Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2023/11023 E.,  2023/10345 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/11023
Karar No : 2023/10345

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
2-(DAVALI) … Başkanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı tarafından esastan, davalı idare tarafından ise yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sosyal Güvenlik Kurumu Ankara İl Müdürlüğü Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesinde sözleşmeli büro personeli olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin .. tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararında; atamaya yetkili amire, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile verilen kanaat edinme ve değerlendirme yapma yetkisinin, içerik itibariyle adli ve idari soruşturmalardan bağımsız olarak, idare mahkemelerince somut bilgi ve belgeler üzerinden denetlenmesi olanağının hukuken ve fiilen bulunmadığı, bu durumda davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesi uyarınca sözleşmesi feshedilen davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:.. sayılı kararında; davacı 27/12/2016 tarihli dava konusu işlemden sonra, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığından, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, 27/12/2016 tarihli davalı idare işleminin kendiliğinden ortadan kalktığının ve davanın konusuz kaldığın anlaşıldığı belirtilmiş ve konusu kalmayan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolundaki mahkeme kararında yasal isabet bulunmadığı, öte yandan dava konusu uyuşmazlıkta dava konusu işlemin hukuka uygunluğu ya da aykırılığı yolunda Mahkemece bir değerlendirme yapılmamış olup, davaya konu işlemin yasal düzenleme ile kendiliğinden ortadan kalkması nedeniyle dava konusuz kaldığından, İdare Mahkemesi kararının davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında da hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından; hakkında soruşturma yürütülmeden, savunma hakkı tanınmadan ve herhangi bir somut gerekçe ortaya konulmadan sözleşmesinin feshedildiği, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, davalı idarece keyfi şekilde işlem tesis edildiği, İdare ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarının herhangi bir somut gerekçeye dayanmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; davanın konusuz kalmasına idarelerince sebebiyet verilmediği, idareleri lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
DAVACININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN:
Maddi Olay:
Sosyal Güvenlik Kurumu Ankara İl Müdürlüğü Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesinde sözleşmeli büro personeli olarak görev yapan davacının sözleşmesi, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesi uyarınca … tarih ve … sayılı işlem ile feshedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.
Öte yandan davacı, 06/01/2017 tarih ve 29940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış, bu karara yönelik Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun Komisyonun 30/05/2022 tarih ve 2022/26606 sayılı kararıyla kabul edilmesi üzerine ise görevine iade edilmiştir.
İlgili Mevzuat:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davaları, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.
Hukuki Değerlendirme:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Davacının, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış olmasının, bakılmakta olan bu davaya konu Başkanlık Oluru ile davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemi hukuken ortadan kaldırdığından bahsetmek mümkün değildir.
Öte yandan dava dosyasının incelenmesinden, davacının, 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış olmasına yönelik kamu görevine iadesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun kabul edilmesi üzerine görevine iade edildiği görülmekle birlikte; davaya konu olan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin açıkça davalı idare tarafından geri alınması veya bir başka işlemle ortadan kaldırılması gibi bir durum söz konusu değildir.
Netice itibarıyla dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü açık olduğundan Bölge İdare Mahkemesince işin esasına girilerek dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek; dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

DAVALININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN:
Davacının temyiz istemi yönünden verilen bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verileceğinden ve verilecek kararda yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulacağından davalı idarenin yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden temyiz isteminin bu aşamada incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/07/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)KARŞI OY :
Tarafların temyiz isteminin reddi ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyorum.