti tarafından
alınan kararların yazılması, tebliğ edilmesi, dosyalanması gibi sekretaryaya
ait işler borsa genel sekreteri veya görevlendireceği personel tarafından
yürütülür.
YEDİNCİ
BÖLÜMDefterler
ve Bunların Kayıt UsulüTutulacak defterlerMadde 54 — Muamelatla
ilgili aşağıda belirtilen defterler tutulur:
a) Borsa sicil defteri.
b) Organ karar defterleri.
c) Örf, adet ve teamül defteri.
d) Üye ceza defteri.
e) Gelen evrak defteri.
f) Giden evrak defteri.
g) Tescil defteri.
h) İhtiyaca göre diğer defterler.
Defterler ciltli ve sayfaları
müteselsil sıra numaralı olur. Organ karar defterleri dışında kalan defterler,
elektronik ortamda da tutulabilir. Bu takdirde bunların çıktıları ay sonunda
tasdikli müteharrik yapraklar kullanılarak alınır. Defter çıktıları, yıl
sonunda ciltlenerek muhafaza olunur.
Birlik, bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak defterlerin içeriğini ve şeklini belirlemeye yetkilidir.
Şubeler, bu maddenin birinci
fıkrasının (b), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen defterleri tutarlar.
Borsa sicil defteriMadde 55 — Borsaya talep
üzerine veya resen kaydı yapılan üyelerin kaydına mahsus defterdir.
Organ karar defterleriMadde 56 — Meslek
komiteleri, meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulu ile şube meclisi ve şube
yönetim kurulunun almış olduğu kararların kaydına mahsus defterlerdir. Organ
karar defterleri, bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesine göre tutulur.
Örf, adet ve teamül defteriMadde 57 — Bu Yönetmeliğin (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) 38 inci maddesine göre tespit edilen örf,
adet ve teamüllerin kaydına mahsus defterdir.
Üye ceza defteriMadde 58 — Üyelere verilen
para cezaları ile üyeler hakkında kesinleşen disiplin cezalarının işlendiği
defterdir.
Gelen evrak defteriMadde 59 — Borsaya ve
şubeye gelen evrak ile dilekçelerin kaydedildiği defterdir. Bu deftere, evrak
veya dilekçenin kayıt numarası, tarihi, sayısı, konusu ile gönderenin veya
verenin ismi yazılır.
Gelen evrak ve dilekçelere, her
takvim yılı başında bir numaradan başlamak üzere yıl sonuna kadar kayıt
numarası verilir ve bunlar kayıt numarasına göre sırayla dosyalanır. Gelen
evrak ve dilekçelerin aslı gelen evrak dosyasında muhafaza edilmek kaydıyla
suretleri konu bazında dosyalanabilir.
Adresi, kimliği ve imzası bulunmak
kaydıyla bütün dilekçelerin işleme konulması zorunludur.
Giden evrak defteriMadde 60 — Borsadan ve
şubeden giden evrakın kaydedildiği defterdir. Bu deftere, giden evrakın kayıt
numarası, tarihi, konusu, gönderildiği veya verildiği kişi veya kurumun ismi
ile varsa ilgili evrak veya dilekçenin gelen evrak kayıt numarası yazılır.
Giden evraklara, her takvim yılı
başında bir numaradan başlamak üzere yıl sonuna kadar kayıt numarası verilir ve
bunlar kayıt numarasına göre sırayla dosyalanır. Giden evrakların aslı giden
evrak dosyasında muhafaza edilmek kaydıyla suretleri konu bazında
dosyalanabilir.
Diğer defterlerMadde 61 — Muamelatla
ilgili olarak ihtiyaç duyulacak diğer defterler, yönetim kurulunun kararıyla
kullanılabilir. Ancak, tutulması Bakanlıkça gerekli görülecek diğer defterlerin
kullanılması zorunludur.
Defterlere kayıt usulüMadde 62 — Muamelata
ilişkin defter ve kayıtların; Türkçe olarak tutulması ve mürekkeple veya
elektronik cihazlarla yazılması zorunludur.
Organ karar defterlerinde yapılan
yanlışlıklar bir sonraki toplantıda alınacak kararla düzeltilir. Bu defterler
dışında kalan defter ve kayıtlarda yanlışlık yapılması halinde, düzeltmeler
ancak yanlışlığın okunacak şekilde çizilmesi ve üstüne veya yan tarafına
doğrusu yazılması suretiyle yapılabilir.
Defterlere geçirilen bir kayıt
kazınmak, çizilmek veya silinmek suretiyle okunamaz bir hale getirilemez.
Defterlerde, kayıtlar arasında usulen yazılmaya mahsus olan satırlar,
çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfaları
koparılamaz. Tasdikli müteharrik yapraklarda bu yaprakların sırası bozulamaz ve
bunlar yırtılamaz.
Defterlerin tasdikiMadde 63 — Muamelata
ilişkin defterler, kullanılmaya başlanmadan önce sayfa numaraları verilmek ve kaç
sayfadan ibaret olduğu belirtilmek suretiyle yönetim kurulunca/şube yönetim
kurulunca onaylanır. Bu defterlerin her sayfası mühürlenerek genel
sekreter/şube müdürü tarafından paraflanır.
SEKİZİNCİ
BÖLÜMEvrak,
Belge ve Defterlerin Muhafaza ve İmha UsulüArşiv malzemesi ve muhafazası, Madde 64 — Borsalar ve
bunların şubelerinde kayıt gören, düzenlenen ve dosyalanan her türlü evrak,
belge ve defterler ile herhangi bir delil olmaya veya milli veya milletlerarası
hukuk, muamele ve münasebetler bakımından herhangi bir hususu aydınlatmaya veya
düzenlemeye yarayan her türlü yazılı evrak, defter, resim, plan, program,
harita, proje, maket, model, numune, fotoğraf, film, cd, ses ve görüntü bandı,
baskı ve benzeri belgeler arşiv malzemesini oluşturur ve bunlar bu Yönetmelikte
öngörülen süreler içinde muhafaza edilir.
Muhafaza süresiMadde 65 — Arşiv
malzemesinin muhafaza süresi şunlardır:
a) Süresiz Muhafazası Gereken
Arşiv Malzemeleri;
1) Tarihi değere sahip olanlar.
2) Borsa üyeleri ve personeli ile
diğer gerçek ve tüzel kişilerle ilgili bulunan ve hukuki delil niteliğini haiz
olan işlem, tasarruf ve kararlar.
3) Borsa ve şube organlarına ait
karar defterleri.
4) Sabit kıymetlerin alış
belgeleri ile sabit kıymetler defteri.
5) Tahsil, tediye ve mahsup
fişlerinin kaydedildiği yevmiye defterleri.
6) Üye sicil defteri, örf, adet ve
teamül defteri ile üye ceza defteri.
7) Borsanın mülkiyetinde bulunan
yapıların mimari, betonarme ve tesisat projeleri ile statik hesapları.
8) Yönetim kurulunca/şube yönetim
kurulunca imhası uygun görülen arşiv malzemesine ait onaylı listeler ile
yönetim kurulunca/şube yönetim kurulunca kayıtlardan düşülmek üzere onaylanan
kullanılmayacak durumdaki maddi duran varlıkların listesi.
b) Belli Sürelerle Muhafazası
Gereken Arşiv Malzemelerinden;
1) Yevmiye defteri hariç
muhasebeyle ilgili defterler; tamamen dolduğu ve bütün kayıtların kapandığı
tarihten itibaren on beş yıl,
2) Muhasebeyle ilgili fiş, makbuz
ve diğer belgeler; on yıl,
3) Gelen ve giden evrak
defterleri; tamamen dolduğu ve bütün kayıtların kapandığı tarihten itibaren on
yıl,
4) Her türlü yazışmaya ait gelen
ve giden evrak; on yıl,
5) Eksper, analiz ve benzeri
raporlar; on yıl,
6) Para cezaları ile disiplin
soruşturma ve cezalarına konu her türlü evrak, belge ve dosya; on yıl,
7) Diğer arşiv malzemeleri; beş
yıl,
süreyle muhafaza edilir.
Özel kanunlarla ve diğer mevzuatla
daha uzun sürelerin belirlenmesi halinde bu sürelere uyulur.
Arşiv malzemesinin imhasıMadde 66 — Muhafaza süresi dolan
arşiv malzemesinin tespiti ve imhası işlemlerini yapmak üzere yönetim
kurulu/şube yönetim kurulu kararıyla personelden müteşekkil üç kişilik bir
komisyon oluşturulur.
Komisyon muhafaza süresi dolan
arşiv malzemesini yönetim kurulunca/şube yönetim kurulunca kararlaştırılan süre
içerisinde bir liste halinde tespit eder. İki nüsha olarak tanzim edilecek bu
listede, arşiv malzemesinin mahiyeti, aidiyeti ve tarihi belirtilir. Komisyonca
tanzim edilen listeler yönetim kurulunun/şube yönetim kurulunun onayına
sunulur. Yönetim kurulunca/şube yönetim kurulunca onaylanan listelerde yer alan
arşiv malzemesi, komisyonun huzurunda önceden tespit edilecek bir yerde
yakılmak veya kağıt sanayi müesseselerine verilmek suretiyle imha edilir.
Yönetim kurulunca/şube yönetim
kurulunca imha edilmek üzere onaylanan arşiv malzemesi listesinin bir nüshası
kararın içerisine dercedilir veya yönetim kurulu/şube yönetim kurulu karar
defterinin kararı takip eden sayfalarına kenarları mühürlenerek yapıştırılır,
diğer nüshası da borsada/şubede muhafaza edilmek üzere dosyasına konulur.
Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve
esaslar dışında hiçbir evrak, belge ve defter imha edilemez.
DOKUZUNCU
BÖLÜMEhliyet,
Temsil ve İmza Yetkisi ile Genel Sekreterve
Yardımcılarının Görev ve YetkileriEhliyetMadde 67 — Borsalar, meclis
kararıyla taşınmaz mal almaya, satmaya, inşa, ifraz, tevhit ve rehin etmeye,
kamulaştırma yapmaya, ödünç para almaya, okul ve derslik yapmaya, Kanun
çerçevesinde şirket ve vakıf kurmaya ve kurulmuş veya kurulacak şirketlere
iştirak etmeye ve benzeri hukuki işlemler yapmaya; yönetim kurulu kararıyla da
taşınır mal almaya, satmaya, bağış ve yardımda bulunmaya, sosyal faaliyetleri
desteklemeye ve özendirmeye ve burs vermeye yetkilidir.
Borsaların, şirket veya vakıf
kurabilmesi ya da kurulmuş veya kurulacak şirketlere iştirak edebilmesi ve
kamulaştırma yapabilmesi Kanunun 80 inci maddesinde belirtilen amaçlarla
sınırlı ve Bakanlığın iznine tabiidir. (Ek cümleler:RG-8/12/2017-30264)
Borsalarca kurulacak vakıflarda, vakıf yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunun,
mütevelli heyet üyesi olması şartı aranmaksızın, borsa tarafından önerilen
borsa organlarında görevli kişilerden oluşması zorunludur. Vakıf senedinde,
borsaca önerilen kişinin, borsadaki görevinin sona ermesi halinde vakıf
organlarındaki asil ve/veya yedek üyelik görevlerinin de kendiliğinden sona
ereceğine ilişkin bir hükme yer verilir. Vakfın kuruluşundan sonra bu şartlara
aykırı olacak şekilde vakıf senedi değişikliği yapılamaz. Ayrıca borsaların,
bağış ve yardımda bulunulabilmesi ve sosyal faaliyetleri destekleyip
özendirebilmesi için; bütçede karşılığının olması ve yapılacak bu harcamaların
borsanın kuruluş amaçları ve faaliyet konularıyla sınırlı olması zorunludur.
Şubelere yetki devrine ilişkin
8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Oda ve Borsa
Şubeleri ile Oda Temsilciliklerinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Yönetmeliğin
12 nci maddesi hükmü saklıdır.
Temsil ve imza yetkisiMadde 68 — Borsaları
protokolde meclis başkanı veya onun görevlendireceği bir meclis üyesi temsil
eder.
Borsanın hukuki temsilcisi yönetim
kurulu başkanıdır. Borsayı, yönetim kurulu başkanı ile en az bir yönetim kurulu
üyesinin veya genel sekreterin ortak imzaları bağlar.
Şubelerin protokolde kimler
tarafından temsil edileceği, bağlı bulunulan borsanın iç yönergesi ile
belirlenir. Şubelerin hukuki temsilcisi ise şube başkanıdır. Şubeyi, şube
başkanı ile en az bir şube yönetim kurulu üyesinin veya şube müdürünün
ortak imzaları bağlar.
Genel sekreter ve yardımcılarıMadde 69 — Borsalarda,
borsa işlerini yürütmek üzere yönetim kurulu kararıyla atanan bir genel
sekreter bulunur. Yönetim kurulu, ihtiyaç halinde yeteri kadar genel sekreter
yardımcısı atayabilir. Genel sekreter ve yardımcılarının Kanunun 74 üncü
maddesinde belirtilen nitelikleri haiz olması gerekir.
Genel sekreter ve
yardımcılarının görev ve yetkileriMadde 70 — Genel sekreterin
görev ve yetkileri şunlardır:
a) Borsanın idari işlerini, iç
çalışmalarını ve yazı işlerini düzenlemek ve yönetmek.
b) Borsalarca verilecek belgeleri
düzenlemek ve bu belgelerin düzenlenmesine esas olacak bilgilerin toplanmasını
sağlamak.
c) Organ toplantılarının gündemine
ilişkin hazırlık yapmak, toplantı davetiyelerinin ve gündeminin üyelere
zamanında gönderilmesini sağlamak, bu toplantılara ait tutanakları düzenlemek, karar özetlerini tutmak ve imzalamak,
organ toplantılarına ilişkin hazirun cetveli ve devam çizelgelerini
tutmak ve karar defterlerini, karar özetlerini ve toplantılar için elektronik
cihazlarla yapılan kayıtları muhafaza etmek.
d) Oy kullanmamak şartıyla meclis
ve yönetim kurulu toplantılarına iştirak etmek.
e) Organlarca alınan kararları
takip etmek ve sonuçlandırmak ve kararların zamanında gereğinin yerine
getirilmesini sağlamak.
f) Borsa personelinin işe
alınması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi
konusunda yönetim kuruluna öneride bulunmak.
g) Borsa personelinin
çalışmalarını denetlemek ve personele gerekli emir ve talimatları vermek.
h) Resen yaptığı harcamaları yönetim
kurulunun onayına sunmak ve haftalık harcamalar hakkında yönetim kurulunu
bilgilendirmek.
ı) Aylık mizanı ve aktarma
taleplerini hazırlamak, hazırlık bütçesini, gelir tablosunu, kesin mizanı ve
kesin hesabı yapmak ve bunları yönetim kuruluna sunmak.
i) Demirbaş ve ayniyat
kayıtlarının düzenlenmesini ve saklanmasını sağlamak, arşiv malzemelerini
muhafaza etmek.
j) Yayın işlerini yönetmek.
k) Borsa iç yönergesi taslağını
hazırlamak ve yönetim kuruluna sunmak.
l) Meclise sunulmak üzere yönetim
kurulu tarafından hazırlanacak borsanın bir yıl içindeki faaliyeti ve
bölgesinin iktisadi durumu hakkındaki yıllık raporun tanzimi hususunda gerekli
hazırlıkları yapmak.
m) Üye kayıtlarının tutulması,
güncelleştirilmesi ve silinmesine ilişkin işlemleri mevzuat ve ilgili organ
kararları çerçevesinde yürütmek.
n) Yönetim kurulunca devredilen
yetkileri kullanmak.
o) Bu Yönetmelik ve sair mevzuatla
verilen diğer görevler ile mevzuat çerçevesinde meclis, yönetim kurulu veya
yönetim kurulu başkanı tarafından verilecek görevleri yapmak.
Genel sekreter, borsaya yükümlülük
getirmeyen, resmi makamlarla veya gerçek ve tüzel kişilerle yapılan
yazışmalarda, borsa organları tarafından alınan kararların yürütülmesine
ilişkin hususlarda imzaya yetkilidir.
Genel sekreter, borsa personelinin
disiplin ve sicil amiridir.
Genel sekreter, yönetim kurulunun
kararıyla harcama yetkisi dahil görev ve yetkilerinden bir bölümünü her mali
yılın ilk ayında yeniden tespit edilmek üzere yardımcılarına devredebilir.
Genel sekreterin görevli veya
izinli olduğu sürelerde yardımcılarından biri, yardımcılarının da yokluğunda
birim amirlerinden biri yönetim kurulu başkanının onayıyla genel sekreterliğe
vekalet eder.
Herhangi bir nedenle genel
sekreter kadrosunun boşalması durumunda yenisi atanıncaya kadar bu kadroya
varsa genel sekreter yardımcısı, yoksa bu görevi yürütebilecek nitelikleri haiz
borsa personelinden biri yönetim kurulu kararıyla vekaleten atanır. Ancak
vekalet süresi altı ayı geçemez.
Şubelerde, genel sekreterin
görevleri, şube yönetim kurulunun teklifi üzerine bağlı bulunulan
borsanın yönetim kurulunca atanan şube müdürü tarafından yerine getirilir. Şube
müdürü, bu görevlerin yürütülmesinde genel sekreterin sahip olduğu yetkileri
haizdir.
ONUNCU
BÖLÜMİstatistik
İşlemleriFiyat tespiti ve ilanıMadde 71 — Borsalar ve
bunların şubelerinde muamele gören maddelerin her gün, o güne ait fiyatları
tespit ve ilan olunur.
Fiyat tespitine esas olmak üzere,
her gün akşam, tescillere ait beyannameler sırasıyla;
a) Madde gruplarına,
b) Madde grupları maddelere,
c) Maddeler tiplerine,
d) Tipler evvelki rekoltelere ait
olup olmamasına, hazır mal peşin tediyeli, vadeli, alivre veya özel şartlı alım
satım olup olmamasına, geç tescil edilip edilmemesine ve muamelenin
üretici-tacir veya tacirler arası olup olmamasına
göre sınıflandırılır.
Günlük fiyat tespitleri,
tescillere ait beyannamelerin yapılan sınıflandırmaları çerçevesinde, aşağıdaki
şekilde yapılır:
a) Bir maddenin aynı tipine ve en
son mahsul yılına ait ve hazır mal peşin tediye esasına dayalı muamelelerden
müstahsil ve tacirler arasında yapılanların bedel ve miktar toplamları bulunur
ve bunların birbirine bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
b) Bir maddenin aynı tipine ve en son
mahsul yılına ait ve hazır mal peşin tediye esasına dayalı muamelelerden
tacirler arasında yapılanların bedel ve miktar toplamları bulunur ve bunların
birbirine bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
c) Bir maddenin aynı tipine ve en
son mahsul yılına ait ve vadeli muamelelerden tacirler arasında
yapılanların bedel ve miktar toplamları bulunur ve bunların birbirine
bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
d) Bir maddenin aynı tipine ve en
son mahsul yılına ait ve özel şartlı muamelelerden tacirler arasında yapılanların
bedel ve miktar toplamları bulunur ve bunların birbirine bölünmesiyle fiyat
tespiti yapılır.
e) Bir maddenin aynı tipine ve
evvelki mahsul yılına ait ve hazır mal peşin tediye esasına dayalı
muamelelerden müstahsil ve tacirler arasında yapılanların bedel ve miktar
toplamları bulunur ve bunların birbirine bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
f) Bir maddenin aynı tipine ve
evvelki mahsul yılına ait ve hazır mal peşin tediye esasına dayalı
muamelelerden tacirler arasında yapılanların bedel ve miktar toplamları bulunur
ve bunların birbirine bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
g) Bir maddenin aynı tipine ve
evvelki mahsul yılına ait ve vadeli muamelelerden tacirler arasında
yapılanların bedel ve miktar toplamları bulunur ve bunların birbirine
bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
h) Bir maddenin aynı tipine ve
evvelki mahsul yılına ait ve özel şartlı muamelelerden tacirler arasında
yapılanların bedel ve miktar toplamları bulunur ve bunların birbirine
bölünmesiyle fiyat tespiti yapılır.
ı) Destekleme alımı veya tanzim
satışı yapan müesseselerin muameleleri, geç tescil edilmesi nedeniyle günün
fiyatına uymayan muameleler ve alivre alım satımlara dair muameleler ile bu
maddenin ikinci fıkrasındaki diğer bentlere girmeyen muamelelerin fiyat
tespitleri kendi içinde ayrıca yapılır.
Bir maddenin aynı tipine ait fiyat
tespitleri bu şekilde tamamlandıktan sonra bu muamelelerin hepsinin bedel ve
miktar toplamları alınarak o tipe ilişkin bedel ve miktar toplamı bulunur.
Aynı maddenin bütün tiplerine ait
fiyat tespitleri aynı usulle yapılır ve bu maddeye dair fiyat tespitleri ile
bedel ve miktar toplamlarına ilişkin rakamların tamamı günlük düzenlenecek
istatistik cetveline kaydedilir.
Borsada işlem gören maddelerin
tamamının günlük fiyat tespitleri ile bunların istatistik cetveline kayıtları
bu maddede belirtilen usuller çerçevesinde yapılır.
Günlük fiyat tespitlerinin
elektronik ortamda yapılması ve bunların çıktılarının alınması durumunda ayrıca
istatistik cetveli düzenlenmeyebilir.
Günlük fiyat tespitlerini ihtiva
eden istatistik cetvelleri ve/veya elektronik çıktılar haftalık olarak
dosyalanmak suretiyle muhafaza edilir.
BültenlerMadde 72 — Günlük fiyat
tespitlerini ihtiva eden istatistik cetvellerine veya elektronik çıktılara
dayanılarak günlük bültenler çıkarılır. Günlük bültenlerde, gün içerisinde
işlem gören muamelelerin bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) 71
inci maddesine göre tespit edilen günlük fiyatları ile bedel ve miktar
toplamları gösterilir.
Günlük bültendeki bilgilerin
birleştirilmesi ile haftalık borsa bülteni, aylık borsa bülteni ve yıllık borsa
bülteni çıkarılır.
Günlük ve haftalık borsa
bültenlerine her yıl birden başlamak üzere sayı verilir. Günlük borsa bültenine
o günün tarihi, haftalık borsa bültenine haftanın başlangıç ve bitiş tarihleri,
aylık borsa bültenine hangi yıl ve aya ait olduğu ve yıllık borsa bültenlerine
hangi yıla ait olduğu yazılır.
Bültenlerde satış şekilleri hazır
mal peşin tediye esasına dayalı muameleler (H), vadeli muameleler (V), özel
şartlı muameleler (HŞ) ve alivre alım satımlara ilişkin muameleler (A) harfleri
ile simgelenir, destekleme alımı ve tanzim satışı yapan müesseselerin ise
isimleri yazılır.
Alım satım föyüMadde 73 — Borsaya kayıtlı
olanların alım satımlarını takip amacıyla her üye için, içeriği ve şekli
Birlikçe belirlenecek biri alımlarını gösteren "Alım Föyü", diğeri
satımlarını gösteren "Satım Föyü" tutulur.
Borsa üyelerinin yapmış olduğu
alımlara ilişkin miktarlar alım föyüne, satımlara ilişkin miktarlar satım
föyüne düzenli olarak işlenir.
Alım ve satım föyleri elektronik
ortamda da tutulabilir.
Bu föyler, gerekli görüldükçe ve
her halükarda yıl veya dönem sonu itibarıyla genel sekreter ve ilgili borsa
personeli tarafından incelenir. İki föy arasında beliren farkların sebebi
araştırılır. Alım föyünde tescil edilmiş alımı olmayan borsa üyelerinin satış
muameleleri tescil edilmez.
ONBİRİNCİ
BÖLÜMÇeşitli
ve Son HükümlerMeclisin bilgi edinme ve
denetim yollarıMadde 74 — Borsalarda karar
ve denetim organı meclis, yürütme organı yönetim kuruludur. Meclis, soru veya
meclis araştırması yoluyla denetleme yetkisini kullanır.
Soru; kısa, gerekçesiz ve kişisel
görüş ileri sürülmeksizin; kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir
önerge ile yönetim kurulu adına sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak
üzere, yönetim kurulu başkanı veya üyelerinin birinden açık ve belli konular
hakkında bilgi istemekten ibarettir. Soru önergesi, sadece bir meclis üyesi
tarafından imzalanır ve meclis başkanlığına verilir. Sözlü sorular derhal,
yazılı sorularda en geç bir sonraki meclis toplantısında cevaplandırılır.
Konuları aynı olan sözlü sorular birleştirilerek cevaplandırılabilir.
Meclis araştırması, belli bir
konuda bilgi edinmek için oluşturulacak ihtisas komisyonları marifetiyle
yapılan incelemeden ibarettir. Meclis araştırmasına, meclis üye
tamsayısının dörtte birinin meclis başkanlığına yapacağı yazılı müracaat
üzerine meclis tarafından karar verilir.
Altı ay geçmedikçe aynı konuda
soru önergesi verilemez ve meclis araştırması istenilemez.
Şubelerde karar ve denetim organı
şube meclisi, yürütme organı şube yönetim kuruludur. Şube meclisi, denetleme
yetkisini bu maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kullanır.
KomisyonlarMadde 75 — Meclis/şube
meclisi, üyelerinin seçiminin kesinleşmesinden itibaren yapacağı ilk
toplantısında (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) yönetim kurulu üyesi
olmayan üyeleri arasından hesapları inceleme komisyonunu seçer. Hesapları
inceleme komisyonu üyelerinin görev süresi yerlerine yenileri seçilinceye kadar
devam eder. Ayrıca meclis/şube meclisi, kendi üyeleri arasından mesleklere ve
sorunlara göre ihtisas komisyonları kurabilir veya kurulmuş olanları
kaldırılabilir.
Komisyonlar, en az üç en çok yedi
üyeden oluşur. Komisyonlar ilk toplantısında üyeleri arasından bir başkan ve
bir başkan yardımcısı seçer. Komisyona başkan, yokluğunda yardımcısı başkanlık
eder.
Komisyonlar üye tamsayısının
çoğunluğuyla toplanır ve kararlar toplantıya katılanların oy çokluğuyla alınır.
Toplantılarda çekimser oy kullanılmaz. (Ek cümle:RG-20/1/2021-31370) Sayman
üye, oy kullanmamak koşuluyla hesapları inceleme komisyonu toplantılarına
katılabilir.
Bu Yönetmelikte organ üyeleri için
öngörülen hazirun cetveli ile toplantı devam çizelgesi, ilgili komisyon başkanı
tarafından tutulur ve muhafaza edilmek üzere genel sekretere/şube müdürüne
verilir. (Ek cümle:RG-20/1/2021-31370) Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesi
hükümleri, komisyon üyeleri ile sayman üyenin komisyon toplantılarına çağrılmasında
da kıyasen uygulanır.
Komisyon çalışmalarına izinsiz ve
mazeretsiz olarak üç birleşim katılmayan üyenin durumu komisyon başkanı,
yokluğunda yardımcısı tarafından bir tutanakla meclis/şube meclisi başkanlığına
bildirilir. Bu üye hakkında meclisçe/şube meclisince komisyon üyeliğinden
düşürülme kararı verilebilir. Komisyonlarda üye sayısının herhangi bir nedenle
toplantı yeter sayısının altına düşmesi halinde, boşalan komisyon üyelikleri
için meclisçe/şube meclisince yeniden seçim yapılır.
Komisyon, çalışmalarında genel
sekreter/şube müdürü veya hizmet birimi yetkililerinin görüşüne başvurabilir.
Genel sekreter/şube müdürü veya hizmet birimi yetkilileri komisyona yardımcı
olmakla yükümlüdür.
Komisyon toplantılarının hizmet
binasında yapılması esastır. Zorunlu hallerde hizmet binası dışında da
toplanılabilir.
Oda ve borsalar arası ilişkiMadde 76 — Aynı ilde kurulu
oda ve borsa yönetim kurulları, mesleki konularda görüş oluşturmak amacıyla
dört ayda bir müştereken toplanır.
Bu toplantılar, sırasıyla dönüşümlü
olarak ilde kurulu bulunan ticaret odası, sanayi odası veya ticaret ve sanayi
odası, deniz ticaret odası ve ticaret borsası yönetim kurulu başkanının daveti
ve başkanlığı altında yapılır. Bu toplantılarda alınacak bir kararla ilçe oda
ve borsalarında da toplanılabilir. Bu toplantılarda toplantı nisabı aranmaz.
Kararlar toplantıya katılanların oy çokluğuyla alınır. Alınan kararlar bir
tutanağa bağlanır. Tavsiye niteliğindeki bu kararlar, oda ve borsaların ilk
yönetim kurulu veya meclis toplantısında görüşülür.
Toplantıya katılanların yol ve
konaklama masrafları kendi oda veya borsası tarafından karşılanır.
Evrak, belge ve defterlerin
teminiMadde 77 — Borsalarca
kullanılan her türlü matbu evrak, belge ve defterler uygulamada birlik ve
beraberliği sağlamak amacıyla Birlik tarafından bastırılır ve ücreti
karşılığında talep eden borsalara gönderilir. Birlik, içeriğini ve şeklini
belirlemek suretiyle matbu evrak, belge ve defterlerin bir kısmının veya
tamamının bastırılma yetkisini borsalara devredebilir.
Şubelerde kullanılan muamelata
ilişkin her türlü matbu evrak, belge ve defterler bağlı bulunulan borsadan
temin olunur.
Huzur hakkıMadde 78 — Meslek
komiteleri, meclis, yönetim kurulu, disiplin kurulu ile bu Yönetmeliğin (Değişik
ibare:RG-20/1/2021-31370) 75 inci maddesi uyarınca ihdas edilecek
komisyon üyelerine iştirak edecekleri toplantılar için huzur hakkı verilebilir.
Meslek komiteleri, yönetim kurulu,
disiplin kurulu ile bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) 75
inci maddesi uyarınca ihdas edilecek komisyon üyelerine verilecek huzur
hakkını meclis, meclis üyelerine verilecek huzur hakkını Birlik Yönetim
Kurulunun teklifi üzerine Birlik Genel Kurulu tespit eder.
Meslek komiteleri, yönetim kurulu,
disiplin kurulu ile bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) 75
inci maddesi uyarınca ihdas edilecek komisyon üyelerine verilecek huzur
hakkı, meclis üyelerine verilecek huzur hakkının üç katını geçemez. Şube
meclisi tarafından bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) 75
inci maddesi uyarınca ihdas edilecek komisyon üyelerine verilecek huzur
hakkının miktarı bağlı bulunulan borsada görev yapan komisyon üyelerine
verilecek huzur hakkının yarısını geçemez.
Bildirim hükümleriMadde 79 — Bu Yönetmelik
hükümlerine göre ilgililere yapılması gereken her türlü tebligat yazılı olarak
ilgilinin bizzat kendisine veya iadeli taahhütlü mektup, kurye, personel veya
noter aracılığıyla kayıtlı en son adresine yapılır.
Adresinde bulunamayanlar hakkında
7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
İnternet sitesi ve ilanlar
(Değişik başlık:RG-20/1/2021-31370) Madde 80 — Borsalar,
borsaya dahil maddelerin borsada oluşan her günkü fiyatlarını duyurmak,
üyelerinin borsaya dahil mallar ve borsa işlemleriyle ilgili olan veya
mesleklerini icrada ihtiyaç duyabilecekleri her çeşit bilgiyi kendilerine
sunmak, internet ağları konusunda üyelerine yol göstermek ve bu Yönetmelik ve
diğer mevzuat hükümleri gereğince üyelere duyurulması gereken hususları ilan
etmek üzere (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) internet sitesi
hazırlar veya hazırlattırır. Bunlardan üyelere duyurulması zorunlu olan
hususlar, ayrıca borsanın ilan panosunda ilan edilir.
(Ek fıkra:RG-20/1/2021-31370)
Ortak veri tabanında güncel olarak tutulan kayıtlardan oluşturulan meslek
gruplarına göre (Ek ibare:RG-9/5/2023-32185) unvan ve adres bilgilerini içeren üye
listeleri, internet sitesinde yayımlanır.
Borsa şubeleri Madde 81 — Borsa
şubelerinin işleyişine, görev ve yetkilerine ilişkin olarak öncelikle 8/1/2005 tarihli
ve 25694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Oda ve Borsa Şubeleri ile Oda
Temsilciliklerinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Yönetmelik hükümleri, hüküm
bulunmayan hallerde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelikMadde 82 — 7/6/1983 tarihli
ve 18070 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Ticaret Borsaları Muamelat
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Hizmet standartlarıEk Madde 1
– (Ek:RG-11/12/2010-27782) (Başlığı ile Birlikte
Değişik:RG-20/1/2021-31370)
Borsaların görevleri kapsamında
yapacakları her türlü işlemde başvuru sahiplerinden talep edilen belgelerden,
borsa bünyesinde bulunan belgeler ile kurum ve kuruluşların altyapıları
kullanılarak elektronik ortamda erişilebilen bilgilere yönelik belgeler talep
edilmez.
29/6/2009 tarihli ve 2009/15169
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Hizmetlerinin Sunumunda
Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca oluşturulan
borsa hizmet standartları, mevzuat değişiklikleri doğrultusunda güncel olarak
tutulur. Bu standartlara uygun şekilde, ilgililerin başvurusunu alma ve bilgi
talebini karşılama, süreçleri takip etme ve sonuçlandırma, yazılı ve sesli
bilgilendirme faaliyetlerinde bulunma işlemlerinin, mevcut veri tabanlarına
uyumlu bir biçimde elektronik ortamda da gerçekleştirilmesi sağlanır.
Hizmet standartlarında yer alan
görevlerin ifası ve bunların elektronik ortamda sunulması hususunda personele
gerekli eğitimler verilir.
Geçici Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tespit edilmiş olan örf, adet ve teamüller
30/11/2005 tarihine kadar Bakanlığa bildirilir.
Geçici Madde 2 — Bu
Yönetmeliğin 76 ncı maddesi uyarınca seçilmesi gerekli hesapları inceleme
komisyonu, bu Yönetmeliğin yayımını takip eden ilk meclis/şube meclisi toplantısında
seçilir ve yerlerine yenileri seçilinceye kadar görev yapar.
Geçici Madde 3 –(Ek:RG-8/12/2017-30264)
Borsalarca kurulmuş vakıfların
senetleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde 67
nci maddenin ikinci fıkrasında öngörülen şartlara uygun hale getirilir. Bu
maddenin uygulanmasından borsa yönetim kurulu sorumludur.
Geçici Madde 4
– (Ek:RG-20/1/2021-31370)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla hesapları inceleme komisyonunda görev yapmakta olan yönetim
kurulu üyelerinin yerine, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay
içinde meclis tarafından bu Yönetmeliğin 75 inci maddesi çerçevesinde yeni
üyeler seçilir.
Geçici Madde 5 – (Ek:RG-20/1/2021-31370)
Borsalar, bu Yönetmeliğin ek 1
inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında öngörülen hususlar için gerekli
idari ve teknik düzenlemeleri, 31/12/2021 tarihine kadar Birliğin
koordinasyonunda yerine getirir.
YürürlükMadde 83 — Bu Yönetmelik,
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YürütmeMadde 84 — Bu Yönetmelik
hükümlerini Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı yürütür.
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Kurum ve Kuruluş Yönetmelikleri, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.