2. Daire 2019/2030 E. 2026/171 K. — Danıştay Kararı :: Hukuk Asistan
Danıştay Kararı

2. Daire 2019/2030 E. 2026/171 K. — Danıştay Kararı

2. Daire 2019/2030 Esas 2026/171 Karar 13.01.2026
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2019/2030 E.,  2026/171 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2030
Karar No : 2026/171

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... A. Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... PTT Merkez ... olarak görev yapan davacı tarafından;
1. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde zimmet fiilini işlediğinden bahisle hakkında açılan soruşturma gerekçe gösterilerek tesis edilen görevden uzaklaştırma işleminin 08/11/2018-08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin ve 08/12/2017 tarihinden itibaren tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından kesinti yapılması işleminin,
2. Bu işlemlerin dayanağını oluşturan ve 12/04/2018 tarihli Genel Kurul Kararı ile yürürlüğe konulan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin iptali,
3. Dava konusu Yönetmeliğin yasal dayanağını oluşturan 6475 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 2 fıkrasının ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 27. maddesinin son fıkrasının Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, bu hükümler yönünden itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, üzerine atılı bulunan zimmet suçunun sübûta ermediği; diğer taraftan, görevden uzaklaştırma işleminin 08/11/2018-08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin davalı idarenin genel kurulunca çıkarılmış olması ve Resmi Gazete'de yayımlanmaması nedeniyle, hem Yönetmelikte, hem de buna dayalı olarak tesis edilen görevden uzaklaştırma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak; yeni Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 19/11/2019 günlü, 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, bu nedenle Yönetmelik yönünden davanın konusuz kaldığı; bireysel işlemin esasına yönelik ise, davaya konu Yönetmeliğin "Süre" başlıklı 103. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok üç ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde personel görevine başlatılır. Haklarında Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulması, bir ceza soruşturması veya kovuşturması icabından olduğu takdirde atamaya yetkili amir ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceleyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye tebliğ eder. Bu süre bir yılı geçemez, bir yılın sonunda ya göreve başlatılır veya iş sonu tazminatı ödenerek PTT ile ilişiği kesilir." hükmü gereğince dava konusu işlemin tesis edildiği,
Başdenetçi tarafından düzenlenen soruşturma raporu üzerine, davacı hakkında zimmet suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığı, hizmetin gerekleri ve mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen idari işlemde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin tümü hakkında Danıştay İkinci Dairesinin 13/01/2026 günlü, E:2019/344, K:2026/169 sayılı dosyasında iptal kararı verildiğinden bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına; hukuki geçerliliği bulunmayan Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava ... PTT Merkez Müdürlüğü ... olarak görev yapan davacı tarafından; Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde zimmet fiilini işlediğinden bahisle hakkında açılan soruşturma gerekçe gösterilerek tesis edilen görevden uzaklaştırma işleminin 08/11/2018-08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin ve 08/12/2017 tarihinden itibaren tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından 1/3 oranında yapılan kesintilerin toplamının geriye yönelik olarak ödenmemesi işleminin,bu işlemlerin dayanağını oluşturan ve 12/04/2018 tarihli Genel Kurul Kararı ile yürürlüğe konulan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Davacı vekili tarafından, müvekkilinin üzerine atılı bulunan zimmet suçunun sübûta ermediği;375 sayılı KHK'nin Ek-27. maddesinde görevden uzaklaştırma işlemine izin veren açık bir yasal düzenleme bulunmadığı, Devlet Memurları Kanununun görevden uzaklaştırmayı düzenleyen hükümlerinin de kıyas yoluyla uygulanamayacağı, diğer taraftan, görevden uzaklaştırma işleminin 08/11/2018-08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin davalı idarenin genel kurulunca çıkarılmış olması ve Resmi Gazete'de yayımlanmaması nedeniyle, hem Yönetmelikte, hem de buna dayalı olarak tesis edilen görevden uzaklaştırma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı,yönetmeliğin dayanağı 6475 sayılı Kanunun 27. Maddesinin 15.07.2018 tarihli resmi gazetede yayımlanan 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırıldığı, anılan yönetmeliğin somut uyuşmazlığa uygulama kabiliyetinin bulunmadığı ileri sürülerek dava konusu Yönetmeliğin yasal dayanağını oluşturan 6475 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 2 fıkrasının ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 27. maddesinin son fıkrasının Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, bu hükümler yönünden itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden;Davacının, ... PTT Merkez Müdürlüğü ... olarak görev yapmakta iken, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde,20.10.2017 tarihinde mesai bitiminden sonra yapılan kasa sayımında kayda değer bir kasa açığı saptanamamakla birlikte kasanın sayımı öncesinde aynı gün saat 16.00-18.00 saatleri arasında kasa açığının üçüncü şahıslardan temin edilen 120.000 TL. İle kapatılarak gizlenmeye çalışıldığı, böylece zimmet fiilini işlediğinden bahisle hakkında açılan soruşturma gerekçe gösterilerek anılan yönetmeliğin 4/10/2013 tarih ve 28785 sayılı resmi gazetede yayımlanan şekliyle 88. maddesi uyarınca 08/07/2017 tarihi itibarıyla üç ay süreyle görevden uzaklaştırıldığı, bilahare 23/05/2013 tarih ve 28655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun, 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 118. maddesi ile değiştirilen 27. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak, 12/04/2018 günlü PTT Genel Kurul kararı ile ile eski yönetmeliğin kaldırılarak dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe konulduğu, davacının görevden uzaklaştırma halinin iki ayda bir 08/11/2018 tarihine kadar uzatıldığı, son olarak davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 12.04.2018 tarihinde yürürlüğe konulan anılan yönetmeliğin 103. maddesi uyarınca görevden uzaklaştırmasının 08/11/2018 - 08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatıldığı, bu işlemin 07.12.2018 tarihinde tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İtiraz yoluna başvuran mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulayacağı yasa kuralı, Anayasa Mahkemesi'nin 24.10.1995 tarih ve E:1995/36, K:1995/56 sayılı kararında; "davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan yahut tarafların istek ve savunmaları çerçevesinde bir karar vermek için ön planda tutulması gereken kurallar" şeklinde tanımlanmıştır. Somut olayda davcının iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasını talep ettiği 6475 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 2 fıkrasının ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 27. maddesinin son fıkrasının bu nitelikte olmadığı değerlendirilmiş,dolayısıyla davacının anayasaya aykırılık itirazının ciddi olmadığı düşünülmüştür.
I- Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in iptali istemi yönünden; Anayasa'nın 124. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak çıkarılan 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin; a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, c) Kamuyu ilgilendiren yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır. Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak 10/09/2013 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in 04/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu; 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 118. maddesiyle  6475 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik ile anılan Yönetmeliğin daha önce Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacağını öngeren hükmün Genel Kurul kararı ile yürürlüğe konulacağı şeklinde değiştirilmesi üzerine, 12/04/2018 günlü PTT Genel Kurul kararı ile dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in kabul edildiği ve Resmi Gazete'de yayımlanmaksızın, davalı kurumun kendi internet sayfasında ilan edilerek uygulanmaya başlandığı, daha sonra, 09/07/2018 tarih ve 30473 ( 3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı KHK'nin 87. maddesinin (g) fıkrası ile, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun anılan Yönetmeliğe dayanak teşkil eden 27. maddesinin tamamının yürürlükten kaldırıldığı, 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 391-399. maddeleri arasında davalı Kurumun yeniden düzenlendiği, 703 sayılı KHK'nin Geçici 16. maddesi gereği yeni yönetmelik yürürlüğe girene kadar 12/04/2018 günlü Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin uygulanmasına idarece devam edildiği, yeni Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 19.11.2019 tarih ve 30953 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu edilen Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanmadığı ihtilafsız olduğuna göre, uyuşmazlığın çözümü açısından davalı idarenin kamu tüzel kişisi olup olmadığı ile bu bağlamda, dava konusu edilen Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanması gerekip gerekmediğinin tespitinin önem taşıması sebebiyle, davalı idarenin hukuki statüsünün ortaya konulması gerekmektedir.
6145 sayılı Kanun ile “Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi” kurulmuştur. 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun 4000 sayılı Kanunla değiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis ve işletmesine ilişkin hizmetlerin Posta işletmesi Genel Müdürlüğünce, telekomünikasyon hizmetlerinin ise Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından yürütülecek şekilde yeniden yapılandırılmış, 4502 sayılı Kanun ile de “Türkiye Cumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü” adını almış, 22.2.2000 tarih ve 23972 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ana Statü’nün 3. maddesinin 1 numaralı bendinde, bu Ana Statü ile Genel Müdürlüğün tüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir Kamu iktisadi Kuruluşu olduğu belirtilerek aynı maddenin 2 numaralı bendinde de, 233 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğuna işaret edilmiştir.
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. Maddesinde kamu iktisadi teşebbüsleri; sermayesi doğrudan devlete ait olan Kamu İktisadi Teşebbüsleri( KİT’ler) ,İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT) ve Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK) ile sermayesi bir başka KİT’e ait olan KİT’ler (Müessese ve bağlı ortaklıklar) şeklinde tasnif edilmiş,"İktisadi devlet teşekkülü "Teşekkül"; sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda
ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür.",Kamu iktisadi kuruluşu "Kuruluş"; sermayesinin tamamı Devlete ait olup tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsüdür." şeklinde tanımlanmıştır.
Davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce Genel Müdürlük statüsünde kamu hizmeti yürütmüş olup 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listenin “B – Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)” bölümünde yer almıştır.
23/05/2013 tarihli ve 28655 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi (PTT) kurulmuştur. (m. 21/1) Yeniden yapılandırılan kurumun sermayesinin tamamı Hazine Müsteşarlığına aittir (m. 21/2).
6475 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin 3 üncü fıkrası ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listenin "B - Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK) bölümünde yer alan "Türkiye Cumhuriyeti Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü (P.İ.)" ibaresi listeden çıkarılmış ve PTT A.Ş.’nin yeni statüsü ile ilgili bir bilgiye yer verilmemiş, diğer mevzuatta mülga T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğüne yapılan atıfların PTT'ye yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
05.02.2017 tarih ve 29970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24.01.2017 tarih 2017/9756 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile PTT'nin sermayesinin tamamı Hazine Müsteşarlığı'ndan Varlık Fonuna devredilerek tescil ve ilan edilmiştir.
PTT, 6475 sayılı Kanun'un PTT A.Ş.’nin “Faaliyet konuları ve nitelikleri”ni düzenleyen 22/2. maddesi uyarınca, 2/4/1987 tarihli ve 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabidir.
6475 sayılı Kanunda, yönetim kurulu üyelerinin Bakanın teklifi ile atanacağı (m. 25/1) ve bu kimselerin 657 sayılı Kanun'da memurlar için aranan atama şartlarını taşımaları gerektiği (m. 25/2), genel müdür ile yönetim kurulu üyelerinin yargılanmalarının ilgili Bakanın iznine bağlı olduğu ve bu konuda 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı (m. 25/6) belirtilmiştir.
6475 sayılı Kanun'un 27/1. maddesi uyarınca PTT personelinin, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edileceği düzenlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin de dayanağını oluşturan 6475 sayılı Kanun'un 27/2. maddesinde" Sözleşmeli personelin unvan ve sayıları Genel Kurul kararıyla belirlenir. Personelin işe alınması, atanması, görevlendirilmesi ile eğitim, terfi, görevde yükselme, unvan değişikliği, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususlar Genel Kurul kararı ile yürürlüğe konulan yönetmelik ile düzenlenir.”hükmüne yer verilmiştir.
6475 sayılı Kanun'un Geçici 5/1. maddesi uyarınca ise bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte mülga T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğünde çalışan; a) 657 sayılı Kanun'a tabi memurların, b) 22/01/1990 günlü, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele tabi kadrolu personelin, c) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetvele tabi sözleşmeli personelin, ç) İş sözleşmesi ile görev yapan işçilerin mevcut statüleri ile PTT’de istihdamlarına devam olunacağı düzenlenmiştir.
15/7/2018 günlü, 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılan düzenleme sonrasında ise davalı kurumun, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket statüsü korunmuş (m. 385/1) ve sermayesinin tamamının Hazineye ait olduğu yinelenmiştir (m. 385/2).
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 391/1. maddesi ile personel rejimi yönünden PTT personelinin, 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26 ve Ek 27. maddelerine göre istihdam edileceği düzenlenmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 27. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A maddesi kapsamında personel (memur) istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından, teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetlerin, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütüleceğini hükme bağlamıştır.
Bu açıklamalar ışığında; PTT A.Ş.’nin sermayesinin tamamının Hazine’ye ait olması, 6475 Sayılı Kanun ile açıkça KİK statüsünden çıkarılmış olması ve esas itibariyle ticari esaslar çerçevesinde, rekabete ilişkin ilkelerin ön planda tutulduğu bir sistem içinde hizmet verecek olması sebepleri ile İDT olduğu düşünülebilirse de;. 6475 Sayılı Kanun 6. maddesinde “posta tekeli” kavramının hüküm altına alındığı ve dört bent halinde sayılmış olan hizmetlerin “evrensel posta hizmet yükümlüsü”nün tekelinde olduğunun belirtildiği dikkate alındığında, “posta tekeli” kavramının 6475 sayılı yasa’da korunmuş olması sebebiyle İDT olma özelliğini de kaybetmektedir. Dolayısıyla; PTT A.Ş.’nin özel yasa ile kurulmuş, idari teşkilat içinde İDT ile KİK arasında kendine özgü bir kamu iktisadi teşekkülü olduğu söylenebilir.
Buna göre, Posta ve Telgraf Teşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu olup 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Ana Statü ile, özerk bir tarzda ve ekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleri bakımından özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı açıktır.
Nitekim Anayasa Mahkemesi de 04/12/2014 günlü, E:2013/84, K:2014/183 sayılı kararında, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin, kamu kurumu niteliği ağır basan bir anonim şirket olduğu sonucuna varmıştır.
3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un genel gerekçesinde "...Başbakanlık, hakanlıklar ve kamu tüzelkişileri,~ ancak kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda ve belirîi bir kanun veya tüzüğün amir bir hükmünün mevcut olması veya uygulama ile ilgili bir boşluğun giderilmesi gerektiği hallerde yönetmelik çıkarabileceklerdir.
İdarenin bazı hizmet konularının yönetimini düzenleyen yönerge ve iç sirküler mahiyetindeki emir ve kaidelerin, Anayasanın öngördüğü anlamda yönetmelik olarak Resmî Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulmaları mümkün bulunmamaktadır.
Başbakanlık, 'bakanlıklar ve kamu tüzelk'işilerince düzenlenen bir idarî tasarrufun yönetmelik olarak Resmî Gazetede yayımlanabilmesi için, kendi ana görev alanlarım ilgilendiren kanun ve tüzüklerin uygulanmasını sağlaması, kanun ve tüzüklere aykırı olmaması aynı zamanda genellik ifade etmesi, yalnız görevlilere hitap eden yönerge iç talimat mahiyetinde olmaması gerekmektedir. ... " denilmiştir.(27.04.1984,TBMM dönem 17,yasama yılı 1,S. Sayısı : 56 Anayasa Komisyonu Raporu. (1/478) )
3011 sayılı Kanunun gerekçesi ve yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında, anılan Kanunun 1/b fıkrasında yer alan "kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan" ifadesi tüm kamu personelinin değil yönetmeliği çıkaran kamu kurumu personelinin genelini ifade etmektedir.
PTT'nin gerek sermayesinin tamamının hazineye ait olması ve teşkilat yapısının özelliği, gerek bünyesinde halen (anonim şirket olmadan önce istihdam etmeye başladığı) 657 sayılı Kanun'a tabi memur ve 399 sayılı KHK'ya tabi kadrolu ve sözleşmeli personel çalıştırmaya devam etmesi, gerekse personel rejimi ile ilgili konularda 375 sayılı KHK'nın kamu kurum ve kuruluşlarının idari hizmet sözleşmeli personel çalıştırması ile ilgili bölümlerine atıf yapılmış olması hususları göz önüne alındığında; ülke çapında faaliyette bulunan PTT personelinin işe alınması, istihdam şekli, sosyal ve mali hakları, disiplin gibi hususları düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin kamu kuruluşu personeline ait genel hükümleri kapsadığı sonucuna varılmıştır. Buna göre tüm personelini ilgilendiren yönetmeliğin Resmi Gazetede yayımlanması zorunludur.
Bu durumda, anılan yönetmelik kuruluşun tüm personelini ilgilendiren genel hükümler içerdiğinden 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1/b maddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanması gereken yönetmelikler kapsamında olduğu halde Resmi Gazete'de yayımlanmadan yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle, dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
II- Davacının görevden uzaklaştırma işleminin 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin ve 08/12/2017 tarihinden itibaren tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından kesinti yapılması işleminin iptali istemi yönünden;
Davalı idarenin personeli ile ilgili genel hükümleri kapsayan ve bu haliyle 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesine göre Resmi Gazete'de yayımlanması zorunlu olmasına rağmen, bu gereklilik yerine getirilmeden yürürlüğe konularak uygulanmış olması nedeniyle hukuki geçerliliği bulunmayan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 103. maddesinin 1. fıkrasına dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler" başlığı altındaki 128/2. Maddesinde " Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. " hükmüne yer verilmiştir.
6475 sayılı Kanunda hangi hallerde personelin maaşından kesinti yapılabileceği konusunda herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi, bu kanunda bu konuda başka Kanunlara yollama yapan bir düzenlemede bulunmamaktadır. Dolayısıyla Personelin maaşından, anılan yönetmelik yürürlükte olsa dahi yasal düzenleme bulunmaksızın yönetmelikteki düzenlemeye dayalı olarak maaştan kesinti yapılmasına hukuken imkan bulunmamaktadır.
Davacı her ne kadar ilk görevden uzaklaştırma işleminin tesis edildiği 08/12/2017 tarihinden başlamak ve görevden uzaklaştırmanın uzatılmasına ilişkin işlemlerde dahil olmak üzere, tesis edilen bütün görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından 1/3 oranında yapılan kesintilerin toplamının geriye yönelik olarak ödenmesini talep etmekte ise de;
Davacı son olarak 08/11/2018 - 08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle görevden uzaklaştırmasının uzatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemden önceki görevden uzaklaştırma ve görevden uzaklaştırılmasının uzatılmasına ilişkin işlemleri dava konusu etmemiştir. Dolayısıyla 05.11.2018 tarihinden önceki görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaştan yapılan kesintilerin ödenmemesine ilişkin işlemlerin iptali istemine yönelik davada süre aşımı bulunduğu, davacının 05.11.2018 tarihinden önce tesis edilen işlemlere dayalı olarak maaşından yapılan kesintilerin ödenmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. 12/04/2018 tarihli Genel Kurul Kararı ile yürürlüğe konulan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin iptaline
2.Davacının görevden uzaklaştırılması işleminin 08/11/2018-08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve bu görevden uzaklaştırma işlemine dayalı olarak maaşından yapılan kesintilerin ödenmemesi işleminin iptaline, diğer görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaştan yapılan kesintilerin ödenmemesine ilişkin işlemlerin iptali istemine yönelik davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin dayanağı olan 6475 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 09/07/2018 günlü, 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 02/07/2018 günlü, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 87. maddesi ile ilga edildiği görülerek ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 27. maddesinin son fıkrasına yönelik Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi bulunmayarak gereği düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, ... PTT Merkez Müdürlüğü ... olarak görev yapmakta iken, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde zimmet fiilini işlediğinden bahisle hakkında açılan soruşturma gerekçe gösterilerek 08/12/2017 tarihi itibarıyla üç ay süreyle görevden uzaklaştırıldığı, bilahare davacının görevden uzaklaştırma halinin iki ayda bir 18/11/2018 tarihine kadar uzatıldığı, bu defa 08/11/2018 - 08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin ve 08/12/2017 tarihinden itibaren tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından kesinti yapılması işleminin, bu işlemlerin dayanağı olan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin; a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, c) Kamuyu ilgilendiren yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır. Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 27. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak 10/09/2013 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in 04/10/2013 günlü, 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu; 24/12/2017 günlü, 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 118. maddesiyle yapılan değişiklik ile anılan Yönetmeliğin Genel Kurul kararı ile yürürlüğe konulacağının öngörülmesi üzerine, 12/04/2018 günlü PTT Genel Kurul kararı ile dava konusu Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in kabul edildiği ve Resmi Gazete'de yayımlanmaksızın, davalı kurumun kendi internet sayfasında ilan edilerek uygulanmaya başlandığı anlaşılmaktadır.
I- Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'in iptali istemi yönünden;
Danıştay İkinci Dairesinin 13/01/2026 günlü, E:2019/344, K:2026/169 sayılı dosyasında; 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1/b maddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanması gereken Yönetmeliklerden olduğu halde Resmi Gazete'de yayımlanmadan yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iş bu davanın da konusu olan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin tümü hakkında iptal kararı verildiği anlaşıldığından, anılan Yönetmeliğe yönelik iptal istemi hakkında ayrıca bir karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
II- Davacının görevden uzaklaştırma işleminin 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin ve 08/12/2017 tarihinden itibaren tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından kesinti yapılması işleminin iptali istemi yönünden;
Davalı idarenin personeli ile ilgili genel hükümleri kapsayan ve bu haliyle 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesine göre Resmi Gazete'de yayımlanması zorunlu olmasına rağmen, bu gereklilik yerine getirilmeden yürürlüğe konulmuş olması nedeniyle hukuki geçerliliği bulunmayan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hükmüne (103. maddesinin 1. fıkrasına) dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, ;
2. Davacının görevden uzaklaştırılması işleminin 08/11/2018-08/12/2018 tarihleri arasında 1 ay süreyle uzatılmasına ilişkin işlemin ve 08/12/2017 tarihinden itibaren tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemlerine dayalı olarak maaşından kesinti yapılmasına ilişkin işlemin İPTALİNE,
3. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından yapılan ...-TL'lik yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, posta ücretinden artan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu kararı dosyanızda kullanın

Hukuk Asistan ile Danıştay, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.

Bize yazın