Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5660 E.,  2024/1614 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5660
Karar No : 2024/1614

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İSKİ Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin 13. maddesinin 7. fıkrasının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2872 sayılı Çevre Kanunun 1. maddesinde bulunan "Bu Kanunun amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır." hükmü ve İSKİ Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin Amaç ve kapsam başlıklı 1.maddesinde "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; atıksu altyapı tesislerinin korunması, atıksuların boşaltım ilkelerinin belirlenmesi ve su kirliliğinin önlenmesi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir. (2) Bu Yönetmelik; İdarenin sorumluluk alanında bulunan mevcut tüm evsel ve endüstriyel atıksu kaynakları ile ilgili usul ve esaslar ile bu çerçevede yapılacak iş ve işlemleri kapsar." hükmü kapsamında, İSKİ Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin Dayanak başlıklı 2. maddesinde " (1) Bu Yönetmelik; 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanunun zararlı suların tasfiyesine ve kanalizasyon şebekesine verilemeyecek maddelerin tespitine ilişkin hususları düzenleyen 19 ve 20 nci maddelerine ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’na dayanılarak, 5326 Sayılı Kabahatler kanunu'nun Kanunilik ilkesi başlıklı 4. maddesi kapsamında davalı idarenin dava konusu yönetmelik kapsamında yaptırım uygulayabilmesi için yasal dayanağının bulunması gerektiği, dava konusu yönetmeliğin 2872 Çevre Kanunu ile 2560 sayılı İski Kanunu kapsamında hazırlandığı, davalı idarece hazırlık çalışmaları yapılıp ... tarih ve ... sayılı yazı ile görüş istenilmiş olup Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı yazı ile uygunluk görüşü alınarak İSKİ Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin hazırlandığı, İSKİ Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin 13. maddesinin 7. fıkrasının amacının atıksu arıtma tesisi bulunan işletmelerin, arıtma tesisini gereği gibi kullanarak sanayi tesilerinden doğaya verilecek atıksuların çevreyi kirletmesini önlemek sürdürülebilir çevre koşullarını sağlamak olduğu, bu kapsamda davalı idarece değişik zamanlarda en az iki kez numune alınarak analiz edildiği, yönetmelik ekindeki kirlilik oranları açısından iki numunenin ortalamasının yönetmelikte belirtilen eşik değeri aşması durumunda, arıtılması gereken suyun yeterince arıtılmadığı anlaşılarak yönetmeliğin 11. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen 2 Numaralı Formül: AAB = (T x B x Kmax x QEndüstriyel) kapsamında atıksu arıtma bedeli tahakkuk ettirildiği, atıksu arıtma bedelinin çarpanlarından T' nin günü ifade ettiği ve 30 olarak belirlendiği, K max'ın Tablo II de verilen kirlilik kat sayısı olduğu, QEndüstriyel'in endüsriyel atık su debisi olduğu,( kullanılan su miktarı ) B 'nin Belediye meclisince belirlenen birim fiyat olduğu, bu durumda atıksu bedelinin, doğaya verilen kullanılan su miktarı ve ilgili işletmenin arıtma yükümlüğünü sağlamadığı oranda değişen kirlilik kat sayısı oranına göre, değişkenlik arz ettiği, bu yönü ile nisbi olarak değerlendirilebileceği, 30 günlük atıksu arıtma bedeli tahakkukunun sabit bir bedel olmadığı, bu durumda 15/04/2000 tarihli 24021 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 21/2. maddesi uyarınca "Atıksu Arıtma tesisi işleten bölgelerden belediyelerce atıksu bedeli alınmaz" hükmü uyarınca ayrıca bir atıksu bedeli ödememekte olan arıtma tesisi bulunan işletmelerin, çevreyi kirletmeme yükümlüğünü, ihlal ettiğinin tespiti üzerine yasal dayanağa ve usulünce hazırlanmış yönetmelik kapsamında, yönetmeliğin çevreyi koruma, amacı doğrultusunda, sabit bir bedel olmaksızın ilgilinin doğaya verilen su miktarı ve kirlilik katsayısına göre değişkenlik gösterdiği anlaşılan dava konusu İSKİ Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği’nin Müeyyideler alt başlığı altında düzenlenen 13. maddesinin 7. fıkrasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarece anlık numune alındığı ve bu numunenin parametrelerin üzerinde seyrettiğinden bahisle hiçbir ikazda bulunulmaksızın fahiş bir atıksu arıtma bedeli tahakkuk ettirildiği, analiz sonuçları kendisine bildirilmediğinden davalı idarece alınan numunelerin hangilerinin ardışık numune olduğunu, AAB tahakkukunun hangi verilere dayanılarak yapıldığını, davalı kurumun ölçüm metodunun bu verilere uygun olup olmadığını bilmediği ve tespit etme yetkisi de bulunmadığı, yönetmelik maddesinin kanuni dayanağının bulunmadığı, ilgili maddenin açık olmadığı ve ulaşılmak istenen amacı da yansıtmadığı, yönetmelik düzenlenirken uzman kişi ve kuruluşlardan görüş alınmadığı, hesaplama yönteminin gerekçesi de yönetmelik hükümlerinde açıklanmadığı, tüm bu yönlerden irdelendiğinde yönetmeliğin ilgili maddesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.