Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3161 E.,  2023/5003 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3161
Karar No:2023/5003

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Niğde Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) :
1. ...
2. ...
3. ...
4. ...
5. ...
6. ...
7. ...
8. ...
9. ...
10. ...
11. ...
12. ...
13. ...
14. ...
15. ...
16. ...
17. ...
18. ...
VEKİLİ : Av. ...
19. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Niğde Belediye Başkanlığı'nca 16/11/2021 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usûlüyle gerçekleştirileceği duyurulan "Niğde Merkez İlçesi Kale ve Eskisaray Mahallesi Yenileme Alanı ve Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Kentsel Dönüşüm Projesi Kapsamında Proje Sınırları İçerisinde Kalan (Tescilli ve Korunacak Yapılar Hariç) Yaklaşık 12,5 Hektarlık Alanın Enkaz Karşılığı Yıkım İşi" ihalesine ait ihale ilanının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 03/03/2020 tarih ve 2219 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Niğde ili Merkez ilçesi Alaaddin, Balhasan, Kale, Eskisaray, Songur ve Burhan Mahallesi'ni kapsayan alanın 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun'un 2. maddesi uyarınca yenilme alanı olarak belirlendiği, söz konusu yenileme alanı kapsamında davacıların maliki olduğu taşınmazların da yer aldığı bir kısım taşınmazın alanda yürütülen kentsel yenileme projesi kapsamında davalı idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 29/01/2021 tarih ve 3466 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın alındığı, davaya konu ihalenin söz konusu alanda bulunan taşınmazların yıkım işi olduğu, işbu davanın davacıları tarafından bir kısım taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin 29/01/2021 tarih ve 3466 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın kendi taşınmazlarına ilişkin kısımlarının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Danıştay Altıncı Dairesi'nin E:2021/5814-5861-5862-6158 sayılı dosyaları ile dava açıldığı ve söz konusu davalarda 24/03/2021 tarihli kararlar ile "... Uyuşmazlığa konu taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın 29/01/2021 tarihinde tesis edildiği, davalı idareler tarafından acele kamulaştırmanın dayanağı onaylı proje ile kamu yararı kararına ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı, acele kamulaştırma işleminin dayanağı olarak sunulan imar planının ise dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 29/07/2021 tarihinde uygun bulunduğu, bu durumda, dava konusu işlemden sonra Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından uygun bulunan koruma amaçlı imar planının dava konusu acele kamulaştırmanın dayanağı olamayacağı, davalı idareler tarafından da acele kamulaştırmanın dayanağı onaylı proje ile kamu yararı kararına ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı açık doluğundan, dava konusu acele kamulaştırma işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı ..." gerekçesiyle 29/01/2021 tarih ve 3466 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın davacıların taşınmazlarına ilişkin kısmının yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği,
Bu durumda, ihalenin temelini oluşturan ve yenileme projesi kapsamında alınan acele kamulaştırma kararının yürütmesinin durdurulması karşısında söz konusu alandaki taşınmazların enkaz karşılığı yıkımı ihalesine çıkılmasına ve ilan edilmesine hukuken olanak bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihale sürecinin mevzuata uygun yürütüldüğü, 03/03/2020 tarih ve 2219 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yenileme alanı ilan edilen bölgede yürütülen kentsel yenileme projesi kapsamında davacıların maliki oldukları taşınmazların da bulunduğu bir kısım taşınmazın 29/01/2021 tarih ve 3466 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verildiği, söz konusu acele kamulaştırma kararının iptali istemiyle Danıştay Altıncı Dairesi'nde açılan davalarda verilen yürütmenin durdurulması kararlarının işbu dava konusu işlemin iptaline dayanak gösterilmesinin hukuka aykırı olduğu, söz konusu yürütmenin durdurulması kararları parsel temelli iken işbu davanın tüm hak sahiplerini etkilediği, Altıncı Daire'deki davaların bekletici mesele yapılarak karar verilmesi gerektiği, ihaleye konu alanın 1. derece arkeolojik sit, 3. derece arkeolojik sit ve kentsel sit alanı olduğu, içerisinde bir çok tarihi eser barındırdığı, yenileme alanının şehir merkezindeki konumu nedeniyle kent kimliği ile ilgili ilk etkiyi yaratan alanlardan birisi olduğu hâlde, eski bir yerleşim alanı olması nedeniyle yapılaşma kalitesinin düşük, sosyal donatı ve altyapı açısından yetersiz bir yerleşim alanı olduğu, eski ve köhne olduğu, söz konusu bölgenin yeniden gelişmesi, kültür ve tabiat varlıklarının korunması kapsamında koruma altına alınan yerleşim yerlerinin bütüncül olarak koruma altına alınması ve bu bölgelerde her türlü kentsel dokunun muhafazasının üstün kamu yararı barındırdığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten, dosyadaki belgeler incelendikten ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ...'nun davacılardan ...'ya vasi olarak atandığı ve söz konusu kararın 17/05/2023 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden davaya vasi yoluyla devam edilmesine karar verildikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.