Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/4863 E.,  2025/6691 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4863
Karar No : 2025/6691

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/11/2022 tarih ve E:2022/1828, K:2022/4296 sayılı kararıyla 400 adet "S" plakanın açık teklif usulü ile ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının iptal edildiğinden bahisle, anılan karar uyarınca yapılan ihaleden plaka almaya hak kazananlara, ihale şartnamesi kapsamında düzenlenen ticari taşıt tahsis belgesi ve çalışma izin belgesinin iptal edilmesine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurulunun 08/03/2023 tarih ve 2023/55 sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... tarihli, ... sayılı ve 23/03/2021 tarihli, 2021/144 sayılı UKOME kararları ve Mahkeme kararı uyarınca 400 adet "S" plakanın açık teklif usulü ile ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının alındığı, söz konusu encümen kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş ise de, anılan kararın temyiz incelemesi neticesinde Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/11/2022 tarihli ve E:2022/1828; K:2022/4296 sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurulunun 08/03/2023 tarih ve 2023/55 sayılı kararı ile Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/11/2022 tarih ve E:2022/1828, K:2022/4296 sayılı kararıyla 400 adet "S" plakanın açık teklif usulü ile ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin 25/03/2021 tarih ve 207 sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının iptal edildiğinden bahisle, anılan karar uyarınca yapılan ihaleden plaka almaya hak kazananlara, ihale şartnamesi kapsamında düzenlenen ticari taşıt tahsis belgesi ve çalışma izin belgesinin iptal edilmesine karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, idarenin maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan bir yargı kararını "aynen" ve "gecikmeksizin" uygulamaktan başka bir seçeneği bulunmadığı, bu itibarla, yargı yerlerince verilen kararların uygulanıp uygulanmaması konusunda idarenin herhangi bir “takdir yetkisi”ne sahip olmadığı, bu kararların doğruluğunu tartışma, oylamaya sunma ve buna göre uygulama yetkisinin bulunmadığı, idarelerin bu alandaki yetkilerinin “bağlı yetki” niteliğinde olduğu, bakılan davada, dava konusu işlemin, yargı kararıyla plaka satılmasına ilişkin ihalenin dayanağı olan belediye encümeni kararının iptal edilmesi ile dayanaksız kalan ihalenin yapılmasından öncesine dönülmesinin sağlanması amacına matuf olarak, bu amaçla gecikmeksizin işlem tesis etmeye mecbur olan idare tarafından, ihale sonucunda plaka satın almaya hak kazananlara düzenlenen ticari taşıt tahsis ve çalışma izin belgelerinin iptal edilmesinin zorunluluk oluşturması sebebiyle Danıştay'ın mezkur iptal kararı ile hukuki dayanağını/varlığını yitirmiş olan ticari taşıt tahsis ve çalışma izin belgelerinin iadesinin istenilmesinden ibaret olduğu, başka bir anlatımla yargı yerince verilen iptal kararı gereğinin yerine getirilmesi amacıyla tesis edildiği, bu durumda, yargı yerince verilen iptal kararı ile hukuki varlığını yitirmiş olan ticari taşıt tahsis ve çalışma izin belgelerinin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacılar tarafından, söz konusu ihale ve ihalenin uhdesinde kalması nedeniyle plaka almak için yapmış oldukları masrafların tazmininir davalı idareden istenebileceği, bu tutarın iade edilmemesi durumunda ayrı bir tam yargı davası ile tazminat istenebileceği; idarece bu aşamada anılan bedelin ödenmemiş/ödenmesine karar verilmemiş olmasının dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği değerlendirildiğinden, bu yöndeki davacıların iddiasının yerinde görülmediği, davacılar tarafından verilen 08/04/2024 ve 18/04/2024 tarihli ek beyan dilekçeleri ile, dava konusu kararın alındığı UKOME toplantısının tüm ilçe belediye temsilcilerinin katılımı ile yapılması gerektiği gibi bu toplantıya özel şirket hüviyetini haiz belediye şirketinin katılmış olması nedeniyle, dava konusu işlemin usulüne uygun olarak toplanmayan UKOME tarafından alındığı yolunda beyanlarda bulunulmuş ise de, istinafa konu Mahkeme kararında açıklandığı ve gerekçelendirildiği gibi kesinleşen yargı süreci neticesinde hukuki dayanağı/varlığı yitirmiş olan ihale işlemi neticesinde davacılar adına bir kısım araçlara düzenlenen belgenin iptalinin hukuki zorunluluk arzettiği ve dava konusu işlemin de bu doğrultuda bağlı yetki çerçevesinde tesis edilmiş olduğu dikkate alındığında, anılan iddialara itibar edilmediği ve istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, temyize konu istinaf kararının karşı oyunda belirtilen hususların dikkate alınarak bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 11/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :
(X)- Dava; İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki "S" plakalı araç sayısının 400.000,00-TL muhammen bedel ile ilk etapta 400 adet artırılmasının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi gereğince açık teklif usulü ile ihale edilerek yaptırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada, davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istemiyle yapılan başvuru üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 21/11/2022 tarih ve E:2022/1828 K:2022/4296 sayılı, temyiz isteminin kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, anılan bozma karının uygulanmasına ilişkin olduğundan bahisle, "Ticari Taşıt Tahsis Belgesi" ve "Çalışma İzin Belgesinin" iptal edilmesine ve bu doğrultuda, Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğünce plakaların boşa çıkarılarak Noterden alınacak "Artes İşlem Sonuç Belgesi"nin teslim edilmesine ilişkin gerekli bildirimlerin yapılması yolunda alınan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 08/03/2023 tarih, 2023/55 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Bakılan davada; dava konusu yargılama devam ederken uyuşmazlığın özünü teşkil eden 08/03/2023 tarih ve 2023/55 sayılı UKOME kararının, yine aynı UKOME tarafından alınan 18/07/2024 tarih ve 2024/500 sayılı yeni bir karar ile geri alındığı, bu haliyle bakılan davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.