Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/3890 E.,  2025/3480 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3890
Karar No : 2025/3480

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ... İş Merkezi Kat:... No:... adresinde bulunan işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi gereği ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve 5236 sayılı Kabahatler Kanununun 32. maddesi gereği 581,00 TL para cezası verilmesine ilişkin Şahinbey Belediye Encümen Kararına karşı davacı tarafından "..." numaralı işyerinin aynı taşınmaz üzerinde bulunan ve işletmeciliğini kendisinin yaptığı ... numaralı işyeri ile bir bağlantısının olmadığı, "..." numaralı işyerinde kendisinin faaliyet yürütmediği ileri sürülerek gerekli değerlendirme ve düzeltmenin yapılması istemiyle idareye yapılan 20/04/2022 tarihli başvurunun reddine dair Zabıta Müdürlüğünün ... tarihli E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Şahinbey Belediye Encümeninin ... tarihli ... sayılı işleminde "işletmeciliğini ...'ün (davacı) yaptığı işyeri" denilerek "..." numaralı işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve idari para cezası verilmesine karar verilmiş ise de, karara konu "..." numaralı işyerinin işletmeciliğinin davacı tarafından yapıldığının idare tarafından net bir şekilde ortaya konulmadığı, Mahkemelerinin 27/09/2022 tarihli ara kararı ile davacının "..." numaralı işyeri ile hukuken geçerli bir bağının (işyeri sahibi, sorumlu, işletmeci, yetkili vb.) bulunup bulunmadığı hususunun idareden sorulduğu, davalı idare tarafından verilen ara karar cevabında davacının söz konusu işyerinin işletmeciliğini yaptığının tespitine yönelik bilgi ve belge gönderilmediği gibi anılan işyerinin maliki, işletmecisi vb. şeklinde hukuki bir bağının da ortaya konulmadığı, davacı tarafından da kendisinin işletmecisi olduğu ... numaralı işyerinin (... Kafe), "..." numaralı işyeri ile bir ilgisinin bulunmadığı ve "..." numaralı yeri kendisinin işletmediğinin beyan edildiği, bu haliyle "işletmeciliğini ...'ün (davacı) yaptığı işyeri" denilerek "..." numaralı işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararının, "..." numaralı işyerinin işletmecisinin tespitine yönelik eksik inceleme ve araştırma ile tesis edildiği açık olduğundan, anılan encümen kararına karşı gerekli değerlendirme ve düzeltmenin yapılması için 20/04/2022 tarihinde Şahinbey Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı ... adına ... Mahallesi, ... Caddesi ... İş Merkezinde "..." ve "..." numaralarda iki farklı işyeri bulunduğu, iki işyeri için farklı encümen kararları bulunduğu, davacıya ait "..." numaralı işyerinde zabıta ekiplerinin 17/03/2022 tarihinde saat 13:25'te yaptığı kontrolde; işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği, Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden 06/04/2022 günü saat 11:00'da mühürlenerek ticaret ve sanat icrasından men edildiği, davaya konu "..." numaralı işyeri ile alakalı ise fuhuş yapıldığı ihbarına istinaden; İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 24/03/2022 saat 16:00 sıralarında yapılan kontrolde işletmeciliğini ...'ün yaptığı, ofis şeklinde dizayn edilen işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin tespit edilerek Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden 16/04/2022 günü saat 11:20'de mühürlenerek faaliyetten men edildiği, denetim sırasında davacının ... numaralı işyerinin kendisine ait olduğunu beyan ettiği, durumun tutanak altına alındığı, şahsın da tutanağı imzaladığı, belediye tarafından uygulanan işlemde kolluğun tutanağının esas alındığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/05/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin (b) bendinde; "Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.", (c) bendinde ise; ''Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek'' belediyenin yetkileri arasında gösterilmiş, ayrıca, 34. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." kuralı yer almıştır.
1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir.  Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesinde ise; "(1) Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. (2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir..." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelelenmesinden; Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... İş Merkezi Kat:... No:... adresinde bulunan ve işletmeciliğini davacının yaptığı "... Kafe" unvanı ile faaliyet gösteren işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle Şahinbey Belediye Encümeninin ... tarihli ... sayılı işlemi ile ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve davacıya 581,00 TL para cezası verilmesine karar verildiği, söz konusu ... numaralı işyeri hakkında mühürleme işlemi uygulanmadan, bu işyeri ile aynı katta yer alan ... numaralı bir başka işyeri hakkında fuhuş yapılığı yönündeki ihbar üzerine 24/03/2022 tarihinde Asayiş Şube Müdürlüğü ekiplerince bahsi geçen yerde denetim yapıldığı, denetim neticesinde tutulan ... tarihli tutanakta ... numaralı işyerinin de ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğinin belirtildiği, Şahinbey Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünce durumun davalı idareye bildirilmesi üzerine Şahinbey Belediye Encümeninin ... tarihli ... sayılı işleminde "işletmeciliğini ...'ün (davacı) yaptığı işyeri" denilerek "..." numaralı işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi gereği ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi gereği davacıya 581,00 TL para cezası verilmesine karar verildiği, anılan Encümen kararının Şahinbey Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün .. tarihli E-... sayılı yazısı ile davacıya bildirildiği, bunun üzerine davacı tarafından; "..." numaralı işyerinin aynı taşınmaz üzerinde bulunan ve işletmeciliğini kendisinin yaptığı ... numaralı işyeri (... Kafe) ile bir bağlantısının olmadığı, "..." numaralı işyerinde kendisinin faaliyet yürütmediği ileri sürülerek gerekli değerlendirme ve düzeltmenin yapılması için 20/04/2022 tarihinde Şahinbey Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğüne başvurulduğu, başvurunun Şahinbey Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarihli E-... sayılı kararı ile "mevzuata aykırı işlem bulunmadığı" gerekçesiyle reddedilmesi üzerine söz konusu ret işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Emniyet Müdürlüğü ekiplerine yapılan ihbar neticesinde davaya konu edilen işyerinin bulunduğu iş merkezinin 2. katına giden kolluk kuvvetlerince araştırma yapılmak suretiyle düzenlenen 24/03/2022 tarihli tutanakta; davacının ruhsatsız bir şekilde işlettiği hususunda ihtilaf olmayan ... Kafe isimli işyerinin ( no: ...) fuhşa aracılık işinde buluşma/anlaşma mekanı olarak kullanıldığı, burada anlaşan şahısların kafe ile aynı katta bulunan ... nolu ofise geçtikleri ve burasını fuhuş amaçlı kullandıkları hususunun araştırma esnasında bahsi geçen mekanlardan Emniyet Müdürlüğüne intikal ettirilen şahısların ifadeleri ile sabit olduğu, aynı tutanakta davacının da işyeri sorumlusu yakalanan şahıs olarak imzasının bulunduğu, işlettiği ... nolu yerde bulunan ... Kafe isimli işyerindeki müşterilere fuhuş yeri temin etmek üzere kullandırıldığı açık olan ... nolu ofisle bir ilgisi olmadığı yönündeki davacının itirazlarına ise itibar edilemeyeceği, aksinin hayatın olağan akışına da uygun düşmeyeceği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığından anılan kararın bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.