Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/2234 E.,  2023/4383 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/2234
Karar No : 2023/4383

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1-(DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : 1-... Belediye Başkanlığı
2- ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, ... köyü (mahallesi), ...mevkii ... parsel sayılı taşınmazının bulunduğu alanın imar planında kısmen "yol", kısmen "oyun alanı" olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen 98.110,00 TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere) maddi zararın ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan 19.06.2014 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile miktar artırım dilekçesi sonrası toplam: 103.110,00 TL maddi zararın işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın kabulü yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 02/11/2016 tarih ve E:2016/8830, K:2016/6641 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 10/10/2018 tarih ve E:2018/1924, K:2018/7724 sayılı kararıyla yeniden bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, maddi tazminat ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine, tazminat istemi yönünden davanın kabulüne, Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, ... Köyü (Mahallesi), ... nolu parseline kayıtlı taşınmazın bedeli karşılığı olan toplam 103.110,00-TL'nin; 98.110,00-TL'sinin davalı idareye başvuru tarihi olan 19/06/2014 tarihinden itibaren, 5.000,00-TL'sinin ise; ıslah dilekçesinin idareye tebliğ tarihi olan 03/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine yönelik kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 28/04/2022 tarih ve E:2022/6656, K:2022/9795 sayılı kararıyla davanın kabule ilişkin kısmının onanması, incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının bozulması üzerine, İdare Mahkemesince davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1-Davalı tarafından; davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
2-Davacı tarafından; davanın adli yargıda görülmesinin idari yargının genel ilkelerine aykırı olduğu, görev yönünden davanın reddi kararının bozulması gerektiği, öte yandan, davanın açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediği için yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, ... köyü (mahallesi), ... mevkii ... parsel sayılı taşınmazının bulunduğu alanın imar planında kısmen "yol", kısmen "oyun alanı" olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen 98.110,00 TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere) maddi zararın kendisine ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan 19.06.2014 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 98.110,00-TL (miktar artarım dilekçesi sonrası toplam: 103.110,00 TL) maddi zararın işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta davacı tarafından maliki bulunduğu taşınmaza hukuken el atıldığı, taşınmazın kamulaştırılması gerekirken kamulaştırılmadığı ileri sürülerek 98.110,00-TL maddi zararın kendisine ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile aynı miktardaki maddi zararın işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmış, davanın kabulü yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 02/11/2016 tarih ve E:2016/8830, K:2016/6641 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 10/10/2018 tarih ve E:2018/1924, K:2018/7724 sayılı kararıyla yeniden bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, maddi tazminat ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine, tazminat istemi yönünden davanın kabulüne, Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, ... Köyü (Mahallesi), ... nolu parseline kayıtlı taşınmazın bedeli karşılığı olan toplam 103.110,00-TL'nin; 98.110,00-TL'sinin davalı idareye başvuru tarihi olan 19/06/2014 tarihinden itibaren, 5.000,00-TL'sinin ise; ıslah dilekçesinin idareye tebliğ tarihi olan 03/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine yönelik kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 28/04/2022 tarih ve E:2022/6656, K:2022/9795 sayılı kararıyla davanın kabule ilişkin kısmının onanması, incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının bozulması üzerine, İdare Mahkemesince davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu taşınmazın tasarruf hakkının kısıtlandığı iddiasıyla davacılar tarafından talep edilen tazminat talebinin İdare Mahkemesince kabul edildiği ve kararın bu kısmının temyiz incelemesi sonucunda onanarak kesinleştiği, diğer taraftan, zararın ödenmesi talebiyle idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali isteminin ise İdare Mahkemesi tarafından incelenmeksizin reddine karar verildiği ve kararın bu kısmının ise temyiz aşamasında bozulduğu görülmektedir.
Bu durumda, zımni ret işleminin iptali ve davalı idare tarafından maddi tazminat ödenmesi istemiyle açılan davanın iptal ve tam yargı davası olarak birlikte görülmesi gerektiği gibi davanın maddi tazminata ilişkin kısmının davacı lehine kesinleştiği göz önüne alındığında, davanın devam eden zımni ret işlemine ilişkin kısmının incelenmesinin de idari yargının görev alanına girdiği açıktır.
Aksi halde, görev ret kararı üzerine davacı tarafından adli yargıda yeniden dava açılması durumunda idarenin mükerrer tazminat ödemesi ile karşı karşıya kalması söz konusu olabileceğinden, davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine ilişkin verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, İdare Mahkemesi tarafından işin esasına girilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın görev yönünden reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 03/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.