Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2024/2562 E.,  2025/3702 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/2562
Karar No : 2025/3702

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2018 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 59 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ait menşeini tevsik edici belge ibraz edilmediğinden, nakdi teminat yatırılmak suretiyle ithalat işlemlerinin tamamlanmasından sonra uzun dönem tedarikçi beyanı sunularak, ek mali yükümlülük, ilave gümrük ve katma değer vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davaya konu beyannamelerin tescili sırasında, eşyanın menşeini tevsik edici belge bulunmadığından, teminat yatırılarak ithalat işlemlerinin tamamlandığı, söz konusu belgelerin sonradan temin edilerek yasal süresi içerisinde idareye sunulduğu ve vergilerin iadesinin talep edildiği, gerek ihracatçı beyanının gerekse tedarikçi beyanının eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerektiği, sonradan ibraz edilen tedarikçi beyanı veya ihracatçı beyanı ile geri verme talebine başvurulmasının mümkün olmadığından bahisle davacının talebinin reddedildiği görülmekle birlikte, ihtilafa konu beyanname muhteviyatı eşyaların A.TR dolaşım belgesiyle Almanya'dan ithal edildiği, söz konusu belgenin, ilişkili olduğu eşyanın gümrük birliğinde serbest dolaşımda olduğunu gösterdiği, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin ilgili hükümlerine göre, tercihli tarife uygulamalarından gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra da faydalanılabileceği, davacının menşe ispat belgelerini belirlenen sürede sunduğu, bu belgelerde yer alan bilgilerin beyannameler ve A.TR belgesinde yer alan bilgilerle uyumlu olmadığına dair idarece somut bir tespitin yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptaline, vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı beyanname muhteviyatı eşyaların ithalatı sırasında beyanname ekinde sunulması zorunlu olan eşyanın menşeini tevsik edici belgeler sunulamadığından nakdi teminat yatırmak suretiyle ithalat işlemlerini tamamlandığı, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük uygulamaları kapsamında gerek ihracatçı beyanının gerekse tedarikçi beyanının eşyanın serbest dolaşıma girişi sırasında ibraz edilmesi gerektiğinden sonradan ibraz edilen tedarikçi beyanı veya ihracatçı beyanı ile geri verme talebinde bulunulmasının mümkün olmadığı, davaya konu beyannameler ekinde bulunması gereken ihracatçı beyanı, menşe şahadetnamesi, tedarikçi beyanı veya uzun dönem tedarikçi belgelerinden herhangi birinin beyannamenin tescili aşamasında beyannamelere eklenmediğinin tespit edildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın, ek mali yükümlülük, ilave gümrük ve katma değer vergisinin iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin reddedilerek onanması, ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi çerçevesinde yapılacak değerlendirmeyle, olayda, davacının duruma kendisinin sebebiyet vermesinden dolayı faiz başlangıç tarihinin tahsil tarihinden değil idareye başvurduğu tarihten itibaren hesaplanarak ödenmesi gerektiğinden istemin kabulü ve anılan kısmın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına 2018 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 59 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ait menşeini tevsik edici belge ibraz edilmediğinden, nakdi teminat yatırılmak suretiyle ithalat işlemlerinin tamamlanmasından sonra uzun dönem tedarikçi beyanı sunularak, ek mali yükümlülük, ilave gümrük ve katma değer vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan kararın, ek mali yükümlülük, ilave gümrük ve katma değer vergisinin iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Davalı idarenin, temyize konu kararın, dava konusu işlemin ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden; davaya konu beyannamelerin tescili sırasında, muhtelif ülkelere ait eşyalar için A.TR belgesi ibraz edildiği ancak, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük uygulamaları kapsamında gerek ihracatçı beyanının gerekse tedarikçi beyanının istenilmesine rağmen sunulmadığı, nakdi teminat gösterildiği, sonrasında 27/11/2022 tarihinde, uzun dönem tedarikçi beyanıyla dilekçeyle başvurulduğu ve söz konusu vergilerin iadesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Faiz alacaklının tasarruf hakkının kısıtlanmış olması nedeniyle alacaklıya kanun veya sözleşme gereğince bir oran dahilinde ödenmesi gerekli olan para miktarını ifade etmekle birlikte, borcun doğumu ve varlığı, asıl borcun doğumuna ve varlığına bağlı olup, devletin fazla veya yersiz tahsil ettiği vergilerin artık bir kamu borcu haline gelmesi nedeni ile iadelerinde öngörülen şekilde ve oranda faiz uygulanması; adalet, eşitlik, mülkiyet hakkı, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemesi ilkeleri nedeniyle bir zorunluluktur ancak, 4458 sayılı Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için faiz ödeneceğinden, davaya konu olayda da davacının beyannamelerin tescili sırasında eşyaların menşeine dair belgeleri sunmadığı sonrasında uzun dönem tedarikçi beyanını idareye ibraz ettiği dolayısıyla, fazla tahsilatın davacıdan kaynaklandığı anlaşıldığından, faiz ödemesinin geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanarak ödenmesi gerekmekte olup aksi yönde verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, ek mali yükümlülük, ilave gümrük ve katma değer vergisinin iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine dair hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 18/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.