Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2023/1366 E.,  2025/2125 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/1366
Karar No : 2025/2125

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle müteselsil sorumlu ibaresine de yer verilen ihbarnamelerle duyurulan 2018 yılına ait kurumlar vergisi ile aynı yılın tüm dönemlerine ait geçici vergi ve Mart ila Temmuz, Eylül ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece yapılan saptamalardan, ... Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı ve davacının söz konusu şirketin sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği sonucuna ulaşıldığından kesilen cezada hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına düzenlenen ceza ihbarnamelerinde, serbest meslek mensuplarıyla ilgili düzenlemenin yer aldığı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi uyarınca "müteselsilen sorumlu" ibaresine ve aynı Kanun'un 344. ve 359. maddesinde düzenlenen "iştirak" ibarelerine birlikte yer verilmek suretiyle cezanın dayanağı hususunda tereddüt oluşturulduğundan sebep unsuru açısından hukuka uygun düşmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava konusu ceza kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, 23/06/2017 tarihinden itibaren sahte fatura düzenlemek maksadıyla faaliyette bulunduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Sözü edilen raporda, şirketin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinin tespit edildiğinden bahisle davacı adına 213 sayılı Kanun’un 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesi önerilmiştir.
Uyuşmazlık konusu vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamelerde, "müteselsil sorumlu" ibaresine yer verilmekle birlikte kesilen cezanın nedeni "213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesine göre vergi ziyaına 359. maddede yazılı hallerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi" olarak belirtilerek davacı adına bir kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir.
Öte yandan, ihbarnamelerde cezanın dayanağı raporun tarih ve sayısına yer verilmiş ve söz konusu rapor davalı idarece dosyaya ibraz edilmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde idari işlemin sebep unsuru yönünden açıklamalarını bu bağlamda yapmış ayrıca davalı idare savunmasında, dava konusu cezanın kesilme sebebini 359. maddesinde yazılı fiillere iştirak edilmesi olarak açıklamış ve bu savunma davacıya tebliğ edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade edeceği; 344. maddesinde, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamelerin hukuki dayanağının "iştirak" hükümleri olduğu anlaşılmakta olup davacının, adil yargılama hakkı kapsamında sağlanması gereken güvencelerden biri olan çelişmeli yargılama ilkesine uygun olarak idari işlemin sebep unsurunu öğrenebildiği ve hakkında tesis edilen idari işleme karşı hukuka aykırılık iddialarını ileri sürebildiği görülmektedir.
Bu nedenle işin esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, vergi ziyaı cezasının yazılı gerekçeyle kaldırılması yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 25/04/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.