Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/7548 E.,  2023/6981 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7548
Karar No : 2023/6981

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Gıda Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Cadde, No:... adresinde 2. el motorlu kara taşıt ticareti faaliyettinde bulunmak isteyen davacı şirket tarafından, 20/05/2022 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden, reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; Çankaya Kaymakamlığınca talep edilen ve 13/06/2022 tarihinde iki polis memuru tarafından düzenlenen tutanakta "Belirtilen adreste ikinci el oto alım satım faaliyetinde bulunulması halinde, trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunun artacağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu arttıracağı gerekçesiyle bahse konu işyerinin can ve mal güvenliği riski açısından sakıncasının olabileceği" kanaatine varıldığı belirtilmekte ise de; davalı idarece talep edilen ve çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda; "İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin cadde üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği" hususlarına yer verildiği, açılacak her işyerinin trafiğe ekstra yük getireceği açık olmakla birlikte açılacak olan işyerinin restoran gibi müşteri yoğunluğunun fazla olacağı bir işyeri olmadığı, ikinci el oto alım satım faaliyetinde bulunan bir işyerinin ziyaretçi sayısı dikkate alındığında dava konusu işyerinin trafiğe çok ciddi bir yük getirmesinin olanaksız olduğu, aksi yorumun kabulü halinde trafiğe en küçük seviyede bir yük gelmesi halinde dahi herhangi bir işyerinin açılmamasının gerekeceği, bu yorumun ise İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in genel sistematiğine ve teşebbüs hürriyetine aykırı olacağı, kaldı ki 13/06/2022 tarihli raporda belirtilen "trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunun artacağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu arttıracağı" hususlarının somut (nicelik ve nitelik) olarak ortaya konulamadığı da anlaşıldığından, hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitler içermeyen olumsuz Kaymakamlık görüşüne istinaden tesis edilen dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin, Yönetmelik gereği alınması gereken kolluk görüşüne istinaden tesis edildiği, keşif-bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın karar verildiği, işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava, ''2. el araç satışı'' faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden, reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının 24/06/2022 tarih ve E.1096 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/c maddesinde, "Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek." Belediyelerin yetkileri arasında sayılmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açılması" başlıklı 6/1. maddesinde de "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. Aynı Yönetmeliğin Ek/2-C kısmının 8.14. maddesinde ise "İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri: 8.14.7- Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır. " kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre; belediye sınırları içerisinde açılan bütün işyerleri için belediyelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması ve ayrıca ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılacak işyerleri için de çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınmasının zorunlu olduğu açık olup, Ankara Valiliğince de bu konuda görüş verme yetkisinin Kaymakamlığa devredildiği dosya muhteviyatından anlaşılmaktadır.
Bu itibarla kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak, idarenin takdir yetkisi kapsamında, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşü üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığından; temyiz isteminin kabulü ile, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Daire Onama kararına katılmıyorum.