Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/4185 E.,  2025/6829 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/4185
Karar No : 2025/6829

TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI) ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...

II- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : I- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II- (DAVACI) ... Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, Hassa ilçesi, ... Mahallesi, ..., ..., ... parsel ... Mahallesi, ..., ..., ... parsel, ... Mahallesi, ... parsel, ... Mahallesi ..., ... ve ... parsel, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlığın Hatay ili, Hassa ilçesi, ... Mahallesi ..., ..., ... parsel, ... Mahallesi, ..., ... parsel, ... Mahallesi, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden yapılan değerlendirmede, arazi kullanım kararları açısından plan kademelenmesine aykırı bir durum bulunmadığının görüldüğü, ... Mahallesi ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar için getirilen park alanı kararının, yakın çevresindeki eğitim alanları ve diğer açık yeşil alanlar ile bütünlük ve süreklilik oluşturtuğu, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın üzerinde yapılaşmanın öngörülmemiş olması ve yakın çevresiyle bütünleşmesi nedeniyle şehircilik ilkeleri ve kamu yararına uygun olduğu, ... Mahallesinde yer alan ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda öngörülen sosyal-teknik donatı alanlarının kamu yararına ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu, ... Mahallesi, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik kullanım kararlarının şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı bir durum ortaya çıkarmadığı, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın kamu hizmeti alanı olarak planlanmasının çevresinde plan kararlarına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin anılan taşınmazlar yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, uyuşmazlığın Hatay ili, Hassa ilçesi, ... Mahallesi ... ve ... parsel, ... Mahallesi ... parsel, ... Mahallesi ... parsel, ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden incelenmesinde, ... Mahallesi, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde öngörülen park alanının başka bir sosyal-teknik donatı alanı ile bütünleşmediği, başka bir ifade ile park alanının hem fiziksel form hem de büyüklük olarak konut alanlarına servis sağlayabilecek nitelikte olmadığı, ... Mahallesi, ... parsel, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kullanım kararlarının şehircilik ilkeleri ve kamu yararı uygun olmadığı, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın genel otopark alanı olarak planlanmasına ilişkin herhangi bir gerekçe veya açıklama bulunulmadığı sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemin anılan taşınmazlar yönünden iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Dava konusu taşınmazları da kapsayan alana ilişkin 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edildiği, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında 1 ay (30 gün) süreyle Hatay Büyükşehir Belediyesinde ve internet sayfasında askıya çıkartılarak ilan edildiği, davacı tarafından 30/04/2019 tarihli dilekçeyle anılan plana itiraz edildiği, davalı idarece söz konusu itirazın Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının dava konusu taşınmazlar yönünden iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihindeki yürürlükteki halinde ise ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde, Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan planlar olarak tanımlanmış, 8. maddesinde, planların hazırlanması ve yürürlüğe konulmasıyla ilgili hükümlere yer verilmiştir.
Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği düzenlemesi bulunmaktadır.
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itıbarıyla 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği; imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, imar planına askı süresi içinde itiraz edildiğinden, dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilen dava konusu imar planına davacı tarafından askı tarihleri arasında 30/04/2019 tarihinde yapılan itirazın, askı süresini izleyen altmış gün içerisinde bir cevap verilmeksizin reddedildiğinin kabul edildiği 01.07.2019 tarihinden itibaren altmış gün içerisinde en son (dava açma süresinin son günü olan 30.08.2019 tarihi adli tatile denk geldiğinden) 09.09.2019 tarihinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 08.10.2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 1/5000 ölçekli nazım imar planına askıda yapılan çok sayıda itirazın değerlendirildiği Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla dava dışı şahıslar tarafından yapılan birtakım itirazların kabul edilmesi üzerine anılan nazım imar planı değişikliğinin kabul edilen itirazlar bakımından 06/09/2019- 07/10/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı görülmektedir.
Davaya konu nazım imar planı değişikliği, davacı parselleri bakımından zımnen ret süresi sonunda kesinleştiğinden davalı idarenin bu sürelerden sonra tesis edilen davacının itirazının reddine ilişkin işleminin davacıya tebliğinin ya da dava dışı parsellere ilişkin olarak kabul edilen itirazlar üzerine nazım imar planı değişikliğinin yeniden askıya çıkarılmasının, 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca işlemeye başlayan dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden, işin esası incelenerek davanın kısmen reddi kısmen iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptal kısmen reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.