Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/6011 E.,  2024/4860 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6011
Karar No : 2024/4860

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Medya Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Medya İletişim Anonim Şirketi'nin yönetim kurulu üyesi olan davacı tarafından, ''İETT otobüs hatlarındaki 5.000 adet otobüs durağının modernize edilmesi ve içindeki reklam alanlarının 20 yıl süreyle intifa hakkının verilmesi işine'' ilişkin olarak 2886 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile 18.04.2018 tarihinde yapılan ihale kapsamında ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Belediye iştiraki olan ... Dijital Medya Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan ... tarih ve ... sayılı işletme sözleşmesinin, karşılıklı olarak sona erdirilmesi istemiyle ... Dijital Medya Ticaret Anonim Şirketi tarafından 27.07.2021 tarihinde yapılan başvurunun kabul edilerek sözleşmenin feshedilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:...... sayılı kararda; dava konusu işlem ve işlemin tesisi öncesi ana yüklenici olan ... Medya Ticaret Anonim Şirketi tarafından sözleşmenin feshi için verilen başvuru dilekçesinde, sözleşmenin sona erdirilmesine dayanak olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nce yayınlanan 15.12.2020 tarih ve 2020/27 sayılı Genelgenin (ç) bendinin gösterildiği, gerek 7244 sayılı Kanun'la gerekse davalı idare tarafından işlemin dayanağı olarak gösterilen 2020/27 sayılı Genelgeyle, koronavirüs salgınının ekonomik ve sosyal hayata etkilerinin azaltılmasının, pandemi sürecinde vatandaşların mağduriyetinin mümkün olduğunca giderilmesinin ve bu kapsamda idarelerin taşınmazlarına ilişkin bir takım tedbirler alarak bu taşınmazlardan faydalananların mağdur olmamalarının amaçlandığı ve düzenlemeden faydalanabilmek için bir takım şartlar getirildiği, uyuşmalık konusu işlemde ise alt yüklenici olan ... Medya İletişim Anonim Şirketi ile ana yüklenici (ihale alıcısı) olan ... Medya Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan, daha sonra tadil edilerek devam ettirilen ve davalı idare tarafından da öncesinde (sözleşme sürecinde meydana gelecek her türlü mali, hukuki ve cezası sorumluluk ... Dijital Medya Anonim Şirketi'nde olması kaydıyla) muvafakat verilmiş olan ''ihale konusu işin alt yükleniciye işlettirilmesine ilişkin'' bir sözleşmenin olduğu, her ne kadar ... Medya Ticaret Anonim Şirketi tarafından anılan sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğine dair anılan şirkete ihtarname gönderilmiş ise de, ... Medya İletişim Anonim Şirketi'nin işi devam ettirme hususunda iradesini açıkça ortaya koyduğu ve bu ihtarnameye karşı kiracılık sıfatının tespiti istemiyle adli yargıda ayrıca dava açıldığı, bu kapsamda ... Medya İletişim Anonim Şirketi tarafından Covid-19 tedbirleri kapsamında yayımlanan Genelgeden faydalanmak istedikleri yönünde bir irade ortaya koyulmadığı gibi, ... Dijital Medya Anonim Şirketi'ne ihaleyi yürütmek hususunda herhangi bir çekincede de bulunulmadığı, öte yandan, davalı idarece söz konusu işin alt yükleniciye verilmesi hususunda muvafakat verilirken sözleşme sürecinde meydana gelecek her türlü mali, hukuki ve cezası sorumluluk ... Dijital Medya Anonim Şirketi'nde olması kaydıyla muvakat verildiği, bununla birlikte söz konusu Genelge'nin ilgili (ç) maddesinde ''zorlayıcı sebeple ortaya çıkan durumun müşteriden/yükümlüden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması'' gerektiğinin belirtildiği, tüm bu hususlarla birlikte dava konusu işleme dayanak olarak gösterilen Genelgenin koronavirüs salgınının ekonomik ve sosyal hayata etkilerinin azaltılmasını ve pandemi sürecinde vatandaşların mağduriyetinin mümkün olduğunca giderilmesini amaçladığı da dikkate alındığında, alt yüklenici olan ve dolayısıyla sözleşme konusu işin tarafı olan ... Medya İletişim Anonim Şirketi'nin pandemi sürecinden dolayı sözleşme yükümlülüklerini yerine getiremediği belirtilerek anılan Genelge kapsamında sözleşmenin sona erdirilmesi yönünde bir talebi olmaksızın, asıl yüklenici ... Dijital Medya Anonim Şirketi tarafından, anılan şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği ileri sürülerek bahse konu Genelge kapsamında asıl ihale sözleşmesinin sona erdirilmesinin talep edilemeyeceği anlaşıldığından, 7244 sayılı Kanun'a ve sebep unsuru olarak gösterilen Genelge'ye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; taraflarca intifa hakkı sözleşmesinde belirlenen fesih şartlarının gerçekleşmesi halinde, sözleşme hükümleri uyarınca genel hükümler kapsamında anılan sözleşmenin feshedilebileceğinin de açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından ... Medya İletişim A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi sıfatıyla dava açılmış ise de; ortada davacının şahsı adına tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı, alt yüklenicilik sözleşmesinin tarafının ... Medya İletişim A.Ş. olduğu, davaya konu sözleşmenin feshine ilişkin işlemin davacının doğrudan kişisel menfaatini etkilemediği dikkate alındığında; davacının ancak adı geçen şirket adına dava açabileceği açık olup kendi adına açtığı davada ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yönetim kurulu üyesi olduğu şirketin tarafı olduğu bir sözleşmenin sona erdirilmesi ihtimalinde şirketin ticari ve mali açıdan zarar göreceği, şirketin göreceği bu zarardan ise davacının doğrudan etkileneceği ve kişisel menfaatlerinin zarara uğrayacağı açık olduğundan temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davaya konu edilen işlemin ihale kesinleştikten sonra dava dışı bir şirket ile imzalanan ihale sözleşmesinin tarafların karşılıklı anlaşması sonucu feshine ilişkin bir işlem olduğu, ortada davacı açısından yapılmış bir idari işlemin bulunmadığı gibi idarenin tek yanlı işleminin de bulunmadığı, davanın adli yargının görev alanına girdiği, bu nedenle davanın reddi kararı yerinde ise de görev yönünden ret kararı verilmesi gerektiğinden belirtilen gerekçe ile kararın onanması gerektiği, öte yandan Bölge İdare Mahkemesinin işbu uyuşmazlıkta verdiği kararın 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde belirtilen temyizi kabil kararlar arasında yer almadığı, bu nedenle temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği, davacının yönetim kurulu üyesi olduğu şirketin ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile bu davaya konu işlemin iptali istemiyle açtığı ayrı bir dava bulunduğundan davacının şirketin menfaatlerinin etkilendiğinden bahisle ayrıca huzurdaki davayı açmasında hukuken korunan bir menfaatinin bulunmadığı, ehliyet ret kararının hukuka uygun olduğu, davacının temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, ... Dijital Medya Ticaret A.Ş.'nin davalı idare yanında davaya müdahale talebi kabul edilerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.