Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/783 E.,  2025/6758 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/783
Karar No : 2025/6758

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... İdaresi Genel Müdürlüğü (...)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Taşocağı Mobilya Medikal Emlak Tic. ve San. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Havza ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ve mülkiyeti Havza Belediyesi'ne ait olan ... Otel'in işletmeciliğini yapan davacı tarafından, taraflarına 17/07/2019 tarihinde ödenmesi için gönderilen soğuk su/atık su fatura bildirimi ile sıcak atık su fatura bildiriminde uygulanan su tarifesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, mevzuat hükümleri, 03/05/2021 tarihli teknik bilirkişi raporu ile 14/09/2022 ve 20/12/2022 tarihli teknik ek bilirkişi raporları ve dava dosyası bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Samsun ili, Havza ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ve mülkiyeti Havza Belediyesi'ne ait olan ... Otel'in işletmeciliğini yapan davacı şirkete 17/07/2019 tarihinde ödenmesi için gönderilen soğuk su/atık su fatura bildirimi ile sıcak atık su fatura bildiriminde uygulanan su tarifesinde yer alan tarife bedelinin, Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu'nun ... tarihli ve ... nolu toplantısında alınan karara istinaden 5,41 TL'den 6,76 TL'ye çıkarıldığı, ayrıca aynı toplantıda atıksu tarifesinin tüm abone tipleri için su tarifesinin %25'i olarak alınmasının, 0,30 kuruşun altında kalanların ise 0,30 kuruşa tamamlanmasının kararlaştırıldığı görülmekte ise de; suyun birim fiyatı hesabının, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 23. maddesinde yer alan tarife tespit esaslarına göre yapılması gerektiği, uyuşmazlık konusu kararda da davalı idare tarafından suyun birim fiyatı hesabında esas alınan (21/07/2022 havale tarihli dilekçe ekinde sunulan 01/01/2018 ile 31/12/2018 yılları arasındaki mizan dökümünden anlaşılacağı üzere) harcama gider kalemlerinin tarife tespit esasları ile maliyet cetvellerinin mevzuatta yer alan maliyet gider kalemleriyle uyumlu olduğu, fakat her ne kadar gider kalemleri mevzuata uygun olarak belirlenmiş ise de; 2018 yılı mizan hesap tablosunda yer alan gider kalemlerindeki rakamların dikkate alınması suretiyle 2019 yılı su birim maliyet hesabının yapılmadığı, bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamada, mevzuatta yer alan gider kalemlerinin 2018 yılı mizanından aynen alınması ve bu toplama %10 kâr ilave edilmek suretiyle suyun 2019 yılı maliyetinin hesaplandığı, bu şekilde yapılan hesaplamada da 2019 yılı için suyun maliyetinin 3,78 TL olarak tespit edildiği, davacı şirketin, SASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği'nin 8. maddesinde gösterilen abone grupları arasında maddenin (ğ) bendinde yer alan atıksu abone grubuna dahil olduğu, bu abone grubu tarafından ödenecek olan atıksu bedelinin de aynı yönetmeliğin 13. maddesinin 6. fıkrasına göre belirlendiği, söz konusu madde uyarınca, davacı şirketin atıksu bedelinin, dahil olduğu abone grubuna uygulanan birim fiyatı üzerinden kullandığı su (m³) kadar belirlendiği, dolayısıyla 2019 yılı için yapılan hesaplamalar neticesinde belirlenen suyun maliyeti olan 3,78 TL'ye 23/05/2019 tarihli SASKİ Genel Kurul kararı gereği %25 oranında ilave yapılması suretiyle belirlenen atıksu maliyet bedelinin 4,72 TL olması gerektiği, fakat davalı idare tarafından bu bedelin faturalara 5,41 TL olarak yansıtıldığı, dava konusu 23/05/2019 tarihli SASKİ Genel Kurul kararında tutarın 6,76 TL'ye çıkarıldığı, dolayısıyla su tarifesinin mevzuata uygun olarak belirlenmediği gibi 23/05/2019 tarihli kararda su tarifesi için yapılan artışın da %24,96 olduğu (bedelin 5,41 TL'den 6,76 TL'ye çıkarıldığı ve söz konusu artışın %24,96'ya tekabül ettiği) ve bu artışın TÜİK verilerine göre 2018 yılı enflasyon oranı olan %20,83'ten fazla olduğu, atıksu tarifesinin de 23/05/2019 tarihli SASKİ Genel Kurul kararı ile 0,30 TL'den 1,69 TL'ye çıkarıldığı, bu artışın da %21,59 oranında olduğu (bedelin 0,30 TL'den 1,69 TL'ye çıkarıldığı ve söz konusu artışın %21,59'ya tekabül ettiği) ve bu artışın da yine TÜİK verilerine göre 2018 yılı enflasyon oranı olan %20,83'ten fazla olduğu, ayrıca sıcak atıksu tarifesinin 23/05/2019 tarihli SASKİ Genel Kurul kararı ile 0,38 TL'den 1,69 TL'ye çıkarıldığı, bu artışın da %29,01 oranında olduğu (bedelin 0,38 TL'den 1,69 TL'ye çıkarıldığı ve söz konusu artışın %29,01'e tekabül ettiği) ve bu artışın da TÜİK verilerine göre 2018 yılı enflasyon oranı olan %20,83'ten fazla olduğu, öte yandan 23/05/2019 tarihli SASKİ Genel Kurul kararında, su tarifelerinin TÜİK tarafından her ay açıklanan TÜFE oranında arttırılmasına da karar verildiği, fakat 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 23. maddesi uyarınca, zaten tarifenin belirlenmesinde idare tarafından belli bir kâr oranı eklenerek tarifenin tespit edildiği, dolayısıyla 2560 sayılı Kanun'da düzenlenen şekilde tarifenin tespitinden sonra, ayrıca her ay TÜFE oranında artırım yapılabileceğine ilişkin bir hükmün kanunda yer almadığı, yine, Saski Tarifeler Yönetmeliği'nde bu şekilde artırım yapılabileceğine dair bir hükmün bulunmadığı, Yönetmeliğin “Konut ve İşyeri Abonesi Su Satış Tarifesi” başlıklı 9. maddesinde kademeli tarife uygulaması ile kademesiz tarife uygulamasından hangisinin uygulanacağına Genel Müdürlüğün önerisi, Yönetim Kurulu ve Genel Kurulun onayı ile karar verileceğinin düzenlendiği, uygulanan tarifenin kademesiz tarife uygulaması olduğu ve söz konusu maddede kademesiz tarife uygulamasının su maliyetlerinin 2560 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre hesaplanmasının ardından bu maliyetlere yalnızca %10'dan aşağı olmamak üzere belirlenecek bir kâr yüzdesi eklenerek su tarifesi belirleneceğinin düzenlendiği görüldüğünden, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile mesken tipi aboneler için su tarifesi birim fiyatına %25 oranında artış yapılması ve tarife bedelindeki bu artışa 01/06/2019 tarihinden itibaren TÜFE uygulanarak tarifenin her ay itibarıyla yeniden belirlenmesi ile ilgili kararının, tarife tespit esasları ile maliyet cetvellerinin mevzuatta yer alan maliyet unsurlarıyla örtüşmediği, artış oranlarının bir önceki yıla göre makul olmadığı ve tüm bu nedenlerle de Samsun ili, Havza ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ve mülkiyeti Havza Belediyesi'ne ait olan ... Otel'in işletmeciliğini yapan davacı şirkete 17/07/2019 tarihinde ödenmesi için gönderilen soğuk su/atık su fatura bildirimi ile sıcak atık su fatura bildiriminde uygulanan su tarifesinin hukuka ve mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin (davacı şirkete 17/07/2019 tarihinde ödenmesi için gönderilen soğuk su/atık su fatura bildirimi ile sıcak atık su fatura bildiriminde uygulanan su tarifesinin) iptaline, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, dava konusu kararın su satış tarifesine ilişkin kısmı yönünden; mevzuat hükümleri ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarenin su satış tarifesinin yetkili organı olan SASKİ Genel Kurulu'nca belirlendiği, davalı idarece gerek ülkemizin dinamik nüfusu gerekse enflasyonist ortamı nedeniyle belli aralıklarla yeni tarifeler belirleme ihtiyacı duymasının doğal olduğu, ileriye dönük olarak uygulanacak tarifenin oluşturulmasında hangi kriterlerin esas alınacağının mevzuatta açıkça düzenlendiği, bunun, beklenen maliyet ve satış rakamları üzerinden yapılan bir hesaplamayla öngörüye dayalı olarak yapılacağının anlaşıldığı, maliyet unsurları içinde; yönetim ve işletme giderleri, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve %10'dan aşağı olmamak üzere bir kar oranının yer aldığı, bunun ölçülebilir su satış miktarına oranlanmasıyla su satış fiyatının bulunacağı, olayda 19/11/2018 tarihli 669 sayılı Genel Kurul kararıyla mevzuattaki usule uygun bir maliyet analizi yapılmadan, enflasyonla mücadele kapsamında su satış tarifesindeki fiyatların 01/01/2019 tarihinden itibaren %15 oranında indirilmesine karar verildiği, bu kararla 5,41 TL/m³'e indirilen tutarın dava konusu kararla da 6,76 TL/m³'e artırıldığı, 01/06/2019 tarihinden itibaren uygulanacak dava konusu tarife hazırlanırken, maliyet kalemlerindeki fiyat değişiklikleri gözetilerek tahmini bir bütçe oluşturulduğu, oluşturulan tahmini bütçenin maliyet cetvellerinin mevzuatta yer alan maliyet gider kalemleriyle uyuştuğu ve bütçenin bir önceki yıl gerçekleşen bütçeyle karşılaştırıldığında %8,7 artış gösterdiğinin görüldüğü, bu bütçe üzerine %10 kar eklenmek suretiyle bulunan maliyetin sisteme verilecek suya bölünmesi sonucu söz konusu satış tutarının bulunduğu, yönetmelik uyarınca maliyetin faturalandırılacak suya bölünmesi gerekmekteyse de bu davacılar aleyhine sonuç doğuracağından işlemin iptali için bir sebep olarak değerlendirilmediği, maliyetlerin, bir önceki yıla göre ilgili yıl için açıklanan enflasyon oranının altında bir oran olan %8,7 oranında artacağı öngörüsünün makul ve kabul edilebilir bir artış olduğu, bu haliyle, usulüne uygun olarak oluşturulan tahmini maliyet cetveli üzerinden, %10 kar oranı ve su satış miktarı gözetilerek dava konusu tarifenin oluşturulması karşısında, su satış tarifesinin kabulüne dair dava konusu kararın davacının bağlı olduğu tarife türü olan işyeri tipi abonelere ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediği, istinafa konu Mahkeme kararının, dava konusu işlemin, belirlenen su tarifesinin TÜİK tarafından her ay açıklanacak olan TÜFE oranında artırılmasına dair kısmı yönünden; dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun bulunmuş olduğu, kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek bir neden görülmediği, atıksu tarifesine ilişkin kısmı yönünden ise; ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerinde, su satışı için ayrı atıksu için ayrı tarifeler yapılacağı, atıksu tarifesinin hazırlanmasında da su satış tarifesinin hazırlanmasındaki usulün izleneceği, dolayısıyla atıksuyun uzaklaştırılması için yapılacak giderlerin ve atıksu miktarının gözetildiği bir hesaplama yapılarak birim tutarın belirlenmesi gerektiği, ancak olayda, davalı idarece, atıksuyun uzaklaştırılması için yapılacak giderler hiç dikkate alınmadan su satış tarifesinin %25'i oranında atıksu bedeli alınmasına karar verildiği, bu oranın ne şekilde belirlendiğinin de ortaya konulmadığı, bu haliyle Yönetmelikte öngörülen usul izlenmek suretiyle belirlenmeyen, ne şekilde belirlendiği ve somut dayanakları ortaya konulamayan atıksu tarifesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının su satış tarifesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısma ilişkin olarak davanın reddine, atıksu tarifesine ilişkin kısmı yönünden yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine, su tarifesinin TÜİK tarafından her ay açıklanacak olan TÜFE oranında artırılmasına ilişkin kısmı yönünden yapılan istinaf başvurusunun ise reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin su tarifelerinin her ay TÜİK tarafından açıklanan TÜFE oranında artırılmasına ilişkin kısmı yönünden, TÜFE uygulamasının güncel olarak 30 Büyükşehir Belediyesinde uygulandığından iptali halinde adalet duygusu zedeleneceği öne sürülerek bu kısmının düzeltilerek onanması gerektiği, atıksu tarifesine ilişkin kısmı yönünden ise; davalı idarece yapılan hesaplamanın makul olduğunun bilirkişi raporu ile ortaya konulduğu gerekçesiyle kararın bu kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 15/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.