T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/1532 Esas
KARAR NO : 2018/522
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 31/12/2013
KARAR TARİHİ : 29/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... şirketi nezdinde 11/02/2010 - 2011 tarih ve ... poliçe numaralı makine kırılması sigorta poliçesi bulunan müvekkiline ait, 2007 model... marka,... lastikli iş makinesinin 07/06/2010 tarihinde Sinop ili, Gerze ilçesindeki şantiyede hasar gördüğü, 09/06/2010 tarihinde hasar ihbarının yapıldığı, yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hazırlanan raporda, dava konusu hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu ve toplam hasarın 37.613,28 Euro olarak tespit edildiği, poliçe gereği %10 muafiyet veya 1.000,00 Euro tutar hasar bedelinden indirildiğinde 33.851,96 Euro (1 Euro : 2,4528 TL) tutarındaki hasar bedelinin davalı şirket tarafından ihbar tarihinden itibaren ödenmesi gerekirken %30-35 ömür tenzili uygulaması yaparak asıl alacağa ilişkin olarak toplamda 15.135,37 Euro hasar ödemesi yapıldığının, hasar gören makinenin yetkili servise götürülmesi için 5.000,00 TL nakliye bedeli ve hasar bakiyesi olan 20.487,96 Euro asıl alacağa ihbar tarihi olan 09/02/2010 tarihinden itibaren işlemiş faizine ve İzmir ..cra Müdürlüğünün...sayılı dosyası ilye takibe konu edildiğinin, itiraz üzerine takibin durduğu beyan edilerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili süresi içinde cevap dilekçesini mahkememize sunmamış, aşamada dosyaya verilen beyanlarında müvekkili... Sigorta A.Ş.'nin, ... Sigorta A.Ş. ile birleştiğini ve süresi içinde cevap verilmesinin birleşme süreci nedeniyle mümkün olmadığını, zaman aşımı itirazının ıslahla yapılmasının mümkün bulunduğunu, davaya konu icra takibinin başlangıcının 2011 yılı olduğunu, davanın 2013 yılında açıldığını, İİK 67 maddede belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hasarın 2010 yılında meydana geldiğini, 6762 sayılı TTK 1268 ve yürürlükte olan 6102 sayılı TTK 1420. Madde gereğince hasar ihbar tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin dolduğu, 2012 yılından itibaren iş bu davanın açıldığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddini talep etmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin bozma kararından önce mahkememizin ...Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada incelenen İzmir...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasındaki icra takibinin davacı tarafça davalı aleyhine 33.851,96 € asıl alacak, 5.000,00 TL nakliye bedeli, 5.125,09 € işlemiş faiz ve 1.164,39 TL işlemiş faiz toplamı 38.977,05 € ve 6.164,39 TL üzerinden 14/12/2011 tarihinde başlatıldığı ve davalı tarafın takip dosyasına verdiği dilekçede 13.364,00 € asıl alacak ve 1.771,37 € işlemiş faizi kabul ettiklerini bunun dışında kalan miktara ve faize itiraz ettiği, takip konusu makina hasarının 07/06/2010 tarihinde meydana geldiği, icra takibinin 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı, takip dosyasındaki itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği belirlenerek davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya verilen rapor ve ek raporlarda; davaya konu makina ile ilgili 29/11/2010 tarihli eksper raporunun mevcut olduğunu, dosyadaki bilgi, belge, ekspertiz raporunun değerlendirilmesinde, meydana gelen riziko sonucu makinede oluşan hasarın haricinde yapılması gereken bakım, revizyon ve eskime sonucu değişmesi gereken parçaların değerlendirme dışı bırakılarak 2007 model...Marka Lastik Tekerlekli Yükleyici (... Lastikli) İş makinasının motor ve diferansiyelinde 07/06/2010 tarihinde Sinop İli Gebze İlçesindeki şantiyede arızalanması sonucu meydana gelen toplam hasar miktarının 30.203,96 Euro olduğunu, hasar gören değişmesi gereken parçaların kullanılamayacağından yenisi ile değiştirilmek suretiyle onarımının yapılacağı ve hasar gören parçaların kaza ile uyumlu olduğu, iş makinasının tamiri için yapılması gerektiği belirtilen işçiliklerin de hasar ile ilişkili ve bedellerinin de uygun olduğunu, eksperin rizikonun meydana geldiği tarihte iş makinası için değerini...Türkiye Distrübütör ve Yetkili Servisi...Makinadan aldığı yeni iş makinası bedeli esas alınarak 2007 Model iş makinasının hasar tarihi itibariyle yeni değerinin 283.200,00 Euro, eksik sigorta oranının 0.9375 olduğunu, poliçedeki muafiyet uygulandığında 28.316,21 Euro hasar bedeli olacağını, % 10'luk muafiyet tutarının 2.831,62 Euro, genel şartların 14/c maddesine göre indirim tutarının 5.663,24 Euro olarak hesaplandığı, icra dosyasına ödenen 13.364,00 Euronun mahsubundan sonra kalan borcun 6.457,35 Euro olduğu, nakliye mesafesi bilinmediği için nakliye bedeli konusunda irdeleme yapılamadığı, hesaplanan faiz tutarının 223,31 Euro olduğu bildirilmiş, mahkememizce 2015/1207 sayılı 22/12/2015 tarihli karar ile davanın 6.457,35 Euro asıl alacak, 223,31 Euro işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne, davacı tarafça nakliye mesafesi bildirilmediğinden nakliye bedeli yönünden talep ile fazlaya ilişkin talebin subut bulmadığından reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafça genel şartların 14/c maddesine istinaden indirim yapılmasına yönelik olarak temyizi sonucu mahkememizce verilen karar Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile; tarihli kararı ile "Dava, makine kırılması sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin hasar tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %30,35 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur. Mahkemece, yazılı şekilde, davalı ... şirketinin ömür tenzili uygulamasının hukuka uygun olmadığı, ancak makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince her hasarın %20’sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Oysa, uyuşmazlık konusu olmayan ve davalı tarafından hasar tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur. Gerçektende, HMK'nın 25. maddesi gereğince kanunda gösterilen istisnalar dışında hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Taraflarca getirilme ilkesinin sonucu olarak hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden araştıramaz. Bu durumun istisnası ise kamu düzenini ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır. Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre uyuşmazlık konusu olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay bozma kararına uyulmuştur.
Yargıtay...kuk Dairesinin... Sayılı bozma kararı kapsamı, dosya içindeki bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında makina kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, sözleşme konusu makinada 07/06/2010 tarihinde Sinop İli Gerze ilçesinde şantiyede arızalanması sonucu hasar oluştuğu, davacı tarafça İzmir... İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasında davacı tarafça davalı aleyhine 33.851,96 € asıl alacak, 5.000,00 TL nakliye bedeli, 5.125,09 € işlemiş faiz ve 1.164,39 TL işlemiş faiz toplamı 38.977,05 € ve 6.164,39 TL üzerinden ilamsız takip yolu ile icra takibi başlattığı, davalı tarafın icra dosyasındaki itiraz dilekçesinde 13.364,00 Euro asıl alacak ve 1.771,37 Euro işlemiş faizi kabul ettiklerini, nakliye bedeline ilişkin fatura müvekkili şirkete iletilmediğinden bu miktara ve işlemiş faize itiraz ettiği, davanın kısmi itirazın iptaline yönelik olarak açıldığı, alınan bilirkişi raporu ile toplam hasar tutarının 28.316,21 Euro olduğunun tespit edildiği, % 10 muafiyet oranı 2.831,62 Euro'nun mahsubundan sonra taraflar arasındaki poliçe gereğince davalı ... şirketinin sorumluluk miktarının 25.484,59 Euro olduğu, taraflar arasında poliçe genel şartlarının 14/c bendinin uyuşmazlık konusu olmadığı, bu nedenle 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan hasar bedelinin davalı tarafça ödenmesi gerektiği, davalı tarafça 28/12/2011 tarihinde ödenen 13.364 Euronun mahsubundan sonra hasar bedeline ilişkin davacının ödenmemiş 12.120,59 Euro tazminat alacağının bulunduğu, davacı tarafın nakliye bedeline ilişkin talebi ile fazlaya ilişkin talebin tüm dosya kapsamı ile subut bulmadığı sonucuna ulaşılarak davanın 12.120,59 Euro asıl alacak ve mahkememizce hesaplanan 774,03 Euro işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın kısmen kabulü ile davalı tarafın İzmir... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki itirazının 12.120,59 Euro asıl alacak, 774,03 Euro işlemiş faiz ki toplam 12.894,62 Euro üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince kamu bankalarınca Euro cinsinden açılacak mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmak suretiyle ödeme günündeki TC Merkez Bankası Efektif Alış Kuru üzerinden TL karşılığının ödenmesi suretiyle takibin devamına,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Yasal şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
4-Alınması gerekli 2.598,45-TL harçtan peşin alınan 595,25-TL ile bozmadan önce harç tahsil müzekkeresi yazılan 750,99 TL'nin mahsubuyla bakiye 1.252,21-TL'nin davalı taraftan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin yatırılan 595,25-TL'nin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
6-Kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 3.791,00-TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
7-Reddedilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 3.600,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiliyle davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafça temyizden önce yapılan 803,30-TL, temyizden sonra yapılan 6 tebligat gideri toplamı 75,00-TL, Yargıtay'a dosya gidiş dönüş masrafı toplamı 18,00 TL ki toplam 896,30-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre 438,53-TL'sinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
İlişkin davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren 15 günlük süre içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.29/05/2018

Katip ...
E imza

Hakim ...
eimza