Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2023/2490 E.,  2024/1785 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2490
Karar No : 2024/1785

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacının İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde ''İzleme ve gözetleme görevinin gereklerini nedensiz olarak yerine getirmemek,'' fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/27 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü Teknik Büro Amirliği bünyesinde 18/08/2010-10/02/2014 tarihleri arasında görev yapan davacının da aralarında bulunduğu kamu görevlileri hakkında yürütülen soruşturmada, "olay 6" kapsamında, Mahkemece verilen teknik araçlarla izleme kararlarından 449 adedinin yerine getirilmediği, teknik takiplerin akıbeti hakkında herhangi bir tutanak veya rapor tutulmadığı, dolayısıyla Mahkeme tarafından alınan teknik takip kararlarının nedensiz olarak yerine getirilmemesi hususunun subuta erdiğinin anlaşıldığı, davacının, izleme ve gözetleme görevini nedensiz olarak yerine getirmediği hususunun subuta erdiği, davacının, bu eylem ve işlemleri nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/27. maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ...sayılı kararında, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; aynı fiile ilişkin ceza yargılamasının devam ettiği, savunma hakkının kısıtlandığı, amirleri tarafından teknik takibe ilişkin doğrudan bir emir verilmediği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; davacının disiplin cezasına konu fiilinin sabit olduğu dolayısıyla hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının adli yardım talebinin ...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... sayılı kararı ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi uyarınca, adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY : Davacının, Bayburt Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapmakta iken meslekten çıkartıldığı, davacı ve diğer kamu görevlileri hakkında yapılan soruşturma sonucunda, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü Teknik Büro Amirliği bünyesinde görev yaptığı dönemde, Mahkemece verilen toplam 449 adet Teknik Araçlarla İzleme kararının herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin yerine getirilmediği, buna ilişkin herhangi bir tutanak veya raporun tutulmadığı hususunun tesbiti üzerine, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/27. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile meslekten çıkarılmasına karar verildiği, bu kararın iptali ile yoksun kalınan parasal haklarının geriye dönük işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/27 maddesinde, "İzleme ve gözetleme görevinin gereklerini nedensiz olarak yerine getirmemek" fiili, "meslekten çıkarma" cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile; Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın bu Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.
7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, disiplin cezası verilmesini gerektirecek fiiller sayma suretiyle belirtilmiş, ancak bu fiiller arasında davacının cezalandırılmasına dayanak olan "izleme ve gözetleme görevinin gereklerini nedensiz olarak yerine getirmemek" fiiline yer verilmemiş; bir başka ifadeyle, emniyet teşkilatı personelinin disiplin suç ve cezalarını düzenleyen yeni Kanun uyarınca davacıya isnat edilen eylem disiplin cezasını gerektiren bir eylem olmaktan çıkarılmıştır.
Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fillere uygulanmasını öngörmektedir.
Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Bu bağlamda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/27. maddesinde yer alan "İzleme ve gözetleme görevinin gereklerini nedensiz olarak yerine getirmemek" fiilini işlediği sabit olsa da mevcut hukuki durum itibarıyla "İzleme ve gözetleme görevinin gereklerini nedensiz olarak yerine getirmemek" fiili 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ...İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.