Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2024/3011 E.,  2026/154 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3011
Karar No : 2026/154

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından, İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında... temini kapsamında yapılan yeterlilik sınavında başarısız sayılması üzerine ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile mahrum kaldığı malî haklarının her ay ayrı ayrı olacak şekilde yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Yönetmelik'te yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavının atış kısmından 100 puan, spor kısmından 100 puan ve sözlü kısmından 29,33 puan alarak bu puanlar üzerinden hesaplanan yeterlik sınav puanın 50,53 olarak belirlendiği, bu doğrultuda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az altmış (60) puanın altında kalarak başarısız olduğundan bahisle eğitim merkezinden ilişiğinin kesildiğinin anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, 09/06/2023 günü, saat 23:00 sularında birkaç eğitmen tarafından özel bir odaya çekilerek kendisine birtakım soruların sorulduğu ve bunun kendisi hakkında olumsuz olarak değerlendirildiği ileri sürülmekte ise de, dava konusu yeterlik sınavı kapsamında gerek davalı idare tarafından gerekse de davacı tarafından anılan hususu ispata yarar hukuken kabul edilebilir herhangi bilgi ve belge bulunmadığı görüldüğünden davacının bu iddiasına itibar edilmediği; yine davacı tarafından, ses ve görüntü kaydedici teknik araçlarla kayıt altına alınmadığından bahisle dava konusu mülakatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekteyse de, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve yeterlik sınavının usul ve esaslarının belirlenmesi dair Senato kararı birlikte değerlendirildiğinde, yeterlik sınavları kapsamında gerçekleştirilen sözlü sınavlarda teknik araçlar yoluyla ses ve görüntü kaydı alınmasına yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu haliyle idare mahkemelerince, mevzuatta öngörülmeyen bir husus nedeniyle bahse konu mülakat sınavının hukuka aykırı olduğu yönünde karar verilemeyeceği açık olduğundan davacının bu iddiasına da itibar edilmediği; diğer taraftan, dava konusu yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamını belirleme görevinin Senatoya bırakılmasına ilişkin olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin; 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan; "...Yeterlik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." şeklindeki düzenlemenin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Danıştay 8. Dairesinin 09/12/2021 günlü, E:2021/3250 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği ve anılan karara karşı yapılan itirazın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/04/2022 günlü, YD İtiraz No:2022/197 sayılı kararı ile reddedildiği, dosyanın Danıştay 2. Dairesinin E.2023/3328 sayılı dosyası üzerinden derdest olduğu görüldüğü gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sınavın objektif kriterlere göre yapılmadığı, dava konusu işlem ile hukuki güvenlik ve hukuki istikrar ilkelerinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında ... temini kapsamında yapılan yeterlilik sınavında başarısız sayılması üzerine ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile mahrum kaldığı malî haklarının her ay ayrı ayrı olacak şekilde yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...
... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.
18/10/2017 günlü, 30214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde Fakülte ve Meslek Yüksekokullarında yürütülen lisans ve ön lisans düzeyindeki eğitim-öğretim, sınav ve değerlendirmelerde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Fakülte veya Meslek Yüksekokul öğrencilerinin subay veya astsubay naspedilmeleri için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olmaları şarttır. (2) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları ile sınavın içeriği, yeri ve zamanı Senato tarafından belirlenir. (3) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Hüküm bulunmayan haller" başlıklı 42. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Senato, Akademi Yönetim Kurulu, ilgili birimlerin kurul ve yönetim kurulu kararları uygulanır." hükmü yer almıştır.
30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen;...z) Öğrenci: Akademi bünyesindeki eğitim merkezi, fakülte ve meslek yüksekokullarında eğitim-öğretime tabi tutulan ve/veya öğrenim gören subay ve astsubay adayları ile eğitim-öğretim protokolleri kapsamında eğitim-öğretim verilen yabancı uyruklu öğrencileri,...ifade eder." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında ... olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.
Fakülte veya Meslek Yüksekokul öğrencilerinin subay veya astsubay naspedilmeleri için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olmaları gerekmektedir. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 28. maddesinde yeterlilik sınavının düzenlendiği, anılan maddede; sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları ile sınavın içeriği, yeri ve zamanının Senato tarafından belirleneceği, söz konusu Yönetmeliğin 42. maddesinde ise; hüküm bulunmayan hâllerde ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Senato, Akademi Yönetim Kurulu, ilgili birimlerin kurul ve yönetim kurulu kararlarının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı konuda verilen davalı idare savunmalarında belirttiği üzere, bu hüküm çerçevesinde Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin yeterlilik sınavına ilişkin hükümleri uygulanarak yeterlilik sınavına ilişkin konu kapsamları ve uygulama esasları Senato tarafından belirlenmiş ve bu hususlar öğrencilere tebliğ edilmiştir.
Bu kapsamda uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümlerine dayalı olarak yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir.
Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 12/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.