ASKERALMA
YÖNETMELİĞİBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam,
Dayanak ve TanımlarAmaçMADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, yükümlülerin yoklama, sınıflandırma, celp, sevk, erteleme, muafiyet,
muvazzaflık, cezalı yükümlülere yapılacak işlemler ile Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına çeşitli statülerde
katılan personelin askerlik yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılması ve
bunlardan askerlik hizmetini tamamlamamış bulunanların işlemlerine ilişkin usul
ve esasları düzenlemektir.
KapsamMADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan, askerlik çağı içerisindeki her
erkeğin askerlik işlemleri ile bu işlemlerle ilgili kurum ve kuruluşların görev
ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları kapsar.
DayanakMADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununun 61 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
TanımlarMADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Arşiv araştırması: Kişinin
kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve
istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi
bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını,
b) Askerlik çağı: Nüfus
kayıtlarına göre her erkeğin yirmi yaşına girdiği yılın Ocak ayının birinci
gününden başlayan ve kırk bir yaşına girdiği yılın Ocak ayının birinci gününde
biten süreyi,
c) Askerlik hizmeti: Türkiye
Cumhuriyeti Anayasasının 72 nci maddesine göre her Türkün hak ve ödevi olan
vatan hizmetinin Kanun esaslarına göre yerine getirilmesini,
ç) Askerlik hizmetini yerine
getirmiş sayılma: Kanun hükümlerine göre fiilî askerlik hizmeti ile herhangi
bir ilişiği kalmamış olmayı,
d) Askerlik şubesi: Yükümlülerin
nüfusa kayıtlı bulundukları yer askerlik şubesini,
e) Bakanlık: Millî Savunma
Bakanlığını,
f) Bakaya: Sevke tabi olduğu
halde sevkini yaptırmayanlar ile sevk edildiği birliğe katılmayanları,
g) Bedelli askerlik: Kanunda
belirtilen yararlanma şartlarını taşımak kaydıyla bedelli askerliğe
seçilenlerin belirlenen bedeli ödemesi ve temel askerlik eğitimi yapması şartı
ile yerine getirilen askerlik hizmetini,
ğ) Birinci derece kan ve kayın
hısımlar: Yükümlünün annesi, babası, çocukları (evlat edinilmiş çocuklar
dâhil), eşinin annesi ve eşinin babasını,
h) Branş: Sınıfları meydana
getiren temel hizmetlerden her birini,
ı) Celp ve sevk: Yükümlülerin
silahaltına alınmak üzere çağrılması ve birliklerine gönderilmesini,
i) Celp ve sevk dönemi:
Bakanlıkça belirlenen birbirini takip eden iki celp ve sevkin, başlangıç
tarihleri arasındaki süreyi,
j) Çapraz kur: İki ülke parası
arasında üçüncü bir ülke parasıyla tayin edilen kambiyo rayici, üç ülkenin
paralarının birbirine oranlarını,
k) Çok vatandaşlık: Türk
vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olmasını,
l) Doktora: Lisansa dayalı en az
altı yarıyıllık veya yüksek lisansa veya eczacılık veya fen fakültesi
mezunlarınca Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar
dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarıyıllık programı kapsayan ve
orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir
yükseköğretimi,
m) Dövizle askerlik: Yurt dışında
bulunan vatandaşlarımızdan Kanunda belirtilen usul ve esasları yerine
getirenlerin askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmalarını,
n) Dövizle askerlik hizmeti
başvurusu: Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak isteyen yükümlülerin
Kanunda yazılı esas ve usullere uygun olarak yararlanma şartlarını haiz
olduklarının bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarınca tespit edilmesini
müteakip öngörülen dövizi peşin ödemeleri ve haklarında Türk Konsolosluklarınca
başvuru formunun tanzim edilmesi ile oluşan işlemi,
o) Döviz ödeme: Yükümlülerin Türk
Konsolosluklarına yaptıkları ödemeleri veya Türk Konsolosluklarınca uygun
görülen hallerde yurt dışında bulunan muhabir bankalar ya da yurt içinde
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubelerine yaptıkları ödemelerin, doğru
bilgi, cins, miktar veya süreler içerisinde Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasındaki “Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı Dövizle Askerlik
Özel Döviz Hesabı”na geçmiş olmasını,
ö) Enstitü: Üniversitelerde ve
fakültelerde birden fazla benzer ve ilgili bilim dallarında lisansüstü
eğitim/öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir yükseköğretim
kurumunu,
p) Er: İhtiyaçları Devlet
tarafından üstlenilen rütbesiz asker kişileri,
r) Erbaş: İhtiyaçları Devlet
tarafından üstlenilen onbaşı ve çavuş rütbelerini haiz asker kişileri,
s) Erteleme: Kanunda yazılı
nedenlerle askerlik hizmetine alımın geçici süreyle geri bırakılmasını,
ş) Erteleme dönemi: Ertelemenin
başladığı tarih ile bittiği tarih arasındaki süreyi,
t) Erteleme işlem makamları:
Yükümlülerin askerlik hizmetini ertelemeye, sürelerini uzatmaya veya iptal
etmeye yetkili makamları,
u) Erteleme teklif makamları:
Yükümlülerin askerlik hizmetini erteleme, uzatma veya iptal teklifini yapmaya
yetkili makamları,
ü) Fakülte: Yüksek düzeyde
eğitim/öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler
bağlanabilen bir yükseköğretim kurumunu,
v) Federasyon: Gençlik ve Spor
Bakanlığına bağlı spor federasyonları ile bağımsız spor federasyonlarını ve
Türkiye Futbol Federasyonunu,
y) Firar: Kıtasından veya görevi
icabı bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla
uzaklaşmayı,
z) Geç iltihak bakayası: Sevkini
yaptırdığı halde kendisine tanınan yol süresi dışında birliğine katılanları,
aa) Geçici terhis: Kanuni bir
mazerete dayalı olarak askerlik hizmet süresinin geçici olarak durdurulmasını,
bb) Geçici transfer: Sporcunun,
belirli bir süre için tescilli bulunduğu kulüpten başka bir kulüpte
müsabakalara katılmasını,
cc) Gemi adamı: Geminin
kaptanını, zabitlerini, yardımcı zabitlerini, stajyerlerini, tayfalarını ve
yardımcı hizmet personelini,
çç) Hava değişimi/izin tecavüzü:
Kıtasından veya görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava
değişimi alarak ayrılanlardan, dönmeye mecbur bulundukları günden itibaren altı
gün içerisinde özürsüz olarak gelmemeyi,
dd) Hizmet süresi: Kanunda
belirtilen muvazzaf askerlik sürelerini,
ee) İaşe bedeli: Kazandan
beslemeye alınamayanlara, 22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Bazı Kamu
Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında ödenen aylık yemek
parasının bir günlük karşılığını,
ff) İhtisas (Tıpta ve diş
hekimliğinde uzmanlık): Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre
yürütülen ve tıp doktorlarına ve diş hekimlerine belirli alanlarda özel yetenek
ve yetki sağlamayı amaçlayan doktora düzeyindeki bir yükseköğretimi,
gg) İhtiyaç: Genelkurmay
Başkanlığınca müteakip yıl için belirlenecek yükümlü ihtiyacını,
ğğ) İkinci derece kan ve kayın
hısımlar: Yükümlünün; kardeşleri, eşinin kardeşleri, dedesi (annesinin ve
babasının babaları), babaannesi, anneannesi, eşinin dedesi (eşinin annesinin ve
babasının babaları), eşinin babaannesi, eşinin anneannesi ve torunlarını,
hh) İşçi: Türkiye Cumhuriyeti
tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke
mevzuatına uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden
oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak bir işveren ile yapılan
hizmet akdine göre yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere ücret veya
maaşları yurt içinden transfer edilmeyen en az toplam üç yıllık (1095 gün)
süreyle fiilen çalışanları,
ıı) İşveren: Türkiye Cumhuriyeti
tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke
mevzuatına uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden
oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak yurt içinde geçirilen
süreler hariç olmak üzere bir işyerini en az toplam üç yıl (1095 gün) süreyle
işveren olarak bizzat kendi veya ortakları ile birlikte fiilen çalıştıranları,
ii) Kamu kurum ve kuruluşu:
Devlete ait kuruluş, müessese ve tesisleri,
jj) Kamu personeli: Devlete ait
kuruluş, müessese ve tesislerde çalışan kişileri,
kk) Kanun: 25/6/2019 tarihli ve
7179 sayılı Askeralma Kanununu,
ll) Kaynak: Sınıflandırmaya tâbi
tutulacaklar ve ertelilerden silahaltına alınabilecekler ile bakaya olarak sevk
edilmesi tahmin edilen yükümlü sayısının toplamını,
mm) Kesin dönüş: Bulundukları
yabancı ülkelerden yurda naklihane etmeyi (dönmeyi), yabancı ülkede oturma veya
çalışma izinleri devam etse dahi meslek ve sanatlarını yurt içinde icra etmeyi
veya her takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla yurt içinde
bulunmayı,
nn) Kontenjan: Yükümlülerin
Genelkurmay Başkanlığınca bildirilen kuvvetlere tahsis oranını,
oo) Konvertibl: Dövize ilişkin
işlemlerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satım konusu yapılan,
uluslararası para piyasalarında diğer paralara serbestçe çevrilebilen yabancı
ülke parasını,
öö) Lig: Federasyonlara bağlı
spor kulüplerinin oluşturduğu, bunların birbirleri ile belli yöntem ve
kurallara göre karşılıklı ve deplasmanlı olarak karşılaşmalarını sağlayan, en
az sekiz takımdan oluşan düzenlemeyi,
pp) Lisans: Orta öğretime dayalı,
en az sekiz yarıyıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimi,
rr) Lisansüstü: Yüksek lisans,
doktora, tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini,
ss) Mecburi hizmet (Devlet
hizmeti yükümlülüğü): Özel kanunlar gereğince kamu kurum ve kuruluşlarında
yapılması zorunlu olan Devlet hizmeti yükümlülüğünü,
şş) Meslek veya sanat mensubu:
Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında
yabancı ülke mevzuatına uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de
ihtiva eden oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak yurt içinde
geçirilen süreler hariç olmak üzere en az toplam üç yıl (1095 gün) süreyle
meslek ya da sanatını icra edenleri,
tt) Meslek veya sanatını yurt
içinde icra etmek: Yurt dışında oturma veya çalışma izni veya çok vatandaşlık
hakkına sahip olanlardan dövizle askerlik hizmeti başvuru tarihi itibarıyla
başvuruya esas hesaplanan çalışma veya bulunma süresi esnasında meslek veya
sanatını yurt içinde icra etmeyi, yurt dışında çalıştığı işyerinin yurt
içindeki temsilciliğinde ya da bağlı biriminde çalışmayı veya yurt içinde
kurulu herhangi bir işyerinde işçi ya da işveren sıfatıyla çalışmayı,
uu) Meslek yüksekokulu: Belirli
mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya
üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, ön lisans derecesi
veren yükseköğretim kurumunu,
üü) Muafiyet: Kanunda yazılı
nedenlerle askerlik hizmetinin yerine getirilmemesini,
vv) Muhabir banka: Dövizle
askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuran yükümlülerin yabancı ülke
parası üzerinden yaptıkları ödemelerin, dövizle askerlik özel döviz hesabına
gönderilmesini ve aktarılmasını sağlamak için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
tarafından belirlenmiş yabancı ülkelerdeki bankaları veya kuruluşları,
yy) Muvazzaf: Askerlik hizmetini
yerine getirmek üzere silahaltına alınanları,
zz) Muvazzaflık dönemi:
Yükümlünün sevk belgesinde yazılı sevk tarihi ile başlayıp terhis tarihine
kadar geçen süreyi,
aaa) Noksan hizmetli: Tabi olduğu
muvazzaflık süresinden eksik hizmet yaptığı tespit edilenleri,
bbb) Oturma veya çalışma izni:
Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu
dışında yabancı ülke mevzuatına uygun bir şekilde kendilerine işçi, işveren
veya bir meslek ya da sanat mensubu statüleri sağlayan ve statülere uygun
olarak yabancı ülkelerde serbestçe ikamet ile bir işyerinde çalışma, bir
işyerini çalıştırma veya meslek ya da sanatlarını icra edebilmelerine olanak
sağlayan izni,
ccc) Resmî görevli: Ücret, maaş
ve yollukları yabancı ülke kurum ya da kuruluşlarınca ödense bile Türkiye
Cumhuriyetinin resmî kurum ya da kuruluşlarının kadrolu personeli olma sıfatı
devam edenlerin veya yabancı ülkelerde bulunmalarına rağmen maaş, ücret veya
yollukları Türkiye Cumhuriyetinin bütçesinden ödenenler ile hissesinin
yarısından fazlası Devlete ait kuruluşlarda çalışanları,
ççç) Sağlık kararı: Yükümlülerin
askerliğe elverişli olup olmadıkları hakkında tek hekim veya sağlık
kurullarınca verilen kararı,
ddd) Sağlık kurulu: Sağlık
Bakanlığınca belirlenen sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşları
bünyesinde oluşturulan heyeti,
eee) Saklı: Yirmi yaşına girmiş
oldukları halde isimlerini nüfus kayıtlarına geçirmemiş bulunanları,
fff) Sanatta yeterlik: Lisansa
dayalı en az altı yarıyıl veya yüksek lisansa dayalı en az dört yarıyıllık
programı kapsayan ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve
sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora
düzeyinde lisansüstü bir yükseköğretimi,
ggg) Savaş hâli: Savaş ilanına
karar verilmesinden, bu hâlin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden
süre içinde, hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı
durumu,
ğğğ) Seçim: Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu yedek subay ve yedek astsubay adaylarının, bu
Yönetmelik esaslarına göre ayrılmasını,
hhh) Seferberlik: Devletin tüm
güç ve kaynaklarının, başta askerî güç olmak üzere savaşın ihtiyaçlarını
karşılayacak şekilde hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına
ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandığı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen
veya tamamen sınırlandırıldığı hâli,
ııı) Sınıf: Hizmetlerin ifası
için oluşturulmuş temel gruplardan her birini,
iii) Sınıflandırma: Yükümlülerin;
sağlık durumları, öğrenimleri, meslekleri, fiziki yetenekleri ve Bakanlıkça
tespit edilecek diğer niteliklerinin bilgi sistemi ortamında
değerlendirilmesini,
jjj) Sınıflandırma dönemi: Bakanlıkça
belirlenen, yükümlülerin sınıflandırma işlemleri ile celp ve sevkin icra
edileceği dönemleri,
kkk) Sınıflandırma kurulu: Askere
sevk edilecek yükümlülerin statü belirleme ve sınıflandırma işlemlerini
yürütmekten sorumlu olan heyeti,
lll) Sınır dışı edilme: Erteleme
başvuru tarihi ile ertelemenin sona ereceği tarih arasında kalan sürede
başvuruda bulundukları ülkelerdeki serbestçe ikamet etme ve çalışma hakları
iptal edilenleri,
mmm) Sonradan Türk vatandaşı olan
yükümlü: 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda tanımı
yapılan Türk vatandaşlığını; soy bağı esasına göre kazananlar hariç olmak üzere
yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması ile
sonradan kazanmayı,
nnn) Sözleşmeli astsubay:
13/6/2001 tarihli ve 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek
Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunda öngörülen esaslara göre
kendileri ile sözleşme yapılarak astsubay nasbedilen astsubay çavuş, astsubay
kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz
astsubayları,
ooo) Sözleşmeli erbaş ve er:
10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununda öngörülen
esaslara göre kendileriyle sözleşme yapılan sözleşmeli er ve sözleşmeli onbaşı
veya çavuş rütbelerini haiz kişileri,
ööö) Sözleşmeli subay adayı veya
sözleşmeli astsubay adayı: Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay
yetiştirilmek amacıyla ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınanları,
ppp) Sözleşmeli subay: 4678
sayılı Kanunda öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay
nasbedilen teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerini haiz subayları,
rrr) Sporcu: Gençlik ve Spor
Bakanlığına bağlı federasyonlar ve bağımsız federasyonlar ile Türkiye Futbol
Federasyonunda; kulüpler adına veya ferdî olarak tescil yaptırmak suretiyle
aktif spor hayatını sürdürenleri,
sss) Sporcu kadrosu: Uluslararası
kurallara göre müsabakalarda fiilen yer alan asıl ve yedek sporculardan oluşan
ekibi,
şşş) Staj: Herhangi bir meslek
edinmek veya bir mesleğin icrası için, bir dal veya konuda mesleki bilgi ve
beceri artırılması amacıyla yapılan, teorik ve uygulamalı eğitim ve öğretim
faaliyetini,
ttt) Takvim yılı: Her yılın 1
Ocak-31 Aralık tarihleri arasındaki süreyi,
uuu) Takvim yılının yarısından
fazlasını yurt içinde geçirmek: Erteleme başvuru tarihi ile ertelemenin sona
ereceği tarih arasında kalan herhangi bir takvim yılında toplam olarak 184 gün
ve daha fazla süreyle yurt içinde bulunmayı,
üüü) Taşıma bedeli: Gidilecek
yerin il/ilçe merkezine kadar olan mesafeye göre, 102 nci maddeye uygun olarak
tespit edilen tutarı,
vvv) Temel askerlik eğitimi:
Silahaltına alınan yükümlülere sınıf farkı gözetmeksizin bedenen ve ruhen
askerlik hizmetine hazırlayıcı temel bilgi, beceri ve alışkanlıkları
kazandırmak amacıyla verilen ve süresi Bakanlıkça belirlenen eğitimi,
yyy) Terhis: Muvazzaflık hizmet
süresini tamamlayan veya tamamlamış kabul edilen yükümlülerin, yedeklik
döneminde silahaltına alınıp hizmetine ihtiyaç kalmayanlar ile özel kanunlarla
Türk Silahlı Kuvvetlerine katılan ve resmi bir kıyafet taşıyan şahısların
çeşitli nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmalarını,
zzz) Tescil/Lisans: Sporcunun,
federasyon faaliyetlerine katılabilmesi için bir kulüp adına veya ferdî olarak
federasyona ya da ilgili gençlik ve spor il müdürlüğüne yaptıracağı kayıt ve
lisans işlemlerini,
aaaa) Transfer: Sporcunun kulüp
değiştirmesini,
bbbb) Umuma mahsus pasaport: Türk
vatandaşlarının yurda giriş ve çıkışlarında yetkili makamlara ibraz etmek
zorunda oldukları diplomatik pasaport, hizmet damgalı pasaport ve hususi
damgalı pasaport dışında kalan ve dövizle askerlik ile yurt dışı erteleme
işleminde başvuru tarihinde geçerlilik süresi devam eden Türkiye Cumhuriyeti
yetkili makamlarınca düzenlenmiş belgeyi,
cccc) Uzaktan eğitim: Dövizle
askerlik hizmetinden faydalanmak üzere başvuruda bulunan yükümlülere elektronik
ortamda verilen ve sonunda değerlendirme yapılan eğitimi,
çççç) Uzman erbaş: 18/3/1986
tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununda öngörülen esaslara göre
kendileriyle sözleşme yapılan uzman çavuş ve uzman onbaşı rütbelerini haiz
kişileri,
dddd) Üniversite: Bilimsel
özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim/öğretim,
bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve
benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumunu,
eeee) Yabancı bandıralı gemi:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti hariç uyrukluğunda bulunduğu yabancı ülkenin yetki
ve sorumluluğu altında yurt dışında yasal olarak faaliyet gösteren gemileri,
ffff) Yan dal uzmanlık: Sağlık
Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve yan dalın bağlı
olduğu ana dal uzmanlarının görebileceği uzmanlık eğitimini,
gggg) Yedek astsubay: Yedek
astsubay adaylarından öğrenimini müteakip astsubay astçavuş nasbedilenleri,
ğğğğ) Yedek astsubay adayı:
Yapılan seçim ve sınıflandırma sonucu yedek astsubay statüsüne ayrılanlardan,
astsubay astçavuş nasbedilinceye kadar geçen dönemde bulunan yükümlüleri,
hhhh) Yedek astsubay aday adayı:
İki veya üç yıl süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ve bunların
yetkili makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunları
ile dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ve
bunların yetkili makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu
mezunlarından istekli olan yükümlüleri,
ıııı) Yedeklik dönemi:
Muvazzaflık döneminin bitiminden askerlik çağının sonuna kadar olan süreyi,
iiii) Yedek subay: Yedek subay
adaylarından öğrenimini müteakip asteğmen nasbedilenleri,
jjjj) Yedek subay adayı: Yapılan
seçim ve sınıflandırma sonucu yedek subay statüsüne ayrılanlardan, asteğmen
nasbedilinceye kadar geçen dönemde bulunan yükümlüleri,
kkkk) Yedek subay aday adayı:
Dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ile
yetkili makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunu
olan yükümlüleri,
llll) Yoklama: Yükümlülerin
sağlık muayenelerinin yapılarak askerliğe elverişli olup olmadıkları, öğrenim
durumları, meslekleri ve niteliklerinin tespitini,
mmmm) Yoklama dönemi: Askerlik
çağının başlangıcından muvazzaflık hizmetinin başlangıç tarihine kadar geçen
süreyi,
nnnn) Yoklama kaçağı: Tabi olduğu
yoklama yılı içerisinde yoklamasını yaptırmayanları,
oooo) Yol masrafı: İaşe bedeli
ile taşıma bedelinin toplamından oluşan tutarı,
öööö) Yüksek lisans: Bir lisans
öğretimine dayalı, eğitim/öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı
amaçlayan; bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master gibi
yükseköğretimi,
pppp) Yüksekokul: Belirli bir
mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren yükseköğretim kurumunu,
rrrr) Yükseköğretim kurumu
mezunu: Yükseköğretim kurumlarını bitirmiş olanları,
ssss) Yükümlü: Askerlik hizmetini
Kanun hükümleri gereğince yerine getirmek veya yerine getirmiş sayılmak zorunda
olan erkek Türk vatandaşını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜMYoklama ve Sağlık
İşlemleriAskerlik çağına giren
yükümlülerin kimlik bilgilerinin alınmasıMADDE 5 – (1) Her yıl
1 Ocak tarihinde askerlik çağına gireceklerin kimlik bilgileri, Millî Savunma
Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğünce elektronik ortamda İçişleri Bakanlığı
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden alınarak Millî Savunma
Bakanlığı Bilgi Sistemine yüklenir.
(2) Kimliği sonradan
bildirilenler, nüfus kayıtları esas alınarak askeralma kayıtlarına alınır.
Kimlik bilgilerinde değişiklik olanların değişen kayıtlarına göre askeralma
kayıtları güncellenir.
(3) Nüfus kayıtları ile askeralma
kayıtları arasında farklılık olması halinde, askeralma kayıtları nüfus
kayıtları esas alınarak düzeltilir.
SaklılarMADDE 6 – (1)
Saklılar, nüfus kaydındaki doğum yılına göre askeralma kayıtlarına alınır.
Ancak nüfus kayıtlarına geçirildikleri yıl askerlik çağına giren doğumlularla
işleme tabi tutulur. İşleme tabi tutuldukları doğumluların yoklama dönemi sona
ermiş saklılardan erteleme hakkı bulunmayanlara Kanunun 24 üncü maddesi
esaslarına göre işlem yapılır.
Yaşları değişenlerMADDE 7 – (1)
Askerlik çağına girmeden önce yaşları değişenler, değişen doğum yılına göre
işlem görürler. Yaş değişikliğinde mahkeme kararının kesinleşme tarihi esas
alınır.
(2) Askerlik çağına girdikten
sonra yapılan yaş değişiklikleri askerlik işlemlerinde dikkate alınmaz. Ancak
kendi isteği dışındaki mahkeme kararına istinaden resen yapılan yaş
değişiklikleri kabul edilir.
(3) Değişen doğum yılına göre
emsalleri henüz yoklama görmemiş olanlar veya yoklaması devam edenler kendi
doğumlularıyla, değişen doğum yılına göre emsallerinin yoklama dönemi sona
ermiş olanlar mahkeme kararının kesinleştiği yıl askerlik çağına giren
doğumlularla işleme tabi tutulur.
Yoklama esaslarıMADDE 8 – (1) O yıl
askerlik çağına girenlerle, bu doğumlularla işleme tabi olanların yoklamaları;
1 Ocak günü başlar ve o yılın 31 Aralık (dâhil) tarihine kadar devam eder.
(2) Yoklama; yükümlülerin kimlik,
adres, nitelik, tahsil, özellik, meslek ve sağlık durumlarının tespit edilerek
bilgilerin bilgisayar ortamına aktarılması işlemlerini kapsar.
(3) Tabi olduğu yoklama yılı
içerisinde yoklamasını yaptırmayanların, müracaatlarında veya yakalandıklarında
haklarında, 99 uncu ve 101 inci madde hükümlerine göre yoklama kaçağı olarak
işlem yapılır.
(4) Askerlik çağına girmemiş
olanlar ile askerlik yükümlülüğünü fiilen silahaltına alınmayı gerektirmeyen
askerlik hizmet çeşitlerinden biriyle yerine getirecek veya getirmiş sayılacak
olanların yoklamaları yapılmaz. Bunlardan askerlik çağına girmemiş olanların
askerlik çağına girmeleri beklenir.
Askerlik yoklaması sağlık
muayenesi ve onay işlemleriMADDE 9 – (1)
Yükümlülerin sağlık muayeneleri 31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde
belirtilen usul ve esaslara göre yapılır.
(2) Sağlık muayeneleri; öncelikle
yükümlünün kayıtlı olduğu aile hekimi, yoksa müracaat ettiği askerlik şubesine
en yakın resmî sağlık kuruluşundaki hekim tarafından yapılır.
(3) Muayeneyi yapan hekim,
yükümlülerin kimlik belgesi ile yoklamaya esas belgelerdeki fotoğraf ve kimlik
bilgilerini kontrol ederek doğruluğunu teyit eder.
(4) Yükümlülerin sağlık
muayenelerinden önce sağlık durumları hakkında beyanları alınır. Yükümlü varsa
sağlık durumuna ilişkin raporları ile birlikte ilgili hekime müracaat eder.
Hekim, yükümlünün beyan ettiği rahatsızlıkları da dikkate alarak fiziki
muayeneyi yapar ve sonucunu askerlik yoklaması sağlık muayene belgesinin ilgili
bölümlerine yazarak imzalar.
(5) Yoklama ve sevk esnasında
yükümlü tarafından beyan edilmeyen ya da fiziki muayene sırasında belirti veya
bulgusuna rastlanmayan çeşitli hastalıkların ortaya konması veya taranması için
laboratuvar veya görüntüleme tetkiki gibi ileri tetkikler yapılması gerekmez.
Yükümlülerin bu şekilde gerçekleştirilen sağlık muayenelerinde askerliğe elverişli
bulunmaları, kendilerinin muayene tarihinde tam sağlıklı olduklarını göstermez.
Yükümlülerin silahaltına alındıktan sonra saptanan hastalıkları yoklama veya
sevk esnasında yapılan muayenenin eksik ya da hatalı yapıldığının veya
muvazzaflık hizmeti sırasında ortaya çıktığının karinesini oluşturmaz.
(6) Muayene sonucunda;
a) Sağlamlar ile tespit edilen
hastalıkları nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin EK-C’sinde yer alan
Hastalıklar Listesinin (A) diliminden kod verilenler hakkında ‘‘Askerliğe
Elverişlidir” kararı verilir.
b) Hakkında karar verilemeyenler
ile beyan ettiği hastalığı ya da fiziki muayene bulguları nedeniyle ileri
tetkik yapılarak değerlendirilmesi gereken yükümlüler Sağlık Bakanlığınca
belirlenen Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık
kuruluşunun ilgili birimine doğrudan sevk edilir.
(7) Yetkili sağlık kuruluşlarına
sevk edilenlerin işlemleri en kısa sürede sonuçlandırılır. Bunlar genel randevu
sistemine dâhil edilmezler. Yoklama kaçağı ve bakayaların muayeneleri sevk
edildikleri yetkili sağlık kuruluşları tarafından aynı gün içerisinde
sonuçlandırılır. Sağlık kuruluna çıkarılması gerekenlerin işlemlerinin ilk
heyet gününde bitirilmesi esastır.
(8) Yükümlüler hakkında Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin EK-C’sinde yer alan Hastalıklar Listesinin;
a) (C) diliminden yoklama
sırasında ‘‘Ertesi Yıla Bırakma’’, sevk sırasında ‘‘Sevk Geciktirmesi’’,
b) (B) veya (D) dilimlerinden
‘‘Askerliğe Elverişli Değildir’’,
kararlı sağlık raporlarını tanzim
etmeye yetkili makam, Sağlık Bakanlığınca belirlenen Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu
vermeye yetkili sağlık kuruluşunun sağlık kuruludur.
(9) ‘‘Askerliğe Elverişli
Değildir’’ kararlı sağlık kurulu raporları, Bakanlığın onayını müteakip
kesinleşir.
Yoklamaların sonucu ve
statülerin belirlenmesiMADDE 10 – (1)
Yoklaması yapılanlar; askerliğe elverişli olanlar, geçici rahatsızlığı
bulunanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olarak ayrılır.
(2) Askerliğe elverişli
olmayanlar silahaltına alınmaz.
(3) Geçici rahatsızlığı
bulunanlara, raporlarının bitiminde yapılacak muayeneleri sonucunda verilecek
sağlık kararına göre işlem yapılır.
(4) Yoklama sonunda askerliğe
elverişli olanlar tahsil seviyelerine göre yedek subay aday adayı, yedek
astsubay aday adayı veya er statüsüne ayrılır.
Yurt dışındakilerin askerlik
yoklaması sağlık muayenesi ve onay işlemleriMADDE 11 – (1) Yurt
dışındakilerin sağlık muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde
belirtilen esaslara göre yapılır.
(2) Türk Konsolosluklarınca;
herhangi bir hastalığı olmayanların sağlık muayeneleri, yükümlünün bulunduğu
yabancı ülke sağlık mevzuatına uygun şekilde resmi sağlık kuruluşlarında
yaptırılır ve düzenlenecek askerlik yoklaması sağlık muayene belgesi doğrudan
yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilir.
(3) Askerlik hizmetini yerine
getirmeye engel sağlık sorunu olduğunu beyan edenlerin sağlık muayeneleri,
bulundukları yabancı ülke sağlık mevzuatına uygun şekilde resmi sağlık
kuruluşlarında yaptırılır, alacakları muayene ve tetkik sonuçları veya sağlık
raporları Türkçe tercümeleri ile birlikte Türk Konsolosluklarca Bakanlığa
gönderilir. Bu raporlar Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esaslarına göre
incelenerek durumuna uygun sağlık kararı ile onaylanır.
(4) Yurt dışında yoklaması
yapılanların sağlık durumları hakkında beyanları alınmaz. Ancak bunlardan, yurt
içindeki yetkili sağlık kuruluşlarına sevki gerekenlerin sağlık durumları
hakkında beyanları alınır.
(5) Askerlik hizmetini yapmakta
olanlar ile firar, hava değişimi/izin tecavüzünde veya noksan hizmetli durumunda
bulunanların yurt dışında sağlık muayeneleri yapılmaz. Yapılanların bu
muayeneleri geçerli kabul edilmez.
(6) Yükümlülerin yurt dışındaki
sağlık kuruluşlarınca düzenlenmiş sağlık raporlarına ilişkin itirazları yurt
içindeki yetkili sağlık kuruluşlarında sonuçlandırılır.
Engel durumunu bildiren rapor
ibraz edenlere yapılacak işlemlerMADDE 12 – (1)
Askerlik şubelerince, engel durumunu bildirir geçerli sağlık kurulu raporu
olanların bu raporları askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için Bakanlığa
gönderilir. Bakanlık Askerî Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce bu raporlar
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen esaslara göre incelenir.
Bu raporlar;
a) Askerliğe elverişlidir,
b) Askerliğe elverişli değildir,
c) Ertesi yıla bırakma,
ç) Sevk geciktirmesi,
d) Rapor tanzim etmeye etkili en
yakın sağlık kuruluşunda muayenesi uygundur,
kararlarından biri ile
onaylanarak yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilir.
(2) Askerlik şubelerince, yatalak
ve bakıma ihtiyacı olduğu halde engel durumunu bildirir geçerli sağlık raporu
bulunmadığı tespit edilenler ilgili sağlık il/ilçe müdürlüklerine
yönlendirilerek haklarında sağlık kurulu raporu düzenlenmesi sağlanır. Engel
durumunu bildirir sağlık raporu düzenlenmesini istemeyen yükümlülerin işlemleri
9 uncu maddedeki usûle göre yürütülür.
(3) Sağlık Bakanlığınca, her yıl
askerlik çağına giren yükümlülerden haklarında engel durumunu bildirir sağlık
kurulu raporu bulunanlar ile daha yaşlı doğumlu yükümlülerden o yıl haklarında
engel durumunu bildirir sağlık kurulu raporu tanzim edilenlerin raporları
elektronik ortamda müteakip yılın 31 Ocak tarihine kadar Bakanlığa bildirilir.
Geçici hastalığı olanların
rapor süreleriMADDE 13 – (1) Geçici
hastalıkları olanlar hakkında verilen ‘‘Ertesi Yıla Bırakma’’ ve ‘‘Sevk
Geciktirmesi’’ kararlı raporların süreleri ilk rapor tarihinden itibaren aynı
tanı ve kararlı hastalıklar bakımından üç yılı geçemez. Üç yılın hesabında ilk
rapor tarihi esas alınır.
(2) Farklı tanı ve kararlı geçici
hastalıklar bakımından üç yıllık süre yeniden başlar.
(3) Geçici rahatsızlığı nedeniyle
haklarında rapor tanzim edilenler, rapor süresi bitmeden yeniden sağlık
muayenesine tabi tutulamaz.
Sağlık kararlarına itirazMADDE 14 – (1)
Kesinleşmiş raporlara tebliğ veya teslim tarihinden itibaren otuz gün içinde
itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmesi halinde yeniden muayene işlemi
yapılır. Onay makamlarından geçerek kesinleşmeyen raporlara itirazda
bulunulamaz.
(2) “Askerliğe Elverişlidir”,
“Askerliğe Elverişli Değildir”, “Ertesi Yıla Bırakma”, “Sevk Geciktirmesi” ve
“Askere Sevkine Mani Hali Yoktur” kararlı raporlara itirazlar askerlik
şubelerine yapılır. Aile hekimi veya tek hekim muayenelerinde itirazlar
doğrudan muayeneyi yapan hekime de yapılabilir.
(3) Yoklama, sevk esnasında veya
silahaltında iken yapılan muayeneleri neticesinde haklarında aile hekimi veya
tek hekim tarafından verilen sağlık raporlarına muayeneyi yapan hekimde itiraz
edilmesi halinde; yükümlüler sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık
kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık kuruluşuna hekim tarafından
doğrudan sevk edilir.
(4) Haklarında verilen sağlık
kurulu kararlarına itiraz halinde; yükümlüler, kontrol muayenesi için, itiraz
edilen raporu tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık
müdürlüğünce belirlenecek, yükümlünün adresine (silahaltında olanlar için
birliğine) en yakın başka bir Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili
sağlık kuruluşuna sağlık kurulu raporu verilmek üzere sevk edilir.
(5) İlk sağlık kurulu raporundaki
tanı ve karar ile kontrol muayenesi raporundaki tanı ve karar arasında
uyumsuzluk yoksa rapor kesinleşir. Uyumsuzluk halinde yükümlü ilk raporu tanzim
eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce belirlenecek
yükümlünün adresine (silahaltında olanlar için birliğine) en yakın başka bir
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşuna sağlık
kurulu raporu verilmek üzere hakem muayenesi için sevk edilir. Hakem muayenesi
sonucundaki rapor kararına göre kesin işlem yapılır. Hakem muayenesi raporuna
yapılan itirazlar dikkate alınmaz.
(6) Kontrol ve hakem muayeneleri,
ilk raporun verildiği tarihte geçerli olan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
esaslarına göre yapılır.
(7) İtiraz edenlerden; kontrol ve
hakem muayenesi işlemlerini kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir
yıllık süre içinde tamamlatmayanlar hakkında ilk rapor kararlarına göre işlem
yapılır.
Şikâyet ve ihbar edilen
raporlar ile idarece yeniden muayenesine lüzum görülenlerMADDE 15 – (1)
Muayeneleri sonucunda tanzim edilen askerlik yükümlülüğü ile ilgili kesinleşen
sağlık raporları hakkında şikâyet veya ihbarda bulunulması halinde, bu
yükümlülerin sağlık durumları yurt içinde Sağlık Bakanlığı, yurt dışında
Dışişleri Bakanlığı tarafından araştırılır.
(2) Yurt içinde tanzim edilen
sağlık raporları hakkında şikâyet veya ihbar Bakanlığa yapılmış ise incelenip
değerlendirilmesi amacıyla raporu tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu
yerdeki il sağlık müdürlüğüne gönderilir. Yapılan inceleme ve araştırma sonucu
raporun gerçeği yansıtmadığına kanaat getirilmesi durumunda, yükümlünün kontrol
muayenesine tabi tutulmak üzere sevk edileceği yetkili sağlık kuruluşu
yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine bildirilir.
(3) Yurt dışında tanzim edilen
sağlık raporları hakkında şikâyet veya ihbar Bakanlığa yapılmış ise incelenip
değerlendirilmesi amacıyla ilgili dış temsilciliğe gönderilir.
(4) Dış temsilcilik tarafından
yapılan araştırma ve inceleme sonucu raporun gerçeği yansıtmadığına kanaat
getirilenler, yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine bildirilir. Askerlik
şubesince kontrol muayenesine tabi tutulmak üzere yükümlünün sevk edileceği
yetkili sağlık kuruluşunun bildirilmesi yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu il
sağlık müdürlüğünden istenir. İl sağlık müdürlüğü yükümlünün sevk edileceği
yetkili sağlık kuruluşunu askerlik şubesine bildirir.
(5) Haklarında şikâyet ve ihbarda
bulunulanlardan, yapılan inceleme sonucunda verilen rapor sonrası sağlık
durumlarının kendiliğinden veya tıbbi müdahale ile düzeldiği anlaşılanlar
kontrol muayenesine tabi tutulmaz.
(6) Askerlik çağı dışına çıkan
yükümlüler hakkında yapılan şikâyet ve ihbarlara işlem yapılmaz. Ancak bu
durumdaki yükümlüler hakkında ciddi bilgi veya belge var ise ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkra hükümleri uygulanır.
(7) İdarece yeniden muayenesine
lüzum görülenler, sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşuna
askerlik şubesince (silahaltında olanlar için birlik komutanlığınca) kontrol
muayenesi için sevk edilir.
(8) Bu madde kapsamında kontrol
ve hakem muayenesine tabi tutulan yükümlüler hakkında 14 üncü maddenin
dördüncü, beşinci ve altıncı fıkra hükümleri uygulanır.
(9) Askerlik şubesi
başkanlıklarınca şikâyet, ihbar veya idarece yeniden muayenesine lüzum
görülenlerden kontrol ve hakem muayenesi işlemlerini kendisine tebliğ edildiği
tarihten itibaren bir yıllık süre içinde tamamlatmayanlar hakkında yetkili
Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bunlar hakkında şikâyet,
ihbar veya idarece yeniden muayeneye lüzum görülen rapor kararından önceki
mevcut statülerine göre işlem yapılır.
(10) Askerlik şubesi
başkanlıklarınca şikâyet, ihbar veya idarece yeniden muayeneye lüzum görülen
ilk rapor ile hakem muayenesi raporundaki tanı ve karar uyumlu değilse yükümlü
hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ve ilk
raporu tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğüne
yapılan işlem sonucu bildirilerek varsa idari veya adli tedbirin alınması
istenir.
(11) Haklarında şikâyet ve ihbar
yapılanlar ile idarece yeniden muayenesine lüzum görülenlerden işlemleri
sonuçlandırılanlar için yeni delil içermeyen aynı konudaki şikâyet ve ihbarlar
dikkate alınmaz.
(12) Şikâyet ve ihbarlar
hakkındaki işlemler şikâyet ve ihbarcının kimliğini açığa çıkarmayacak şekilde
gizlilik içinde yürütülür.
(13) Adli makamlar hariç, şikâyet
ve ihbarı yapanın kimliğine ilişkin taleplere olumsuz cevap verilir.
Yükümlülerin sorumluluklarıMADDE 16 – (1)
Yoklamaya tabi yükümlüler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan kimliği
ile öğrenim durumlarını, varsa meslek ve niteliklerini gösterir belgeler ile
birlikte yurt içinde askerlik şubelerinde, yurt dışında elçilik veya Türk
Konsolosluklarında bizzat hazır bulunmaya veya e-Devlet üzerinden bu işlemleri
tamamlamaya mecburdur.
(2) Yoklamaya tabi yükümlülerden
yoklamada bulunamayacak derecede hastalığı bulunanlar ile tutuklu veya hükümlü
olanlar, usulüne uygun rapor göndermeye ve hükümlülük veya tutukluluklarını
bildirmeye mecburdur.
(3) Yoklama ve sevke tabi
yükümlüler, kendilerine yöneltilen askerlik işlemleriyle ilgili soruları doğru
ve eksiksiz cevaplandırmak zorundadır.
(4) Sevke tabi tutulan yükümlüler
bizzat askerlik şubesinden veya e-Devlet üzerinden sevk belgelerini almaya ve
kendilerine tebliğ edilen tarihte birliklerine katılmaya mecburdur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMYedek Subay ve Yedek
AstsubayYedek subay seçim esaslarıMADDE 17 – (1) Dört
yıl veya daha fazla süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ile
yetkili makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğretim kurumu mezunu
olanlar yedek subay aday adayı statüsüne hak kazanırlar.
(2) Yedek subay aday adayı
statüsünde bulunan yükümlüler arasından Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç
sayısı kadarı yedek subay adayı statüsüne ayrılır. Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyaç duyduğu yedek subay sayısından fazla olan yükümlülerden; istekli
olanlardan ihtiyaç sayısı kadarı askerlik hizmetini yedek astsubay, diğerleri
erbaş ve er olarak yerine getirir.
(3) Yükümlülerin yedek subay
adayı statüsüne ayrılmasında öncelik Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olmak
üzere yükümlülerin istekleri de dikkate alınır.
(4) Yedek subay adayları,
Bakanlıkça belirlenen celp ve sevk dönemlerinde yetiştirilmek üzere sınıf okulu
veya eğitim merkezlerine sevk edilir. Yedek subay yetiştirme süresi Bakanlıkça
belirlenir. Buna ait teklifler Bakan onayı alınmak üzere Personel Genel
Müdürlüğüne bildirilir. Yedek subay eğitim programları ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenir. Yedek subay eğitimi sonunda başarılı olanlar yedek subay statüsüne
ayrılır.
Yedek astsubay seçim esaslarıMADDE 18 – (1) İki
veya daha fazla süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ile yetkili
makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunu olanlar ve
yedek subay aday adayı statüsünde olup yedek subay adayı statüsüne
ayrılmayanlardan yedek astsubay olmaya istekli olanlar yedek astsubay aday
adayı statüsüne hak kazanır.
(2) Yükümlülerin yedek astsubay
adayı statüsüne ayrılmasında öncelik Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olmak
üzere yükümlülerin istekleri de dikkate alınır. İhtiyaç fazlası yükümlüler
askerlik hizmetini erbaş ve er olarak yerine getirir.
(3) Yedek astsubay adayları,
Bakanlıkça belirlenen celp ve sevk dönemlerinde yetiştirilmek üzere sınıf okulu
veya eğitim merkezlerine sevk edilir. Yedek astsubay yetiştirme süresi
Bakanlıkça belirlenir. Buna ait teklifler Bakan onayı alınmak üzere Personel
Genel Müdürlüğüne bildirilir. Yedek astsubay eğitim programları ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenir.
Yedek astsubay eğitimi sonunda başarılı olanlar yedek astsubay statüsüne
ayrılır.
Yedek subay ve yedek astsubay
olmaya engel hallerMADDE 19 – (1) Yedek
subay veya yedek astsubay, yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı ya da yedek
subay aday adayı veya yedek astsubay aday adayı iken Kanunun 33 üncü maddesinde
belirtilen engel hali olduğu anlaşılanların askerlik hizmeti er statüsünde
tamamlatılır.
(2) Yedek subay veya yedek
astsubay olmaya engel hali olduğu silahaltına alınmadan önce anlaşılanların
statü değişikliği Askeralma Genel Müdürlüğünce, silahaltına alındıktan sonra
anlaşılanların statü değişikliği ise ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır.
(3) Yedek subay veya yedek
astsubaylar ile bunların adaylarının kalan askerlik
hizmetleri, ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklerde tamamlatılır.
(4) Yedek subay adayı veya yedek
astsubay adayı ve yedek subay veya yedek astsubay olarak silahaltında iken
statüsü değiştirilenlerin silahaltında geçirmiş oldukları süreler tabi
olacakları erbaş ve er askerlik hizmet süresinden sayılır.
(5) Bu madde kapsamındakilerin
askerlik hizmet süresi erbaş ve erlerin hizmet süresi kadardır.
(6) Bu maddede belirtilmeyen
diğer hususlar kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığınca ilgili mevzuatlarında düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMSınıflandırma, Celp
ve Sevk İşlemleriİhtiyacın tespiti ve tahsisiMADDE 20 – (1)
Genelkurmay Başkanlığınca, her yıl bir sonraki yılın Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyacı olan yedek subay, yedek astsubay, erbaş ve er sayısı; sınıf, meslek,
branş ve ihtisaslarını belirtmek suretiyle celp ve sevk takvimi ile tahsis oranları
30 Kasım tarihine kadar Bakanlığa bildirilir. Her sınıflandırma döneminden önce
yedek subay ve yedek astsubay ihtiyacı yeniden bildirilebilir.
Terör örgütleri ile Devletin
millî güvenliğine karşı faaliyette bulunanların silahaltına alınmalarıMADDE 21 – (1) Terör
örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı
faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği,
mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve askerliğe elverişli
oldukları anlaşılan yükümlülerden, yoklama kaçağı ve bakayalar dâhil Kanunda
yazılı geçerli mazereti olmayanlar, Bakanlıkça belirlenecek celp ve sevk
esaslarına göre silahaltına alınırlar.
Arşiv araştırmalarının
yapılmasıMADDE 22 – (1)
Silahaltına alınacak yükümlülerin arşiv araştırmaları; 26/10/1994 tarihli ve
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu
Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402
Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile
14/2/2000 tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği kapsamında
Bakanlıkça yaptırılır.
(2) Yedek subay aday adayı ve
yedek astsubay aday adayları hakkında;
a) Sınıflandırma işleminden önce;
arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı ve Emniyet Genel
Müdürlüğünden, adli sicil kayıtları Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve
İstatistik Genel Müdürlüğünden, bilgi kayıtları ise İçişleri
Bakanlığı Kaçakçılık İstihbarat Harekât ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığından
istenir.
b) Sınıflandırma işleminden
sonra; arşiv araştırması Emniyet Genel Müdürlüğünden istenir.
c) Bakayalar ve daha önce
sınıflandırıldığı halde silahaltına alınamayanlardan, en son yapılan arşiv
araştırması tarihi üzerinden altı ay geçenler için adli sicil kayıtları Adalet
Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden yeniden istenir.
(3) Erbaş ve erler hakkında; her
sınıflandırma döneminde celp ve sevk planlamasına alınanlar ve bakayalar için
Emniyet Genel Müdürlüğünden arşiv araştırması; İçişleri Bakanlığı Kaçakçılık
İstihbarat Harekât ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığındaki bilgi kayıtları
istenir.
(4) Yükümlülerin arşiv
araştırmasına esas kimlik bilgileri hazırlanarak arşiv araştırması yapmaya
yetkili makamlara otuz işgünü araştırma süresi bırakacak şekilde gönderilir.
(5) Arşiv araştırması sonucu
Devletin güvenlik kurumlarınca haklarında bilgi bulunduğu bildirilenler
Askeralma Genel Müdürlüğünce oluşturulacak komisyon tarafından ilgili mevzuat
kapsamında değerlendirilerek sınıflandırmada dikkate alınmak üzere askeralma
kayıtlarına işlenir.
(6) Arşiv araştırmaları sonucunu
değerlendirecek komisyon, Askeralma Genel Müdürünün başkanlığında; Askeralma
İşlemleri Dairesi Başkanlığından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, Askeralma
İşlemleri Dairesi Başkanı, Veri ve Proje Yönetimi Dairesi Başkanı, Sevk
İşlemleri Şubesi Müdürü ve istihbarat subay veya astsubayından oluşur.
(7) Askeralma Genel Müdürlüğü,
arşiv araştırması sonuçlarını ilgili kuvvet komutanlıklarına gönderir.
Sınıflandırma genel esaslarıMADDE 23 – (1) Sevke
tabi yükümlüler Bakanlıkça belirlenecek sınıflandırma dönemlerinde
sınıflandırma kurulunca sınıflandırmaya tabi tutulur.
(2) Sınıflandırma işlemleri,
günün gelişen şartları ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate
alınarak yükümlülerin bilgileri ve Askeralma Genel Müdürlüğünce belirlenen
seçim kriterleri esas alınarak bilgisayar üzerinden icra edilir.
(3) Sınıflandırma işlemlerinin
her aşamasında gizlilik prensibine riayet edilir. Kaynağın şifrelenmesini
müteakip sınıflandırılacak kaynağın şifreleri hakkında hiçbir makam veya
personele bilgi verilmez.
(4) Kuvvetlere tahsis, seçim ve
sınıflandırma işlemleri, Askeralma Genel Müdürünün başkanlığında; Genelkurmay
Başkanlığından, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünden, Muhabere ve Bilgi
Sistemleri Daire Başkanlığından birer temsilci ile Askeralma Genel
Müdürlüğünden; Askeralma İşlemleri Dairesi Başkanlığından sorumlu Genel Müdür
Yardımcısı, Askeralma İşlemleri Dairesi Başkanı, Veri ve Proje Yönetimi Dairesi
Başkanı, Sevk İşlemleri Şubesi Müdürü ve askeralma plan subayından oluşan kurul
huzurunda, dışarıdan müdahaleye kapalı bilgisayar yazılımı vasıtasıyla yapılır
ve tutanak altına alınır. Sınıflandırma işlemleri, katılmayanların yokluğunda
sonuçlandırılır.
(5) Sınıflandırma kurulunun temel
görevi yükümlülerin hak, adalet ve eşitlik prensiplerine göre kuvvetlere
ayrılmasını sağlamaktır. Bu nedenle sınıflandırma kurulu üyelerine, görevlerine
ilişkin hiç kimse tarafından emir verilemez, telkin veya tavsiyelerde
bulunulamaz.
(6) Sınıflandırmada öncelik
sırası aşağıda belirtildiği şekildedir:
a) Bedelli askerlik hizmetinden
faydalanmak isteyenler.
b) Yedek subay aday adayları.
c) Yedek astsubay aday adayları.
ç) Erbaş ve erler.
(7) Sınıflandırma sonuçları,
sınıflandırma kurulu başkanının bir üst makamı tarafından onayını müteakip
kesinleşir.
Yedek subay adayı seçim ve
sınıflandırma esaslarıMADDE 24 – (1) Türk
Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan sınıf ve branşlar için yedek subay adayı
yükümlüler, o sınıflandırma döneminde sevke tabi yedek subay aday adayları
arasından seçilir.
(2) Seçim ve sınıflandırmada
öncelik, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygun nitelikte personelin
seçilmesidir. Yedek subay adayları belirlenirken; yükümlülerin istekleri de
dikkate alınarak meslek bilgisi, tahsil, akademisyenlik ve sağlık durumları ile
yaş, yabancı dil notu, lisans bitirme notu, fiziksel özellik, günün gelişen
şartları ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak Bakanlıkça
belirlenecek diğer kriterler nota tahvil edilir. Seçim, bu not üzerinden
yapılır.
(3) Seçim sonucunda, yedek subay
adayı olarak ayrılanların kuvvet, sınıf, branş ve sınıf okulu veya eğitim
merkezleri de belirlenir.
(4) Arşiv araştırması sonucunda
hakkında bilgi bulunanlardan komisyonca durumu olumsuz değerlendirilenler yedek
subay adayı seçilmez.
(5) Askeralma Genel Müdürlüğünce;
a) O yıl silahaltına alınacak
yükümlülerin sınıflandırma dönemleri, Genelkurmay Başkanlığından bildirilen
ihtiyaç, yükümlülerin erteleme bitim tarihleri ve yoklama durumları dikkate
alınarak tespit edilir.
b) Sınıflandırmaya tabi
yükümlüler;
1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
meslek, branş ve sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek subay ihtiyacı
kadar veya daha az ise isteklerine bakılmadan tamamı yedek subay adayı olarak
ayrılır.
2) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
meslek, branş ve sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek subay
ihtiyacından fazla ise yedek subay adayı olmaya istekliler arasından seçim notu
en yüksek olanlar yedek subay adayı olarak ayrılır.
c) Seçim sonucunda yedek subay
adayı olarak seçilenlerin bilgileri kuvvet komutanlıklarına gönderilir.
ç) Yedek subay adaylığına
ayrılmış yükümlülerin sevk öncesinde statü, sınıf, branş ve sınıf okulu
bilgilerinde değişiklik yapılmaz, ayrılmış oldukları sınıfın, sınıf okulu veya
eğitim merkezlerine sevk edilirler. (Değişik cümle:RG-30/4/2022-31825)
Bunlardan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu sınıf ve meslekler hariç
Kanunda belirtilen mazeretleri olmaksızın bakaya kalanlar askerlik hizmetlerini
er olarak yerine getirir.
d) Hizmetine ihtiyaç duyulan ve
özellik arz eden meslekler; Personel Genel Müdürlüğü, Genelkurmay Personel
Başkanlığı, kuvvet komutanlıkları personel başkanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı
Personel Başkanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlığınca
Bakanlığa yazılı olarak bildirilir. Bildirilen mesleklere sahip olanlar
sınıflandırma kurulunca yedek subay adayı seçilebilir.
e) Mesleklerinde profesör ve
doçent olanlar ile doktora tezlerini tamamlayarak bu unvanları almış olanlar,
isteğe bırakılmadan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç sayısı kadarı doğrudan
yedek subay adayı olarak ayrılabilir.
f) Seçim ve sınıflandırma sonucu
sınıfları belirlenen yükümlüler meslekleri ne olursa olsun, ayrıldıkları
sınıfın ihtiyaçları içinde değerlendirilir.
(6) Sınıflandırma işlemi sonunda
komando olarak ayrılanlardan komando niteliği olmadığı tespit edilenlerin
işlemleri ilgili kuvvet komutanlığı tarafından yürütülür.
(7) Yükümlülerin sınıflandırma
sonuçları e-Devlet ve askerlik şubeleri vasıtasıyla duyurulur.
Yedek astsubay adayı seçim ve
sınıflandırma esaslarıMADDE 25 – (1) Türk
Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan sınıf ve branşlar için yedek astsubay adayı
yükümlüler o sınıflandırma döneminde sevke tabi yedek astsubay aday adayları ve
yedek subay adayı statüsüne ayrılmayan yedek subay aday adaylarından yedek
astsubay olmaya istekli olanlar arasından seçilir.
(2) Seçim ve sınıflandırmada
öncelik Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygun nitelikte personelin
seçilmesidir. Yedek astsubay adayları belirlenirken; yükümlülerin istekleri de
dikkate alınarak meslek bilgisi, tahsil, akademisyenlik ve sağlık durumları ile
yaş, yabancı dil notu, ön lisans/lisans bitirme notu, fiziksel özellik, günün
gelişen şartları ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak
Bakanlıkça belirlenecek diğer kriterler nota tahvil edilir. Seçim, bu not
üzerinden yapılır.
(3) Seçim sonucunda, yedek
astsubay adayı olarak ayrılanların kuvvet, sınıf, branş ve eğitim merkezleri de
belirlenir.
(4) Arşiv araştırması sonucunda
hakkında bilgi bulunanlardan komisyonca durumu olumsuz değerlendirilenler yedek
astsubay adayı seçilmez.
(5) Askeralma Genel Müdürlüğünce;
a) O yıl silahaltına alınacak
yükümlülerin sınıflandırma dönemleri, Genelkurmay Başkanlığından bildirilen
ihtiyaç, yükümlülerin erteleme bitim tarihleri ve yoklama durumları dikkate
alınarak tespit edilir.
b) Sınıflandırmaya tabi
yükümlüler;
1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin meslek,
branş ve sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek astsubay ihtiyacı kadar
veya daha az ise isteklerine bakılmadan tamamı yedek astsubay adayı olarak
ayrılır.
2) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
meslek, branş ve sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek astsubay
ihtiyacından fazla ise yedek astsubay adayı olmaya istekliler arasından seçim
notu en yüksek olanlar yedek astsubay adayı olarak ayrılır.
c) Seçim sonucunda yedek astsubay
adayı olarak seçilenlerin bilgileri kuvvet komutanlıklarına gönderilir.
ç) Yedek astsubay adaylığına
ayrılmış yükümlülerin sevk öncesinde statü, sınıf, branş ve sınıf okulu
bilgilerinde değişiklik yapılmaz, ayrılmış oldukları sınıfın sınıf okuluna veya
eğitim merkezine sevk edilirler. (Değişik cümle:RG-30/4/2022-31825) Bunlardan
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu sınıf ve meslekler hariç Kanunda
belirtilen mazeretleri olmaksızın bakaya kalanlar askerlik hizmetlerini er
olarak yerine getirir.
d) Hizmetine ihtiyaç duyulan ve
özellik arz eden meslekler; Personel Genel Müdürlüğü, Genelkurmay Personel
Başkanlığı, kuvvet komutanlıkları personel başkanlıkları, Jandarma Genel
Komutanlığı Personel Başkanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel
Başkanlığınca Bakanlığa yazılı olarak bildirilir. Bildirilen mesleklere sahip olanlar
sınıflandırma kurulunca yedek astsubay adayı seçilebilir.
e) Seçim ve sınıflandırma sonucu
sınıfları belirlenen yükümlüler meslekleri ne olursa olsun, ayrıldıkları
sınıfın ihtiyaçları içinde değerlendirilirler.
(6) Sınıflandırma işlemi sonunda
komando olarak ayrılanlardan komando niteliği olmadığı tespit edilenlerin
işlemleri ilgili kuvvet komutanlığı tarafından yürütülür.
(7) Yükümlülerin sınıflandırma
sonuçları e-Devlet ve askerlik şubeleri vasıtasıyla duyurulur.
Erlerin kuvvetlere tahsis
esaslarıMADDE 26 – (1)
Yapılan seçim sonucunda yedek subay adayı ve yedek astsubay adayı olarak
ayrılanların dışında kalanlar er kaynağını oluşturur.
(2) Genelkurmay Başkanlığınca
bildirilen kuvvet tahsis oranları ile celp usul ve esaslarına göre er
statüsündeki yükümlülerin kuvvet komutanlıklarına tahsisi Bakanlıkça yapılır.
(3) Bakanlıkça;
a) Kuvvet komutanlıklarına
tahsisi yapılan yükümlü bilgileri sınıf, branş ve eğitim merkezleri ile celp ve
sevk döneminin belirlenmesi maksadıyla, şifreli kayıtlar üzerinden elektronik
ortamda kuvvet komutanlıklarına gönderilir. Kuvvet komutanlıklarınca celp ve
sevk döneminin belirlenmesinde yükümlülerin celp ve sevk dönemi tercihleri Türk
Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç ve önceliklerine göre dikkate alınabilir.
b) Yükümlülerin sınıflandırma
sonuçları e-Devlet ve askerlik şubeleri vasıtasıyla duyurulur.
Sevk esaslarıMADDE 27 – (1)
Sınıflandırılan yükümlüler Bakanlıkça belirlenen, celp ve sevk duyurusunda
belirtilen tarihlerde silahaltına alınır.
(2) Yoklama kaçağı ve
saklılardan;
a) Erteleme hakkı bulunanlar
yoklamaları yapılmadan ertelenir.
b) Ertelemesi sona erenler ile
erteleme hakkı bulunmayanlar, yapılan muayeneleri neticesinde askerliğe
elverişli olduklarının anlaşılması halinde ilk sınıflandırma kaynağına alınır.
(3) Bakayalar hariç
sınıflandırıldıktan sonra Kanunda yazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi
yapılanlar, ertelemelerinin bitimini müteakip ilk sınıflandırma döneminin ilk
celp ve sevk döneminde sevk edilirler.
(4) Cezaevinden tahliye olan er
statüsündeki bakayalar tahliyelerini müteakip ilk sınıflandırma döneminin ilk
celp ve sevk döneminde, diğer er statüsündeki bakayalar ise müracaatlarını veya
yakalanmalarını müteakip derhal sevk edilir. Bunlardan Kanunda yazılı bir
mazereti nedeniyle ertelemesi yapılanlar erteleme bitimini müteakip ilk mesai
gününde sevk edilir.
(5) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyaç duyduğu sınıf ve meslekleri haiz yedek subay adayı ve yedek astsubay
adayı statüsündeki bakayalar müracaatlarından veya yakalanmalarından sonraki
eğitimin verileceği ilk yedek subay veya yedek astsubay celp ve sevk döneminde
sevk edilir. Bunlardan Kanunda yazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi
yapılanlar erteleme bitimini müteakip eğitimin verileceği ilk yedek subay veya
yedek astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜMDuyurularYoklama, celp ve sevk
duyurularıMADDE 28 – (1)
Yoklama, sınıflandırmaya yönelik bilgi güncelleme esasları, sınıflandırma
sonuçlarının açıklanacağı tarih, sevk tarihleri ile celp ve sevke ilişkin
hususlar; Bakanlık tarafından, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ve diğer ulusal
yayın yapan televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla zorunlu yayın kapsamında
duyurulur. Ayrıca Bakanlığın resmi internet sitesinde ve e-Devlet üzerinden
ilan edilir. Bu duyuru ve ilan yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.
(2) Duyuruların yayına hazır hale
getirilmesi Bakanlığın talebi üzerine Türkiye Radyo Televizyon Kurumunca
yapılır.
(3) Radyo ve Televizyon Üst
Kurulu, duyuruları ve Bakanlığın talep ettiği yayın tarihlerini ilgili
kanallara bildirir. Ayrıca duyuruları yayınlayan kanalları, tarih ve saati
yayınların bitimini müteakip on beş gün içerisinde Bakanlığa bildirir.
(4) Duyurular ulusal yayın yapan
televizyon ve radyo kanalları tarafından Bakanlığın talep ettiği tarihlerde
19:00-23:00 saatleri arasında en az bir kez yayınlanır.
(5) Millî Savunma Bakanlığı
tarafından yapılacak duyurular Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yurt dışı
temsilciliklerimize iletilir ve dış temsilciliklerimizce yurt dışında yaşamakta
olan vatandaşlarımıza ilan, internet sitesi ve sosyal medya hesapları gibi
uygun yöntemlerle duyurulur.
ALTINCI BÖLÜMMuvazzaflık ve
Terhis İşlemleriGenel esaslarMADDE 29 – (1)
Yükümlülerin muvazzaflık hizmet süreleri Kanunda belirlenen süre kadardır.
(2) Muvazzaflık hizmet süresi,
sevk belgesinde yazılı olan sevk tarihi ile başlar ve terhis tarihinde sona
erer.
(3) Temel eğitim süresi,
Genelkurmay Başkanlığı koordinesinde ilgili kuvvet komutanlıklarınca
belirlenir.
(4) Yedek subay adayı ve yedek
astsubay adaylarının kanuni mazeretlerine dayalı olarak;
a) Sınıf okulundan ayrı geçirilen
süre, sınıf okulu toplam süresinin üçte birinden fazla olanlar hizmet durum
belgesiyle geçici terhis edilir. Bunlar mazeretlerinin bitimini müteakip
eğitimin verileceği ilk yedek subay veya yedek astsubay celp ve sevk döneminde
sevk edilir.
b) Rahatsızlığı nedeniyle geçici
terhis edilenlerden raporları bitiminde rahatsızlığının devam etmediği yapılan
muayeneleri ile tespit edilenler eğitimin verileceği ilk yedek subay veya yedek
astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir. (Değişik
cümle:RG-30/4/2022-31825) Bunlar hakkında ilgisine göre 24 üncü maddenin
beşinci fıkrasının (ç) bendi veya 25 inci maddenin beşinci fıkrasının (ç) bendi
hükümleri uygulanır.
c) Sınıfı görevini yapamaz raporu
alanlar hizmet durum belgesiyle geçici terhis edilir. İlgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
yeniden sınıflandırılmalarını müteakip eğitimin verileceği ilk yedek subay veya
yedek astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir. (Değişik
cümle:RG-30/4/2022-31825) Bunlar hakkında ilgisine göre 24 üncü maddenin
beşinci fıkrasının (ç) bendi veya 25 inci maddenin beşinci fıkrasının (ç) bendi
hükümleri uygulanır.
ç) Bunlar yeni sınıf okulu eğitim
döneminin tamamına katılır.
(5) Erbaş ve erler
dağıtımlarında, nüfusa kayıtlı oldukları ve kendileri ile ailelerinin dağıtım
tarihinden önce daimi ikamet ettikleri il mülki sınırları içindeki birlik,
kurum ve karargâhlara tertip edilmez. Bu şekilde dağıtımı yapılanların görev
yerleri ilgili kuvvet komutanlıklarınca, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığınca görevli olduğu il dışındaki birlik ve kurumlara tertip
edilmek suretiyle değiştirilir. 89 uncu maddenin üçüncü fıkrasında
belirtilenler ile ilgili mevzuat kapsamında usulüne göre annesi, babası veya
eşi hakkında erişkinler için engellilik raporu, çocukları hakkında çocuklar
için özel gereksinim raporu düzenlenen erbaş ve erler hakkında bu fıkra
hükümleri uygulanmaz.
KatılışMADDE 30 – (1) Sevk
belgesi olmadan eğitim birlikleri ve sınıf okullarına gelenler elektronik
olarak bildirilen bilgilerden kontrol edilerek kabul edilir. Kabul edilmeyi
müteakip sevk belgesinin yükümlü tarafından e-Devlet üzerinden alınması
sağlanır. e-Devletten sevk belgesinin alınamaması durumunda yükümlüler en yakın
askerlik şubesine gönderilir ve askerlik şubelerince durumları askeralma
kayıtlarından kontrol edilerek kendilerine sevk belgesi verilir.
(2) Yükümlüler tarafından
askerlik işlemleri ile ilgili e-Devlet üzerinden usulüne uygun olarak alınan
her türlü belge onaya gerek olmaksızın resmî belge olarak kabul edilir.
(3) Sevk edilen yükümlülerin
eğitim birliklerine ve sınıf okullarına katılış tarihleri ile katılış
yapmayanların kimlik bilgileri kuvvet komutanlıkları tarafından Bakanlığa
bildirilir.
(4) Temel eğitimi sonunda, tertip
edildikleri birlik veya kurum ile katılış tarihi, katılışlarını müteakip bir ay
içerisinde elektronik olarak ilgili kuvvet komutanlıkları tarafından Bakanlığa
bildirilir. Ayrıca, katılış tarihlerini gösteren birlik komutanı veya yetkili
amir tarafından imzalı sevk belgesi, terhisi müteakip kıta şahsi dosyası ile
birlikte nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesine gönderilir.
(5) Birlik veya kurumlar
tarafından; yükümlülerden firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını
işleyenler ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerini
yapanların tarihleri ile bunlardan birliklerine katılış yapanların tarihleri,
birlik değişiklikleri, istirahat veya hava değişimi sonunda katılış yapanların
katılış tarihleri nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesine bildirilir.
(6) Yükümlülerin firar ve hava
değişimi/izin tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizlikleri, hizmetten men cezası, disiplin cezaları gibi hizmet
süresini etkileyen bilgileri elektronik olarak ilgili kuvvet komutanlıkları
tarafından Bakanlığa bildirilir. Ayrıca, bu durumlara ilişkin belgeler terhisi
müteakip kıta şahsi dosyası ile birlikte nüfusa kayıtlı oldukları askerlik
şubesine gönderilir.
İzin işlemleriMADDE 31 – (1) Erbaş
ve erlere ilk altı aylık hizmetlerinin her ayı için bir gün, ikinci altı aylık
hizmetine devam edenlerin her ayı için iki gün izin verilir. İzin süresi
içerisinde gözaltına alınma, tutuklanma, ceza infazı, yatarak tedavi görme,
hava değişimi veya istirahat gibi belgelendirilebilen gerekçelere dayalı olarak
izin süresinin bir kısmının kullanılamaması durumunda, fiilen kullanılamayan
süre izin süresinden düşülür.
(2) Çeşitli nedenlerle askerlik
hizmetinden sayılmayan süresi bulunanlara, noksan hizmetlerini tamamlamak üzere
silahaltına alındıklarında, noksan hizmetlerinin her ayı için bir gün izin
verilir, bir aydan az süreler için izin verilmez.
(3) Askerlik hizmetinin
gerektirdiği görev ve yükümlülükleri yerine getirme konusunda gayret ve
çalışmaları sonucu emsalleri arasında üstün başarı gösteren erbaş ve erlerden,
muvazzaflık hizmetleri boyunca, disiplin amiri, disiplin kurulu veya
mahkemelerden herhangi bir ceza almamış olanlara, terhisleri öncesinde
kullanılmak üzere azami üç güne kadar ilave izin verilebilir.
(4) Radyoaktif ışınla çalışan
erbaş ve erlere, her ay için iki gün ilave izin verilir.
(5) Muvazzaflık hizmeti esnasında
eşi doğum yapan ya da eşi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından
biri vefat eden erbaş ve erlere, talepleri üzerine her defasında ilave on gün
izin verilir.
(6) Erbaş ve erlere bu madde
kapsamındaki izinleri vermeye, asgari bağımsız bölük veya tabur ve eşiti birlik
komutanları/kurum amirleri yetkilidir.
(7) Askerlik hizmetini yedek
subay ve yedek astsubay olarak yerine getirmekte olanların izinleri 27/7/1967
tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda belirtilen
sürelere göre oranlanarak verilir. Bunların hizmet sürelerinin uzatılması veya
kısaltılması halinde yıllık planlı izin süreleri otuz günlük planlı izin süresi
birimine, yıllık mazeret izin süreleri on beş günlük yıllık mazeret izin süresi
birimine orantılı olarak belirlenir ve verilir. Kesirli günler bir yukarı tam
sayıya tamamlanır. Bunlara beşinci fıkradaki mazeret hallerinde talep üzerine
iznin tamamı verilir.
(8) Kanunun 28 inci maddesi hükmü
uyarınca bu maddede yazılı izinlerin dışında afet ve acil durum olarak
belirtilen hallerde izin vermeye Cumhurbaşkanı yetkili olup verilecek bu
izinlerin askerlik hizmetinden sayılıp sayılmayacağı Cumhurbaşkanınca tespit
edilir.
(9) Temel eğitim süresince
mazeret halinde birinci fıkradaki izin sürelerinden sayılmak üzere izin vermeye
yetkili makam, birliklerde asgari bağımsız alay veya tugay ve eşiti, kurum veya
karargâhlarda ilgili amirin yetki vereceği kurum amiri veya birlik
komutanlarıdır.
(10) Silahaltında bulunan erbaş
ve erlerin Kanunda belirtilen izinlerini yurt dışında kullanmalarına izin
vermeye yetkili makam, birliklerde asgari bağımsız alay veya tugay ve eşiti,
kurum veya karargâhlarda ilgili amirin yetki vereceği kurum amiri veya birlik
komutanlarıdır.
(11) Birinci fıkra kapsamındaki
izinlerde bir defa gidiş ve dönüş yol süresi verilir. Daha önce yol süresi
verilmemiş ise terhis mahiyetinde izne gönderilenlere sadece gidiş yol süresi
verilir.
(12) Yedek subay ve yedek
astsubay olarak askerlik hizmetini yerine getirmekte iken, statüsü er olarak
değiştirilenlerin, yedek subay veya yedek astsubay iken kullandıkları izinler,
er statüsünde hak kazandıkları izinlerden düşülmez.
(13) Yükümlüler ile Kanunun 5
inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edenlerden
isteklilere, kamu görevine giriş sınavlarına katılacaklarını belgelendirmeleri
şartıyla, Kanunun 28 inci maddesi kapsamında izin hakkı bulunmaması halinde
sınav süresince izin verilir.
Sağlık işlemleriMADDE 32 – (1) Erbaş
ve erlerin hava değişimi ve istirahatte geçen sürelerinin, tabi oldukları
hizmet süresinin her ayı için bir günlük kısmı askerlik hizmetinden sayılır.
(2) Yedek subay ve yedek
astsubaylardan hastalananlar, muvazzaf subay/astsubay emsalleri gibi sıhhi izin
süresine tabi tutulurlar. Sıhhi izin süresince, özlük hakları saklı kalmak
kaydıyla, yedek subay veya yedek astsubaylıkta alınan sıhhi izin sürelerinin,
tabi oldukları hizmet süresinin her ayı için bir günlük kısmı askerlik
hizmetinden sayılır. Bu süreye yedek subay veya yedek astsubay adaylığında
alınan istirahat veya hava değişimi süreleri de dâhil edilir.
(3) Yedek subay veya yedek
astsubaylar ile adaylarının ve erbaş ve erlerin sağlık kuruluşlarına müracaatı
ilk amirlerinden alacakları muayene istem belgesi ile yapılır. Bunlar acil
tedaviyi gerektiren durumlarda en yakın sağlık hizmeti sunucularına doğrudan
müracaat edebilir ve tedavi olabilir.
(4) Yedek subay adayları veya
yedek astsubay adayları ile erbaş ve erlerden izinli iken rahatsızlananlar
hakkında 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet
Kanununun 63 üncü maddesine göre işlem yapılır.
(5) Yedek subay ve yedek
astsubaylar mesai dışında veya izinli bulunduklarında doğrudan sağlık
kuruluşuna müracaat edebilirler.
(6) İzinli bulundukları sırada
hastalanan yedek subay adayları veya yedek astsubay adayları ile erbaş ve
erler, garnizon veya merkez komutanlıklarına başvurarak muayene ve tedavilerini
talep ederler. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
mensupları ise bu komutanlıklara bağlı en yakın birlik komutanlığı veya kurum
amirliklerinin birinden alacakları muayene istem belgesi ile muayene ve tedavi
olurlar.
(7) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzünde iken haklarındaki yakalama kararına istinaden yakalananlardan
yolculuk yapamayacak derecede acil tıbbî tedavi ve müdahaleyi gerektirecek
şekilde hasta olanların resmî sağlık kuruluşuna sevkleri adli makamların
talimatları doğrultusunda yürütülür.
(8) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçlarını işleyenlerden haklarında adli makamlarca çıkartılmış
yakalama kararı olmayanlar, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizlikleri sırasında kendiliğinden askerlik şubesine müracaat edenler
ile mehil içi firar ve hava değişimi/izin tecavüzünde iken yakalananlardan
garnizon veya merkez komutanlıkları ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik
şubelerine teslim edilenlerden hastalıklarını beyan edenler, 24/3/2013 tarihli
ve 28597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliğinde
belirtilen acil durumlarının bulunup bulunmadığının tespiti için en yakın
sağlık kuruluşuna sevk edilir. Acil durum kapsamında olması halinde muayene ve
tedavilerinin yapılması sağlanır. Sağlık kuruluşlarınca acil durum kapsamında
olmadığı tespit edilenler derhal birliklerine sevk edilir.
(9) Silahaltında iken geçici bir
hastalığı tespit edilen yedek subay ve yedek astsubay adayları ile erbaş ve
erlere, sağlık kuruluşlarınca hava değişimi veya istirahat raporu verilir.
Sağlık kurullarınca verilen istirahat raporlarına süresine bakılmaksızın hava
değişimi raporu olarak işlem yapılır.
(10) Geçici hastalıkları
nedeniyle haklarında verilen hava değişimi veya istirahat süreleri ilk rapor
tarihinden itibaren aynı tanı ve kararlı hastalıklar bakımından üç yılı
geçemez. Farklı tanı ve kararlı geçici hastalıklar bakımından üç yıllık süre
yeniden başlar.
(11) Hava değişimi veya istirahat
süresi içerisinde muayene ve tedavilerini talep edenler en yakın resmi sağlık
kuruluşuna sevk edilirler.
(12) Hava değişimi veya istirahat
raporlarının karar bölümünde, sonunda muayene kaydı varsa yükümlünün süre
bitiminde muayenesi zorunludur. Sonunda muayene kaydı bulunan hava değişimi
veya istirahat rapor kararında sağlık kuruluşu ismi belirtilmiş ise doğrudan bu
sağlık kuruluşuna sevk yapılır.
(13) Yetkili sağlık
kuruluşlarınca haklarında "Askerliğe Elverişli Değildir" kararlı
rapor düzenlenen yükümlüler, birlik komutanlıkları veya kurum amirliklerince
rapor tarihine göre hizmet durum belgesi ile geçici olarak terhis edilir.
Haklarında düzenlenen raporun yetkili makam tarafından onaylanmasını müteakip
askerlik şubelerince rapor tarihi itibarıyla terhis işlemleri yapılır.
(14) Muvazzaflık hizmeti
sırasında muvazzaf veya sözleşmeli subay veya astsubay, uzman jandarma, uzman
erbaş, sözleşmeli erbaş ve er olmak üzere müracaat edenlerden, sevk edildikleri
sağlık kuruluşları tarafından yapılan muayenelerinde askerliğe elverişli
olmadıklarına ilişkin rapor tanzim edilenler, birlik veya kurumları tarafından
askerlik yükümlülüğü bakımından askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti
maksadıyla derhal en yakın rapor vermeye yetkili hastane sağlık kuruluna sevk
edilirler. Askerlik yükümlülüğü ile ilgili işlemler, verilecek rapor kararına
göre sonuçlandırılır.
(15) “Askerliğe Elverişli
Değildir” veya “Kıtasına Sevkine Mani Hali Yoktur” kararlı raporlara itirazlar
askerlik şubesine, “İstirahat” veya “Hava Değişimi” kararlı raporlara itirazlar
ise ilgili sağlık kuruluşlarına sevki yapan birime yapılır.
(16) Silahaltında bulunan
yükümlülerin sağlık raporuna itiraz işlemleri 14 üncü madde hükümlerine uygun
olarak yürütülür.
(17) Silahaltında bulunan
yükümlülerden organ, doku, kök hücre ve kemik iliği nakli için bağışçı
olacağını beyan edenlere birlik komutanlıkları veya kurum amirliklerince kanuni
izinlerine mahsuben izin verilir. Bağışçı olacağını sağlık kurulu raporu ile
belgelendirenler, dilekçe ile birlik komutanlığına veya kurum amirliğine
müracaat etmeleri halinde müracaat tarihi itibarıyla hizmet durum belgesi ile
geçici olarak terhis edilirler. Naklin gerçekleşmesini müteakip yükümlüler,
askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için yetkili sağlık
kuruluşlarına sevk edilirler ve bu yükümlülere haklarında verilecek sağlık
kurulu kararına göre işlem yapılır.
(18) Terhis olduktan sonra
askerlik şubesine müracaat edip hastalıklarının askerlik hizmetinin sebep ve
tesiriyle oluştuğunu beyan ederek sağlık kuruluşuna sevk talebinde bulunan
yükümlüler, bir defaya mahsus olmak üzere hastalığın askerlik hizmetinin sebep
ve tesiriyle oluşup oluşmadığının tespiti maksadıyla yetkili sağlık kuruluşuna
sevk edilir.
Yol süreleriMADDE 33 – (1)
Yükümlülere;
a) Askerlik şubelerinden sınıf
okulu ve eğitim merkezlerine sevklerinde,
b) Eğitim birliklerinden dağıtıma
esas birlik komutanlıklarına sevklerinde,
c) Garnizon dışında başka
birliklere tertip edilmelerinde,
ç) Memuriyet mahalli dışındaki
sağlık kuruluşlarına sevklerinde ve birlik veya kurumlarına dönüşlerinde,
d) Hava değişimi sona eren
yükümlülerin birlik veya kurumlarına sevklerinde,
e) Askerlik hizmeti süresince
izne gidenlere bir defaya mahsus,
f) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarından, kısa süreli kaçma ve izin
süresini geçirme disiplinsizliklerinden veya cezaevinden tahliyelerinden birlik
veya kurumlarına sevklerinde,
31 inci maddenin on birinci
fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, 800 (dahil) kilometreye kadar olan
mesafeler için bir gün, 800 kilometreden daha fazla mesafeler için iki gün yol
süresi verilir. Terhis mahiyetinde izne gönderilenlere, daha önceki izinlerinde
kullanmamışlarsa sadece gidiş yol süresi verilir.
(2) Aynı garnizon içinde, deniz
geçişi olan yerlerde, yurt dışına veya yurt dışından yapılacak sevklerde
verilecek yol süreleri ile diğer hususlar Bakanlıkça ilgili yönergede
belirlenir.
Noksan hizmetlilerMADDE 34 – (1)
Yükümlülerden, muvazzaflık hizmeti veya hava değişimi sonunda kalan noksan
hizmetleri, kullanmadıkları izinler hariç altı gün (dâhil) ve daha az olanların
bu hizmetleri kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı ayrımı yapılmaksızın ikamet ettikleri yere en yakın
askerlik şubesinde, yedi gün ve daha fazla olanların ise birlik veya
kurumlarında tamamlatılır.
(2) Kanunun 9, 10, 12, 13, 39, 46
ve 48 inci maddeleri kapsamında bulunanlardan noksan hizmetleri altı gün
(dâhil) ve daha az olanların bu hizmetleri kuvvet ayrımı yapılmaksızın ikamet
ettikleri yere en yakın askerlik şubesinde, yedi gün ve daha fazla olanların
ise ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığınca belirlenen birlik veya kurumlarda tamamlatılır.
(3) Askerlik şubesince noksan hizmetli
yükümlülere askerlik hizmet süresinin tamamlatılması maksadıyla öncelikle
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat
yapılır. Tebligat tarihinden itibaren noksan hizmetini tamamlamak üzere iki
aylık süre içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler hakkında bakaya
hükümleri uygulanır.
(4) Silahaltında iken organ,
doku, kök hücre ve kemik iliği nakli için bağışçı olacağını beyan ederek geçici
terhis edilenlerden, geçici terhis tarihinden itibaren üçüncü ayın sonuna kadar
müracaat etmeyenlere 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre askerlik hizmet
süresinin tamamlatılması maksadıyla askerlik şubesince tebligat yapılır.
Tebligat tarihinden itibaren iki aylık süre içerisinde askerlik şubesine
müracaat etmeyenler noksan hizmetli olarak aranır. Bu yükümlüler hakkında
bakaya hükümleri uygulanır.
(5) Tebligat yapılmış olmasına
rağmen iki aylık süre içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler,
yakalanmaları için Askeralma Genel Müdürlüğünce İçişleri Bakanlığına
bildirilir. Yakalananlar mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine
getirilir. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı yerlerde
ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa istinaden serbest
bırakılırlar.
Askerlik hizmetinden sayılan
sürelerMADDE 35 – (1)
Aşağıda belirtilen süreler askerlik hizmetinden sayılır:
a) 31 inci maddenin on üçüncü
fıkrası kapsamında kullandırılan izin süreleri hariç, anılan maddede yazılı
izin süreleri.
b) 32 nci maddenin birinci
fıkrasında yazılı sağlık izin süreleri.
c) Muvazzaflık hizmeti esnasında
sağlık kuruluşlarında tanı ve tedavi için geçen süreler.
ç) Birliğinden ayrı bulunduğu
zamanda fizik tedavi görenlerin yalnızca fizik tedavi gördüğü günler.
d) Yargılama sonucu beraat
edenlerin askerlik hizmeti sırasındaki gözaltı ve tutuklulukta geçen süreleri.
e) Terörle mücadele görevi
sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan veya kaybolanların yeniden
birliklerine dönmeleri hâlinde Kanunun 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası
gereğince teşkil edilen kurul tarafından kusursuz görülenler ile haklarında
kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilenlerin birliklerinden ayrı
geçirdiği süreler.
f) 33 üncü maddede yazılı yol
süreleri.
g) Personelin seyahat güvenliği
kapsamında teşkil edilen kabul ve toplanma merkezlerinde geçen süreler.
ğ) Askerlik hizmetini yedek subay
veya yedek astsubay olarak yapmakta iken er statüsüne geçirilenlerin sınıf
okulunda, yedek subaylıkta ve yedek astsubaylıkta geçirdikleri süreler.
h) 32 nci maddenin (Değişik
ibare:RG-30/4/2022-31825) ikinci fıkrası hükmü dikkate alınarak
yedek subay adayları veya yedek astsubay adaylarından 29 uncu maddenin dördüncü
fıkrasında belirtilen kanuni mazeretlere dayalı olarak geçici terhis
edilenlerin silahaltında geçirdikleri süreler.
ı) (Mülga:RG-30/4/2022-31825)
i) Mahkûmiyetle neticelenen
davalarda, infazı gereken süreden fazla gözaltında, tutuklulukta ve
hükümlülükte geçen süreler.
j) (Ek:RG-30/4/2022-31825)
Askerlik hizmetleri sırasında gözaltına alınan veya tutuklanan ve gözaltına
alınmasına veya tutuklanmasına neden olan davada hükmün açıklanmasının geri
bırakılması kararı verilenlerden, denetim süresi sonunda davanın düşmesi kararı
verilenlerin gözaltı ve tutuklulukta geçen süreleri.
Askerlik hizmetinden
sayılmayan sürelerMADDE 36 – (1)
Aşağıdaki süreler muvazzaflık ve yedeklik hizmeti sürelerinden sayılmaz:
a) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerinde geçen süreler.
b) Mahkemelerin hükmettiği hapis
cezalarının infazında geçen süreler.
c) Kendilerini askerliğe
elverişsiz hale getirmeye veya getirtmeye teşebbüs ettikleri mahkeme kararı ile
sabit olanların yargılanmalarına esas eylemleri dolayısıyla ortaya çıkan
rahatsızlıklarından ötürü yatarak veya ayakta gördükleri tedaviler ile
istirahatte ya da hava değişiminde geçirdikleri süreler.
ç) Uyuşturucu veya uyarıcı madde
kullanmaları nedeniyle mahkeme tarafından haklarında tedaviye karar
verilenlerin bu karar nedeni ile yatarak veya ayakta gördükleri tedaviler ile
istirahatte ya da hava değişiminde geçirdikleri süreler.
d) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Disiplin kurulları veya disiplin amirleri tarafından verilen hizmetten men ile
oda hapsi cezalarının infazında geçen süreler. Ancak seferberlik ve savaş
zamanı hariç olmak üzere disiplin amirleri tarafından erbaş ve erlere verilen
hizmetten men cezaları nedeniyle askerlik hizmet süresine eklenecek toplam süre
otuz günü geçemez.
e) Kovuşturma açılıp açılmadığına
bakılmaksızın askere ilk sevkinden sonra birliklerine geç katıldıkları süreler.
f) 31 inci maddede yazılı izin
sürelerinden fazla kullandırılan süreler.
g) 33 üncü maddede yazılı yol
sürelerinden fazla kullandırılan süreler.
ğ) Kanunda belirtilen sürelerden
fazla kullanılan hava değişimi ve istirahat süreleri.
h) Hizmetleri sırasında
tutuklanan ve yargılanmaları neticesinde haklarında “Hükmün Açıklanmasının
Geriye Bırakılması” kararı verilen ve beş yıl süreyle denetim süresine tabi
tutulanlardan; bu süre içinde hükmün açıklanmasına karar verilmesi halinde tutuklulukta
geçen süreler.
ı) 926 sayılı Kanunun 126 ncı
maddesi kapsamında, yedek subaylara ve yedek astsubaylara verilen refakat izni
süreleri.
i) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü veya kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinden
birlik veya kurumlarına sevk edilenlerden, birlik veya kurumlarına katılış
yapmayanlara verilen yol süreleri.
j) Silahaltında iken hakkında
verilen sağlık kararına itiraz edenlerden, itirazı aleyhine sonuçlananların
görevden ayrı geçirdikleri süreler.
k) 31 inci maddenin on üçüncü
fıkrası kapsamında kullandırılan izin süreleri.
TerhisMADDE 37 – (1) Tabi
olduğu statüde Kanunda yazılı askerlik hizmet süresini tamamlayanlar birlik ve
kurumlarınca terhis edilir.
(2) Terhis belgelerinin, terhis tarihinden
önce düzenlenmesi, kazanılmış hak teşkil etmez. Terhis belgesi, terhis tarihi
hanesinde yazılı olan tarihten itibaren geçerlidir.
(3) Terhis edilenlere, birlik
komutanlığı veya kurum amirliği tarafından terhis belgesi verilir. Terhis
belgesi, kıta şahsi dosyası ile birlikte nüfusa kayıtlı olduğu askerlik
şubesine gönderilir.
Tutuklu ve hükümlü işlemleriMADDE 38 – (1)
Askerlik hizmetine başlamadan önce veya askerlikleri sırasında işledikleri suçlardan
dolayı, haklarında bir yıl ve daha az süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza
hükmedilenler ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci
maddesinin birinci fıkrasının (c), (e) ve (f) bentlerinde yazılı tedbirler veya
adli para cezasına mahkûm edilen yükümlüler hakkında verilen ceza ve
tedbirlerin yerine getirilmesi askerlik hizmetlerinin sonuna bırakılır. Bu
durumdakiler cezalarının çektirilmesi için terhislerinde birlik ve kurumlarınca
bulundukları yer Cumhuriyet başsavcılıklarına teslim edilirler. Terhis
mahiyetinde izne gönderilenlerin ise izne gönderildikleri, adresleri ve terhis
tarihleri birlik ve kurumlarınca ilgili savcılıklara bildirilir.
(2) Bir yıldan fazla hürriyeti
bağlayıcı cezaya hükmedilenler, birlik ve kurumlarınca bulundukları yer
Cumhuriyet başsavcılıklarına teslim edilerek hizmet durum belgesi ile geçici
olarak terhis edilir. Bunlardan askerlikle ilişiği olanlar hakkında
tahliyelerinde cezaevi idarelerince on beş günlük süre içerisinde askerlik
şubesine müracaat edeceklerine dair belge imzalatılarak askerlik şubesine
gönderilir. Askerlik şubelerine kendilerine tanınan süre içerisinde gelmeyenler
hakkında bakaya hükümleri uygulanır. Bu durumdakilerin yakalanmaları için
bildirimleri, yakalanmaları, askerlik şubelerine götürülmeleri ve serbest
bırakılmalarında 34 üncü madde hükümleri uygulanır. Bunlar, noksan kalan
hizmetlerinin tamamlatılması için geçici olarak terhis edildikleri birlik veya
kurumlarına sevk edilir.
(3) Tutuklulukta geçen sürenin
askerlik hizmetinden sayıldığı durumlarda, fiilen bir aydan az hizmeti
bulunanlar, bir aylık hizmetlerini tamamlamalarını müteakip terhis edilirler.
Disiplin kurullarınca
cezalandırılanlardan, cezası infaz edilmeden terhis edilenlere yapılacak
işlemlerMADDE 39 – (1) 6413
sayılı Kanun gereği disiplin kurulları tarafından verilen hizmetten men ve oda
hapsi cezalarının terhis tarihinden önce kesinleşmesi ve infaz edilmesi halinde
bu cezalar askerlik hizmetinden sayılmaz. Yükümlüler ceza süreleri kadar geç
terhis edilir. Bu cezalar dikkate alınmadan birliklerince terhis edilenler,
askerlik şubelerince noksan hizmet takibine alınır ve 34 üncü maddenin birinci
fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınmadan noksan hizmetleri ikamet
ettikleri yere en yakın askerlik şubesinde tamamlatılır. Cezanın, kesinleşme
tarihinden itibaren bir yıl içinde infaz edilememesi durumunda noksan hizmet
takipleri durdurulur.
(2) Bunlardan terhis tarihinden
sonra cezaları kesinleşenlerin ceza infazları yapılmaz.
Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri
Komutanlığı emrinde görev yapanlara yapılacak işlemlerMADDE 40 – (1) Kıbrıs
Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı emrinde görev yapanlardan muvazzaflık
hizmetleri sırasında, askere alınmadan önce veya askerlikleri sırasında işlemiş
oldukları suçlar nedeniyle mahkemelerden bir yıldan fazla ceza alanlar,
cezaları Türkiye’deki cezaevlerinde infaz edilmesi halinde kalan hizmetlerini
tamamlamak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki birliklerine sevk
edilmezler. Bunlar ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenmiş olan birliklere sevk edilir. Bu
durumdakilerden kendiliğinden birliklerine katılanların birlikleri
değiştirilmez.
(2) Haklarında “Kıbrıs
Koşullarında Askerlik Yapamaz” kararlı rapor verilenler, kalan hizmetlerini yurt
içinde ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklerde tamamlar. Bunların yeni
birliklerine sevkleri, birlik komutanlığı veya müracaat ettikleri askerlik
şubesi başkanlığınca yapılır.
(3) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerini işleyen erbaş ve erlerden;
a) Temel eğitimleri sonunda Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde konuşlu birliklere tertip edilmiş olup bu
birliklere katılmamış olsalar dâhi, suç tarihinden sonra askerlik şubelerine
müracaat edenler veya yurt içinde yakalananlar kalan hizmetlerini tamamlamak
üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gönderilmez ve ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenen birliklere sevk edilir.
b) Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nde yakalanan veya kendiliğinden birliklerine katılanların
birlikleri değiştirilmez.
(4) Haklarında adli kontrol
tedbiri olarak yurt dışına çıkış yasağı konulan yükümlüler ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenen birliklere sevk edilir.
Birliği lağvedilenlere
yapılacak işlemlerMADDE 41 – (1)
Birliği lağvedilenlerden; izinde, hava değişiminde veya istirahatli olanlar,
firarda, hava değişimi/izin tecavüzünde veya kısa süreli kaçma ve izin süresini
geçirme disiplinsizliklerinde bulunanlar, noksan hizmetli olanlar ile
cezaevlerinden tahliye edilenlerden noksan hizmetleri yedi gün ve daha fazla
olanlar ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklere sevk edilir. Bunlardan noksan
hizmeti altı gün (dâhil) ve daha az olanların süreleri 34 üncü maddenin birinci
fıkrası kapsamında ikamet ettikleri yere en yakın askerlik şubesinde
tamamlatılır.
(2) Konuş ve kuruluşları
değiştirilen birlikler, lağvedilen birlik kapsamında değerlendirilmez.
Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin sürelerini geçirme
disiplinsizliklerini işleyenlere yapılacak işlemlerMADDE 42 – (1) Firar
ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını işleyen yükümlüler hakkında tanzim
edilen suç dosyası, suçun oluşması için öngörülen sürelerin geçmesini müteakip,
soruşturma izni vermeye yetkili komutan veya askerî kurum amiri tarafından
ilgili Kanun hükümleri uyarınca soruşturma izni verilmesi halinde, birlik
komutanlığı veya kurum amirliklerince yetkili Cumhuriyet başsavcılıklarına
gönderilerek kayıtlı oldukları askerlik şubelerine bilgi verilir.
(2) Haklarında adli makamlarca
çıkarılmış yakalama kararı olan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü
durumundaki yükümlüler yakalanıncaya kadar kolluk kuvvetlerince aranır.
Yakalananlar en yakın adli makama teslim edilir ve adli makamın talimatı
doğrultusunda işlem yapılır.
(3) Haklarında adli makamlarca
çıkarılmış yakalama kararı olmayan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü
durumundaki yükümlülerden, kendiliğinden gelen veya garnizon/merkez
komutanlıkları ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik şubelerine teslim edilenler
birlik ve kurumlarına serbest olarak sevk edilir.
(4) Haklarında adli makamlarca
çıkarılmış yakalama kararı olan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü
durumundaki yükümlülerden kendiliğinden askerlik şubesi başkanlığına müracaat
edenler, en yakın adli makama teslim edilmek üzere kolluk kuvvetlerine
bildirilir. Bunların işlemleri adli makamın talimatına göre yürütülür.
(5) Haklarında adli makamlarca
çıkarılmış yakalama kararı olmayan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü
durumundaki yükümlülerin takibi maksadıyla mülki makamlara yazı yazılmaz.
Ancak, bu durumdaki yükümlüler kalan askerlik ödevlerini yerine getirmek
maksadıyla yakalanmaları için Bakanlıkça İçişleri Bakanlığına bildirilir.
Yakalanarak muhafaza altına alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın
askerlik şubesine getirilirler. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin
bulunmadığı yerlerde ilgili kolluk kuvvetinin hazırladığı tutanağa istinaden
derhal serbest bırakılırlar.
(6) Kısa süreli kaçma ve izin
süresini geçirme disiplinsizliklerinde bulunan yükümlülerden kendiliğinden
askerlik şubelerine gelenler ile bu eylemleri sırasında mehil içinde
yakalananlardan garnizon veya merkez komutanlıkları ya da kolluk kuvvetleri
tarafından askerlik şubelerine teslim edilenler birlik ve kurumlarına serbest
olarak sevk edilir.
(7) Haklarında adli makamlarca
çıkarılmış yakalama kararı olanlardan adli makamların talimatları doğrultusunda
askerlik şubesine teslim edilen firar ve hava değişimi/izin tecavüzü
durumundakiler, haklarında yakalama kararı bulunmayan firar ve hava
değişimi/izin tecavüzündekiler, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerinde olanlardan kendiliğinden askerlik şubelerine gelenler ile
bu eylemleri sırasında mehil içinde yakalananlardan garnizon veya merkez komutanlıkları
ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik şubelerine teslim edilenler kalan
askerlik hizmet sürelerine bakılmaksızın birlik veya kurumlarına serbest olarak
sevk edilir. Ancak, askerlik şubelerinden sevk evrakını aldığı tarih itibarıyla
verilen yol süresinin sonunda terhise hak kazananlar birlik veya kurumlarına
sevk edilmezler. Bunların noksan hizmetleri 34 üncü madde kapsamında askerlik
şubesinde tamamlatılır.
Muvazzaf ve sözleşmeli subay veya
astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve er iken ayrılanlarMADDE 43 – (1)
Muvazzaf ve sözleşmeli subay veya astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli
erbaş ve er iken ayrılanların;
a) Askeri öğrenci olarak
okudukları Millî Savunma Üniversitesi ve diğer üniversite, fakülte, yüksekokul
veya meslek yüksekokullardan mezun olmayı müteakip muvazzaf subay ve astsubay
naspedilenlerin, bu okullarda ay olarak geçen sürelerin üçte biri ile muvazzaf
subay ve astsubaylıkta geçen sürelerinin tamamı,
b) Dış kaynaktan temin edilen
muvazzaf subay ve astsubaylar ile bunların adaylarından deneme süresinin
bitimine kadar ayrılanların temel eğitimde ve muvazzaf subay ve astsubaylıkta
ay olarak hizmette geçen sürelerinin üçte biri, deneme süresi sonrasında geçen
sürelerinin tamamı,
c) Sözleşmeli subay veya
sözleşmeli astsubayların ve bunların adaylarının ön sözleşme ve sözleşme
sürelerinin toplamının üçte biri,
ç) Uzman erbaşların sözleşme
döneminde ay olarak geçen sürelerinin üçte biri,
d) Sözleşmeli erbaş ve erler ile
sözleşmeli er adaylarından, ön sözleşme ve sözleşme döneminde ay olarak
hizmette geçen sürelerinin üçte biri,
e) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyacı olan statülerde istihdam edilmek üzere temini silahaltında iken
gerçekleştirilen yükümlülerin silahaltında geçirilen sürelerinin tamamı,
askerlik hizmetinden sayılır.
(2) Sayılan hizmet süresi, erbaş
ve erlerin tabi olduğu hizmet süresini karşılayanlar askerlik hizmetini yapmış
sayılır. Hizmet süresini karşılamayanların noksan hizmet süreleri, erbaş ve erlerin
tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak 34 üncü maddenin ikinci fıkrası
kapsamında erbaş ve er olarak tamamlatılır.
(3) Yedek subay adayı veya yedek
astsubay adayı olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubay olmaya
istekli olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri
halinde daha önceki hizmet süreleri dikkate alınmaksızın yedek subay veya yedek
astsubayların hizmet süresine tabi tutulur. Bunlardan sınıflandırma sonucunda
er olarak seçilenlerin noksan hizmetleri ise bu Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin
birinci fıkrası kapsamında tamamlatılır.
(4) Sözleşmesi feshedilen uzman
erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adaylarının varsa kalan
askerlik hizmeti, ilgilinin ilişiği kesilmeden, ilgili kuvvet komutanlıkları,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen
birliklerde erbaş ve er olarak tamamlatılır.
(5) Özel kanunlarla Türk Silahlı
Kuvvetlerine katılan personelin askerlik yükümlülüğüne ilişkin kendi
yönetmeliklerinde farklı bir hüküm bulunsa bile bu Yönetmelik hükümlerine göre
işlem yapılır. Bu Yönetmeliğe aykırı olanlar uygulanmaz.
(6) (Ek:RG-30/4/2022-31825)
Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında yedek subay/astsubay adayı
olma hakkı bulunanların, er veya yedek subay/astsubay olma isteklerine ilişkin
yazılı talepleri alınır. Bunların askerlik hizmet tercihini değiştirme
talepleri kabul edilmez.
Askerlik hizmetini yaparken
yükseköğretim kurumlarından mezun olanlarMADDE 44 – (1)
Askerlik hizmetini yapmakta iken yedek subay veya yedek astsubay olma hakkını
veren öğrenim kurumlarından mezun olanların yedek subay veya astsubay olarak
statü değişikliği talepleri dikkate alınmaz.
(2) Bu durumdaki
yükümlülerin tabi oldukları statüdeki askerlik hizmetleri geçici terhis edilmeden
tamamlatılır.
İkinci altı ay süreyle
askerlik hizmetine devam edecek erbaş ve erlerin işlemleriMADDE 45 – (1) Erbaş
ve erlerden istekli olanlar, sıralı disiplin amirlerinin olumlu değerlendirmesi
ile terhise hak kazandıkları tarihten itibaren altı ay süre ile sınırlı olmak
üzere bu Yönetmelik hükümlerine göre askerlik hizmetlerine devam eder ve bu
sürenin sonunda terhis edilirler. Bu şekilde askerlik hizmetine devam edenlerin
vazgeçme talepleri kabul edilmez. Bunlar hakkında askerlik hizmetinden sayılmayan
sürelere ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu yükümlüler hakkında ilk altı aylık
hizmet süresi için ayrı, diğer altı aylık hizmet süresi için ayrı terhis
belgesi tanzim edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında
askerlik hizmetine devam edecek erbaş ve erlerin sayısı, yıllık olarak İçişleri
Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarınca bildirilen askerlik yükümlüsü genel
ihtiyacı dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığınca belirlenir ve 31 Aralık
tarihine kadar Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirilir.
(3) Askeralma Genel Müdürlüğünce
ikinci altı ay için planlanan yükümlü sayısı ve bu sayıda meydana gelen
değişiklikler Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe
Başkanlığına bildirilir.
(4) Askerlik hizmetine devam
edenlerin sayı, istek, tercih durumları ve özlük haklarına ilişkin işlemler bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak çıkarılacak yönergeye göre yürütülür.
(5) Müracaat edenlerde aşağıdaki
nitelikler aranır:
a) Kamusal hakları kullanmaktan
yoksun bırakılmamış olmak.
b) Cezaları ertelenmiş, seçenek
yaptırımlardan birisine çevrilmiş, genel ya da özel af kanunları kapsamına
girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş
olsa dahi;
1) Devletin güvenliğine karşı
işlenen suçlar, halkı askerlikten soğutmak, Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti
Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama ile zimmet, irtikâp, iftira,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yalan
tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, cinsel saldırı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden
yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı
veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma,
Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından,
2) Firar, amir veya üste fiilen
taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat ve isyan
suçlarından,
3) 22/5/1930 tarihli ve 1632
sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan,
birisinden mahkûm olmamak.
c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere
bir suçtan bir ay veya daha fazla hapis cezası ile mahkûm olmamak.
ç) Millî Güvenlik Kurulunca
Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,
oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı
yahut bunlarla irtibatı bulunmamak.
d) Terör örgütleriyle eylem
birliği içerisinde olmamış, bu örgütlere yardım etmemiş, kamu imkân ve
kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmamış ya da
kullandırmamış, bu örgütlerin propagandasını yapmamış olmak.
e) Arşiv araştırması olumlu
sonuçlanmış olmak.
f) Birlik
Komutanlığınca hakkında olumlu nitelik belgesi doldurulmuş olmak.
(6) Askerlik hizmetine
devam edenlerden;
a) Disiplinsizlik ve ahlâki durum
nedeniyle sıralı disiplin amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak
düzenleyeceği nitelik belgesine göre askerlik hizmetine devam etmesi uygun
görülmeyenler,
b) Hizmetlerinde yetersiz ve
başarısız oldukları sıralı disiplin amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye
dayanarak düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılanlar,
c) Yetkili sağlık kurullarınca bu
süre içerisinde hakkında “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı sağlık raporu
düzenlenmiş olanlar ile herhangi bir nedenle verilen istirahat veya hava
değişimi süreleri toplamı yirmi günü geçenler,
ç) Yasa dışı siyasi, yıkıcı ve
bölücü faaliyetlerde bulunanlar ile tutum ve davranışlarıyla bu görüşleri
benimsediği tespit edilenler,
d) Herhangi bir suç sebebiyle on
günden fazla tutuklu kalanlar,
e) Bu maddenin beşinci fıkrasında
belirtilen suçlardan hakkında mahkûmiyet kararı göreve başladıktan sonra
kesinleşenler,
f) Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyacı olan
statülerde istihdam edilmek üzere açılan sınavları kazanarak eğitime
katılacakları tespit edilenlerden istekliler,
asgari tabur komutanı ve eşiti
birlik komutanı veya kurum amirince (Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları
ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında eşiti) terhis
edilir.
YEDİNCİ BÖLÜMErteleme İşlemleriGenel esaslarMADDE 46 – (1) Her
türlü erteleme işlemlerinde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kaynak ihtiyacı ile
celp ve sevk dönemleri arasındaki dengenin korunması genel prensiptir.
(2) Erteleme işlemine tabi
tutulanların seferberlik ve savaş zamanında silahaltına alınmalarına Bakanlıkça
karar verilebilir.
(3) (Değişik:RG-5/8/2023-32270)
Sözleşmeli er adaylığından, sözleşmeli erbaş ve erlikten, uzman erbaşlıktan ve
yükümlülük esasına göre silahaltında muvazzaf veya sözleşmeli subay ve
astsubaylığı kazandıktan sonra eğitimde veya görevde iken 43 üncü maddede
belirlenen askerlik hizmet süresini tamamlamadan ayrılanlardan, silahaltında
olmayanların askerlikleri 49 uncu, 50 nci, 51 inci, 59 uncu ve 95 inci maddeler
kapsamındaki durumlar hariç ertelenmez.
Lisans ve daha aşağı
seviyedeki öğrenci ertelemeleriMADDE 47 – (1) Lisans
ve daha aşağı seviyede öğrenim görenlerin askerlikleri azami olarak;
a) Lise veya dengi
okullarda 22 yaşını tamamladıkları,
b) Fakülte ve yüksekokullar ile
meslek yüksekokullarında ise 28 yaşını tamamladıkları,
yılın sonunu geçmemek kaydıyla
mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar yoklamaları yapılmadan
ertelenir.
(2) (Değişik:RG-5/8/2023-32270)
Farklı programlara yatay geçiş yaptıranlar dâhil yatay geçiş yaparak okul
değiştirenlerin ertelemelerine birinci fıkrada belirtilen esaslara göre devam
edilir.
(3) Çift ana dal programına
kayıtlı öğrencilerin askerlikleri, bir programdan mezun olduklarında diğer ana
dal programındaki öğrenciliğinin devam etmesi halinde bu ana dal programındaki öğrenciliğine
göre ertelenir.
(4) Aynı anda birden fazla
öğretim kurumunda öğrenime devam edenlerin askerlikleri, öğrencilikleri
bildirildiği sürece mezun oluncaya kadar ya da ilişikleri kesilinceye kadar
lehlerine uygun olan okula göre ertelenir.
(5) Yükümlülerin bitirdikleri
okulun dengi veya daha aşağı seviyedeki bir okula kayıt yaptırmaları ya da aynı
seviyede birden fazla yükseköğretim kurumunda öğrenim görmekte iken bunlardan
herhangi birisinden mezun olmaları halinde aynı seviyede devam eden diğer öğrenimleri
nedeniyle askerlikleri ertelenmez.
(6) Okula kayıt tarihi yoklama
kaçağı veya bakaya kaldıkları tarihten sonra olanların askerlikleri ertelenmez.
(7) 27 nci maddenin ikinci
fıkrasının (b) bendi gereğince yoklama kaçağı olarak muayenesi yapılarak sınıflandırma
kaynağına alınacaklardan; sevke tabi tutulacakları tarihe kadar okula kayıt
yaptıranların askerlikleri ertelenmez.
(8) (Değişik:RG-5/8/2023-32270)
Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görenlerin askerlikleri
yetkili Türk makamlarınca okulun tanınmasını müteakip birinci ila yedinci
fıkralardaki esaslara göre ertelenir.
(9) Öğrenim kurumlarında öğrenim
gören, kaydı silinen veya mezun olanların bilgileri elektronik ortamda
Bakanlıkça alınarak askeralma kayıtlarına işlenir. Öğrencilere ait bilgiler
Dışişleri Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından
sürekli güncel bulundurulur.
(10) Öğrenim kurumlarınca kayıt
hakkı kazandığı bildirilen yükümlülerin askerlik durumları Bakanlıkça talep
eden kurumlarla paylaşılır. Askerlikle ilişiği olmayan yükümlülerin kayıtları
askerlik durum belgesi aranmaksızın yapılır. Askerlikle ilişiği olanlar ise
okul idarelerince askerlik şubelerine yönlendirilir. Kayıt tarihinde henüz
askerlik çağına girmemiş olanlardan askerlik durum belgesi talep edilmez.
(11) Yabancı ülkelerin
mevzuatlarına göre Türkiye’de eğitim ve öğretim yapan orta öğretim
seviyesindeki okullarda öğrenim görenler hakkında düzenlenecek öğrenci durum
belgelerinin okulun bağlı bulunduğu il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce
onaylanmasını müteakip askerlikleri, öğrencilikleri nedeniyle ertelenir.
Öğrenim bilgileri elektronik ortamda Millî Eğitim Bakanlığından alındığında bu
bilgilere göre erteleme işlemi yapılır.
(12) Mesleki eğitim merkezleri
ile meslek okullarında eğitim görenlerin askerlikleri, 22 yaşını geçmemek üzere
kurs veya okulun bitiş tarihine kadar ertelenir.
(13) Lise ve daha üst seviyede
bir öğrenim kurumundan mezun olanların mesleki eğitim merkezleri ile meslek
okulu eğitimleri nedeniyle askerlikleri ertelenmez.
(14) (Ek:RG-5/8/2023-32270)
Yükseköğretim kurumlarına kayıt hakkı kazandığını belgeleyenlerin askerlikleri,
kayıt hakkı kazandığı tarihten önce yoklama kaçağı ve/veya bakaya olmamaları
şartıyla, kayıt hakkı kazandığı tarihten itibaren üç ay süre ile ertelenir.
Öğretim kurumlarından terk,
ilişiği kesilen veya mezun olanların ertelemeleriMADDE 48 – (1)
Yükümlülerin askerlikleri istekleri halinde mezuniyet veya ilişik kesme
tarihinden itibaren yoklamaları yapılmadan;
a) Lise veya dengi okuldan mezun
olanların üç yıl,
b) Mesleki ve teknik liselerden
mezun olanların altı yıl,
c) Fakülte, yüksekokul veya
meslek yüksekokullarından ilişikleri kesilenler ile meslek yüksekokulundan
mezun olanların iki yıl,
ç) Dört yıl ve daha uzun süreli
yükseköğretim kurumlarından mezun olanların mezuniyet tarihinden itibaren iki
yıl, yurt dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara ise denklik
işlemlerini tamamlayabilmeleri için denklik onay birimine başvuru tarihinden
itibaren ilave bir yıl,
d) Yüksek lisans eğitimini
tamamlayanlara bir yıl, yurt dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara ise
denklik işlemlerini tamamlayabilmeleri için ilave bir yıl,
süreyle ertelenir. Bu erteleme
süreleri; lise veya dengi okul mezunları için 22 yaşını, mesleki ve teknik lise
mezunları için 25 yaşını, fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarından
ilişikleri kesilenler ile meslek yüksekokulu mezunları için 28 yaşını, dört yıl
ve daha uzun süreli yükseköğretim kurumu mezunları ile denklik işlemlerini
tamamlayabilmeleri için bir yıllık erteleme süresi verilenler için 32 yaşını
tamamladıkları yılın sonunu geçemez.
(2) Yurt dışı yükseköğretim
kurumları mezunlarının erteleme süreleri hiçbir şekilde lisans mezunlarının
mezuniyet tarihinden itibaren üç yılı, yüksek lisans mezunları için mezuniyet
tarihinden itibaren iki yılı geçemez.
(3) Erteleme süresi içerisinde
yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranların askerlikleri öğrencilik nedeniyle
ertelenir.
(4) Askerlik çağına girmeden önce
lise veya dengi okullar ya da meslek yüksekokullarından mezun olanlar ile
fakülte/yüksekokul veya meslek yüksekokullarından ilişiği kesilenlerin
ertelemeleri, askerlik çağına girdikleri yıldan itibaren başlar.
(5) Yurt dışındaki öğrenim
kurumlarında öğrenim görerek yetkili makamlarca denkliği tanınanların
askerlikleri, tanındığı öğrenim seviyesine göre bu maddede belirtilen sürelere
göre ertelenir.
(6) Çift ana dal programından
mezun olanlardan erteleme talep edenlerin işlemleri işlem yaptırmak istedikleri
program üzerinden yapılır.
Tutuklu, hükmen tutuklu
(hükümözlü) veya hükümlülerin ertelemeleriMADDE 49 – (1)
Yoklamaları veya askere sevkleri sırasında tutuklu, hükmen tutuklu veya hükümlü
oldukları tespit edilenlerin askerlikleri ertelenir.
(2) Bu durumdaki yükümlüler ile
hakkında “denetimli serbestlik” kararı verilenlerin bilgileri elektronik
ortamda Bakanlıkça alınarak askeralma kayıtlarına işlenir ve yükümlülerin
denetimli serbestlik süresince askerlikleri ertelenir. Bu bilgiler Adalet
Bakanlığınca güncel bulundurulur.
(3) Cezaevine girdikleri tarihler
dikkate alınarak;
a) Yoklama döneminde
veya yoklama kaçağı durumunda bulunan tutuklu ve hükmen tutukluların
askerlikleri o yılın sonuna, hükümlülerin askerlikleri ise şartlı tahliye
tarihine kadar ertelenir. Tahliye olmadıkları sürece tutukluların ve hükmen
tutukluların ertelemesine yıllık olarak devam edilir. Tutuklu, hükmen tutuklu
veya hükümlüler tahliye edildikleri yıl askerlik çağına giren doğumlularla
birlikte yoklamaya tabi tutulur.
b) Sınıflandırılmalarını müteakip
veya bakaya iken cezaevine girenlerin askerlikleri tahliye tarihine kadar
ertelenir, bunlar tahliyelerini takip eden ilk sınıflandırma döneminin ilk celp
ve sevk döneminde sevk edilirler.
c) Hükümlülük ve tutukluluk
öncesi yoklama kaçağı durumunda bulunan hükümlü, tutuklu ve hükmen tutuklular
tahliyelerini takip eden 15 günlük süre içerisinde yoklamalarını yaptırmak
zorundadır. Bu süre içerisinde yoklamalarını yaptırmayanlar hakkında 101 inci
madde kapsamında işlem yapılır. Bunlar ilk sınıflandırma döneminin ilk celp ve
sevk döneminde sevke tabi tutulur.
ç) Yoklama kaçağı veya bakaya
kaldıktan sonra bu madde kapsamında ertelemesi yapılanların, erteleme süresi
içinde veya sevke tabi tutulacağı tarihe kadar askerlikleri, 49 uncu, 50 nci,
51 inci ve 59 uncu maddeler kapsamındaki durumlar hariç ertelenmez.
(4) Hakkında adli kontrol kararı
verilenler, adli kontrol kararının niteliğine uygun düştüğü takdirde ve
yargılamanın yürütüldüğü mahkeme tarafından aksi yönde bir karar verilmedikçe,
tabi oldukları statüde silahaltına alınırlar. Silahaltına alınan bu durumdaki
yükümlülerin birlik adı ve adresi ilgili mahkemeye bildirilir. Mahkemece
silahaltına alınması uygun görülmeyen yükümlülerin askerlikleri adli kontrol
süresince ertelenir. Adli kontrol kararının kaldırılması halinde ise yükümlü
hakkında bu madde hükümlerince işlem tesis edilir.
(5) Yurt dışında tutuklu, hükmen
tutuklu veya hükümlü olduğu anlaşılanların askerlik işlemleri bu maddedeki
esaslara göre yürütülür.
Geçici rahatsızlığı olanların
ertelemeleriMADDE 50 – (1) Geçici
rahatsızlığı nedeniyle haklarında yetkili sağlık kuruluşlarınca “Ertesi Yıla
Bırakma” kararlı rapor verilenlerin ertelemeleri rapor bitim tarihine kadar
yapılır. Bunlar raporlarının bittiği yıl askerlik çağına giren doğumlularla
birlikte yoklamaya tabi tutulur.
(2) Yoklama kaçağı kaldıktan
sonra “Ertesi Yıla Bırakma” kararı verilen yükümlüler rapor bitim tarihlerini
takip eden 15 günlük süre içerisinde yoklamalarını yaptırmak zorundadır. Bu
süre içerisinde yoklamalarını yaptırmayanlar hakkında 101 inci madde kapsamında
işlem yapılır. Bunlardan askerliğe elverişlidir kararı verilenler ilk
sınıflandırma döneminin ilk celp ve sevk döneminde sevke tabi tutulur.
(3) Geçici rahatsızlığı nedeniyle
yetkili sağlık kuruluşlarınca “Sevk Geciktirmesi” kararlı rapor verilenlerin
ertelemeleri rapor bitim tarihine kadar yapılır. Bunlar rapor bitim tarihlerini
takip eden 15 günlük süre içerisinde sağlık muayenelerini yaptırmak zorundadır.
Bu süre içerisinde yoklamalarını yaptırmayanlar hakkında 101 inci madde kapsamında
işlem yapılır. Yapılan muayeneleri sonucunda;
a) Bakaya iken "Sevk
Geciktirmesi" raporu alan er statüsündekiler sevkine mani hali olmadığına
dair verilen karar tarihini takip eden ilk mesai günü,
b) Bakaya kalmadan önce
"Sevk Geciktirmesi" raporu alan er statüsündekiler sevkine mani hali
olmadığına dair verilen karar tarihini takip eden ilk sınıflandırma döneminin
ilk celp ve sevk döneminde,
sevk edilir.
(4) Yoklama kaçağı veya bakaya
kaldıktan sonra bu madde kapsamında ertelemesi yapılanların, erteleme süresi
içinde veya sevke tabi tutulacağı tarihe kadar askerlikleri, 49 uncu, 50 nci,
51 inci ve 59 uncu maddeler kapsamındaki durumlar hariç ertelenmez.
Kardeş ertelemeleriMADDE 51 – (1) Bir
baba veya ananın iki oğlundan biri askerdeyken diğer oğlunun, ikiden fazla oğlu
olanlardan ikisi askerde iken diğerlerinin askerlik işlemleri, baba veya ananın
talebi üzerine oğullarından biri muvazzaf askerlik hizmetini bitirinceye kadar
ertelenir.
(2) Kardeş ertelemesi yapılırken
20 yaşından küçük olanlar ile geçime yardım edemeyecek derecedeki maluller
dikkate alınmaz.
(3) Erteleme işlemi askere sevk
sırasında yapılır.
(4) Aynı anda silahaltına
alınacaklar için baba veya ana hangisinin bırakılmasını isterse, onun askerliği
ertelenir.
(5) Ertelemenin yapıldığı tarihte
bakaya durumunda olan er statüsündekiler ertelemelerinin bitiminde derhal,
bakaya durumunda bulunmayan er statüsündekiler takip eden ilk sınıflandırma
döneminin ilk celp ve sevk döneminde sevk edilirler. Erteleme bitim tarihi
genel sevk günleri içerisinde olanlar o celp ve sevk döneminde sevk edilir.
(6) Bu madde kapsamında yapılacak
erteleme süreleri yükümlülük süresiyle sınırlıdır. İkinci altı ay süreyle
askerlik hizmetine devam edenler için bu süre dikkate alınmaz.
(7) Baba veya annenin nüfusuna
geçmiş olan evlatlık ya da üvey evlatlar, öz evlatlar gibi işlem görür.
(8) Seferberlik ve savaş zamanı
bu madde hükümleri uygulanmaz.
Lisansüstü eğitim, kamu
personeli ve sporcu ertelemelerinde uygulanacak yaş sınırlarıMADDE 52 – (1)
Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendine göre; kamu kurum ve
kuruluşlarında görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle ertelenmesine ihtiyaç
duyulan kamu personelinin askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar
çerçevesinde, 32 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere yoklamaları
yapılmadan ertelenebilir.
(2) Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (b) bendine göre; Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde
veya yurt dışında staj, dil öğrenimi, yüksek lisans eğitimi yapanlar ile aday
memurların askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde, 32
yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere yoklamaları yapılmadan
ertelenebilir.
(3) Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (c) bendine göre; sanatta yeterlik, doktora, tıpta ve diş
hekimliğinde uzmanlık eğitimi yapanların askerlikleri, bu Yönetmelikte
belirtilen esaslar çerçevesinde, 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek
üzere yoklamaları yapılmadan ertelenebilir.
(4) Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (ç) bendine göre; yükseköğrenim mezunlarından, mesleklerine
ait staj ve ihtisaslarını tamamladıktan sonra, yurt içinde veya yurt dışında
çalıştıkları bilim dallarına, dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren
orijinal araştırmalarda bulunanlar, çalıştıkları ilim müesseselerince
belgelenen ve talep edilenlerin askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen
esaslar çerçevesinde, 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere
yoklamaları yapılmadan ertelenebilir.
(5) Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (d) bendine göre;
a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve
Avrupa Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren
sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcuların,
b) A/Büyükler Millî Takım
kadrolarında yer alan sporcuların,
c) Türkiye profesyonel futbol
liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan sporcuların,
ç) Üç ve daha fazla ligi bulunan
spor dallarında, en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan
spor dallarında, en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların
öngördüğü sayıdaki sporcularının,
askerlikleri, bu Yönetmelikte
belirtilen esaslar çerçevesinde, 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek
üzere yoklamaları yapılmadan ertelenebilir.
Lisansüstü eğitim, kamu
personeli ve sporcu erteleme işlemlerinde uyulması gereken usul ve esaslarMADDE 53 – (1)
Ertelemesi yapılacak yükümlülerden;
a) Ertelemeye esas başlangıç
tarihinden önce yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olanlar ile yoklama kaçağı
olarak muayenesi yapılarak sınıflandırma kaynağına alınacakların, sevke tabi
tutulacağı celp tarihine kadar geçen süre içinde kayıt yaptıranların
askerlikleri ertelenmez.
b) Ertelemeye esas başlangıç
tarihi yoklama kaçağı veya bakaya kaldıkları tarihten önce olanların
ertelemeleri yapılabilir. Bunlar hakkında yoklama kaçağı ve bakaya işlemi
yapılmaz.
c) Yurt içinde lisansüstü eğitim
yapacaklar için kayıt tarihi, yurt dışına lisansüstü eğitim amaçlı gidenler
için kayıt kabul tarihi; bilgi ve görgüsünü artırmak, araştırma yapmak için
yurt dışına görevlendirilenlerde ise görevlendirme onay tarihi yoklama kaçağı
veya bakaya kaldığı tarihten önce olanların ertelemeleri yapılabilir.
(2) Erteleme teklifleri,
yükümlülerin sevke tabi oldukları sınıflandırma döneminden en az bir ay önce
erteleme işlem makamında bulundurulur. Erteleme teklifleri, işlem makamınca
incelenerek en geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
(3) Erteleme teklifleri, erteleme
teklif makamları tarafından, yükümlünün erteleme bitim süresinden en az bir ay
önce erteleme işlem makamına gönderilir.
(4) Ertelemesi teklif edilen
yükümlülerden daha önce herhangi bir nedenle erteli olduğu tespit edilenler
hakkında yükümlünün erteleme süresi dikkate alınarak lehine olan erteleme
işlemi yapılır.
(5) Askerlikleri ertelenenler,
erteleme müddetinin bitiminden önce ertelemesine sebep olan çalışmalarını veya
öğrenimlerini bıraktıklarında veya mezun olduklarında, sözleşmesi feshedilen,
altı ay ve üzeri hak mahrumiyeti cezası verilen, erteleme kapsamında bulunmayan
liglerdeki takımların kadrolarına geçen sporcuların durumu, erteleme teklif
makamları tarafından, iki ay içinde erteleme işlem makamına bildirilir. Bu
yükümlülerin ertelemeleri, erteleme işlem makamınca iptal edilir. Ertelemeye
neden olan çalışmalarını bıraktıklarını veya tamamladıklarını belgeleyerek
erteleme işlem makamına müracaat edenlerin ertelemeleri iptal edilebilir.
(6) Ertelemesinin iptalini
gerektiren durumun zamanında erteleme işlem makamına bildirilmemesi, teklif yapan
makamların ve hakkında erteleme teklifinde bulunulanların sorumluluğunu ortadan
kaldırmaz. Erteleme iptalini gerektiren durumun zamanında erteleme işlem
makamına bildirilmemesine sebebiyet verenler ve askerlik işlemlerinin
yürütülmesine ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını zamanında yerine
getirmediği tespit edilenler hakkında, erteleme teklif makamı ve erteleme işlem
makamınca gerekli tahkikat yapılır.
(7) Ertelemeyi gerektiren durumun
ortadan kalktığı ve bu durumun teklif makamınca iki ay içinde erteleme işlem
makamına bildirilmediği tespit edilenlerin askerlik işlemleri, ertelemeye esas
durumun ortadan kalktığı tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülür.
(8) Erteleme işlemleri, erteleme
teklif makamlarının beyanı esas alınarak bu Yönetmelikte belirtilen
düzenlemeler çerçevesinde yapılır. Erteleme şartlarını taşımadığı, bilgi veya
belgeleri gerçeği yansıtmadığı tespit edilenlerin ertelemeleri iptal edilir. Bu
durumda olanların askerlik işlemleri, erteleme işlemi yapılmadan önceki
durumları dikkate alınarak yürütülür.
(9) Hakkı olmadığı halde erteleme
işleminden yararlanmak maksadıyla sahte belge düzenleyenler, gerçeği
yansıtmayan bilgi veya belgeyi ibraz edenler, bunların gerçek olmadığını
bildiği halde işleme koyanlar, sahte belgeleri kabul edenler ve herhangi bir
surette sahteciliği bilmesine rağmen haksız yere erteleme işlemine sebebiyet
verenler hakkında, suçu tespit eden kurum tarafından, yetkili Cumhuriyet
başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
(10) Kamu kurum ve kuruluşlarının
mevzuatında, erteleme işlemleri ile ilgili değişiklik meydana geldiğinde, bu
durum ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından ivedilikle erteleme işlem
makamlarına bildirilir.
(11) 107 nci madde uyarınca 2937
sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülere ilişkin işlemler hariç olmak üzere
erteleme işlemleri e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yürütülür. Elektronik
ortamda yürütülemediği durumlarda bu işlemler, erteleme işlem makamları ile
erteleme teklif makamları arasında, 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik
İmza Kanunu kapsamında elektronik imzalı olarak yapılır.
(12) Yedek subay veya yedek
astsubay aday adayı statüsünde iken ertelemesi yapılan yükümlünün, herhangi bir
nedenle karar tadili yapılarak statüsünün ere çevrilmesi, erteleme iptalini
gerektirmez.
(13) 107 nci madde gereğince 2937
sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülerin erteleme işlem makamı Askeralma Genel
Müdürlüğü Askeralma İşlemleri Dairesi Başkanlığıdır.
Hizmetine ihtiyaç duyulan kamu
personelinin erteleme esasları ve süreleriMADDE 54 – (1) Kamu
kurum ve kuruluşlarında görevli olup, hizmetinin özelliği sebebiyle
ertelemesine ihtiyaç duyulan kamu personelinin askerlikleri, 32 yaşını
doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere;
a) İlgili kamu idaresi tarafından
hazırlanan, il ve ilçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında son
bölgeye giren iller ile son iki bölgeye giren ilçelerde görev yapan;
1) Üniversite, fakülte ve meslek
yüksekokullarının öğretim üyelerinin, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten
itibaren bir defaya mahsus ve azami iki yıla kadar,
2) Hâkim ve savcıların, bölge
hizmetlerine başladıkları tarihten itibaren bir defaya mahsus ve azami üç yıla
kadar,
3) Hizmetine ihtiyaç duyulan
diğer kamu personelinin ise hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren azami
bir yıla kadar askerlikleri ertelenebilir.
b) Vali yardımcısı veya
kaymakamlardan; 16/7/1986 tarihli ve 19166 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Mülki İdare Amirleri Atama, Değerlendirme ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde yer
alan son coğrafi bölge il merkezleri ve bağlı ilçeleri ile ilgili kamu idaresi
tarafından hazırlanan, il ve ilçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında
son bölgeye giren iller ile son iki bölgeye giren ilçelere ataması yapılanların
askerlikleri, bölge hizmetine başladıkları tarihten itibaren anılan bölgelerdeki
görevleri süresince toplam beş yıla kadar ertelenebilir. Ancak; tekraren
erteleme kapsamındaki bölgelere atanma, beş yıllık zaman dilimi içerisinde
erteleme kapsamı dışındaki bölgelerde görev yapma veya kaymakam iken vali
yardımcısı olarak atanma gibi nedenlerden, ertelemenin yapılabileceği beş
yıllık zaman dilimi yeniden başlatılmaz. Tekraren erteleme kapsamındaki
bölgelere atananlar için; erteleme kapsamı dışında bulunan bölgelerdeki hizmet
süreleri beş yıllık süreye dâhil edilmez.
c) Kuruluş tarihi itibarıyla beş
yılını doldurmamış üniversite, fakülte ve meslek yüksekokullarda görevli
öğretim üyelerinin askerlikleri, bu öğrenim kurumlarının kuruluş tarihinden
itibaren beş yıl içinde, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren bir
defaya mahsus ve azami iki yıla kadar ertelenebilir.
ç) Kamu kurum ve kuruluşlarında
görevli olan ve kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin projelerde çok önemli
görevi bulunan, görevinden ayrılması durumunda yürütülen projede önemli
aksaklıklar meydana gelebilecek derecede dalında uzmanlaşmış personelin
askerlikleri, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren bir defaya mahsus
ve azami bir yıla kadar ertelenebilir.
d) Kamu kurum ve kuruluşlarında
görevli olan ve hizmetine ihtiyaç duyulan kamu personelinden, görevinin özelliği
sebebiyle yurt dışına görevlendirilen yükümlülerin askerlikleri,
görevlendirildikleri tarihten itibaren ve yurt dışı görev süresi kadar
ertelenebilir.
e) Mesleklerine ait hizmetlerde
yetiştirilmek, eğitilmek, bilgi ve görgülerini artırmak veya araştırma yapmak
amacıyla, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 39 uncu
maddesi gereği, üniversite rektörlüklerince yurt dışına görevlendirilen,
lisansüstü eğitimini tamamlamış öğretim elemanlarının askerlikleri,
görevlendirildikleri tarihten itibaren bir defaya mahsus ve azami bir buçuk
yıla kadar ertelenebilir.
(2) Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (a) bendine göre azami süre kadar herhangi bir nedenle
ertelenenlerden, ikinci kez aynı nedenle hizmetine ihtiyaç duyulması sebebiyle
ertelemesi teklif edilenlerin erteleme işlemi yapılmaz.
(3) Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyacını karşılamak
için yapılan sınavları kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların
askerlik işlemleri, yoklama kaçağı ve bakayalar dâhil eğitime
başlayacakları tarihe kadar ertelenir. Bunlardan eğitime başlayanların askerlik
işlemleri ise nasbedilecekleri tarihe kadar ertelenir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi
üyeliğine seçilenlerin askerlik işlemleriMADDE 54/A-(Ek:RG-30/4/2022-31825)
(1) Türkiye Büyük Millet
Meclisi üyeliğine seçilenlerden askerlik hizmetini yapmamış olanların,
üyelikleri devam ettiği sürece yoklama kaçağı veya bakaya olsalar dahi her
türlü askerlik işlemleri ertelenir.
(2) Erteleme işlemleri Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bildirimi üzerine Askeralma Genel
Müdürlüğünce yapılır.
Staj, aday memurluk, dil
öğrenimi, yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora, tıpta ve diş hekimliğinde
uzmanlık eğitimi yapanların erteleme işlemleriMADDE 55 – (1) Devlet
veya kendi hesaplarına, yurt içinde veya yurt dışında staj, aday memurluk, dil
öğrenimi veya yüksek lisans eğitimi yapanların askerlikleri 32 yaşını
doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere, tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık,
sanatta yeterlik, doktora eğitimi yapanların askerlikleri 35 yaşını
doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere, aşağıda belirtilen süreler kadar
ertelenebilir:
a) Herhangi bir kamu kurumuna
aday memur olarak atanacağını belgelendirenlerin askerlikleri altı ay süre ile
ertelenebilir. Aday memur olarak göreve başlayanların askerlikleri 657 sayılı
Kanuna göre asil memur oluncaya kadar ertelenebilir. Kamu kurum ve
kuruluşlarında mesleki staj yapanların askerlikleri ise azami üç yıla kadar
ertelenebilir. Aday memur veya mesleki stajı nedeniyle azami süre kadar
ertelenenlerden kurum değiştirenlerin askere sevkleri yeniden ertelenmez.
b) Staj yapan yükümlülerin
askerlikleri, yeterlik sınavına girebilmelerine imkân tanımak maksadıyla staj
süresinin sonundan itibaren üç ay süre ile ertelenebilir.
c) Yüksek lisans, doktora ve
sanatta yeterlik eğitimi yapanların askerlikleri, tabi oldukları kanun ve
yönetmeliklerinde belirlenen azami süreler kadar ertelenebilir. Lisansüstü
eğitime kayıt hakkını kazandığını belgeleyenlerin askerlikleri altı ay süre ile
ertelenebilir.
ç) Yurt içi veya yurt dışında
lisansüstü öğrenim için bilimsel hazırlık veya yabancı dil eğitimi alması
ilgili üniversite yönetmeliğinde zorunlu olan yükümlülerin askerlikleri, tabi
oldukları kanun ve yönetmeliklerinde belirtilen süreler kadar ertelenebilir.
Bir lisansüstü eğitim amacına yönelik olmayan, tamamen yükümlünün kendi
isteğine bağlı olarak yurt içinde veya yurt dışında yapılan özel dil
eğitimlerinden dolayı erteleme yapılmaz.
d) Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş
Sınavı (TUS) ve Diş Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını (DUS) kazanan
yükümlülerin askerlikleri, uzmanlık eğitimlerine başlayabilmeleri için altı ay;
uzmanlık eğitimine başlayanların ise, 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde
ana dallara göre belirlenen azami uzmanlık eğitimi süreleri kadar
ertelenebilir.
e) Uzmanlık eğitimini
tamamlayanlardan; Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını (YDUS) kazanan
yükümlülerin askerlikleri, yan dal uzmanlık eğitimlerine başlayabilmeleri için
altı ay, bu eğitime başlayanların ise Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Eğitimi Yönetmeliğinde yan dallara göre belirlenen azami yan dal uzmanlık
süreleri kadar ertelenebilir.
(2) Herhangi bir branştan
lisansüstü eğitimini tamamlayarak mezun olanlardan, aynı veya daha aşağı
seviyede ikinci kez lisansüstü eğitim yapanların ertelemeleri yapılmaz.
(3) Staj nedeniyle ertelemesi
teklif edilen personel, staj yapılmasının zorunlu olduğu bir meslek grubuna mensup
olmalıdır. Ancak; avukat, serbest muhasebeci ve mali müşavir gibi özel
kanunları gereğince, o mesleği icra edebilmesi için mesleki staj yapması
zorunlu olanlarda Devlet memuru olma şartı aranmaz.
(4) Kayıtları dondurulan, izinli
sayılan veya yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası alan öğrencilerin
ertelemeleri aşağıdaki esaslar dâhilinde yapılır:
a) Azami eğitim süreleri kadar
ertelemeleri yapılan yükümlülerden ertelemeleri içerisinde, kayıtları
dondurulduğundan, izinli sayıldıklarından veya yükseköğretim kurumundan
uzaklaştırma cezası aldıklarından lisansüstü öğrenimlerini belirlenen azami
süreler içerisinde bitiremeyenler veya bitiremeyecekleri anlaşılanlar hakkında
ertelemelerinin uzatılması teklif edilenlerin; kayıtlarının dondurulduğu, izinli
sayıldıkları veya yükseköğretim kurumundan uzaklaştırıldıkları süre kadar
ertelemeleri uzatılabilir.
b) Kaydı dondurulan, izinli
sayılan veya yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası alan yükümlülerin bu
durumları, öğrenim gördükleri kurum tarafından erteleme işlem makamına
bildirilmez. Bildirilse bile, bu durumdakilerin ertelemeleri iptal edilmez.
Ancak bunlardan, askerlik hizmetine sevklerini istediklerinden dolayı kaydının
dondurulduğu, izinli sayıldığı bildirilerek ertelemelerinin iptali istenenlerin
ertelemeleri iptal edilir.
Çalıştıkları bilim dallarına
dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda
bulunan yükümlülerin erteleme işlemleriMADDE 56 – (1)
Yükseköğrenim mezunlarından mesleklerine ait staj ve lisansüstü eğitimlerini
tamamladıktan sonra, yurt içinde veya yurt dışında çalıştıkları bilim
dallarına, dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal
araştırmalarda bulunan yükümlülerin askerlikleri, Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (ç) bendine göre 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu
geçmemek şartıyla, çalışmalarını devam ettirdikleri sürece ertelenebilir.
Aktif spor hayatı devam eden
sporcuların erteleme işlemleriMADDE 57 – (1) Aktif spor
hayatı devam eden sporcuların askerlikleri, aşağıdaki şartları taşımaya devam
ettikleri sürece erteleme teklif tarihinden itibaren birer yıllık sürelerle, 35
yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere ertelenebilir:
a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve
Avrupa Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren
sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcular;
1) İlk defa yapılacak erteleme
işleminde; son bir yıl içerisinde yapılan Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa
Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye girmek veya bu
dereceleri alan takımların kadrosunda bulunmak,
2) Müteakip ertelemelerinde; bir
önceki erteleme dönemi içerisinde yapılan Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa
Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye girmek veya bu
dereceleri alan takımların kadrosunda bulunmak şartıyla erteleme hakkından
yararlanabilirler. Ancak, erteleme süresi içinde Olimpiyat Oyunları, Dünya ve
Avrupa Şampiyonası ile uluslararası müsabaka yapılmamış ise bir defaya mahsus
bu şart aranmaz.
b) A/Büyükler Millî Takım
kadrolarında yer alan sporcular;
1) İlk defa yapılacak erteleme
işleminde; son bir yıl içerisinde en az bir kez A/Büyükler Millî Takım
kadrosunda yer almak,
2) Müteakip ertelemede; bir
önceki erteleme dönemi içerisinde yapılan uluslararası müsabakaların en az
birinde Millî Takım kadrosunda bulunmak,
şartıyla erteleme hakkından
yararlanabilirler. Ancak, erteleme süresi içinde Millî Takım düzeyinde müsabaka
yapılmamış ise bir defaya mahsus bu şart aranmaz.
c) Türkiye profesyonel futbol
liglerinde yer alan takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular;
1) İlk defa yapılacak erteleme
işleminde; Türkiye profesyonel futbol liglerinde yer alan takımlardan birisi
ile sözleşmesi bulunmak,
2) Müteakip ertelemede; halen
kadrosunda bulunulan takımın bir önceki erteleme dönemindeki profesyonel futbol
liglerindeki müsabakaların en az üçte birinde takım kadrosunda bulunmak,
şartıyla erteleme hakkından
yararlanabilirler. Sezon başında, Futbol Federasyonunca isimleri Gençlik ve
Spor Bakanlığına bildirilecek olan üçüncü kaleciler için müteakip erteleme
tekliflerinde müsabakaların en az üçte birinde takım kadrosunda bulunma şartı
aranmaz.
ç) Üç ve daha fazla ligi bulunan
diğer spor dallarında, en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi
bulunan spor dallarında, en üst ligde yer alan takımların uluslararası
kuralların öngördüğü sayıdaki sporcuları;
1) İlk defa yapılacak erteleme
işleminde; üç ve daha fazla ligi bulunan spor dallarında en üst iki ligde yer
alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan
takımlardan birisi ile sözleşmesi bulunmak veya o takımın kadrosunda yer almak,
2) Müteakip ertelemede; halen
kadrosunda bulunulan takımın, bir önceki erteleme dönemindeki resmî
müsabakaların en az yarısında, takım kadrosunda bulunmak,
şartıyla erteleme hakkından
yararlanabilirler.
(2) Bir defada altı ay ve üzeri
hak mahrumiyeti cezası verilen sporcuların ertelemeleri iptal edilir ve bunlar
hakkında bir daha erteleme teklifi yapılmaz.
(3) Sezon içerisinde veya
sonunda, yurt içinde erteleme kapsamındaki veya yurt dışındaki bir başka takıma
transfer veya geçici transfer nedeniyle gidenler için bir sefere mahsus olmak
üzere bir önceki erteleme dönemindeki profesyonel futbol ligi müsabakalarının
en az üçte bir, diğer spor dalları resmî müsabakalarının en az yarısında takım
kadrosunda bulunma şartı aranmaz.
(4) Üç ve daha fazla ligi olan
spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan
spor dallarında en üst ligde yer alan takımların kadrolarında bulunan
sporcuların ertelemelerinin yapılabilmesi için, 1 inci, 2 nci ve 3 üncü ligin
en az sekiz takımdan oluşması gerekir.
(5) Üç ay veya daha fazla süreli
sakatlık geçiren sporcuların durumlarını heyet raporuyla belgelendirmeleri
halinde, ertelemeleri erteleme süresi sonuna kadar devam eder. Bunlardan
müteakip sene yeniden erteleme teklif edileceklerden spor dalına göre üçte biri
veya yarısı oranında takım kadrosunda bulunma şartı aranmaz.
(6) Erteleme süresi içerisinde
sözleşmesi sona eren ve müteakip transfer döneminin sonuna kadar yeni sözleşme
yapmayan sporcuların erteleme iptali için teklif makamınca erteleme makamına
iptal teklifinde bulunulur.
(7) Yoklama kaçağı veya bakaya
durumunda iken ertelemeleri teklif edilen sporculardan, yoklama kaçağı ve
bakaya durumuna düşmeden önce kulüpleri ile sözleşme imzalamış olan ve sözleşme
tarihinden teklif tarihine kadar geçen süre içinde gerekli diğer şartları da
taşıdıkları anlaşılanların ertelemeleri yapılabilir.
(8) Amacı spor yapmak olmayan,
sadece erteleme hükümlerinden yararlanmak için profesyonel takımlara kayıt
yaptırdığı tespit edilenler hakkında, daha önce yapılan ertelemelerinin iptali
için erteleme teklif makamı tarafından erteleme işlem makamına iptal teklifinde
bulunulur. Erteleme teklif makamınca takım tüzel kişiliği ile erteleme işlemine
başvuranlar hakkında tahkikat yaptırılır.
Kamu personeli, lisansüstü
eğitim ve sporcu ertelemelerine ilişkin teklif ve işlem makamları ile
kullanılacak formlarMADDE 58 – (1)
Erteleme süreleri ile teklif ve işlem makamları Ek-1’de yer alan çizelgede
belirtilmiştir.
(2) Erteleme tekliflerinde;
a) Hizmetine ihtiyaç duyulan kamu
personeli için Ek-2’de,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarında
yürütülen projelerde önemli görevi olan kamu personeli için Ek-3’te,
c) Kamu hizmetlerine ilişkin
projede çok önemli görev alanlar için Ek-4 bilgi formu (Ek-3’e eklenir.),
ç) Yurt içinde veya yurt dışında
lisansüstü eğitim yapanlar için Ek-5’te,
d) Tıpta uzmanlık, diş
hekimliğinde uzmanlık, yan dal uzmanlık eğitimi yapanlar için Ek-6’da,
e) Mesleki staj yapanlar ile aday
memur olarak görev yapanlar için Ek-7’de,
f) Dünya ölçüsünde bir yenilik
veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulunanlar için Ek-8’de,
g) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve
Avrupa Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren ve
A/Büyükler Millî Takım kadrolarında yer alan sporcular için Ek-9’da,
ğ) Türkiye profesyonel futbol
liglerindeki takımların kadrolarında yer alan profesyonel futbolcular ile diğer
spor dallarında yer alan sporcular için Ek-10’da,
yer alan teklif formları
kullanılır.
Sevke ilişkin mazeret
hallerinde ertelemeMADDE 59 – (1) Askere
sevk için çağrıldıkları halde;
a) Kendisinin tutukluluğu veya
hükümlülüğü,
b) Kendisinin herhangi bir sağlık
kurumu raporuyla belgelendirilmiş istirahat gerektiren hastalığı,
c) Eşi veya ikinci derece dâhil
kan/kayın hısımlarından birinin sağlık kurumu heyet raporuyla belgelendirilmiş
hayati tehlike içinde olduklarını gösteren hastalığı,
ç) Sevkten önceki veya sonraki on
beş gün içinde eşinin, ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin
ölümü,
d) Sevkten önceki veya sonraki on
beş gün içinde kendisi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından
birinin evlenmesi,
e) Sevkten önceki veya sonraki
iki ay içinde çocuğunun doğması,
nedeniyle sevkini yaptırmayanlar,
bu mazeretlerini kanıtlayan belgeleri askerlik şubesinde bulundururlar.
(2) Birinci fıkradaki
yükümlülerden bakaya olanlara bu süreleri için 101 inci maddenin birinci
fıkrası hükmü uygulanmaz.
(3) Birinci fıkranın (b) bendi
kapsamındakiler istirahatları bitiminde derhal sevk edilir. Diğer mazeret
hallerinde ise ilgili yükümlüler mazeretlerinin bitimini takip eden ilk
sınıflandırma döneminin ilk celp ve sevk dönemine bırakılırlar.
(4) (Değişik:RG-29/6/2024-32587)
Yoklama kaçağı olarak muayenesini tamamladıktan sonra sevki sırasında veya
bakaya durumunda iken birinci fıkra kapsamında sevki geri bırakılanların 49
uncu, 50 nci ve 51 inci maddeler kapsamındaki durumlar hariç
ertelemeleri yapılmaz.
(5) Seferberlik ve savaş hâlinde
bu madde hükümleri uygulanmaz.
Erteleme şartlarını taşımadığı
tespit edilenlerMADDE 60 – (Değişik:RG-5/8/2023-32270)
(1) Erteleme yapıldıktan sonra
iptalini gerektiren durumun meydana gelmesinden itibaren en geç iki ay içinde
bu durumun erteleme işlem makamına bildirilmesinden teklif makamı ve yükümlü
sorumludur.
(2) Kanunda belirtilen nedenlerle
ertelemesi yapılanlardan;
a) Hak sahibi olmadığı, bilgi
veya belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde askerliği ertelendiği tespit
edilenlerin ertelemeleri iptal edilir ve askerlik işlemleri erteleme işleminin
yapıldığı tarih esas alınarak yürütülür.
b) Erteleme süresi içinde
erteleme iptalini gerektiren durumu birinci fıkra kapsamında bildirmeyerek haksız
erteleme süresi kullandığı tespit edilenlerin ertelemeleri iptal edilir ve
askerlik işlemleri erteleme nedeninin sona erdiği tarih esas alınarak
yürütülür.
(3) Müracaatına ait belgelerde
sahtecilik veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi
yanıltmak suretiyle erteleme başvurusunda bulunduğu tespit edilenler hakkında
Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜMBedelli AskerlikBedelli askerlikMADDE 61 – (Değişik:RG-5/8/2023-32270)
(1) Bedelli askerlik müracaat
şartları şunlardır:
a) Askerlik çağına girmiş
yükümlülerden herhangi bir yaş sınırlandırması olmaksızın fiilî askerlik
hizmetine başlamamış olmak.
b) Yoklaması olmayan yükümlüler
için yoklamaya esas sağlık muayenelerini tamamlayarak “Askerliğe Elverişlidir”
kararı verilmiş olmak.
c) Kura veya sınıflandırma
işlemini müteakip bedelli askerlikten yararlanma hakkı elde edip de bu haktan
vazgeçmemiş olmak.
ç) Askerlik çağına girdiği
tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, herhangi bir dönemde
yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalanlar için bedelli askerliğe müracaat
tarihinden itibaren iki ay içinde ödemesini yapmak ve kura veya sınıflandırma
öncesi bedelli askerlikten vazgeçmemiş olmak.
(2) Bedelli askerlik yararlanma
şartları şunlardır:
a) Askerlik çağına girdiği
tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, herhangi bir
dönemde yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalmamış olanlar için ödeme yaptığı
tarihte geçerli olan Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen
bedel tutarını, müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde peşin ödemek.
b) Askerlik çağına girdiği
tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, herhangi bir dönemde
yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalanlar için ödeme yaptığı tarihte geçerli
olan Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bedel tutarı ile
Kanunun 9 uncu maddesinin yedinci fıkrasına göre belirlenen ek bedel tutarını,
müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde peşin ödemek.
c) Kura veya sınıflandırma işlemi
sonucunda bedelli askerliğe seçilmek.
ç) Bir aylık temel askerlik
eğitimini tamamlamak.
(3) Bedelli askerliğe başvurmak
isteyen yükümlüler;
a) Askerlik çağına girdiği
tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, herhangi bir dönemde
yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kaydı olmayanlardan istekli olanlar e-Devlet
üzerinden veya askerlik şubelerinden,
b) Askerlik çağına girdiği
tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, herhangi bir dönemde
yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kaydı olanlardan, istekli olanlar askerlik
şubelerinden,
kendisi, eşi, birinci veya ikinci
derece kanuni yakınları, vekilleri ya da vasileri aracılığıyla yılın son mesai
günü, mesai bitimine kadar müracaat edebilir.
(4) Yükümlüler bedelli askerlik
kapsamında temel askerlik eğitimine alınacağı yılın celp ve sevk dönemleri için
tercihte bulunabilir.
(5) Kura sonucunda bedelli
askerliğe seçilmeyenler, ikinci fıkranın (a) bendi kapsamındakilerden; iki
aylık süre içinde ödeme yapmayanlar ile kura veya sınıflandırma öncesi
vazgeçenler birinci fıkradaki müracaat şartlarını sağlamaları halinde bedelli
askerliğe yeniden müracaat edebilir. Her başvuruda Kanuna göre yeniden
hesaplanan bedel miktarı peşin olarak ödenir, ödenecek bedel tutarı önceki
ödemelerinden mahsup edilmez.
(6) Müracaat edilen yılın son mesai
günü, mesai bitimine kadar ödemelerini yapanlar müteakip yıl silahaltına
alınmak üzere kura veya sınıflandırma işlemine tabi tutulur.
(7) Kura veya sınıflandırma
işlemini müteakip bedelli askerlikten yararlanma hakkı elde edip de bu haktan
vazgeçenlere yeni bir müracaat hakkı verilmez.
(8) Askerlik çağına girdiği
tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, herhangi bir dönemde
yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalanlar için bedelli askerliğe müracaat
tarihinden itibaren iki ay içinde ödemesini yapmayanlara ve kura veya
sınıflandırma öncesi bedelli askerlikten vazgeçenlere yeni bir müracaat hakkı
verilmez.
(9) Askerî öğrenci,
muvazzaf/sözleşmeli subay/astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş/er ile
bunların adayı iken ayrılanlar, önceki safahatında fiili askerlik hizmetine
başlamamış olmak şartıyla, istekleri halinde bedelli askerlik hizmeti
kapsamından yararlanabilir. Bunlardan askerlik hizmetinden sayılan süresi bir
ay ve daha fazla olanlar temel askerlik eğitimini yerine getirmiş sayılır, bir
aydan az süresi bulunanların noksan kalan süreleri tamamlatılır.
(10) Bedelli askerlik
sınıflandırma, celp ve sevk işlemleri aşağıda belirtilen esaslara göre
yürütülür:
a) Bedelli askerlikten yararlandırılacak
yükümlü sayısı Genelkurmay Başkanlığı ile koordine edilerek Bakanlıkça tespit
edilir. Bunların temel askerlik hizmetini yapacakları birlikler ile bu
birliklerin kontenjanları Genelkurmay Başkanlığınca 31 Aralık tarihine kadar
Bakanlığa bildirilir.
b) İstekli sayısının, bedelli
askerlik için belirlenen sayıdan fazla olması halinde yararlandırılacak olanlar
Bakanlıkça belirlenen tarihlerde sınıflandırma kurulunca kura ile belirlenir.
İstekli sayısının yararlandırılacak sayıdan az olması halinde kuraya tabi
tutulmaksızın tüm istekliler bedelli askerlik hizmetinden yararlandırılır.
c) Yükümlülerin kuvvet
komutanlıklarına tahsisi, sınıflandırılması ve temel askerlik eğitimini
alacakları birlik komutanlıklarına dağıtımı, kuraya tabi tutma işlemleri, 23
üncü madde hükümlerine göre Bedelli ve Dövizle Askerlik İşlemleri Şubesi
Müdürünün de katılımıyla sınıflandırma kurulunca yapılır.
ç) Yükümlülerin bedelli
askerlikle ilgili celp ve sevk dönemi değişiklik talepleri ile birlik yeri
değişiklikleri o yıl içerisinde olmak kaydıyla Askeralma Genel Müdürlüğünce
değerlendirilir.
d) Bu fıkranın (b) bendi
kapsamında yararlanma hakkı elde edenlerin 59 uncu maddede belirtilen mazeret
halleri hariç ertelemeleri yapılmaz.
e) Bu fıkranın (b) bendi
kapsamında yararlanma hakkı elde edenler, tabi oldukları celp ve sevkte
silahaltına alınmamış olmaları şartıyla emsallerinin terhise hak kazanacakları
tarihe kadar askerlik şubesine başvurmaları halinde bedelli askerlikten
vazgeçebilirler. Bunların işlemleri bedelli askerlik müracaatından önceki
durumlarına göre yürütülür.
f) Bu fıkranın (b) bendi
kapsamında yararlanma hakkı elde edenlerden temel askerlik eğitimini
tamamlamadan Türk vatandaşlığından çıkan veya çıkarılan yükümlülere, tekrar
Türk vatandaşlığını kazandıklarında bedelli askerlikten yararlanabilmeleri için
yeni bir hak verilmez.
(11) Bedelli askerlik duyuruları
28 inci maddedeki esaslara göre yapılır.
(12) Bedelli askerlik hizmeti
kapsamında ödemesini yapanlardan kura veya sınıflandırma öncesi hak sahibi
olmadığı tespit edilenler bedelli askerlik kapsamından çıkarılır. Bunların
işlemleri bedelli askerlik müracaatından önceki durumlarına göre yürütülür.
(13) Bedelli askerlik hizmeti
kapsamında sınıflandırılanlardan;
a) Sevke tabi olduğu celp
dönemindeki emsallerinin terhise hak kazanacağı tarihe kadar, sevk belgesini
almayanlar ile sevk belgesini aldıkları halde birliklerine katılmayanlar,
b) Temel askerlik eğitimine
katıldıkları halde firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını işleyenler,
c) Hak sahibi olmadıkları halde
bedelli askerlik hizmetinden yararlandığı tespit edilenler,
bedelli askerlik kapsamından
çıkarılır ve bunların kalan askerlik hizmetleri erbaş ve er statüsünde ilgili
kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenen birliklerde tamamlatılır.
ç) Bu fıkranın (a), (b) ve (c)
bentleri gereğince kapsamdan çıkarılanların yeniden bedelli askerlikten
yararlanmak üzere yapacakları başvuruları kabul edilmez.
d) Fiilen temel askerlik
eğitimine başlayanlar ile temel askerlik eğitimini tamamlayanlardan bedelli
askerlik kapsamından çıkarılmalarını talep edenlerin istekleri kabul edilmez.
(14) Bedelli askerlik hizmeti
kapsamında ödemesini yapanlardan, ödediği tarihteki tutarın eksik olduğunun
sonradan tespit edilmesi halinde, bedel ödemesini yaptığı tarihteki eksik kalan
tutar peşin olarak genel hükümler kapsamında takip ve tahsil edilir.
(15) Bedelli askerlik geri ödeme
işlemleri;
a) Bedelli askerlik hizmetine
seçilmeyenlerin,
b) Fazla veya mükerrer ödemede
bulunanların,
c) On üçüncü fıkranın (a), (b) ve
(c) bentleri gereğince kapsamdan çıkarılanların,
ç) Onuncu fıkranın (e) bendi
kapsamında vazgeçenlerin,
d) Başvuruları olmadığı halde
ödeme yaptığı tespit edilenlerin,
e) Temel askerlik eğitimini
tamamlamadan;
1) Askerliğe elverişsiz hale
gelenlerin,
2) Türk vatandaşlığından çıkan
veya çıkarılanların,
3) Vefat edenlerin,
ödedikleri bedel; talepleri
halinde kendilerine, vekil, vasi veya kanuni mirasçı sıfatı ile yükümlü adına
müracaat edenlere aynen iade edilir.
f) Başvuru sahipleri, durumlarını
ispata yarayan vekâletname veya mirasçılık belgesinin asıl ya da yurt içinde
noterlerce, yurt dışında Türk Konsolosluklarınca onaylanmış suretlerini
dilekçelerine ekleyerek askerlik şubelerine müracaat ederler. Yükümlüler dilekçelerinde;
yurt içinde kendi adlarına açılan Türk Lirası hesaplarının IBAN’ını, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numaralarını ve iletişim bilgilerini de belirtirler.
g) Kanuni mirasçı sıfatıyla
yükümlü adına geri ödeme müracaatında bulunanların her biri için mirasçılık
belgesinde belirtilen hak sahipliği oranları dâhilinde geri ödeme yapılır.
ğ) Geri ödeme şartlarını haiz
olan yükümlülerin askerlik şubelerince alınan dilekçelerine istinaden
ödemelerinin iadesi kendilerine veya vekil, vasi ya da kanuni mirasçılarının
hesaplarına ilgili muhasebe birimi tarafından yapılır. Geri ödemeyi yapan
birim, geri ödemenin yapıldığını askerlik şubesine bildirir.
h) Temel askerlik eğitimini
tamamlayanlara geri ödeme yapılmaz.
(16) Temel askerlik eğitim
süresinin sona ermesini müteakip yapılacak olan yemin töreninden sonra
yükümlüler, varsa 31 inci maddenin birinci fıkrasındaki izin süresi de
kullandırılarak terhise hak kazanacakları tarihe kadar idari izinli sayılırlar.
Ancak, tabi oldukları celp ve sevk döneminin sevk günleri içinde sevkini
yaptırmadığından birliklerine geç katılanlar terhise hak kazanacakları tarihe
kadar askerlik hizmetine devam ettirilir.
(17) Bedelli askerlik hizmetinden
yararlanacak yükümlülerden ödeme yapanların bilgileri Bakanlık Merkez Muhasebe
Birimince, elektronik ortamda Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirilir.
(18) Uygulamaya ilişkin diğer
usul ve esaslar her yıl için Bakanlık tarafından belirlenir.
(19) Seferberlik ve savaş
hallerinde bu madde hükümleri uygulanmaz.
DOKUZUNCU BÖLÜMYurt Dışı Erteleme
ve Dövizle AskerlikYurt dışı erteleme yararlanma
şartlarıMADDE 62 – (1)
Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı ülkelerde;
a) Çalışma iznini de ihtiva eden
oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren, meslek
veya sanat mensubu statülerinden biri ile bulunanlar,
b) Yabancı bandıralı gemilerde
gemi adamı statüsünde çalışıyor olanlar,
c) Tabiiyetinde bulunduğu yabancı
ülkelerde ikamet eden çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar,
durumlarını ispata yarayan
belgeler ile bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarına başvurmaları halinde
askerlikleri, 63 üncü maddede belirtilen esaslara uygun olarak 35 yaşını
tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir.
(2) Erteleme şartlarını
taşıyanların;
a) Doğum yılına göre 35 yaşında
veya öncesinde bulunması,
b) Yabancı ülkelerde resmi
görevli olarak bulunmaması,
c) Dövizli askerlik hizmeti
dışında diğer askerlik hizmetlerinden biri ile fiili askerlik hizmetine
başlamamış olması,
gerekir.
Yurt dışı erteleme başvuru
esaslarıMADDE 63 – (1) Yurt
dışı ertelemeden yararlanmak isteyen;
a) İşçiler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkenin resmî makamlarından iltica başvurusu dışında elde
ettikleri ve kendilerine yabancı ülkede işçi statüsü sağlayan çalışma iznini
ihtiva eden oturma izni veya çalışma izin belgesi,
2) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
b) İşverenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkenin resmî makamlarından iltica başvurusu dışında elde ettikleri
ve kendilerine yabancı ülkede işveren statüsü sağlayan çalışma iznini de ihtiva
eden oturma izni veya çalışma izin belgesi,
2) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
c) Bir meslek veya sanatı icra
edenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkenin resmî makamlarından iltica başvurusu dışında elde
ettikleri ve kendilerine yabancı ülkede meslek ya da sanatlarını icra
etmelerine imkân veren çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya çalışma
izin belgesi,
2) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
ç) Gemi adamları;
1) Gemiyi işleten şirket veya
yetkilendirdikleri kişi ya da makamlarca düzenlenmiş fiilen gemi adamı olarak
çalıştıklarını gösterir iş sözleşmesi,
2) Türk veya yabancı ülke resmi
makamlarınca düzenlenmiş gemi adamı cüzdanı,
3) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
d) Yabancı ülkelerde ikamet eden
çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar;
1) Yabancı ülke vatandaşlık
kimlik belgesi veya pasaportu,
ile bağlı bulundukları Türk
Konsolosluklarına, gemi adamları ise geminin bayrağını taşıdığı ülkedeki veya
Dışişleri Bakanlığının gemi adamlarının işlemlerinin yürütülmesi için
yetkilendirdiği Türk Konsolosluklarına bizzat başvurmak zorundadır.
(2) Yabancı ülkelerde; ilticacı,
kaçak işçi ve sığınmacı olarak bulunanların, bu durumlarını sona erdirmedikçe
erteleme başvuruları kabul edilmez.
(3) Kendisi resmi Devlet
görevlisi sıfatı taşımamasına rağmen; eşinin veya birinci derece kan ve kayın
hısımlarının görevinden dolayı diplomatik, hizmet veya hususi pasaport sahibi
olan yükümlülerden Kanunda öngörülen kendilerine işçi, işveren veya meslek
sanat mensubu statüsünü sağlayan iltica başvurusu dışında elde ettikleri
çalışma iznini ihtiva eden oturma izni veya doğrudan çalışma izin belgesini
ibraz edenlerden umuma mahsus pasaport sahibi olmaları istenmez.
(4) Türk Konsoloslukları;
yükümlülerin ibraz etmiş olduğu belgelerin yeterli olmadığını değerlendirmesi
halinde durumunu aydınlatmaya yarayacak her türlü bilgi ve belgeyi başvuru
sırasında talep edebilirler.
(5) Yükümlülerin yurda giriş ve
çıkış tarihleri kontrol edilirken, “girişi olmayan çıkışlar” ve “çıkışı olmayan
girişler” ile aynı güne ait giriş ve çıkışlar dikkate alınmaz. Kayıtlarda, yurt
dışına çıkışın ya da girişin olmadığı belirlense bile, yurda giriş veya çıkış
yaptığını gösteren kullanılmış seyahat bileti, pasaport giriş-çıkış kaşesi,
yurt içinde ya da yurt dışında muayene veya tedavi gördüğünü gösteren rapor
veya benzeri belgeler ile kanıtlayabilenlerin işlemleri, yapılan tespit
doğrultusunda yürütülür.
(6) Aile Birleşimi Anlaşmaları
çerçevesinde yabancı bir ülkede kendilerine ikamet etme ve çalışma hakkı
verilmesi taahhüt edilenlerin askerlikleri, iltica başvurusu dışında elde
ettikleri ve kendisine yabancı ülkede işçi statüsü sağlayan çalışma iznini
ihtiva eden oturma veya doğrudan çalışma izni alıncaya kadar başvuru yılını
takip eden yılın sonuna kadar 35 yaşını geçmemek üzere birer yıllık sürelerle
en çok üç kez bağlı bulundukları Türk Konsoloslukları aracılığı ile askerlik
şubelerine başvurmalarını müteakip ertelenebilir. Müracaatı, yükümlünün ikamet
veya çalışma hakkı verileceği taahhüt edilen ülkede yaşayan eşi veya birinci
dereceden kan ve kayın hısımları yapabilir. Bu şekilde yapılan müracaatlarda;
yükümlü adına müracaat edenin çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
çalışma izni bulunduğunu gösteren belgelerin ve yükümlü ile yakınlık derecesini
ispata yarayan evlilik belgesi veya vukuatlı nüfus kayıt örneğinin de yükümlüye
ikamet ve çalışma hakkı verileceğini taahhüt eden yabancı ülke makamları
tarafından düzenlenmiş belge ile birlikte ibraz edilmesi zorunludur.
(7) Yoklama kaçağı veya bakaya
olarak yurt içinde aranırken askerlik şubelerine teslim edilen veya
kendiliğinden müracaat eden yükümlülerin herhangi bir yaş sınırı aranmadan,
dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanların ise yeniden dövizle
askerlikten yararlanma hakkı bulunmadığından 35 yaş sınırı dikkate alınarak,
yabancı bir ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olduklarının pasaport,
oturma veya çalışma izin belgesi, yabancı ülke pasaportu veya kimlik kartı ya
da Türk Konsoloslukları aracılığı ile kanıtlanmasını müteakip askerlik
işlemleri bir defaya mahsus üç ay süreyle geçici olarak ertelenir.
(8) Yurt dışında öğrenciliğine
bağlı olarak ikametine izin verilmiş olanların bu madde kapsamında erteleme
işlemleri yapılmaz. Ancak, mevcut oturma veya çalışma izinlerinin kendilerine
Kanunda belirtilen işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu
statülerini sağlaması ve diğer yararlanma şartlarını da taşımaları halinde
erteleme işlemi yapılabilir.
Yurt dışı erteleme süresinin
tespitiMADDE 64 – (1) Türk
Konsolosluklarınca erteleme başvuruları kabul edilen yükümlülerin her türlü
askerlik işlemleri, 35 yaşını geçmeyecek şekilde, iltica başvurusu dışında elde
ettikleri;
a) Süresiz çalışma iznini de
ihtiva eden oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olanlar ile ikamet
eden ve çok vatandaşlık hakkına sahip olan yükümlülerin ertelemeleri,
başvurularının kabulünü müteakip doğum yılına göre 35 yaşını tamamlayacakları
yılın 31 Aralık tarihine kadar,
b) Süreli çalışma iznini de
ihtiva eden oturma veya çalışma izinlerinden uzun olanının bitim tarihini takip
eden yılın 31 Aralık tarihine kadar,
ertelenebilir.
Yurt dışı ertelemenin iptaliMADDE 65 – (1)
Erteleme başvurusu kabul edilenlerden;
a) Yararlanma şartlarını
oluşturmadıkları halde başvuruları yanlışlıkla kabul edilenlerin,
b) Kendi istekleri ile yararlanma
hakkından vazgeçenlerin,
c) Türk vatandaşlığından izinle
çıkan veya Türk vatandaşlığı kaybettirilenlerin,
ç) Türk bandıralı gemilerde
çalışanların,
d) Türkiye Cumhuriyetinin resmi
görevlisi sıfatıyla yurt dışında bulunanların,
e) Oturma veya çalışma izni iptal
edilenlerin veya oturma veya çalışma iznini yeniletmeyenlerin,
f) Müracaatına ait belgelerde
sahtecilik veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi
yanıltmak suretiyle erteleme başvurusunda bulunduğu anlaşılanların,
g) Dövizle askerlik dışında diğer
askerlik hizmet şekillerinden biri ile askerlik hizmetine başlayanların,
ğ) Askerliğe elverişsiz hale
gelenlerin,
h) Vefat edenlerin,
ı) Yurda kesin dönüş yapan veya
sınır dışı edilenlerin,
i) Başvuru tarihi ile ertelemenin
sona erdiği tarih arasında bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha
fazla süreyle yurt içinde kalanların,
ertelemeleri iptal edilir.
Yurt dışı yeniden erteleme
esaslarıMADDE 66 – (1) 65
inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde
belirtilen nedenlerden dolayı askerlik ertelemeleri iptal edilenler, yararlanma
şartlarını yeniden haiz oldukları takdirde erteleme hakkından
yararlanabilirler.
(2) Bulunduğu ülkede meydana
gelen savaş, genel hayatı olumsuz etkileyen toplumsal olaylar, doğal afet,
salgın hastalık ve benzeri zorunlu nedenlerden dolayı yurda dönen ve erteleme
dönemi içinde yer alan bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla
süreyle yurt içinde kalanların ertelemeleri, tabi oldukları yaş sınırını
geçmemek üzere yükümlünün yurda döndüğü yılı takip eden yılın sonuna kadar
iptal edilmez.
Yurt dışı erteleme ile ilgili
yükümlülerce yapılacak işlemlerMADDE 67 – (1) Yurt
dışı ertelemesinden ilk kez yararlanmak isteyen yükümlüler bu Yönetmelikte
belirtilen belgelerle birlikte bizzat, müteakip ertelemelerde ise bizzat veya
posta yoluyla Türk Konsolosluklarına başvururlar.
(2) Gemi adamları ilk ve müteakip
ertelemelerde Türk Konsolosluklarına bizzat başvururlar.
(3) Yükümlülerin yararlanma
şartlarını kaybetmeleri veya erteleme süresi içinde Kanunun başka bir maddesi
gereğince askerlik erteleme talebinde bulunmaları halinde, erteleme işleminin
sonlandırılması için doğrudan veya Türk Konsoloslukları vasıtasıyla askerlik
şubelerine müracaat etmeleri gerekir.
Yurt dışı erteleme ile ilgili
Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemlerMADDE 68 – (1) Yurt
dışı erteleme ile ilgili Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Erteleme başvurusunda bulunan
askerlik çağına girmiş yükümlülerin, bu Yönetmelikte belirtilen yararlanma
şartlarını taşıyıp taşımadıklarını yabancı ülke çalışma mevzuatı çerçevesinde
inceleyerek karara bağlamak.
b) Yükümlülerin, iltica başvurusu
dışında elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya doğrudan
çalışma izinlerinin kendilerine işçi, işveren, meslek ya da sanat mensubu
statülerini sağlayıp sağlamadığını tespit etmek, ihtiyaç duyulması halinde
yerel makamlardan yazılı veya sözlü bilgi almak ve edinilecek bilgi
doğrultusunda oluşturulan kanaate göre erteleme işlemlerini yürütmek.
c) Bu Yönetmelikte belirtilen
esaslara göre, yükümlülerin erteleme bitim tarihlerini tespit etmek.
ç) Yararlanma şartlarını taşıdıkları
anlaşılanlar hakkında; Ek-11’de yer alan İşçi/İşveren/Meslek-Sanat Mensubu/Gemi
Adamı Statülerine/Çok Vatandaşlık Hakkını Haiz Olan Yükümlüler İçin Erteleme
Belgesini iki suret düzenleyerek, ilgili bölümlerini yükümlüye imza karşılığı
tebliğ etmek ve bir suretini yükümlüye vermek.
d) Ek-11’de yer alan
İşçi/İşveren/Meslek-Sanat Mensubu/Gemi Adamı Statülerine/Çok Vatandaşlık
Hakkını Haiz Olan Yükümlüler İçin Erteleme Belgesi ile birlikte başvuruya esas
evrakı Türk Konsolosluğunda arşiv mevzuatına uygun olarak muhafaza etmek.
e) Kabul edilen erteleme
başvurusunu elektronik ortamda Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Askeralma Genel
Müdürlüğüne göndermek, elektronik ortamda gönderilememesi halinde Ek-11’de yer
alan erteleme belgesini dört suret tanzim ederek, üç suretini nüfusa kayıtlı
olduğu askerlik şubesine göndermek; askerlik şubesinin onayını müteakip gelen
Ek-11 erteleme belgesini yükümlünün Türk
Konsolosluğundaki dosyasında muhafaza etmek.
f) Yararlanma şartlarını taşıdıkları
anlaşılan yükümlülerin posta yoluyla yaptıkları müteakip erteleme başvurularını
elektronik ortamda Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Askeralma Genel Müdürlüğüne
göndermek, elektronik ortamda gönderilememesi halinde Ek-12’de yer alan
Müteakip Askerlik Erteleme Belgesini dört suret tanzim ederek, üç suretini
nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine göndermek; askerlik şubesinden, onayını
müteakip gelen Ek-12’de yer alan Müteakip Askerlik Erteleme Belgesini
yükümlünün Türk Konsolosluğundaki dosyasında muhafaza etmek.
g) Aile Birleşimi Anlaşmaları
çerçevesinde yabancı bir ülkede kendilerine ikamet etme ve çalışma hakkı
verilmesi taahhüt edilenler hakkında Ek-13’te yer alan Aile Birleşimi
Kapsamındaki Yükümlüler İçin Bir Yıl Süreli Erteleme Belgesini düzenleyerek
erteleme başvurularını elektronik ortamda Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla
Askeralma Genel Müdürlüğüne göndermek.
ğ) Yükümlülerin erteleme
işlemlerine ait Askeralma Genel Müdürlüğü ve askerlik şubelerinden gelen bilgi
ve belge taleplerini karşılamak.
h) Yükümlülerin erteleme
işlemleri yapılırken tereddüt edilen konularda Bakanlık görüşüne ihtiyaç
duyulması halinde Türk Konsolosluğunun görüşlerini bildirmek.
Yurt dışı erteleme ile ilgili
askerlik şubelerince yapılacak işlemlerMADDE 69 – (1) Yurt dışı
erteleme ile ilgili askerlik şubelerince yapılacak işlemler şunlardır:
a) Yurt dışı erteleme
başvurusunda bulunan yükümlülerin bilgilerini askeralma kayıtlarına işlemek.
b) Yurt içinde dövizle askerlik
hizmeti dışında herhangi bir statüde askerlik hizmetine başladıkları tespit
edilen yükümlülerin başvurularını reddetmek, Türk Konsolosluklarına ve
yükümlülere bilgi vermek.
c) Fiziki olarak gönderilen
başvuru evrakını inceleyerek;
1) İmza ve onay eksikliğinin
bulunması halinde eksiklerin giderilmesi maksadıyla ilgili Türk Konsolosluğuna
iade etmek.
2) Kabul edilen belgeyi
onaylayarak bir suretini başvuruyu alan Türk Konsolosluğuna göndermek ve
yükümlünün yurt dışı adresine yazılı olarak bildirmek.
ç) Yurt dışı erteleme
müracaatlarının kabul edilmesini müteakip müracaatına ait belgelerde sahtecilik
veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltanlar
hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunmak.
Yurt dışı erteleme ile ilgili
Askeralma Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemlerMADDE 70 – (1)
Askeralma Genel Müdürlüğü, Dışişleri Bakanlığınca elektronik ortamda gönderilen
yurt dışı erteleme bilgilerini askeralma kayıtlarına aktararak sonuçlarını
Dışişleri Bakanlığına bildirir.
(2) Askeralma Genel Müdürlüğü,
kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerini değerlendirerek konu hakkında görüş
bildirir.
Yurt dışı erteleme ile ilgili
Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemlerMADDE 71 – (1) Yurt
dışı erteleme ile ilgili Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Yükümlülerin yurt dışı
erteleme işlemlerinin yürütülmesinde Türk Konsoloslukları arasında
koordinasyonu sağlamak.
b) Yurt dışı erteleme
işlemlerinin yürütülmesine etki eden yabancı ülkelerdeki gelişmeler ve yabancı
ülke mevzuatındaki değişiklikler konusunda Askeralma Genel Müdürlüğüne bilgi
vermek.
c) Yükümlülerin yurt dışı
erteleme başvurularını elektronik ortamda Bakanlığa göndermek.
(2) Yurt dışı erteleme
işlemlerinin bu Yönetmelik esaslarına göre yürütülmesinde yetki ve sorumluluk
Dışişleri Bakanlığındadır.
Yurt dışı erteleme ile ilgili
Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemlerMADDE 72 – (1) Talep
edilmesi halinde, Emniyet Genel Müdürlüğü yükümlülerin yurda giriş ve çıkış
tarihlerini Askeralma Genel Müdürlüğüne, askerlik şubelerine ve Türk Konsolosluklarına
bildirir.
Dövizle askerlik hizmetinden
yararlanma esaslarıMADDE 73 – (1)
Dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartları aşağıda belirtilmiştir:
a) Bakanlıkça verilecek olan
uzaktan eğitimi tamamlamış olmak.
b) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına
uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren, meslek ya da sanat mensubu
statüsüne veya bir iş sözleşmesine bağlı olarak yabancı bandıralı gemilerde
gemi adamı cüzdanında yazılı mesleğini icra eden gemi adamı statülerini haiz
olarak yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere en az toplam üç yıl
(1095 gün) süre ile fiilen çalışmış olmak.
c) Dövizle askerlik hizmeti
dışında diğer askerlik hizmetlerinden biri ile askerlik hizmetine başlamamış
olmak.
ç) Yurt dışında ikamet eden ve
çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar ile yurt dışında doğup yurt dışında
ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olanlar için ise, yurt
içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere en az üç yıl (1095 gün) süre ile
fiilen yabancı ülkede bulunmuş olmak.
d) Kanunda belirtilen döviz
miktarını peşin ödemek.
(2) Yükümlülerin Kanunda belirtilen
şart ve statülere uygun olarak birden fazla ülkede çeşitli zaman aralıkları
dâhilinde çalıştıkları süreler, belgelendirilmesi kaydıyla çalışma ve bulunma
sürelerinden sayılır. Çok vatandaşlık hakkına sahip vatandaşların yalnızca
tabiyetindeki ülkelerde bulundukları süreler bulunma süresinden sayılır. Yurt
dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olan
vatandaşların ise süresiz ikamet iznine sahip oldukları ülkelerde bulundukları
süreler bulunma süresi olarak kabul edilir. (Değişik
cümle:RG-30/4/2022-31825) Başvuru tarihinde yararlanma şartlarını haiz
olanların işlemleri dövizle askerlik hizmeti kapsamında yürütülür.
(3) Dövizle askerlik hizmetinden
yararlanmak üzere başvuranlardan yurt dışında fiilen çalıştıkları veya bulundukları
süre içerisinde;
a) İşçi, işveren, bir meslek veya
sanat mensupları ya da gemi adamlarının;
1) Ücret veya maaşının yurt
içinden transfer edildiği,
2) Yabancı ülkelerde resmî
görevle bulunduğu,
3) Geçerli oturma çalışma izninin
olmadığı ya da oturma veya çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı,
4) Gemi adamı cüzdanı ve geçerli
bir iş sözleşmesinin bulunmadığı veya Türk bandıralı gemilerde çalıştığı,
5) Yurt içinde geçirdiği,
6) Yararlanma şartlarından
herhangi birini taşımadığı,
b) Çok vatandaşlık hakkına sahip
olanların;
1) Yurt içinde geçirdiği,
2) Yabancı ülkelerde resmi
görevle bulunduğu,
3) Yabancı ülke vatandaşlığını
kazanmadan önce oturma veya çalışma iznine sahip olmadığı ya da yabancı ülke
vatandaşlığının bulunduğu ülke dışındaki başka bir yabancı ülkede oturma veya
çalışma iznine sahip olmadan çalıştığı ya da bulunduğu,
4) Yararlanma şartlarından
herhangi birini taşımadığı,
tespit edilen süreleri çalışma
veya bulunma süresinden sayılmaz.
c) Yurt dışında doğup yurt
dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olanların;
1) Yurt içinde geçirdiği,
2) Yabancı ülkelerde resmi
görevle bulunduğu,
3) Süresiz ikamet iznine sahip
olmadığı ya da süresiz ikamet iznine sahip bulunduğu ülke dışındaki başka bir
yabancı ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olmadan çalıştığı ya da
bulunduğu,
tespit edilen süreleri çalışma
veya bulunma süresinden sayılmaz.
(4) Dövizle askerlik hizmeti
başvurularının kabul edilmesine esas teşkil eden çalışma süresi hesaplanırken;
a) Herhangi bir işyerinde
çalışmayarak işsizlik sigortası alan veya kendisine ait mülklerin kira ya da
benzeri gelirle geçimini sağlayanların,
b) Malûliyet yardımı alanların,
c) Eşi çalıştığından ya da ikamet
edilen hanenin toplam geliri yeterli olduğundan kendisine işsizlik veya
malûliyet yardımı ödenemeyenlerin,
ç) Resmî kurumlardan sosyal
yardım alarak geçimlerini sağlayanların,
bu durumlarını ispata yarayan
belgeleri ibraz etmeleri halinde, bu sürelerin tamamı fiilen çalışma süresine
dahil edilir.
(5) Çok vatandaşlık hakkına sahip
olanların yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce oturma veya çalışma
iznine sahip oldukları süreler bulunma süresine dâhil edilir.
(6) Yurt dışında doğup yurt
dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olanların doğduğu yabancı
ülkede süresiz ikamet izni almadan önce oturma veya çalışma iznine sahip
oldukları süreler bulunma süresine dâhil edilir.
(7) Yükümlülerin yurda giriş ve
çıkış tarihleri kontrol edilirken, “girişi olmayan çıkışlar” ve “çıkışı olmayan
girişler” ile aynı güne ait giriş ve çıkışlar dikkate alınmaz. Kayıtlarda, yurt
dışına çıkışın ya da girişin olmadığı belirlense bile, yurda giriş veya çıkış
yaptığını gösteren kullanılmış seyahat bileti, pasaport giriş-çıkış kaşesi,
yurt içinde ya da yurt dışında muayene veya tedavi gördüğünü gösteren rapor
veya benzeri belgeler ile kanıtlayabilenlerin işlemleri, yapılan tespit
doğrultusunda yürütülür.
(8) Yabancı ülkelerde faaliyet
gösteren Türk şirketlerinde çalışanların Kanunda belirtilen statüleri haiz
olmaları, çalıştıkları işyerinin ticari faaliyette bulunma ve gelir elde etme
izninin olması, ücret ve maaşlarının bu ülkede elde edilen gelirden ve döviz
olarak ödenmesi kaydıyla kabul edilir.
(9) Yabancı bir ülkeye iltica
talebiyle sığınanlar ile yabancı ülkede oturma veya çalışma izni bulunmadığından
kaçak olarak yaşayanların ya da yabancı ülkelerde resmi görevli olarak
bulunanların bu durumlarını sonlandırıp Kanunda yazılı işçi, işveren, meslek
veya sanat mensubu, gemi adamı ya da çok vatandaşlık hakkını kazanmadıkça
dövizle askerlik hizmeti başvuruları kabul edilmez. Yurt dışında doğup yurt
dışında ikamet eden ve çok vatandaşlık hakkına sahip olmayanların süresiz
ikamet izni olmadıkça dövizle askerlik hizmeti başvurularında çalışma süresi
aranır. Bunlardan gerekli yararlanma şartlarını oluşturanların çalışma süreleri
hesap edilirken, iltica talebiyle sığınanlar ile yabancı ülkede oturma veya
çalışma izni bulunmadığından kaçak olarak yaşayanların ya da yabancı ülkelerde
resmi görevli olarak bulunanların bu statülerde bulundukları süreler çalışma ve
bulunma sürelerine dâhil edilmez.
(10) Başvuru tarihi itibarıyla
geçerli bir pasaport ibraz edemeyenlerin başvuruları kabul edilmez.
(11) Aile Birleşimi Anlaşmaları
kapsamında askerlikleri ertelenen yükümlülerin oturma veya çalışma izni olmadan
çalıştıkları süreler, dövizle askerlik hizmeti için gerekli çalışma süresinden
sayılmaz.
(12) Dövizle askerlik hizmeti
başvurusunun gerçekleşmesi için, uzaktan eğitim programının tamamlanması,
başvuruya esas teşkil eden evrakın Türk Konsolosluğuna ibraz edilmesi, Türk
Konsolosluklarınca yapılacak inceleme neticesinde hak sahibi olduklarının
tespit edilmesi, Kanunda öngörülen dövizin ödenmesi ve haklarında dövizle
askerlik başvuru belgesinin tanzim edilmesi gerekir. Uzaktan eğitim programının
tamamlanması ve/veya ödemede bulunulması dövizle askerlik başvurusunun
tamamlandığı anlamına gelmez.
(13) Yurt dışında öğrenciliğine
bağlı olarak ikametine izin verilmiş olanlar dövizle askerlik hizmetinden
yararlanamaz. Ancak, mevcut oturma veya çalışma izinlerinin kendilerine Kanunda
belirtilen işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu statülerini
sağlaması ve diğer yararlanma şartlarını da taşımaları halinde dövizle askerlik
hizmetinden yararlanabilir.
(14) 21/6/1927 tarihli ve 1111
sayılı mülga Askerlik Kanunu uygulamaları gereğince dövizle askerlik
kapsamından çıkarılanlar yeniden dövizle askerlik hizmetinden yararlanamazlar.
(15) Seferberlik ve savaş hâlinde
bu madde hükümleri uygulanmaz.
Dövizle askerlik başvurusuMADDE 74 – (1)
Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak isteyen;
a) İşçiler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına
uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine göre alınmış ve kendilerine yabancı ülkede işçi statüsü
sağlayan belge,
2) Çalıştığı işyerinin işvereni
tarafından düzenlenmiş, çalışma tarihlerini ve sürelerini belirten ve fiilen en
az toplam üç yıl (1095 gün) süre ile yabancı ülkede çalıştığını kanıtlayan
belge,
3) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
b) İşverenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına
uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine göre alınmış ve kendilerine işveren statüsü sağlayan
oturma belgesi,
2) Yabancı ülkede, bir işyerini
fiilen en az toplam üç yıl (1095 gün) süre ile işveren olarak çalıştırdığını
kanıtlayan belge,
3) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
c) Bir meslek veya sanatı icra
edenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına
uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine göre alınmış ve kendilerine meslek ya da sanatlarını
fiilen icra etmelerine imkân veren belge,
2) Yabancı ülkelerde en az toplam
üç yıl (1095 gün) süre ile fiilen bir meslek veya sanatı icra ettiklerini
gösterir belge,
3) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti
pasaportu,
ç) Yurt dışında ikamet eden çok
vatandaşlık hakkına sahip olanlar;
1) Yabancı ülke vatandaşlık
kimlik belgesi veya yabancı ülke pasaportu,
ile bağlı bulundukları Türk
Konsolosluklarına kendileri, vekilleri ya da vasileri aracılığıyla başvurmak
zorundadırlar.
d) Gemi adamları;
1) Gemiyi işleten şirket veya
yetkilendirdikleri kişi ya da makamlarca düzenlenmiş en az toplam üç yıl (1095
gün) süre ile fiilen gemi adamı olarak çalıştıklarını gösterir iş sözleşmeleri,
2) Türk veya yabancı ülke resmi makamlarınca
düzenlenmiş gemi adamı cüzdanı,
3) Umuma mahsus Türkiye
Cumhuriyeti pasaportu,
ile geminin bayrağını taşıdığı
ülkedeki veya gemi adamlarının işlemlerinin yürütülmesi için Dışişleri
Bakanlığınca yetkilendirilen ülkelerdeki Türk Konsolosluklarına kendileri,
vekilleri ya da vasileri aracılığıyla başvurmak zorundadırlar.
(2) Kendisi resmi Devlet
görevlisi sıfatı taşımamasına rağmen; eşi veya birinci derece kan ve kayın
hısımlarının görevinden dolayı diplomatik, hizmet veya hususi pasaport sahibi
olan yükümlülerden Kanunda öngörülen kendisine işçi/işveren/meslek sanat
mensubu statüsünü sağlayan çalışma iznini ihtiva eden oturma izni veya çalışma
izin belgesini ibraz edenlerden umuma mahsus pasaport sahibi olmaları istenmez.
Döviz ödeme esaslarıMADDE 75 – (1) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Dövizle askerlik hizmetinden faydalanacak yükümlülerin ödeyeceği miktar;
Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca belirlenen tutarın Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasınca döviz miktarının yatırılacağı gün tespit edilen döviz alış kuruna
göre Avro veya Avro karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke
parasıdır.
(2) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Avro para birimini kullanmayan ancak paraları konvertibl olan yabancı
ülkelerde bulunanlar, Avro dışındaki konvertibl döviz tutarını öderler.
(3) Paraları konvertibl olmayan
ülkelerde çalışan yükümlüler de belirlenen konvertibl döviz miktarlarından
herhangi biri ile ödemede bulunabilirler.
(4) Yapılan ödemeler, Dışişleri
Bakanlığınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında Hazine adına açılacak özel
döviz hesabına Avro olarak kaydedilir. Bu tutarlar Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasınca transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına
çevrilerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılır ve
bütçeye gelir kaydedilir.
(5) Döviz tahsilâtı ve özel döviz
hesabına aktarılması ile ilgili oluşacak transfer ücreti ve diğer masraflar
yurt dışı temsilcilikler tarafından yükümlülerden tahsil edilir. Transfer
ücreti ve diğer masraflar, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak
Dışişleri Bakanlığınca belirlenir.
(6) Dövizle askerlik hizmeti
kapsamında yapılan döviz ödemelerinin tahsilatı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasında Hazine adına açılmış özel döviz hesabına aktarılması işlemleri
Dışişleri Bakanlığınca yapılır.
(7) Yükümlüler dövizle askerlik
ödemelerini peşin olarak yapar.
Dövizle askerlik başvurusunun
iptalini gerektiren durumlarMADDE 76 – (1)
Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul
edilenlerden çalışma veya bulunma süresi içerisindeki;
a) İşçi, işveren, bir meslek veya
sanat mensupları ya da gemi adamlarının;
1) Ücret veya maaşının yurt
içinden transfer edildiği,
2) Yabancı ülkede resmî görevle
bulunduğu,
3) Geçerli bir oturma çalışma
izni olmadığı ya da oturma veya çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı,
4) Gemi adamı cüzdanı ve geçerli
bir iş sözleşmesinin bulunmadığı veya Türk bandıralı gemilerde çalıştığı,
5) Yurt içinde geçirdiği,
süreler düşüldükten sonra toplam
çalışma süreleri üç yıllık (1095 günlük) süreden az olduğu,
6) Dövizle askerlik hizmeti
dışında diğer statülerde fiilî askerlik hizmetine başladığı,
7) Müracaatına ait belgelerde
sahtecilik veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi
yanıltmak suretiyle dövizle askerlik başvurusunda bulunduğu,
8) Ödenmesi gereken döviz
miktarını ödemediği,
9) Yararlanma şartlarından
herhangi birini taşımadığı,
sonradan anlaşılanlar,
b) Çok vatandaşlık hakkına sahip
olanlardan;
1) Ödenmesi gereken döviz
miktarını ödemediği,
2) Dövizle askerlik hizmeti dışında
diğer statülerde fiilî askerlik hizmetine başladığı,
3) Yararlanma şartlarından
herhangi birini taşımadığı,
4) Müracaatına ait belgelerde
sahtecilik veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi
yanıltmak suretiyle dövizle askerlik başvurusunda bulunduğu,
5) Yurt içinde geçirdiği veya
yabancı ülkede resmî görevle bulunduğu ya da yabancı ülke vatandaşlığını
kazanmadan önce oturma ve çalışma iznine sahip olmadıkları süreler düşüldükten
sonra toplam bulunma süreleri üç yıllık (1095 günlük) süreden az olduğu,
sonradan tespit edilenler dövizle
askerlik hizmetinden faydalanamazlar. Bu durumda bulunan yükümlülerin
müracaatları nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesince iptal edilir.
(2) Türk Konsolosluklarınca bu
madde kapsamında olduğu tespit edilenlerin kimlik bilgileri başvurularının
iptali için nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesine bildirilir.
(3) Dövizle askerlik hizmeti
dışında diğer statülerde fiilî askerlik hizmetine başlayanlar ve müracaatına
ait belgelerde sahtecilik veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda
bulunarak idareyi yanıltmak suretiyle dövizle askerlik başvurusunda bulunduğu
anlaşılanlar hariç diğer nedenlerle başvurusu iptal edilenler, yararlanma
şartlarını sonradan sağlamaları halinde dövizle askerlik hizmetinden
faydalanabilirler. Bunların ödedikleri toplam döviz tutarı, ödeyecekleri
miktardan düşülür.
(4) Başvuru ve ödeme işlemlerini
tamamladıktan sonra dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmalarını talep
edenlerin bu istekleri kabul edilmez.
(5) Başvurusu kabul edilmeyen ya
da başvurusu iptal edilen yükümlülerin askerlik işlemleri tabi oldukları
statülerine göre yürütülür.
Dövizle askerlik geri ödeme
esaslarıMADDE 77 – (1) Döviz
ödemesinde bulunanlardan;
a) Başvurusu kabul edilmeyen veya
iptal edilenlerin,
b) Öngörülen döviz tutarlarından
fazla ödemede bulunanların,
c) Başvuruları olmadığı halde
ödeme yaptıkları tespit edilenlerin,
ödedikleri dövizler talepleri
halinde kendilerine, vekillerine, vasilerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.
(2) Geri ödeme ile ilgili
başvurular; yurt içinde yükümlünün kayıtlı olduğu askerlik şubesine, yurt
dışında ise askerlik şubelerine iletilmek üzere Türk Konsolosluklarına yapılır.
Yükümlüler dilekçelerinde; yurt içinde kendi adlarına açılan Türk Lirası
hesaplarının IBAN’ını, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarını ve iletişim
bilgilerini de belirtirler.
(3) Vekil, vasi veya kanuni
mirasçı sıfatı ile yükümlü adına müracaat edenlerin, bu durumlarını ispata
yarayan vekâletname veya mirasçılık belgesinin asıl ya da yurt içinde
noterlerce, yurt dışında Türk Konsolosluklarınca onaylanmış suretleri talep
dilekçelerine eklenir. Kanuni mirasçı sıfatıyla yükümlü adına geri ödeme
müracaatında bulunanların her biri için, mirasçılık belgesinde belirtilen hak
sahipliği oranları dâhilinde geri ödeme teklifinde bulunulur.
(4) Ödenen dövizler, yükümlülerin
ödeme yaptığı tarihteki Avro karşılığı üzerinden, askerlik şubelerince
bildirilmesi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığınca iade
tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruna göre Türk
Lirasına çevrilerek talep dilekçesinde belirtilen hesap numarasına aktarılır.
Geri ödeme işleminin gerçekleştiği, Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez
Saymanlığı tarafından ilgili askerlik şubesine bildirilir.
Dövizle askerlik hizmetine
tabi yükümlülerce yapılacak işlemlerMADDE 78 – (1)
Dövizle askerlik hizmetine tabi yükümlülerce yapılacak işlemler şunlardır:
a) Dövizle askerlik uzaktan
eğitiminde başarılı olmalarını müteakip 74 üncü maddede belirtilen belgelerle
birlikte bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarına kendileri, vekilleri ya da
vasileri aracılığıyla başvurmak.
b) Belirlenen döviz miktarını
Türk Konsolosluklarına peşin ödemek.
c) Türk Konsolosluklarınca tanzim
edilen Ek-15’te yer alan Dövizle Askerlik Hizmeti Başvuru Belgesinin ilgili
bölümlerini imzalamak suretiyle başvuru işlemini tamamlamak.
Dövizle askerlik hizmeti
uzaktan eğitim işlemleriMADDE 79 – (1)
Uzaktan eğitim portalının oluşturulması, donanım, bakım, idame ve işletilmesi
ile ilgili her türlü işlemler Bakanlık Muhabere ve Bilgi Sistem Dairesi
Başkanlığınca yürütülür.
(2) Uzaktan eğitim portalındaki
eğitim içeriklerinin belirlenmesi, güncelliğinin sağlanması ve yeni içeriklerin
oluşturulması Genelkurmay Harekât Başkanlığınca, Askeralma Genel Müdürlüğü ile
koordine edilerek yürütülür.
(3) Uzaktan eğitim portalının
güncelliğinin sağlanması ve yardım masasının işletilmesi Askeralma Genel
Müdürlüğünce yürütülür.
Dövizle askerlikle ilgili Türk
Konsolosluklarınca yapılacak işlemlerMADDE 80 – (1)
Dövizle askerlikle ilgili Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Askerlik çağına girmiş
yükümlülerden dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak isteyenlerin durumlarını
aydınlatmaya yarayacak her türlü bilgi ve belgeyi başvuruları esnasında alarak
bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yabancı ülke mevzuatı
çerçevesinde incelemek, ihtiyaç duyulması halinde, yerel makamlardan yazılı
veya sözlü bilgi talep ederek başvuru işlemini kabul veya reddetmek.
b) Dövizle askerlik başvurusu
kabul edildikten sonra bu Yönetmelikte belirtilen başvurunun iptalini
gerektiren nedenlerden herhangi birinin tespit edilmesi halinde yükümlülerin
kimlik bilgilerini iptal işlemi için nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesi
başkanlıklarına bildirmek.
c) Dövizle askerlik başvurusu
kabul edilenler hakkında iki suret olarak Ek-15’te yer alan Dövizle Askerlik
Hizmeti Başvuru Belgesini düzenlemek, bir suretini başvuruya esas diğer evrak
ile birlikte Türk Konsolosluklarında arşiv mevzuatına uygun olarak muhafaza
etmek, diğer suretini yükümlüye vermek.
ç) Yetkili makamlarca talep
edilmesi halinde başvuruya esas bilgi ve belgeleri göndermek.
d) Başvurusu kabul edilen
yükümlülerin başvuru ve ödeme bilgilerini elektronik ortamda Dışişleri
Bakanlığı vasıtasıyla Askeralma Genel Müdürlüğüne göndermek.
e) Başvuruların elektronik
ortamda gönderilemediği durumlarda, işlemleri fiziki olarak yürütmek. Bu
kapsamda, başvurusu kabul edilen yükümlü hakkında tanzim edilen Ek-15 Dövizle
Askerlik Hizmeti Başvuru Belgesini ve ödeme dekontunu posta yoluyla doğrudan
yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesi başkanlığına göndermek.
f) Döviz ödemelerinin tahsilâtı
ve özel döviz hesabına aktarılması ile ilgili oluşacak transfer ücreti ve diğer
masrafları yükümlülerden tahsil etmek.
g) Muhabir bankalarca veya Türk
Konsolosluklarınca tahsil edilen ödemelerin fazla, mükerrer veya hatalı olarak
havale edildiği gerekçesi ile iadesinin talep edilmesi halinde, konuyu
açıklayıcı bir üst yazı ile yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine
bildirmek.
Dövizle askerlik ile ilgili
askerlik şubelerince yapılacak işlemlerMADDE 81 – (1)
Dövizle askerlik ile ilgili askerlik şubelerince yapılacak işlemler şunlardır:
a) Dövizle askerlik
başvurusunda bulunan yükümlülerin bilgilerini askeralma kayıtlarına işlemek.
b) 76 ncı maddenin birinci
fıkrasında belirtilen durumda oldukları tespit edilenlerin başvurularını
reddetmek, Türk Konsolosluklarına ve yükümlülere bilgi vermek.
c) Fiziki olarak gönderilen
başvuru evrakını inceleyerek imza ve onay eksiği bulunanların evrakını işleme
almayarak ilgili Türk Konsolosluğuna eksiklerin giderilmesi maksadıyla iade
etmek.
ç) Kabul edilen başvuruya ait
Ek-15’te yer alan Dövizle Askerlik Hizmeti Başvuru Belgesinin onaylanmasıyla
bir suretini başvuruyu alan Türk Konsolosluğuna göndermek ve yükümlünün yurt
dışı adresine yazılı olarak bildirmek.
d) Dövizle askerlik
müracaatlarının kabul edilmesini müteakip müracaatına ait belgelerde sahtecilik
veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltanlar
hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak.
e) Başvuru ve ödemelerini süresi
içinde tamamladıkları tespit edilenler hakkında “Muvazzaf Askerlik Hizmetini
Yerine Getirmiş Sayılanlara Mahsus Belge”yi düzenlemek.
f) Yükümlülerden geri ödeme hakkı
olduğu anlaşılanların, geri ödeme teklifini Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez
Saymanlığına göndermek.
g) Muhabir banka veya Türk
Konsolosluklarınca tahsil edilen ödemelerin; fazla, mükerrer veya hatalı olarak
havale edildiği gerekçesi ile Türk Konsoloslukları ve yükümlüler tarafından
iadesinin talep edilmesi halinde, hak sahibi oldukları tespit edilenlerin iade
tekliflerini yapmak.
ğ) Geri ödeme işleminin
gerçekleştiğinin bildirilmesini müteakip geri ödeme bilgilerini yükümlülerin
kayıtlarına işlemek.
Dövizle askerlik ile ilgili
Askeralma Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemlerMADDE 82 – (1)
Dövizle askerlik ile ilgili Askeralma Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemler
şunlardır:
a) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Ödenecek döviz tutarının belirlenmesine esas memur aylık katsayısında meydana
gelecek değişikliği Dışişleri Bakanlığına bildirmek.
b) Dışişleri Bakanlığınca
elektronik ortamda gönderilen başvuru (Ek ibare:RG-30/4/2022-31825) ve
ödeme bilgilerini askeralma kayıtlarına aktararak sonuçlarını Dışişleri
Bakanlığına bildirmek.
c) Dövizle askerlik hizmetine
tabi yükümlüler ile uygulama kapsamına giren kurum ve kuruluşların mazeret ve
taleplerini değerlendirerek görüş bildirmek.
Dövizle askerlik ile ilgili
Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemlerMADDE 83 – (1)
Dövizle askerlik ile ilgili Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemler
şunlardır:
a) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Yükümlülerin Kanunda belirtilen esaslara göre ödeyecekleri döviz miktarını belirlemek
ve dövizle askerlik işlemlerinin yürütülmesi konusunda Türk Konsoloslukları
arasında koordinasyonu sağlamak.
b) Askerlik işlemlerinin
yürütülmesine etki eden yabancı ülkelerdeki gelişmeler ve yabancı ülke
mevzuatındaki değişiklikler konusunda Askeralma Genel Müdürlüğüne bilgi vermek,
görüş ve önerilerde bulunmak.
c) Yükümlülerin dövizle askerlik
başvurularına ait bilgilerini elektronik ortamda Bakanlığa göndermek.
ç) Yapılan ödemelerin, Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasında Hazine adına açılacak özel döviz hesabına Avro
olarak kaydedilmesini sağlamak.
d) Ödenecek dövize ait transfer
ücreti ve diğer masraflar için Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak.
(2) Bu Yönetmelik esaslarına göre
dövizle askerlik hizmetinden faydalanmak isteyenlerin işlemlerinin yapılmasında
yetki ve sorumluluk Dışişleri Bakanlığındadır.
Dövizle askerlik ile ilgili
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yapılacak işlemlerMADDE 84 – (1)
Dövizle askerlik ile ilgili Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yapılacak
işlemler şunlardır:
a) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Her iş günü Avro para birimine göre çapraz kurları ve bir Avro karşılığı Türk
Lirası bedeli belirlemek ve yayımlamak.
b) Döviz ödemelerini, Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasında Hazine adına açılacak özel döviz hesabına Avro
olarak kaydetmek, bu tutarları transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden
Türk Lirasına çevirerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına
aktarmak.
c) Askeralma Genel Müdürlüğü ile
koordineli olarak belirlenen dönemlerde yükümlülerin Türk Konsolosluğu yerine
doğrudan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yaptığı ödemelere ilişkin bilgiler
ile önceki bilgilerde yapılan değişiklikleri elektronik ortamda Askeralma Genel
Müdürlüğüne bildirmek.
ç) Dövizle askerlik özel döviz
hesabına para gönderen yükümlülere ait ihbarnamede; yükümlünün adı, soyadı,
doğum tarihi ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve paranın yatırıldığı
hesap numarasının belirtilmesi ile yükümlüler tarafından ödenen dövizin,
Askeralma Genel Müdürlüğü tarafından teklif edilmedikçe geri ödenemeyeceği ya
da yükümlülerin başka hesaplarına nakledilemeyeceği hususlarını muhabir
bankalara bildirmek.
d) Muhabir bankalarda veya
dövizin havale edileceği hesap numaralarında/IBAN'da olabilecek değişiklikleri,
en kısa zamanda Türk Konsolosluklarına bildirmek üzere Dışişleri Bakanlığına ve
Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirmek.
e) Askeralma Genel Müdürlüğünce
yükümlü ödemelerine ilişkin araştırma ve bilgi edinme taleplerini, kendi
kayıtlarından araştırarak cevaplandırmak.
f) Yükümlünün göndermediği, ancak
teknik sebepler ve muhabir kaynaklı hatalı işlemler sebebiyle sehven veya
mükerrer olarak gönderilen kayıtlar haricindeki tüm iade taleplerini
reddederek, ilgilileri 77 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında Konsolosluk
veya askerlik şubesine başvuruda bulunmaya yönlendirmek.
Dövizle askerlik ile ilgili
Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığınca yapılacak işlemlerMADDE 85 – (1) Hazine
ve Maliye Bakanlığı, askerlik şubelerince yapılan geri ödeme tekliflerine
istinaden, hak sahiplerine geri ödeme yapar ve geri ödeme işleminin
gerçekleştirilmesini müteakip mükerrer geri ödeme teklifinde bulunulmasını
önlemek maksadıyla, teklifi yapan askerlik şubesine bilgi verir.
Dövizle askerlik ile ilgili
Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemlerMADDE 86 – (1) Talep
edilmesi halinde, Emniyet Genel Müdürlüğü yükümlülerin yurda giriş ve çıkış
tarihlerini Askeralma Genel Müdürlüğüne, askerlik şubelerine ve Türk
Konsolosluklarına bildirir.
ONUNCU BÖLÜMSağlanan Haklar ve
YaptırımlarSağlanan haklarMADDE 87 – (1)
Muvazzaflık hizmetini, 61 inci madde kapsamında bedelli askerlikle yerine
getirenler hariç olmak üzere, erbaş ve er olarak yapanlara aşağıda belirtilen
haklar sağlanır:
a) Muhtaç asker ailelerine
yapılan yardım miktarı Cumhurbaşkanınca belirlenir. Muhtaç Asker Ailelerine
Yönelik Düzenli Nakdi Yardım Programına yapılacak başvuruların ikamet edilen
il/ilçede bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılması, Milli
Savunma Bakanlığı veri tabanından alınan askerlik bilgileri ve başvuru
sahiplerinin ilgili vakıf tarafından 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışmayı Teşvik Kanunu kapsamında değerlendirilmeleri şartı ile Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülür. Yapılan yardımlara
ilişkin Askeralma Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talepleri Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığınca karşılanır.
b) Askerî öğrenci, dış kaynaktan
muvazzaf subay/astsubay, sözleşmeli subay/astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli
erbaş/er temininde;
1) İlk altı aylık askerlik
hizmetini tamamlayarak terhis olanlara sınav tam notunun yüzde beşine kadar,
Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam
edip bu sürenin sonunda terhis olanlara ise yüzde on beşine kadar,
2) Meslek yüksekokulu veya
mesleki ve teknik lise mezunlarından; ilk altı aylık askerlik hizmetini
tamamlayarak terhis olanlara sınav tam notunun yüzde onuna kadar, Kanunun 5
inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edip bu
sürenin sonunda terhis olanlara ise yüzde yirmisine kadar,
ilave puan verilebilir.
c) Toplu Konut İdaresinin yaptığı
konutların tahsisinde, Toplu Konut İdaresinin belirleyeceği şartları taşımaları
kaydıyla kendi üzerine kayıtlı konutu olmayanlar, öncelikli istifade ettirilebilir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, her yıl Ocak ayında bir önceki yılda bu bent
kapsamında yararlandırılan yükümlü sayısını Askeralma Genel Müdürlüğüne
bildirir ve bu işlemleri yürütür.
ç) Bu madde kapsamındaki
yükümlüler, hizmette geçen süre içinde kamunun ve belediyelerin işlettiği deniz
ve şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanır. İlgili
Bakanlıklar bu işlemleri koordineli olarak yürütür.
d) Bu madde kapsamındaki
yükümlüler, hizmette geçen süre içinde müze ve ören yeri gibi yerlerden
ücretsiz yararlanır. Kültür ve Turizm Bakanlığı bu işlemleri yürütür.
(2) Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edenler hakkında birinci
fıkranın (a) bendi uygulanmaz.
(3) Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edip bu sürenin sonunda
terhis olanlardan 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında hizmet borçlanması talebinde bulunanların; Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında geçmiş olan sürelerinin taleplerinde 5510 sayılı
Kanunun 82 nci maddesine göre prime esas günlük kazanç alt sınırının yüzde
otuzikisi ile çarpımı neticesinde hesaplanacak kısmı, borcun Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığınca yapılacak tebligat üzerine harçlık ödemesinin yapıldığı
harcama birimi tarafından tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenir.
(4) Teknik bilimler meslek
yüksekokulundan veya meslek yüksekokullarının teknik bölümlerinden mezun
olanlar ve mesleki ve teknik lise mezunları ile tarım, turizm ve mevsimlere
bağlı sektörlerde faaliyet gösteren yükümlülerin askere sevki Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ihtiyaç ve önceliklerine göre mesleklerine uygun sınıflandırma ve
istedikleri celp ve sevk döneminde silahaltına alınma taleplerine ilişkin usul
ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
YaptırımlarMADDE 88 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında kendilerine tanınan erteleme süreleri dikkate alınmak
şartıyla askerlik yükümlülüğünü yerine getirmeyen öğrencilerin kayıtları
askerlik hizmetini yerine getirene kadar Bakanlığın talebi üzerine ilgili orta
ve yükseköğretim kurumlarınca geçici olarak dondurulur. Bu şekilde kayıtları
dondurulanlardan herhangi bir harç veya öğrenim katkı payı alınmaz.
(2) Yoklama kaçakları ve
bakayalar ile barışta tatbikat ve ferdî seferberlik eğitimi bakayaları kamu
veya özel hizmete alınmazlar. Bunları kamu veya özel hizmete alanlar hakkında
askerlik şubelerince mahallin Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda
bulunulur.
(3) İşe alındığında yoklama
kaçağı, bakaya veya barışta tatbikat ve ferdî seferberlik eğitimi bakayası
olmamasına rağmen sonradan bu suçlardan birini işleyenleri kamu veya özel
hizmette çalıştıranlar hakkında ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
(4) Yoklama kaçağı, saklı ve
bakayalar ile barışta tatbikat ve seferberlik eğitimi bakayalarına 101 inci
maddede belirtilen yaptırımlar uygulanır.
ON BİRİNCİ BÖLÜMMuafiyet İşlemleriYükümlüler, kamu görevlileri
ve sivillerden hayatını kaybedenlerin yakınlarının muafiyet hakları ile hak
sahiplerinin dağıtımlarıMADDE 89 – (1)
Askerlik hizmetini yerine getirmekte iken veya Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü
fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam ederken; ölen, hakkında gaiplik
kararı alınan veya maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek biçimde malul
olanlar ile terhis edildikten sonra askerlik hizmetinin sebep ve tesiri ile
hayatını kaybettiği mahkeme kararı ile sabit olanların;
a) Baba ve annesinin müşterek
olarak talep ettiği veya baba ya da annesinden biri ölmüş ise sağ olanın talep
ettiği kardeşlerinden biri, istekli olmadıkça silahaltına alınmaz veya
silahaltında ise terhis edilir.
b) Baba ve annenin müştereken
anlaşamadıkları veya her ikisinin de ölmüş olması durumunda; öncelikle
silahaltında olan kardeşi var ise istekli olması halinde terhis edilir,
silahaltında kardeşi yok ise veya silahaltındaki kardeşi terhis olmak istemez
ise askerlik hizmet sırası gelen ilk kardeş istekli olmadıkça silahaltına
alınmaz.
c) Bu fıkra kapsamında baba veya
annenin nüfusuna geçmiş olan evlatlık ya da üvey evlatlar, öz evlatlar gibi
işlem görür.
(2) 12/4/1991 tarihli ve 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında hayatını kaybedenlerden;
a) Askerlik hizmetini yerine
getirmekte olan yükümlüler ve Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında
askerlik hizmetine devam edenler ile 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin
birinci fıkrasının (j) bendi kapsamına giren sivillerin kendilerinden olma
çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı,
b) 15/7/2016 tarihinde
gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı
niteliğindeki eylemlere, görevi olmadığı hâlde mukavemet ederken şehit
olanların kendinden olma çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin
tamamı,
c) Güvenlik korucuları dâhil kamu
görevlilerinin kendilerinden olma çocuklarının tamamı ile aynı anne ve babadan
olma kardeşlerinden biri,
istekli olmadıkça silahaltına
alınmaz ve silahaltındakiler istekleri halinde terhis edilir. Kardeşlerden
hangisinin askerlik hizmetinden muaf tutulacağı birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde düzenlenen usule göre belirlenir.
(3) 3713 sayılı Kanun kapsamında
yaralanan veya engelli hale gelerek 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat
ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanan kamu personelinin
(güvenlik korucuları dâhil), sivillerin ve yükümlülerin kendileri ile
kendilerinden olma çocuklarının, Kanunun 42 nci maddesinin ikinci fıkrası
kapsamında muafiyet hakkı olduğu halde bu haktan faydalanmak istemeyerek
askerlik hizmetini yerine getirmek isteyenler ile muafiyet hakkı olmayan kamu
görevlilerinin (güvenlik korucuları dâhil) kardeşlerinin ve 3/10/2016 tarihli
ve 675 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi kapsamında gazilik unvanı verilenlerin ve
kendilerinden olma çocuklarının dağıtımları isteklerine bağlı olarak nüfusa
kayıtlı oldukları, kendisinin veya ailesinin ikamet ettiği il hudutları içerisindeki
birlik, kurum veya karargâhlara dağıtım yapılır. Tercih edilen yerde dağıtım
yapılacak birlik, kurum veya karargâh bulunmaması halinde, tercih edilen yere
en yakın birlik, kurum veya karargâhlara yapılır. Bu husus kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
ilgili mevzuatlarında düzenlenir.
(4) Bu maddenin ikinci fıkrası
kapsamında hayatını kaybederek yakınlarına maaş bağlananlar ile üçüncü fıkrası
kapsamındakilerden 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi
kapsamında gazilik unvanı verilenlerin kimlikleri Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından Bakanlığa bildirilir.
(5) Bu madde hükümleri
seferberlik ve savaş hâlinde uygulanmaz.
Vatandaşlığa sonradan
alınanlara uygulanacak erteleme ve muafiyet işlemleriMADDE 90 – (1) Soy
bağı esasına göre sonradan alınanlar hariç Türk vatandaşlığına sonradan
alınanlar askerliklerini, vatandaşlığa alındıkları tarihteki yaş ve öğrenim
durumlarına göre o yıl askerlik çağına giren yükümlüler gibi yaparlar.
Vatandaşlığa alındıkları yıla göre emsalleri henüz yoklama görmemiş olanlar
veya yoklaması devam edenler kendi doğumlularıyla, emsallerinin yoklama dönemi
sona ermiş olanlar vatandaşlığa alındıkları yıl askerlik çağına giren
doğumlularla işleme tabi tutulur.
(2) Soy bağı esasına göre
sonradan alınanlar hariç Türk vatandaşlığına alınmadan önce gelmiş oldukları
ülkelerde askerlik yaptıklarını veya askerlik hizmetini yerine getirmiş
sayıldıklarını belgeleyenler ile vatandaşlığa alındıkları yıl, doğum ay ve
günleri dikkate alınmadan yirmi iki ve daha büyük yaşta olanlar askerlik yapmış
sayılır. Bu yükümlülerin şahsen askerlik şubelerine müracaatları beklenilmeden
muafiyet işlemleri yapılır.
(3) 21 yaşında ve daha küçük
doğumlu olanların askerlikleri, istekleri hâlinde vatandaşlığa alındıkları
tarihten itibaren yoklamaları yapılmadan iki yıl süreyle ertelenir.
Ertelemelerinin sona ereceği yıl yoklamaları yapılarak o yıl askerlik çağına
giren doğumlularla işlem görürler. Seferberlik hâlinde ihtiyaca göre askere
sevk edilebilirler.
(4) Yükümlülerce ibraz edilen
belgelerin asıl nüsha olması, yeminli tercüman tarafından tercüme edilmiş ve
noter tarafından da onaylanmış olması zorunludur. Aksi takdirde ibraz edilen
belgelere işlem yapılmaz.
(5) İbraz edilen belgelerin
sonradan sahte olduğunun anlaşılması halinde haklarında suç duyurusunda
bulunulacağı hususu yükümlülere tebliğ edilir ve sahte olduğunun anlaşılması
halinde nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesince yetkili Cumhuriyet
başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
(6) Çeşitli nedenlerle Türk
vatandaşlığını kaybettikten sonra yeniden Türk vatandaşlığına alınanlar
sonradan Türk vatandaşı olanlar kapsamında değerlendirilmez. Bunların askerlik
işlemleri, önceki askerlik safahatları dikkate alınarak vatandaşlığı
kaybettikleri tarihteki statülerine göre yürütülür.
(7) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
vatandaşı iken 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 42
nci maddesi kapsamında Türk vatandaşlığını kazananlar sonradan Türk vatandaşı
olan yükümlü kapsamında değerlendirilir.
Aynı zamanda Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti vatandaşı olanlarMADDE 91 – (1) Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkili makamlarınca, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
kanunlarına göre zorunlu askerlik hizmetini yerine getirdikleri veya “Askerliğe
Elverişli Değildir” kararlı rapor aldıklarından askerlik hizmetinden muaf
tutuldukları bildirilen Türk vatandaşları bu Yönetmelik kapsamında askerlik
yapmış veya muaf tutulmuş sayılır.
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
kanunlarına göre zorunlu askerlik hizmetini yerine getirecek olan yükümlülerin
her türlü askerlik işlemleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kanunlarına göre
yürütülür.
(3) Yükümlülerin “Askerliğe
Elverişli Değildir” kararlı raporları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkili
makamlarınca onaylanacağından ayrıca Bakanlıkça onay işlemi yapılmaz.
(4) Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa
Büyükelçiliğince askerlik işlemlerine esas bilgi ve belgelerin gönderilmesinde
Ek-16’da yer alan usul ve esaslar uygulanır.
(5) Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa
Büyükelçiliği tarafından Türkiye'deki askerlik işlemlerinin ertelenmesi istenen
yükümlülerin bilgileri elektronik ortamda Bakanlığa gönderilir.
(6) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
kanunlarına göre askerlik hizmetini yapan ya da yapmış kabul edilen
yükümlülerin muafiyete esas belgeleri Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa
Büyükelçiliğince elektronik ortamda Bakanlığa gönderilir.
(7) Elektronik ortamda alınan
verilerin sisteme aktarılmasını müteakip yükümlülerin kayıtlı oldukları
askerlik şubelerince işlemleri tamamlanır.
(8) Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa
Büyükelçiliğince, elektronik ortamda gönderilen verilerin asıl nüshaları arşiv
mevzuatına uygun olarak muhafaza edilir ve yetkili makamlarca talep edilmesi
halinde askerlik işlemlerine esas bilgi ve belgeler gönderilir.
Özel durumlarda muafiyetMADDE 92 – (1) İki
ülkeden birinde yapılan askerlik hizmetinin sayılmasına dair ikili anlaşmalar
kapsamında askerlik hizmetinden muaf tutulacak ya da ertelenecek yükümlülerin
işlemleri anlaşma hükümlerine göre yürütülür.
(2) Kanunun 45 inci maddesinin
ikinci fıkrası hükmü geeğince barışta, olağanüstü hâl veya seferberlik
hâllerinde veya savaşta, askerliğini henüz yapmadan, Millî Güvenlik Kurulunca
gerekli görülen sahalarda Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca özel
olarak görevlendirilen gönüllüler, Cumhurbaşkanınca belirlenen şartlara
uydukları takdirde askerlik hizmetinden muaf tutulur.
Askerî okullardan ayrılanlarMADDE 93 – (1) Askeri
öğrenci olarak okudukları Millî Savunma Üniversitesi ve diğer üniversite,
fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarından ilişiği kesilenlerin, bu
okullarda ay olarak okudukları sürenin üçte biri muvazzaflık hizmetinden
sayılır.
(2) Askerlik hizmetinden sayılan
sürenin erbaş ve erlerin tabi olduğu hizmet süresini karşılaması halinde bunlar
temel askerlik hizmetine tabi tutulmadan askerlik hizmetini yerine getirmiş
sayılır.
(3) Muvazzaflık hizmetinden
sayılan süreleri, erbaş ve erlerin tabi olduğu hizmet süresinden az olanların
kalan hizmet süreleri, erbaş ve erlerin tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak
yoklamalarının yapılmasını müteakip 34 üncü maddenin ikinci fıkrası hükümlerine
göre tamamlatılır.
(4) Yedek subay adayı veya yedek
astsubay adayı olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubay olmaya
istekli olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri
halinde daha önceki askerî okullarda geçen süreleri dikkate alınmaksızın yedek
subay veya yedek astsubayların hizmet süresine tabi tutulur.
(5) Yedek subay veya yedek astsubay
statüsünde muvazzaflık hizmetini yapmak isteyenlerden sınıflandırma sonucunda
er olarak ayrılanların noksan hizmetleri 34 üncü maddenin birinci fıkrası
hükümlerine göre tamamlatılır.
(6) (Ek:RG-30/4/2022-31825)
Bu madde kapsamında olanlardan yedek subay/astsubay adayı olma hakkı
bulunanların, er veya yedek subay/astsubay olma isteklerine ilişkin yazılı
talepleri alınır. Bunların askerlik hizmet tercihini değiştirme talepleri kabul
edilmez.
ON İKİNCİ BÖLÜMKamu Görevlileri ile
İlgili İşlemlerÖğretmenlerin askerlik
hizmetine ilişkin usul ve esaslarMADDE 94 – (1)
Öğretmenlerin askerlik hizmetine ilişkin genel esaslar şunlardır:
a) Temel askerlik eğitimlerini
müteakip geri kalan hizmetlerini Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak
tamamlayacak olanların görev yerlerine sevkleri ve katılışları aşağıdaki
şekilde yapılır:
1) Temel askerlik eğitimini
tamamlayanlar görevlendirildikleri il millî eğitim müdürlüğü emrine katılırlar.
Bu yükümlülere, Millî Eğitim Bakanlığınca görevlendirildikleri yere kadar olan
yol masrafları eğitim merkezlerince veya sınıf okulu ve eğitim merkezi
komutanlıklarınca tahakkuk ettirilir.
2) Temel askerlik eğitimlerini
müteakip Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak görevlendirilen
yükümlülerin şahsi dosyaları, eğitim merkez komutanlıkları veya sınıf okulu
komutanlıklarınca görevlendirilmiş oldukları il millî eğitim müdürlüklerine ve
Kara Kuvvetleri Komutanlığına gönderilir.
3) İl millî eğitim
müdürlüklerince görevlendirildikleri okullara katılış yapan öğretmenlerin katılış
tarihleri, görevlendirildikleri okulların bağlı oldukları il veya ilçe millî
eğitim müdürlüklerince kayıtlı oldukları askerlik şubelerine bildirilir.
b) Millî Eğitim Bakanlığı emrinde
öğretmen olarak görevlendirilen yükümlüler, öğretmenlik görevleri sırasında
resmi elbise giyemez, iaşe edilmez, hizmetlerinin devamı süresince derneklere
üye olamaz ve siyasi faaliyetlerde bulunamazlar.
c) Yedek subaylar için belirlenen
askerlik hizmetinden sayılmayan haller, Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen
olarak görevlendirilen yükümlüler için de uygulanır.
ç) Millî Eğitim Bakanlığı emrine
öğretmen olarak verilen yükümlülere verilecek yurt içi ve yurt dışı izinlerinde
aynı Bakanlıkta görevli diğer öğretmenlere uygulanan usul ve esaslar uygulanır.
Ancak bunlara aylıksız izin verilmez.
d) Millî Eğitim Bakanlığı emrine
görevlendirilenler temel eğitimleri sonunda eğitim merkezi veya sınıf okulu
komutanlıklarınca kendilerine teslim edilmiş bulunan iç çamaşırı ve çorap hariç
her türlü silâh, teçhizat, melbusat ve askerî eşyayı iade ederler.
e) Temel askerlik eğitimlerini
müteakip Millî Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak görevlendirilen
yükümlülerin hizmet süreleri, emsali yedek subayların hizmet süresi kadardır.
Bu yükümlüler hizmet süresinin sonunda asteğmen rütbesi ile terhis edilirler.
Noksan hizmetli olarak terhis edildiği tespit edilenlerin kalan hizmet süreleri
34 üncü maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre tamamlatılır.
f) Görevleri sırasında usulüne
göre öğretmenlik mesleği ile ilişikleri kesilenlerin hizmet süresi, erbaş ve
erler için belirlenen hizmet süresi kadardır. Bunların kalan noksan hizmetleri
er olarak 34 üncü madde hükümlerine göre tamamlatılır ve ödenmekte olan aylık,
ödenek, yardım ve tazminatlar kesilir.
g) Millî Eğitim Bakanlığı emrinde
öğretmen olarak görev yapmak üzere ayrılanlara, fiilen öğretmenlik görevine
başladıkları tarihten itibaren 926 sayılı Kanunda asteğmenler için tespit
edilen aylık, ödenek, yardım ve tazminatlar Millî Eğitim Bakanlığınca ödenir ve
bu yükümlülerin aylıklarından Ordu Yardımlaşma Kurumu aidatı kesilir. Bunlara
öğretmenlikten dolayı ayrıca bir ücret ödenmez.
ğ) Millî Eğitim Bakanlığı emrine
öğretmen olarak görevlendirilenler hakkında sicil belgesi düzenlenmez.
h) Millî Eğitim Bakanlığı emrine
verilen öğretmenlerin her türlü sağlık işlemleri, diğer öğretmenlerde olduğu
gibi Millî Eğitim Bakanlığınca yürütülür. Garnizon veya merkez
komutanlıklarınca bu yükümlülerin askerî tabip, revir, hastane ve benzeri
kuruluşlara sevkleri yapılmaz.
ı) Millî Eğitim Bakanlığı emrine
öğretmen olarak görevlendirilen yükümlülerin istirahat ve hava değişimi
süreleri yedek subaylar için belirlenen süreler kadardır.
(2) Öğretmenlerin askerlik
hizmetine ilişkin Millî Eğitim Bakanlığının görev, yetki ve sorumlulukları
aşağıda belirtilmiştir:
a) Millî Eğitim Bakanlığınca
ihtiyaç duyulan branş ve öğretmen sayıları sınıflandırma döneminden en az iki
ay önce Bakanlığa bildirilir.
b) Bakanlıkça uygun görülen branş
ve sayıya göre öğretmenlik mesleğini fiilen icra edenler arasından tespit
edilenlerin kimlik bilgileri Millî Eğitim Bakanlığınca Bakanlığa bildirilir.
c) Millî Eğitim Bakanlığı
kadrolarında fiilen öğretmen olarak görev yapanlar il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerinden alacakları öğretmen bildirim çizelgesini sınıflandırılacakları
dönemin başlangıcına kadar askerlik şubelerinde bulundururlar. Bunlar arasından
öğretmenlik mesleğinden ayrılan veya branş değiştirenlerin bilgileri il veya
ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından kayıtlı bulundukları askerlik
şubesine bildirilir.
ç) Temel askerlik eğitimlerini
müteakip, Millî Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak verilecek yükümlülerin
görevlendirilecekleri il millî eğitim müdürlükleri belirlenir ve dağıtım
listeleri temel askerlik eğitiminin bitiminden önce Kara Kuvvetleri Komutanlığı
ile eğitim gördükleri eğitim merkezi veya sınıf okulu komutanlıklarına
gönderilerek Bakanlığa bilgi verilir.
d) İl millî eğitim müdürlükleri
emrine verilen öğretmenlerin görev yaptıkları okulları gösterir listenin il
garnizon komutanlıklarına gönderilmesi sağlanır.
e) Temel askerlik eğitimini
müteakip, Millî Eğitim Bakanlığı emrine verilen yükümlülerden;
1) Görevlendirildikleri il veya
ilçe millî eğitim müdürlükleri emrine katılmayanların,
2) Her ne sebeple olursa olsun
ilişiği kesilenlerin,
3) Askerliğe elverişli değildir
kararlı rapor alanların,
4) Sağlık nedeniyle hizmet süresi
uzayanların,
5) Adlî ve disiplin işlemleri
nedeniyle hizmet süreleri uzayanların,
kimlik bilgileri ile durumlarını
açıklayıcı bilgi ve belgelerin zamana bağlı kalınmaksızın Kara Kuvvetleri
Komutanlığına ve Bakanlığa gönderilmesi sağlanır.
f) Temel askerlik eğitimleri
sonunda Millî Eğitim Bakanlığı emrine verilen öğretmen yükümlüler, Millî Eğitim
Bakanlığının uygun gördüğü yerlerde görevlendirilir. Bu yükümlülerden daha önce
Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında görevli olanlar, ihtiyaç halinde önceki
görev yerlerine verilebilir.
g) Yetkili sağlık kuruluşlarınca
haklarında "Askerliğe Elverişli Değildir" kararlı rapor düzenlenen
yükümlüler rapor tarihine göre hizmet durum belgesi ile geçici olarak terhis
edilir.
ğ) Millî Eğitim Bakanlığı emrine
öğretmen olarak verilen yükümlüler, askerlik hizmet süreleri içerisinde ihtiyaç
durumuna bağlı olarak yer değiştirme suretiyle görevlendirilmeye tâbi
tutulabilir. Bu şekilde yer değiştirmeye tâbi tutulanların görev yerleri,
kayıtlı oldukları askerlik şubeleri ile Kara Kuvvetleri Komutanlığına
bildirilir. Bunların sürekli ve geçici görev yollukları usulüne uygun olarak
Millî Eğitim Bakanlığınca ödenir.
h) İlgili yükümlüler hizmet sürelerinin
sonunda, emrinde görevli oldukları il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince
beş nüsha terhis belgesi tanzim edilerek asteğmen olarak terhis edilirler.
ı) Terhis belgeleri, yükümlünün
görev yaptığı yerdeki il veya ilçe millî eğitim müdürleri tarafından imzalanıp
mühürlenerek onaylanmak suretiyle bir nüshası hizmetinin sonunda yükümlüye
verilir, diğer dört nüshası şahsi dosyalarıyla birlikte kayıtlı bulundukları
askerlik şubelerine gönderilir.
(3) Bu madde kapsamında
Bakanlığın görev yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Millî Eğitim Bakanlığının
ihtiyaç duyduğu branşlar ve öğretmen sayıları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin
destekleme oranları ve ihtiyacı dikkate alınarak değerlendirilir ve Millî
Eğitim Bakanlığına verilmesi uygun görülen branşlar ve öğretmen sayıları
bildirilir.
b) Millî Eğitim Bakanlığınca
öğretmenlik mesleğini fiilen icra edenler arasından yedek subay öğretmen
statüsünde silahaltına alınması teklif edilenler, yedek subay öğretmen aday
adayı statüsünde sınıflandırmaya tabi tutularak temel askerlik eğitimine sevk
edilir.
c) Temel askerlik eğitimini
başarıyla bitirenler, kalan askerlik hizmetlerini tamamlamak üzere Millî Eğitim
Bakanlığı emrine verilir.
ç) (Değişik:RG-30/4/2022-31825)
Kanunda belirtilen mazeretleri olmaksızın bakaya kalanlar askerlik hizmetlerini
er olarak yerine getirir.
d) Bu yükümlülerin asteğmenliğe
nasıp işlemleri Kara Kuvvetleri Komutanlığınca yürütülerek, asteğmenliğe
nasıpları yapılanların kimlikleri ilgili il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerine bildirilir.
e) Yedek subay öğretmenlerin
terhis belgelerinin birer nüshası terhis oldukları yılı takip eden yılın Ocak
ayı içerisinde askeralma bölge başkanlıklarınca Kara Kuvvetleri Komutanlığına
gönderilir.
(4) Millî Eğitim Bakanlığı
emrinde öğretmen olarak görevlendirilen yükümlüler hakkında;
a) 1632 sayılı Kanunda yer alan
yoklama kaçağı, bakaya, geç iltihak suretiyle bakaya kalmak, firar, hava
değişimi/izin tecavüzü suçlarından birini işlemeleri halinde, 1632 sayılı
Kanun,
b) 6413 sayılı Kanunda yer alan
kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinden birini
işlemeleri halinde, 6413 sayılı Kanun hükümleri,
uygulanır.
c) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçlarını işleyenler hakkında suçun oluşması için öngörülen sürelerin
geçmesini müteakip il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince suç dosyası tanzim
edilerek mahallin askerlik şubesine gönderilir. Bu suç dosyaları, soruşturma
izni vermeye yetkili komutan veya askerî kurum amiri tarafından ilgili Kanun
hükümleri uyarınca soruşturma izni verilmesi halinde, askerlik şubelerince
yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilerek, il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerine bilgi verilir.
ç) Kısa süreli kaçma ve izin
süresini geçirme disiplinsizliklerini işleyenler hakkında il veya ilçe millî
eğitim müdürlüklerince suç dosyası tanzim edilerek, mahallin askerlik şubesine
gönderilir. Bu suç dosyaları, askerlik şubelerinin disiplin yönünden bağlı
oldukları disiplin kuruluna gönderilerek il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerine bilgi verilir.
d) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerini işleyenlerin yargılanmalarının yanında, işlemiş oldukları
bu ve diğer suçlarla ilgili olarak Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında öğretmen
olarak görev yapan diğer öğretmenlerin tâbi oldukları Millî Eğitim Bakanlığı
mevzuatına uygun olarak gerekli idarî işlemler yapılır. Bu işlemler neticesine
göre usulüne uygun olarak öğretmenlik mesleği ile ilişiği kesilenlerin
kimlikleri Bakanlığa bildirilir.
(5) Seferberlik ve savaş hâlinde
bu madde hükümleri uygulanmaz.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı
mensuplarının ertelemeleriMADDE 95 – (1) (Değişik:RG-5/8/2023-32270)
Emniyet Teşkilatı kadrolarında kadro ve/veya rütbeleri ile ilişkisi devam eden Emniyet
Hizmetleri Sınıfına mensup personel ile polis eğitim ve öğretim kurumlarında
öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını kazananlardan askerlik
hizmetini yapmamış olanların ve 46 ncı maddenin üçüncü fıkrası
kapsamındakilerin her türlü askerlik işlemleri ertelenir.
(2) Ertelemesi yapılacak
olanların bilgileri Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre, İçişleri
Bakanlığınca elektronik ortamda bildirilir.
(3) Muafiyete esas olan on yıllık
erteleme süresi içerisinde; herhangi bir nedenle Emniyet Hizmetleri Sınıfından
ayrılan, başka kuruma nakledilen veya bu süre içinde meslekten ilişiği
kesilenlerin ertelemeleri iptal edilir. Bunlar Kanun hükümlerine göre askerlik
hizmetini yerine getirir.
(4) Ertelemesi yapılmış
olanlardan erteleme hakkını kaybedenlerin bilgileri İçişleri Bakanlığınca
elektronik ortamda Bakanlığa bildirilir. Bunların ertelemeleri iptal edilerek
statülerine göre askerlik işlemlerine kaldığı yerden devam edilir.
(5) Fiilî askerlik hizmeti
başladıktan sonra birinci fıkra kapsamındaki eğitim ve öğretim kurumlarında
öğrenim hakkı elde edenlerin ertelemeleri yapılmaz. Bunlar tabi oldukları
askerlik hizmet süresini tamamlamak zorundadır.
(6) Erteleme şartlarını
taşımadığı, bilgi veya belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde askerliği ertelendiği
tespit edilenlerin askerlik işlemleri, erteleme işlemi yapılmadan önceki
durumları, erteleme şartlarını kaybettiği tespit edilenlerin ise erteleme
şartlarını kaybettikleri tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülür.
Erteleme işlemlerinin yürütülmesine ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını
zamanında yerine getirmediği tespit edilenler hakkında yetkili Cumhuriyet
başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
(7) Seferberlik ve savaş hâlinde
bu madde hükümleri uygulanmaz.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı
mensuplarının muafiyetleriMADDE 96 – (1)
Emniyet teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensubu olarak on yıllık hizmet
süresini kamu görevinden sayılmayacak haller hariç olmak üzere tamamlayanlar,
askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır. Geçici süreli görevlendirmeler,
yurt dışı misyon koruma, yurt dışında eğitim ve diğer görevler sebebiyle
geçirilen süreler de on yıllık hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
(2) Muafiyete esas on yıllık
hizmet süresi, polis eğitim ve öğretim kurumlarından mezun olarak fiilen göreve
başlanılan tarihte başlar. Bu sürenin hesabı, Ek-17’de bulunan Emniyet
Hizmetleri Sınıfı İçin Fiilî Çalışma Süresinden Sayılan ve Sayılmayan Hallerde
belirtilen esaslara göre yapılır.
(3) Muafiyet işlemleri e-Devlet
üzerinden elektronik ortamda yürütülür. Ayrıca hizmet süresini tamamlayarak
muafiyet hakkını kazananlar için İçişleri Bakanlığınca Ek-18’de bulunan Emniyet
Hizmetleri Sınıfına Mensup Personel İçin Muafiyet Teklif Belgesi 5070 sayılı
Kanun kapsamında elektronik imzalı olarak yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu
askerlik şubelerine gönderilir.
(4) Nüfusa kayıtlı oldukları
askerlik şubelerince; haklarında Ek-18’de bulunan Emniyet Hizmetleri Sınıfına
Mensup Personel İçin Muafiyet Teklif Belgesi gönderilenlerin kayıtları kontrol
edilerek uygun olanlara muafiyet işlemi yapılır.
(5) Muafiyet şartlarını
taşımadığı, bilgi veya belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde hakkında muafiyet
işlemi yapıldığı tespit edilenlerin askerlik işlemleri, muafiyet işlemi
yapılmadan önceki durumları dikkate alınarak yürütülür. Muafiyet işlemlerinin
yürütülmesine ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını zamanında yerine
getirmediği tespit edilenler hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç
duyurusunda bulunulur.
(6) Seferberlik ve savaş hâlinde
bu madde hükümleri uygulanmaz.
Jandarma Genel Komutanlığı ile
Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarının askerlik hizmeti ile ilişikleri
hakkında esaslarMADDE 97 – (1)
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde veya Jandarma Genel Komutanlığı ile
Sahil Güvenlik Komutanlığı adına üniversite, fakülte veya yüksekokullar ile
meslek yüksekokullarında öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını
kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların her türlü askerlik
işlemleri ertelenir.
(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarında görevli muvazzaf ve sözleşmeli subay
veya astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlerin hizmette
geçirdikleri sürelerin görevlerinden ayrıldıktan ve ilişikleri kesildikten
sonra askerlik yükümlülüğünden sayılmasına ilişkin 43 üncü madde hükümleri
uygulanır.
(3) Görevlerinden ayrılan veya
ilişikleri kesilen uzman jandarmaların hizmette geçirdikleri sürelerin tamamı
askerlik hizmetinden sayılır.
(4) Sayılan hizmet süresi, erbaş
ve erlerin tabi olduğu hizmet süresini karşılayanlar askerlik hizmetini yapmış
sayılır. Hizmet süresini karşılamayanların eksik kalan süreleri, erbaş ve
erlerin tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak 34 üncü maddenin ikinci fıkrası
hükümlerine göre erbaş ve er olarak tamamlatılır.
(5) Jandarma ve Sahil Güvenlik
Akademisinden veya Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı
adına okudukları üniversite, fakülte veya yüksekokullar ile meslek
yüksekokullarından ilişiği kesilenlerin bu okullarda okudukları sürelerin
askerlik hizmetinden sayılmasına ilişkin sürelerinin hesabında ve noksan
hizmetlerinin tamamlatılmasında 93 üncü madde hükümleri uygulanır.
(6) Yedek subay adayı veya yedek
astsubay adayı olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubay olmaya
istekli olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri
halinde daha önceki hizmet süreleri dikkate alınmaksızın yedek subay veya yedek
astsubayların hizmet süresine tabi tutulur.
(7) Sözleşmesi feshedilen uzman
erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adaylarının varsa kalan
askerlik hizmeti, ilgilinin ilişiği kesilmeden Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklerde erbaş ve er olarak
tamamlatılır.
Tabipler ile diğer sağlık
personelinin askerlik hizmetine ilişkin usul ve esaslarMADDE 98 – (1)
Bakanlık ile Sağlık Bakanlığınca her celp ve/veya atama döneminde müştereken
belirlenen yer ve miktarda;
a) Askerlik hizmetini yedek subay
olarak yerine getiren tabipler Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılır.
b) Temel askerlik eğitimini
tamamlayan tabipler Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmak üzere Sağlık Bakanlığı
emrine verilir. Yer ve miktarın belirlenmesinde öncelikle Türk Silahlı
Kuvvetlerinin harekâta katılan birlikleri, hudut birlikleri, eğitim birlikleri,
yüzer/uçucu birlikleri ile bunları destekleyen diğer birlik ihtiyaçları dikkate
alınır.
(2) Silahaltına alınan tabip
yedek subay adayları temel eğitimin sonunda kuraya tabi tutulur. Birinci
fıkranın (a) bendi kapsamına gireceklerin kurası önce, (b) bendi kapsamına
gireceklerin kurası sonra çekilir. Kura çekiminde subay ve astsubayların
ilk atamasındaki kura usul ve esasları uygulanır.
(3) Devlet hizmeti yükümlülüğünü
yerine getirmiş olanlar birinci fıkra kapsamına alınmaz.
(4) Askerlik hizmetini yedek
subay olarak yerine getirdikleri Bakanlıkça Sağlık Bakanlığına bildirilenler
Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.
(5) Devlet hizmeti
yükümlülüğünü yapmak üzere Sağlık Bakanlığı emrine verilenlerin atamaları Sağlık
Bakanlığınca yapılır. Bunlar Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirinceye
kadar geçici terhis edilir. Bunların;
a) Her türlü özlük işleri Devlet
hizmeti yükümlülüğünün devamı süresince Sağlık Bakanlığınca yürütülür.
b) Usulüne uygun olarak Devlet hizmeti
yükümlülüğünü yerine getirdikleri Sağlık Bakanlığınca Bakanlığa bildirilenler
askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır ve asteğmen olarak terhis edilir.
c) Sağlık Bakanlığındaki bu
görevleri sırasında usulüne göre tabiplik mesleği ile ilişikleri kesilenler
kalan hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere Sağlık Bakanlığı ile ilişikleri
kesilerek Bakanlığa bildirilir.
ç) Devlet hizmeti yükümlülüğünü
usulüne uygun olarak tamamlamayanların takipleri ve noksan hizmetlerinin
tamamlatılması hakkında 34 üncü madde hükümleri uygulanır. Noksan hizmetin
hesabında Devlet hizmeti yükümlülüğünde geçen süre dikkate alınmaz.
(6) Seferberlik ve savaş hâlinde
bu madde hükümleri uygulanmaz.
(7) Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ile Sağlık Bakanlığınca müştereken belirlenir.
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜMYoklama Kaçağı,
Saklı ve Bakayaların Takip ve Cezalandırma İşlemleriYoklama kaçağı, saklı, bakaya
ve geç iltihak bakayalarıMADDE 99 – (1)
Kanunda yazılı mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmeyenlerden;
a) Tabi olduğu yoklama yılı
içerisinde yoklamasını yaptırmayanlar yoklama kaçağı,
b) Yirmi yaşına girmiş oldukları
halde isimlerini nüfus kayıtlarına geçirmemiş bulunanlar saklı,
c) Sevke tabi olduğu halde
sevkini yaptırmayanlar ile sevk edildiği birliğe katılmayanlar bakaya,
ç) Sevkini yaptırdığı halde
kendisine tanınan yol süresi dışında birliğine katılanlar geç iltihak bakayası,
olarak kabul edilir. Bu durumda
bulunan yükümlüler hakkında 101 inci madde hükümleri uygulanır.
Yoklama kaçağı ve bakayaların
takipleriMADDE 100 – (1)
Yoklama kaçağı ve bakayalar, askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla
yakalanmaları için Askeralma Genel Müdürlüğünce İçişleri Bakanlığına
bildirilir.
(2) Kolluk kuvvetlerince
yakalanarak muhafaza altına alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın
askerlik şubesine getirilir. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin
bulunmadığı yerlerde yakalananlar ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan
tutanağa istinaden derhal serbest bırakılır.
(3) Kolluk kuvvetleri tarafından
hazırlanan tutanakların bir nüshası yükümlüye verilir, diğer nüshası ise en geç
üç işgünü içerisinde en yakın askerlik şubesine teslim edilir.
(4) Yoklama kaçağı ve bakaya
olarak arananlardan yurt dışında yaşadığı tespit edilenlere ilgili Türk
Konsoloslukları aracılığıyla işlemlerini tamamlatması tebliğ edilir ve tebellüğ
belgeleri askerlik şubesine iade edilir.
Yoklama kaçağı, saklı ve
bakayaların cezalandırma işlemleriMADDE 101 – (1)
Yoklama kaçağı, saklı ve bakayalar Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrası
esaslarına göre idari para cezasıyla cezalandırılır.
(2) Bunlardan kendiliğinden
gelenler her gün karşılığı 5 Türk Lirası, yakalananlar ise 10 Türk Lirası idari
para cezası ile cezalandırılır. Bu fıkra kapsamında belirlenen idari para
cezalarının yeniden değerlemesinde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler
Kanununun 17 nci maddesinin yedinci fıkrasındaki idari para cezasının bir Türk
Lirasının küsuru dikkate alınarak uygulanır. İdari para cezaları tebliğinden
itibaren bir ay içinde ödenir.
(3) Yapılan muayenelerinde
askerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlar, askerlikten muafiyet hakkı
olanlar ile Kanunda belirtilen nedenlerle erteleme hakkı olduğu halde süresi
içerisinde işlem yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günler için
idari para cezası uygulanmaz. Uygulandıktan sonra bu madde kapsamında olduğu
anlaşılanlar iptal edilir ve iptal edilen para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve
tahsil için gönderildiği vergi dairelerine bildirilir. 54 üncü maddenin üçüncü
fıkrası kapsamında ertelemesi yapılanların, yoklama kaçağı veya bakaya olarak
geçen süreleri için Kanunun 24 üncü maddesi esasları uygulanır.
(4) İdari para cezası vermeye
yetkili makam; askerlik şubesine bizzat müracaat eden yükümlüler için müracaat
ettiği, kolluk kuvvetleri tarafından getirilen yükümlüler için ise getirildiği
askerlik şubesi başkanı; kolluk kuvvetleri tarafından haklarında tutanak
tutulma işlemi de dahil diğer durumlar için nüfusa kayıtlı olduğu yer askerlik
şubesi başkanıdır. Yükümlünün bizzat müracaat ettiği veya getirildiği askerlik
şubesi başkanınca uygulanan idari para cezası derhâl yükümlünün nüfusa kayıtlı
olduğu yer askerlik şubesi başkanlığına bildirilir.
(5) Barışta, Kanunun 24 üncü
maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilen idarî para cezası kesinleştikten
sonra bu eylemlerden herhangi birini işleyenler ile bu eylemleri seferberlik ve
savaş hâlinde işleyenler hakkında nüfusa kayıtlı olduğu yer askerlik şubesince
suç dosyaları hazırlanarak yükümlünün nüfusa kayıtlı oldukları yer Cumhuriyet
başsavcılığına gönderilir.
(6) Yükümlülere verilen idari
para cezaları 7201 sayılı Kanun ile 25/1/2012 tarihli ve 28184 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik
esaslarına göre tebliğ edilir.
(7) Verilen idari para cezaları
hakkında 5326 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜMMali HususlarHarcırah ve yol masrafı
ödemeleriMADDE 102 – (1)
Yoklama, celp ve sevk döneminde; askerliğe elverişli olup olmadıklarının
tespiti için memuriyet mahalli dışındaki yetkili sağlık kuruluşlarına sevk
edilmelerine zaruret görülenlerin harcırahı, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanununun 8 inci maddesine göre ödenir. Buna göre, yılı merkezi bütçe
kanunu H cetvelinde belirlenen gündeliklerden; “I-Yurt İçinde Verilecek
Gündelikler “(Madde:33)” maddesinin “B-Memur ve Hizmetlilerden;” fıkrasının “e)
Aylık/Kadro derecesi 5-15 olanlar için” belirlenen gündelik miktarı esas
alınır.
(2) Yükümlünün ikametgâhının
bulunduğu yer ile askerlik şubesinin farklı il veya ilçelerde olması durumunda
askerlik şubesinin bulunduğu yer memuriyet mahalli olarak kabul edilir.
(3) Harcırah, yükümlünün sevk ve
muayene işlemlerinin sonuçlanması veya sevk edildiği yetkili sağlık
kuruluşundan dönüşünü müteakip ödenir.
(4) İşlemlerini aynı gün
içerisinde tamamlayanlardan; öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği
zamanlarından birini geçirenlere üçte bir, ikisini geçirenlere üçte iki
oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.
(5) Konaklama giderleri yılı
merkezi bütçe kanununda yapılan düzenlemelere göre ödenir.
(6) Gündeliklerin
hesaplanmasında, sevk belgesindeki tarih göz önünde bulundurulmaz; bu
hesaplamada yetkili sağlık kuruluşuna gitmek üzere yola çıkılan tarih esas
alınır.
(7) Yetkili sağlık kuruluşlarında
yatarak geçen süreler için gündelik ve konaklama gideri ödenmez.
(8) Sağlık kararlarına ilişkin
olarak;
a) Haklarında şikâyet ve ihbarda
bulunulanlar ile idarece muayenesine lüzum görülenlerin, yeniden yetkili sağlık
kuruluşlarına sevklerinde; yoklama, celp ve sevk ile yedeklik dönemindekiler
için harcırah ve konaklama gideri, silahaltındakiler için yol masrafı ödenir.
b) Haklarında verilen karara
itiraz edenlerin, yeniden yetkili sağlık kuruluşlarına sevklerinde; yoklama,
celp ve sevk ile yedeklik dönemindekiler için harcırah ve konaklama gideri,
silahaltındakiler için ise yol masrafı ödenmez.
(9) Askerliğe elverişli olup
olmadıklarının tespiti için yapılacak sağlık muayenelerinden herhangi bir ücret
veya katkı payı alınmaz.
(10) Yükümlülerin birliklerine
sevklerinde yol masrafı ödenir. Bunlardan çeşitli nedenlerle birliklerine
katılmayanlara müteakip sevklerde ödeme yapılmaz. Kısa süreli kaçma ve izin
süresini geçirme disiplinsizlikleri ile firar ve hava değişimi/izin tecavüzünde
iken birliklerine sevk edilenlere ödeme yapılmaz.
(11) Refakatli
sevklerde refakatçi için ödeme yapılmaz.
(12) Serbest usul ile sevk
edilecek yükümlülerden;
a) İlk defa askere sevk
edileceklerden, sevk işlemlerini askerlik şubesine müracaat ederek yaptıranlar,
askerlik şubesine müracaat etmeksizin işlemlerini e-Devlet üzerinden
yaptıranlar ve kendiliğinden eğitim birlik veya merkezlerine müracaat edenler
için, adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı olan ikamet adresi il/ilçe
merkezinden, sevk edildikleri yerin bulunduğu il/ilçe merkezine kadar olan,
b) Adrese dayalı nüfus kayıt
sisteminde kayıtlı ikamet adresi yurt dışı olanlardan;
1) Askerlik şubesine müracaat
ederek sevk işlemini yaptıranlar için askerlik şubesinin bulunduğu yer il/ilçe
merkezinden, sevk edildikleri yerin bulunduğu il/ilçe merkezine kadar olan,
2) Sevk işlemini e-Devlet
üzerinden yaptıranlar ile kendiliğinden eğitim birlik/merkezlerine müracaat
edenler için nüfusa kayıtlı oldukları yer il/ilçe merkezinden, sevk edildikleri
yerin bulunduğu il/ilçe merkezine kadar olan,
c) Askerlik şubesinden sevki
yapılacak diğer yükümlülere, müracaat ettikleri askerlik şubesinin bulunduğu
yer il/ilçe merkezinden, sevk edildikleri yerin bulunduğu il/ilçe merkezine
kadar olan,
ç) Diğer birlik ve kurumlardan
sevk edilecekler, dağıtımı yapılacaklar, Kanunun 28 inci maddesinin yedinci
fıkrası kapsamında bir defaya mahsus olmak üzere kanuni izine veya mazeret
iznine gönderilecekler veya terhis edilecekler için, sevk işleminin yapıldığı
birlik/kurum, hastane ve benzeri konuşlu bulunduğu yer il/ilçe merkezinden,
sevk edilecekleri veya izin ve terhiste adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde
kayıtlı olan ikamet adreslerinin il/ilçe merkezine kadar olan,
d) Hastanelerde muayene ve
tedavileri neticesinde hava değişimi, sağlık kurulu raporu ile verilen
istirahatlerde veya “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilen erbaş ve
erlerin hastanelerden ikamet adreslerinin il/ilçe merkezine kadar olan,
e) Terhiste ikametgâhının yurt
dışında olacağını belgeleyen erbaş ve erler için, terhis edildiği birliğin
konuşlu bulunduğu il/ilçe merkezinden, yurt dışına çıkış yapılacak yer il/ilçe
merkezine kadar olan,
mesafeler esas alınarak taşıma
bedeli tespit edilir.
(13) On ikinci fıkrada belirtilen
yükümlülere ödenecek taşıma bedelinin hesaplanmasında;
a) 400 kilometreye kadar olan
mesafeler için gidilecek mesafenin 1,6 katının,
b) 400 (dahil) kilometreden
fazla-800 kilometreden az olan mesafeler için her kilometre başına gidilecek
mesafenin 1,4 katının,
c) 800 (dahil) kilometreden
fazla-1.201 kilometreden az olan mesafeler için her kilometre başına gidilecek
mesafenin 1,2 katının,
ç) 1.201 (dahil) kilometreden
fazla olan mesafeler için her kilometre başına gidilecek mesafenin,
memur aylık katsayısı ile
çarpılması sonucu bulunan tutar esas alınır.
d) Sevk edilecek yere gidişte
feribot, vapur ve benzeri vasıta ile geçiş yapılması zorunlu ise bu denizyolu
geçiş vasıtası ücreti ayrıca ilave edilir.
e) Taşıma bedeli hesaplama
(mesafe x memur aylık katsayı x oran) yönteminde yer alan ve ayrıntısı (a),
(b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen oran miktarı; ihtiyaç hâlinde Hazine ve
Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Savunma Bakanı onayı ile güncellenir
ve yayımlanacak tebliğ ile duyurulur.
(14) Taşıma bedeli hesaplamasında
kullanılacak mesafenin tespitinde, Karayolları Genel Müdürlüğünün genel ağında
yer alan “Mesafe Cetveli” veya “İller Arası Mesafe Cetveli/İl İlçe Arası Mesafe
Cetveli” veya “Mesafe Sorgulama” hizmetindeki mesafeler esas alınır.
(15) Serbest usul ile sevklerde;
sevki yapan askerlik şubeleri veya birlik/kurumlar tarafından taşıma bedeli
ödemesinde Kabul Toplanma/Tali Kabul Toplanma Merkezleri (KTM/TKTM) arasında
geçen mesafe dikkate alınmaz. Yapılacak ödemede sevkin başlangıç yerinden
KTM/TKTM’lere kadar olan mesafe veya KTM/TKTM’nin bitiş yerinden gidilecek yere
kadar olan mesafe dikkate alınır.
(16) İlk defa askere sevk
edilecekler hariç, askerlik şubelerinden aynı garnizon içerisindeki birlik veya
kuruma yapılan sevkler ile hastaneye sevklerde bir gün yol süresi verilir;
ancak, taşıma ve iaşe bedeli ödemesi yapılmaz.
(17) Yol masrafı ile varsa
denizyolu geçiş vasıtası ücreti, yükümlüye elden nakit olarak ödenebileceği
gibi bankacılık veya PTT havale sistemi kullanılarak yükümlünün hesabına
aktarılmak suretiyle veya usulüne uygun bir dilekçeye göre tayin edilen
mutemede de ödenebilir.
(18) Terhis olduktan sonra
askerlik şubesine müracaat ederek, hastalıklarının askerlik hizmetinin sebep ve
tesiriyle oluştuğunu beyan ederek sağlık kuruluşuna sevk edilenlere yol ve iaşe
bedeli ödenmez.
(19) 31 inci maddenin birinci
fıkrası kapsamındaki izinler için bir defa, beşinci fıkrası kapsamındaki
izinlerde ise her defasında gidiş ve dönüş taşıma ve iaşe bedelleri birlik
komutanlıklarının bağlı olduğu harcama birimlerince ödenir.
Noksan hizmetlilere tayın
bedeli ve yol masrafı ödenmesiMADDE 103 – (1)
Noksan hizmetlilerden, askerlik hizmetini erbaş ve er bulunmayan askerlik
şubesinde tamamlatılacak olanlara, 24/5/2007 tarihli ve 5668 sayılı Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Besleme Kanununun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince tayın bedeli
verilir.
(2) Noksan hizmetlilerin noksan
hizmetini tamamlamak için ikametgâhının bulunduğu yer ile noksan hizmetini
tamamlayacağı yer arasındaki yol masrafı sadece ilk gelişi ve dönüşü olmak
üzere noksan hizmetini yaptığı yerin bağlı olduğu harcama birimince 102 nci
madde esaslarına göre ödenir.
Harçlık ve diğer ödemelerMADDE 104 – (1)
Askerlik hizmetini birinci altı ay için yapmakta olan er ve erbaşlara ve
Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam
edenlere (ikinci altı ay) bu görevlerinin devamı süresince 257 sayılı Kanunun
ilgili hükümlerine göre harçlık ödenir. Ayrıca Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü
fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edenler için 257 sayılı Kanunda
belirlenen harçlık miktarının net asgari ücretin altında olması halinde,
harçlık tutarı ile net asgari ücret tutarı arasındaki fark kadar tamamlayıcı
ödeme yapılır.
(2) Hatay, Kilis, Gaziantep,
Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı ve Iğdır illerindeki hudut
birliklerinde Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik
hizmetine devam edenlere (ikinci altı ay), Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Bakanlık tarafından birlikte belirlenecek tutar üzerinden ilave harçlık ödenir.
Bu tutara ilişkin gösterge rakamı Milli Savunma Bakanlığı Bütçe ve Mali
Hizmetler Genel Müdürlüğü tarafından ayrıca ilgili birimlere yayımlanır.
(3) Birinci ve ikinci derecede
kalkınmada öncelikli yörelerde Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen
birliklerde görevli olup ikinci altı aylık dönemde askerlik hizmetine devam
eden er ve erbaşlara ikinci altı aylık dönem için iki katı harçlık ödemesi
yapılmaz.
(4) İkinci altı aylık dönemde
askerlik hizmetine devam eden er ve erbaşlara ikinci altı aylık dönemde 257
sayılı Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddeleri kapsamında munzam harçlık ödemesi
yapılmaz. Ancak 257 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin (b) fıkrasında gösterilen
er ve erbaşlara ödenen munzam harçlık bu durumdan müstesnadır.
(5) Kıbrıs'ta, askerlik hizmetini
birinci altı ay için yapmakta olan er ve erbaşlara 14/7/1964 tarihli ve 500
sayılı Kıbrıs'a Gönderilecek Türk Askerî Birliği Mensuplarının Aylık ve
Ücretleriyle Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkında Kanunun
1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen göstergelere göre hesaplanacak
harçlık tutarı ödenir. Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında
askerlik hizmetine devam edenlere (ikinci altı ay) 500 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamındaki göstergeler üzerinden ayrıca bir harçlık
ödemesi yapılmaz.
(6) 926 sayılı Kanunun 143 üncü
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yedek subay okulu öğrencilerine ve yedek
astsubay okulu öğrencilerine harçlık ödenir.
ON BEŞİNCİ BÖLÜMÇeşitli ve Son
HükümlerYeniden sağlık kuruluşlarına
sevki gerekenlerMADDE 105 – (1)
İnceleme ve onay makamınca tespit edilen eksik veya hatalı hususlar nedeniyle
haklarında tanzim edilen raporları onaylanmayarak zeyil raporu düzenlenmesi
maksadıyla iade edilenler ile yetkisiz sağlık kuruluşları tarafından rapor
tanzim edilenlerden tekrar sağlık kuruluşlarına sevki gerekenlere;
a) Askerlik şubesince öncelikle
7201 sayılı Kanun hükümlerine göre tebligat yapılır.
b) Tebliğ tarihinden itibaren iki
ay içinde sağlık kuruluşuna sevk için askerlik şubesine müracaat etmeyenler
hakkında mevcut statülerine uygun olarak yoklama kaçağı, bakaya veya noksan
hizmetlilere ilişkin hükümler uygulanır.
c) Tebligat yapılmış olmasına
rağmen iki aylık süre içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler,
yakalanmaları için Bakanlıkça İçişleri Bakanlığına bildirilirler. Yakalanarak
muhafaza altına alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine
getirilirler. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı
yerlerde yakalananlar ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa
istinaden derhal serbest bırakılırlar.
Adli makamların talimatları
gereği sağlık kuruluşlarına sevki yapılanlarMADDE 106 – (1) Adli
makamların talimatları doğrultusunda askerliğe elverişli olup olmadıklarının
tespiti maksadıyla sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarına
sevk edilen yükümlülerin işlemleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
kapsamında tanzim edilen sağlık raporlarına göre yürütülür.
İstihbarat ve tanık koruma
kapsamındaki yükümlü işlemleriMADDE 107 – (1)
1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî
İstihbarat Teşkilatı Kanunu ile 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tanık Koruma
Kanunu kapsamındaki yükümlülerin askerlik işlemleri, Millî İstihbarat Teşkilatı
Başkanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün talebi
üzerine Askeralma Genel Müdürlüğü tarafından gerekli tedbirler alınarak
yürütülür.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmeliklerMADDE 108 – (1)
Aşağıda sayılan;
a) 17/3/1984 tarihli ve 18344
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yedek Subay Aday Adaylarından veya Yedek
Subay Adaylarından Erbaş ve Er Çıkarılacaklara İlişkin Yönetmelik,
b) 3/10/1984 tarihli ve 18534
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinin İhtiyaç Duyduğu
Yedek Subay Adaylarının Seçimine İlişkin Şekil ve Esaslar ile Celp Usulleri
Hakkında Yönetmelik,
c) 6/7/2005 tarihli ve 25867
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Askerlik Yükümlülüğünü Millî Eğitim Bakanlığı
Emrinde Öğretmen Olarak Yerine Getirecekler Hakkında Yönetmelik,
ç) 17/10/2009 tarihli ve 27379
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Savunma Bakanlığı Sevk Tehiri İşlemleri
Yönetmeliği,
d) 12/4/2010 tarihli ve 27550
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Savunma Bakanlığı Er Olarak Askere Sevk
Edilecek Yükümlülerin Sınıflandırma İşlemlerine Ait Yönetmelik,
e) 25/8/2015 tarihli ve 29456
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt Dışı İşçi Erteleme Yönetmeliği,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici hükümlerGEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Kanunun yürürlüğe girdiği 26/6/2019 (hariç) tarihinden önce, mülga 1111 sayılı
Kanun kapsamında askerlik hizmetleri erteli durumda bulunanlar için, erteleme
şartlarını kaybetmedikleri sürece mülga 1111 sayılı Kanundaki yaş süreleri
geçerlidir ve erteleme şartlarını kaybetmedikleri sürece bunların ertelemeleri
iptal edilmez. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra erteleme talep
edenlerin işlemleri Kanun hükümlerine göre yürütülür.
(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığının askerlik yükümlüsü ihtiyacı İçişleri Bakanlığınca
Bakanlığa bildirilir. Genelkurmay Başkanlığınca kuvvet komutanlıklarının
ihtiyaçları da dikkate alınarak Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığının tahsis oranları belirlenir. Belirlenen tahsis oranlarına göre
Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek süre ile Bakanlıkça yükümlü ihtiyacı
karşılanır. Bu suretle Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
emrine yükümlülük esası ile verilenler hakkında diğer yükümlülerin tabi olduğu
hükümler uygulanır.
(3) Kanunun geçici 1 inci
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bedelli askerlik hizmeti yükümlülüğünü
tamamlayanlar hakkında Kanunun 24 üncü maddesi ile mülga 1111 sayılı Kanun
gereğince verilen idari para cezalarından ödenmemiş olanların tahsilinden
vazgeçilir.
(4) Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içerisinde muvazzaflık hizmetine başlayanlar hakkında
mülga 1111 sayılı Kanun ile Kanunun 24 üncü maddesi gereğince verilen idari
para cezalarından askere sevk tarihi itibarıyla ödenmemiş olanların tahsilinden
vazgeçilir.
(5) (Mülga:RG-29/6/2024-32587)
(6) Mülga 1111 sayılı Kanunun
geçici 53 üncü maddesi gereğince; 27/1/2016 tarihinden önce dövizle askerlik
hizmetinden yararlanmak üzere başvuran ve işlemleri dövizle askerlik hizmeti
kapsamında yürütülmeye devam olunanlardan 1.000 Avro veya karşılığı yabancı
ülke parası ödemesi bulunanlar ile 27/1/2016 tarihinden önce dövizle askerlik
hizmetinden yararlanmak üzere başvurmalarına rağmen ödemelerini
tamamlamadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlardan
31/12/2017 tarihine kadar 1.000 Avro döviz tutarı üzerinden yeniden
başvuranlar, muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Bunların
fazladan yaptıkları ödemeler iade edilmez. Mülga 1111 sayılı Kanunun
uygulamaları gereğince dövizle askerlik kapsamında ödemede bulunan yükümlülerin
geri ödeme talepleri Ek-14’te yer alan Dövizle Askerlik Geri Ödeme Çizelgesine
göre yürütülür.
YürürlükMADDE 109 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YürütmeMADDE 110 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Millî Savunma Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’ninTarihiSayısı
22/7/2020
31193
Yönetmelikte
Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî GazetelerinTarihiSayısı
1.
30/4/2022
31825
2.
5/8/2023
32270
3.
29/6/2024
32587
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Kurum ve Kuruluş Yönetmelikleri, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.