Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/3180 E.,  2023/6923 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3180
Karar No : 2023/6923

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kayseri İli, Develi İlçesi hudutlarında Sicil:… sayılı IV. Grup arama ruhsat sahibi davacı tarafından; maden ruhsat sahasına ilişkin işletme projesi uygun görülmeyerek 3213 sayılı Maden Kanununun 24.maddesi gereği arama ruhsatının süreside dolduğundan bahisle 19.06.2012 tarihinden geçerli olmak üzere ruhsatın iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 1-işletme projesinin, Projenin Teknik Yönü başlıklı 4. Bölümü "Sahanın Jeolojisi" başlığı altında "..Ekonomik Jeoloji: Doğu - Batı doğrultulu kırık sisteminde cevherli oluşumlar gözlenmektedir.6 m kalınlığında 50 m uzunluğunda demir şapka görülmektedir. Demir şapkanın içinde ince damarcıklar şeklinde hidrozinkit ve galenitler görülmektedir. Yer yer malakit ve azurit mineralleri görülmektedir." tespitlerine yer verildiği halde, tespit raporunda, işletme projesinde aynı alana ilişkin görünür Kurşu+Çinko cevherleşmesinin göründüğü şeklinde beyan edildiği tespitine yer verildiği görülmekle, işletme projesinde yer alan hususlar ile heyet raporunda işletme projesine atfen yapılan tespitlerin bir biri ile örtüşmediği bu nedenle projeye uygun bir denetim yapılmadığı, işletme projesinin sunulmasının üzerinden üç yıl gibi bir süre geçtikten sonra yapılan denetimin sahada meydana gelebilecek değişimler nedeniye sağlıklı, yeterli ve gerekli bir denetim yapılmasına olanak vermeyebileceği, 3213 sayılı Kanunun 11. maddesinde 2019 yılında yapılan değişiklik ile "Ruhsat sahibi veya vekilinin mahallinde yapılan tetkik ve incelemelere katılmaması veya ruhsat sahibince ya da vekilince herhangi bir nedenle tetkik ve incelemelerin engellenmesi hâlinde.." ifadeleri ile ruhsat sahibinin veya vekilinin denetime katılmasının gerekliliğinden bahsedildiği bu gereklilik ile denetimden tarafın haberdar edilmesi ile sahanın denetime elverişli hale getirilmesinin hedeflendiği ve ileride çıkacak ihtilafların önlenmeye çalışıldığı, aynı kanunun 24. maddesinde 14.02.2019 tarihinde yapılan değişiklik ile de davalı idarece işletme projesindeki eksikliklerin iki ay içerisinde ruhsat sahibine bildirilmesi düzenlemesine yer verilerek başvuruların hızla incelenmesi ve değerlendirilmesi noktasında idareye bir yükümlülük getirdiği, arama ruhsatı iptaline dayanak gösterilen 06.10.2015 tarihli heyet raporunda işletme projesinin demir olarak revize edilmesi halinde projenin uygunluğunun yeniden değerlendirileceği belirtildiği ve 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinde hem iptale konu işlem tarihindeki hem de halihazırda yürürlükteki metninde projelerdeki teknik eksikliklerin, yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanacağı, tamamlanması halinde ikinci bir üç aylık sürenin verileceği öngörüldüğü halde davacı tarafa bu sürelerin tanınarak eksikliklerin giderilmesinin istenilmediği ve doğrudan işletme projesinin arza uygun olmadığından bahisle arama ruhsatının iptali yoluna gidildiği, denetim raporunun eksik inceleme neticesinde düzenlendiği sonucuna varılarak bu denetim neticesinde düzenlenen heyet raporundan ve arama ruhsat süresinin dolduğundan bahisle, arama ruhsatının 19.06.2012 tarihinden geçerli olmak üzere iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği, diğer taraftan iş bu kararın doğrudan davacıya işletme ruhsatı verilmesi sonucunu doğurmayıp, idareye sunulan işletme projesine uygun yeterli ve gerekli bir teknik inceleme yapıldıktan sonra kurşun+çinko işletme izini başvurusunun değerlendirileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, sahada kurşun-çinko cevherleşmesinin gözlemlenmediği tespit edilmiş olup bunun giderilebilecek bir eksiklik olmadığı, yeniden yapılacak bir denetimin o bölgede bulunan veya bulunmayan madenleri değiştirmeyeceği ve işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; her ne kadar idare mahkemesi kararında ''06.10.2015 tarihli heyet raporunda görünür Kurşu+Çinko cevherleşmesinin göründüğü şeklinde beyan edildiği tespitine yer verildiği'' ifade edilmiş ise de, söz konusu heyet raporunda kurşun-çinko oluşumunun gözlemlenmediğinin belirtildiği görülmüş olup, temyize konu kararın bu açıklama ile onanması gerekmiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.