Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/12649 E.,  2023/6521 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12649
Karar No : 2023/6521

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...

2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...Beton İnşaat Hafriyat Nakliyat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...-...- 8- ...
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONU : ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ordu ili, ... ilçesinde bulunan, ... Beton İnşaat Hafriyat Nakliye Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan RN:... ve RN:... nolu II-A Grubu Andezit-Bazalt ocağı projesi ile ilgili olarak Ordu Valiliğince verilen ... tarih ve E... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile jeoloji mühendisi, harita mühendisi, inşaat mühendisi, çevre mühendisi, maden mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; proje sahasına en yakın birimin proje sahasının 15 m güneyinden geçen İkizce Devlet Karayolu ve Say Deresi olduğu, işletilmesi planlanan taşocağının ... İlçe merkezine 850 m uzaklıkta olduğu, planlanan taşocağına en yakın yerleşimin 100 m mesafedeki Merkez ... Cami olduğu, dava konusu PTD’de belirtilen 1. Poligon ve 2. Poligon ruhsat sahalarının dışında, 1. Poligona bitişik ... ada, ... nolu parsel üzerinde ocak açma çalışmalarının yürütüldüğü, ... ada, ... parsel arasında I. ve II. Poligonlara isabet eden Enerji Nakil Hattının varlığının tespit edildiği, söz konusu ENH’ye yönelik bir değerlendirmenin, dava konusu PTD’de yer almadığı, ... Yolunun hemen kenarında (... ada, ... nolu parselde) ruhsat dışı kazı-üretim-malzeme alımı işleminin yapıldığı, PTD’de yapılan hesaplamalarda azami taş savrulma etkisinin 53 metre olarak bulunduğu, mevcut kazı alanında izin dışı tespit edilen patlatma yapılması halinde Ünye İkizce yolundan geçen araçların güvenliğinin tehlikeye gireceği, ... ada, ... nolu parseldeki mevcut kazı alanında patlatma yapılması durumunda, ... Caminin etkileneceği, hazırlanan raporun çevresel etkilerinin alanı temsilden uzak olduğu, mevzuatın gerektirdiği şekilde taahhüt olarak verildiği ve daha çok literatür bilgilerine dayanılarak hazırlandığı, hesaplanan teorik toz değerlerinin sonuçta bir matematiksel hesaplama sonucu olup, modellemelerde kullanılan parametrelere ve önceden varsayımlara dayalı olarak yapıldığı, tüm hesaplamaların bölgenin meteorolojik verilerinin sabit olduğunun varsayılarak yapıldığı, toz emisyonlarının işletme sırasında ölçülerek/ belirlenerek teorik değerlerle karşılaştırmalarının gerçek düzeylerin değerlendirilebilmesi adına uygun-gerekli olacağı, gürültü hesaplamalarında da meteorolojik verinin sabit olduğu kabul edilerek hesaplamaların yapıldığı, bu hesaplamalara bağlı olarak toz emisyonu gibi gürültü düzeylerinin de işletme sırasında ölçülerek/belirlenerek teorik değerlerle karşılaştırmalarının gerçek düzeylerin değerlendirilebilmesi adına uygun ve gerekli olacağı, dava konusu alan ve çevresinin jeolojik özellikleri dikkate alındığında; keşif günü yapılan jeolojik değerlendirmelerin de proje alanındaki hammadde (andezit) rezervinin oldukça geniş bir alana yayılmış olduğunu gösterdiği, benzer özellikteki hammaddenin geniş bir bölgede varlığı proje alanı olarak belirlenmiş dava konusu alan için ‘proje alternatiflerinin’ su kaynakları (yüzey-yer altı), toz, gürültü başta yerleşim alanlarından uzak olması, tesis sahasının görüş ve etki alanı içinde yerleşim yerlerinin mevcudiyeti ve mesafesi olarak çevresel etkileri yönünden incelenmediği, PTD’de hidrojeolojik ve hidrolojik açıdan bir değerlendirmenin ve alanı temsil anlamında hiçbir bilimsel çalışmanın yapılmadığı, PTD’de yeraltı suları ile ilgili olarak bölgenin genel hidrojeolojik özellikleri de dahil yüzeysel su kaynaklarıyla ilişkileri yönünden bilimsel bir değerlendirmenin yer almadığı, kaynakların jeolojik olarak uyumsuzlukların olduğu bölgelerde ve düşük kotlarda yeraltı suyu boşalımlarıyla olan ilişkilerinin nasıl olduğunun, bu kaynakların bölgede bulunan yerleşimlerin hayvancılık ve sulama suyu ihtiyaçları için kullanıldığı düşünülürse bölgedeki kaynakların kurak sezondaki durumları ile ilgili araştırmaların da yapılmasının gerektiği, ayrıca PTD’de hidrojeolojik olarak jeolojik birimlerin akifer oluşturma potansiyeli ile ilgili olarak bu birimler içindeki akifer özelliklerinin kimyasal kompozisyonları, alterasyon ve tektonizmanın yol açtığı çatlaklı sistemden kaynaklı düzensizlik durumlarının ne olduğu, proje alanı ve içinde bulunduğu bölgeye ait hidrojeolojik özelliklerin tanımının yapılmasının gerekliliği (gözenek durumu, hidrolik iletkenlik, yeraltı suyu beslenimi, çatlak durumu, süzülme ve yüzey akışı) ile ilgili bilimsel verilerinde yer almadığı belirtilerek dava konusu “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; bilirkişi raporunun ve bilirkişi raporu esas alınarak verilen kararın eksik ve hukuka aykırı olduğu, bilirkişi raporunda belirtilenin aksine ... Caminin ruhsata konu parsele kuş uçumu 200 m olduğu, caminin ibadet yoğunluğunun fazla olmadığı, proje ile arasında dere yatağı olduğu, PTD'de elektrik iletim hattına ilişkin değerlendirmenin olmamasının, hattın fiilen olmaması gereken yerde olmasından ve sökümü için gerekli yazışmaların yapılmasından kaynaklandığı, projenin yerine ilişkin tüm ihtimallerin değerlendirilerek dava konusu yerin seçildiği, yapılacak patlatmanın ...yolunu etkileyeceği tespitinin varsayıma dayandığı, PTD'de kümülatif olarak bilirkişi raporunun aksine, su kaynakları, toz, gürültü, yerleşim alanlarından uzaklığı, tesis sahasının görüş ve etki alanı içinde yerleşim yerlerine mesafesi gibi çevresel etkiler yönünden incelenerek hazırlandığı, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında Müdahil tarafından; davalı idarenin temyiz dilekçesinde belirtilen hususlara ek olarak PTD'de yer verilen taahhütlerin yeterli ve mevzuata uygun olduğu, ilgili kurumlardan olumlu görüşlerin alındığı, bilirkişi raporunda yer alan görüşlerin soyut nitelikte olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 23/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.