Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/5839 E.,  2025/6310 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5839
Karar No : 2025/6310

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi, ... Taksi Durağı'nda durak hakkı ve ... plakalı ticari taksinin sahibi olan davacı tarafından, çalışma izin belgesi 2 yıl süreyle alınmadığından bahisle durak hakkının iptal edilerek bu hakka kayıtlı T plakanın seriden plakaya çevrilerek boşa çıkarılmasına ilişkin 07/07/2022 tarih ve 2022/163 nolu Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi, ... Taksi Durağı'nda durak hakkı ve ... plakalı ticari taksinin sahibi olduğunu belirten davacı tarafından, durak hakkının iptal edilerek T Plaka verilmemesine ilişkin işleme yönelik açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararı üzerine 19/08/2020 tarih ve 305 sayılı UKOME kararı ile ... Taksi durak hakkına istinaden yeni seriden T plaka verilerek ... plakalı araç için ... tarih ve ... sayılı tahsis ve tescil belgesi yapıldığı, 10/05/2022 tarihinde 2022 yılı için çalışma izin belgesi talebiyle davalı idareye başvurması üzerine, 2020-2021 tarihlerinde çalışma izin belgesi için herhangi bir başvuru yapılmadığından davacının ... Taksi durak hakkının iptal edilerek, bu hakka kayıtlı ... plakanın seriden plakaya çevrilip boşa çıkartılmasına ilişkin Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin (UKOME) 07/07/2022 tarih ve 163 sayılı kararınn tesis edilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren taksi durakları ile yeni açılacak olan taksi duraklarında yolcu taşıma izni verilen (T) serisinden araçların hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kişiler arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlanan Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ticari taksi (T) Plaka ve Taksi Durakları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin, T plaka hakkı bulunan araçların arz ve talep dengesini sağlayacak şekilde taşımacılık hizmetinde kalmalarını sağlamak, hizmetin ifası için verilen ticari plakaların yatırım aracı olarak kullanılmasını engellemek, kamu hizmeti olan ulaşım hizmetinin devamlılığını sağlamak, korsan taşımacılığın önüne geçmek diğer bir ifade ile verimli, etkin ve düzenli bir taşımacılık hizmeti oluşturmak amacıyla, taksi araç sahiplerinin her yılın Ocak ayı sonuna kadar, “Çalışma İzin Belgelerini” yenilemek zorunda oldukları, çalışma izin belgelerinin bir sonraki yılın Ocak ayı sonuna kadar geçerli olduğu, üst üste iki yıl süre ile çalışma izin belgesi almayanların plaka hakkının iptal edileceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu Yönetmeliğin 14/11/2015 tarihinde yürürlüğe girdiği, uyuşmazlıkta; ... plakalı aracın 30/10/2020 tarihinde davacı adına tescil edildiği, davacının 10/05/2022 tarihli dilekçesi ile çalışma izin belgesi talep ettiği görülmüş olup, yukarıda yer verilen Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Ticari Taksi (T Plaka) ve Taksi Durakları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 6.12 maddesi uyarınca davacının 2021 yılı çalışma izin belgesi için 31/01/2021 tarihine kadar; 2022 yılı çalışma izin belgesi için ise 31/01/2022 tarihine kadar davalı idareye başvurarak çalışma izin belgesi alması gerekirken bu süreler içerisinde başvuru yapmadığı, bu süreler geçirildikten sonra 2022 yılı için çalışma izin belgesi başvurusunu 10/05/2022 tarihinde yaptığı, 2020 yılı için çalışma izin belgesi almadığı, dolayısıyla davacının iki yıl üst üste çalışma izin başvurusunu mevzuatta belirtilen sürelerde yapmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, öte yandan, davacı tarafından, her ne kadar aracın 30/10/2020 tarihinde adına tescil edildiği, iki yıllık süre sona ermeden 10/05/2022 tarihinde başvuru yaptığı, doğrudan plaka hakkının iptal edilerek seriden plakaya çevrilmesine ve ilgili plakanın boşa çıkartılması konusunda tescil kaydının silinmesi için Emniyet Müdürlüğüne yazı yazılmasına ilişkin dava konusu Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararlarında hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, mevzuat hükmü uyarınca iki yıllık süreden kastın iki yıl üst üste Ocak ayı sonuna kadar başvuru yapılmaması hali olduğu, aksi bir düşüncenin kabulü halinde çalışma izin belgesinin yılın her anında davalı idareden talep edilebileceği anlamı taşıyacağı, ilgili düzenlemenin kamu düzeni için süre öngördüğünün açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... plakalı aracın ... tarih ve ... sayılı tahsis ve tescil belgesi ile hak sahibi olduğu Noter tarafından da 02/11/2020 tarihinde tescil edildiği, davalı idare tarafından yanlış hükmün uygulandığı, Yönetmelik gereği tanınan 2 yıllık sürede başvuruda bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ilgililerin çalışma izin belgelerini ve güzergah izin belgelerini iki yıl üst üste yenilememeleri halinde haklarının sonlandırılması ve varsa ticari tasnifli plaka haklarının trafik tescilinden silineceğinin mevzuatta düzenlendiği, kriter olarak belirlenen sürenin iki yıl olduğu, bu iki yıllık uygulamanın Yönetmeliğin yayınlandığı tarih olan 14/11/2015'ten itibaren olduğu, davacının tanınan sürede başvuruda bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.