Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2022/1618 E.,  2024/5920 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/1618
Karar No : 2024/5920

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gayrimenkul Geliştirme İnşaat Yatırım Anonim Şirketi
...

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin, indirimli orana tabi konut teslimlerinden kaynaklanan ve indirim yoluyla gideremediği 6.183.857,13-TL katma değer vergisinin bir kısmının nakden bir kısmının ise mahsuben iadesi talebi üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca söz konusu talebin 4.716.988,95-TL'lik kısmının reddine dair işlemin iptali ile talep edilen 6.183.857,13-TL iadenin gerçekleştirilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin, 2012 yılında konut teslimleriyle ilgili olarak 191 adet fatura düzenlemesine karşın bir kısım konutları aslında 2010 ve 2011 yıllarında teslim ettiği dolayısıyla teslim tarihinden itibaren yedi gün içinde düzenlenmeyen faturalara dayalı olarak iade alınamayacağından bahisle davacının iade talebinin bir kısmının reddedildiği olayda, Mahkemelerince verilen ara kararıyla davalı idareden, 191 konuttan 2012 yılından önce teslim edildiği belirtilen konutlara ilişkin tespitin nasıl yapıldığına ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, davalı idarece sunulan cevapta 62 konuta ait bilgi verildiği, diğer konut teslimlerinin 2012 yılında olmadığına dair bir veri sunulamadığı, 16 alıcının ifadesine başvurulduğu, iadesinde sakınca bulunmayan 1.466.868,18-TL'nin davacı tarafından kendisinin ve... Gayrimenkul Geliştirme Anonim Şirketi'nin vergi borçlarına mahsubunun talep edildiği, davacıya ait 120.054,67-TL vergi borcunun mahsubunun ... tarihinde ... sayılı düzeltme fişi ile yerine getirildiği, ... Gayrimenkul Geliştirme Anonim Şirketi'nin vergi borçlarına mahsup talebinin ise alacağın üçüncü kişiye temlikini gösteren noterden onaylanmış temlik sözleşmesi istenilmesine rağmen sunulmaması üzerine cevap gelinceye kadar mahsup dosyasının kapatıldığının bildirildiği dikkate alındığında sadece 16 taşınmaz sahibinin ifadesinden yola çıkarak diğer maliklerle görüşülmeksizin tapu kayıtları ve resmi belgeler araştırılmadan genelleme yapmak suretiyle varsayıma dayalı olarak konut teslimlerinin faturaların düzenlenme tarihinden önce gerçekleştirildiğinden bahisle 6.183.857,13-TL katma değer vergisi iadesi talebinin 4.716.988,95-TL tutarının reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı düştüğü, iadesinde sakınca görülmeyen 1.466.868,18-TL'nin davacıya ait 120.054,67-TL vergi borcunun mahsubunun 16/05/2019 tarihinde ... sayılı düzeltme fişi ile yerine getirildiği ve... Gayrimenkul Geliştirme Anonim Şirketi'nin vergi borçlarına mahsup talebinin alacağın üçüncü kişiye temlikini gösteren noterden onaylanmış temlik sözleşmesi istenmesine rağmen sunulmaması üzerine bekletildiğinden davalı idareye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle iadesi talep edilen 6.183.857,13-TL'nin, 4.716.988,95-TL'lik kısmının reddine dair işlem iptal edilmiş, 1.466.868,18-TL yönünden ise dava incelenmeksizin reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince, yalnızca 16 taşınmaz sahibinin ifadesine dayanılarak, genelleme yoluyla ve diğer dairelerin malikleri ile görüşülmeden, tapu kayıtları ve resmi belgeler araştırılmadan, varsayıma dayalı olarak, teslimlerin fatura düzenlenme tarihinden önce olduğu ve ancak teslim tarihinde indirime konu edilebileceği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporunun, 6.183.857,13-TL katma değer vergisi iadesi talebinin 4.716.988,95-TL tutarının reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmış ise de vergi inceleme raporunda, davacı şirket tarafından indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yüklenilen ve iadesi talep edildiği halde konut yapımı için zorunlu olmayan harcamalar olduğundan bahisle toplam 343.900,26-TL katma değer vergisi tutarının iadesinin reddi gerektiği belirtilen harcamalar yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığının anlaşıldığı, bu tutar içerisinde olan aksesuar, portmanto, çiçek, dış çit boya tamir bedeli, site yönetim hizmeti, peyzaj, bahçe ve çevre işleri, güvenlik hizmet alımı ve sosyal tesislerin yapımına ilişkin harcamaların, konutların yapımıyla doğrudan ilgili bulunmadığı, bir aradaki konutların ortak kullanımına tahsis edilen sosyal ve kültürel ihtiyaçları karşılamak üzere ihtiyaç duyulan alanlara ilişkin olduğu göz önüne alındığında, aksesuar, portmanto, çiçek, dış çit boya tamir bedeli, site yönetim hizmeti, peyzaj, bahçe ve çevre işleri yapımı için yüklenilen 179.181,43-TL tutarındaki katma değer vergisi, güvenlik hizmet alımından kaynaklanan 9.109,08-TL katma değer vergisi ile sosyal tesislerin yapımından kaynaklanan 14.508,56-TL tutarındaki katma değer vergisinin konut yapımı için zorunlu harcama olarak değerlendirilemeyeceği dolayısıyla iade hesabına dahil edilmesine olanak bulunmadığından toplam 202.799,07-TL tutarındaki katma değer vergisinin iade hesabından çıkarılmasında hukuka aykırılık görülmediği, tamirat ve bakım işlerinden kaynaklanan 110.162,98-TL tutarındaki katma değer vergisi ile emlak komisyon giderlerinden (reklam vb) kaynaklanan 30.938,21-TL katma değer vergisinin ise konutların yapımı ile doğrudan ilgili olduğu sonucuna varıldığından toplam 141.101,19-TL tutarındaki katma değer vergisinin iade hesabından çıkarılmasında hukuka uygunluk görülmediği, bu durumda davacının toplam yüklenilen katma değer vergisi tutarından, konutların yapımıyla doğrudan ilgili olmayan harcamalara ilişkin 202.799,07-TL tutarındaki katma değer vergisinin tenzili sonucunda 6.431.134,46-TL toplam yüklenilen katma değer vergisinin hesaplandığı, bu tutardan da şirketin diğer yurt içi satışları nedeniyle hesaplanan 433.078,40-TL katma değer vergisi ile 2012 yılına ait mal ve hizmet teslimlerinde iade için belirlenen 15.800,00-TL alt sınır bedelinin tenzili sonucunda toplam iade edilebilir katma değer vergisi tutarının 5.982.256,06-TL olacağı ve söz konusu tutardan da iadesinde sakınca görülmeyen 1.466.868,18-TL çıkarılması sonucunda 4.515.387,88-TL iade alınabilir katma değer vergisi kaldığı gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusu bu yönden kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen kısma ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra iadesi talep edilen 6.183.857,13-TL'nin, 4.515.387,88-TL'lik kısmının reddine dair işlem iptal edilmiş, talep edilen iade tutarından, iade alınabilir katma değer vergisinin düşülmesi sonucu bulunan 201.601,07-TL'lik kısım yönünden dava esası incelenmek suretiyle; iadesinde sakınca görülmeyen 1.466.868,18-TL'lik kısım yönünden ise incelenmeksizin reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İleri sürülen iddiaların temyize konu hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri sözü edilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Vergi Dava Dairesi kararının temyize konu hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 15/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.