Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/3602 E.,  2024/3732 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3602
Karar No:2024/3732

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurulu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Döküm Sanayi Anonim Şirketi (...) pay piyasasında 16/01/2018-21/03/2018 döneminde gerçekleştirilen işlemler sebebiyle Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin (Seri: VI, No:104.1) 5. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b) ve (f) bentlerinin ihlâl edildiğinden bahisle davacıya 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 4.590.786,94-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi’nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Sermaye Piyasası Kurulu Piyasa Gözetim ve Deneyim Dairesi'nce hazırlanan ...tarih ve...sayılı denetleme raporundan;
6362 sayılı Kanun'un 107. maddesinde tanımlanmış olan suçun maddi unsuru dikkate alındığında, inceleme döneminde ... pay piyasasında grup tarafından gerçekleştirilen işlemlerin incelenmesi sonucunda dikkat çekici oranda alım ve satım işlemi oranlarının %20,87 olduğu, piyasa hâkimiyetinin sağlanamadığı, bu nedenle piyasa dolandırıcılığı suçunun maddi unsurunun oluşmadığı;
İnceleme Döneminde ... pay piyasasında; davacının da aralarında yer aldığı iki kişi tarafından oluşan grupça 172.928.218 adet alım (%20,87) ve 172.925.718 adet satım (%20,87) işlemi olmak üzere toplamda 345.853.936 adet (%20,87) işlem gerçekleştirildiği, İnceleme Dönemi içinde 47 işlem günü bulunduğu, grup tarafından ... pay piyasasında 45 işlem günü işlem gerçekleştirildiği, grup tarafından gerçekleştirilen toplam işlem miktarı oranının %20 oranının üzerinde olduğu, işlem günü sayısının 21, %30 oranının üzerinde olduğu işlem günü sayısının 8 olduğu, 01/03/2018 tarihinde ise söz konusu oranın en yüksek seviyeye ulaştığı ve %40,72 olduğu;
Grup tarafından inceleme dönemi içerisinde ... pay piyasasını etkileyebilecek oranda işlem gerçekleştirildiği, grubun fiyat yükseltici alım miktarı oranının 21 işlem gününde %20'nin üzerinde, 19 işlem gününde %30'un üzerinde, 12 işlem gününde %40'ın üzerinde, 8 işlem gününde %50'nin üzerinde ve 4 işlem gününde %60'ın üzerinde olduğu, söz konusu oranın en yüksek seviyesine 26/02/2018 tarihinde %71,34 olarak ulaştığı, grubun fiyat yükseltici alım miktarının yine grup alım miktarına oranının 25 işlem gününde %20'nin üzerinde, 16 işlem gününde %30'un üzerinde, 12 işlem gününde %40'ın üzerinde, 2 işlem gününde %50'nin üzerinde ve 2 işlem gününde %60'ın üzerinde olduğu, söz konusu oranın en yüksek seviyesine 22/01/2018 tarihinde %71,43 olarak ulaştığı, 21/03/2018 tarihinde ... pay piyasasında grup tarafından 4.636.234 adet fiyat düşürücü işlem gerçekleştirildiği, (fiyat düşürücü satım miktarı oranı %34,72), grubun fiyat düşürücü satım miktarının yine grup tarafından gerçekleştirilen satım işlemlerine oranının %64,90 olduğu, grup tarafından toplamda 282.337.994 adet pasif alım emri (tüm alım emirlerinin %67,83'ü) ve 52.948.665 adet pasif satım emri (tüm satım emirlerinin %31,92'si) verildiği, grubun özellikle en yakın pasif alım kademelerine emir ilettiği, grup tarafından iptal edilen alım emri oranı %54,52 iken iptal edilen satım emri oranının %4,83 olduğu, grubun alım emri iptallerinin grup tarafından verilen alım emirlerine ve grup tarafından gerçekleştirilen alım işlemlerine oranının sırasıyla %52,48'i ve %137,06'sı olduğu, alım emri iptallerinin özellikle en iyi 5 alım kademesinde gerçekleştirildiği;
Grup tarafından aktif alım işlemleri sonrasında ve aktif satım işlemleri öncesinde gerçekleştirilen alım iptallerinin yüksek oranlarda olduğu, grubun kendinden kendine işlem yapmasının önüne geçtiği ve pasife yığdığı emirlerini iptal ettiği, grup tarafından aktif alımlarla gerçekleştirilen fiyat yükseltici işlemler sonrasında girilen alım emirleri ile grubun alım tarafında fiyatın belirlenme ve en iyi alım fiyatını kontrol altında tutma saikiyle hareket ettiği;
Grup tarafından gerçekleştirilen işlemler neticesinde toplamda 4.172.628,53-TL kâr realize edildiği, grup üyelerinin ödedikleri komisyon+BSMV tutarı düşüldükten sonra toplam net realize karlarının 3.745.119,54-TL olduğu, davacıya isnat edilen bu eylemlerin anılan Piyasa Bozucu Eylemler Tebliğinin 5. maddesinin (a), (b) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil ettiği tespitlerinde bulunulduğu;
Dosyanın değerlendirilmesinden, davacı ile Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasının davacısının aynı tarihlerde benzer işlem-emir kalıpları verdiği, bazı aracı kurumlarda aynı tarihlerde hesap açtırdıkları dikkate alındığında birlikte hareket ettikleri, ... pay piyasasında inceleme döneminde grup tarafından sermaye piyasalarının işleyişi veya sermaye piyasası araçlarının fiyatlarının belirlenmesiyle ilgili veriler üzerinde önemli veya etkili kabul edilebilecek nitelikte yoğun alım ve/veya satım işlemler gerçekleştirildiği, alım satım işlemlerinin miktarı, tutarı, genel piyasa içindeki yoğunluğu, emir ve işlemlerin cari piyasa fiyatını yüksek düzeyde etkileyecek nitelikte olması, emirlerin aktif ve pasif nitelikleri, en iyi fiyat kademelerinde yoğun ve yüksek miktarda emir yığılması şeklindeki fıyatlanışları, bu fiyatlama davranışları ile fiyatın belirlenmesine çalışılması, yüksek miktarda pasif alım emri iptali ile arz ve talep dengesinin bozulması ve özellikle bu iptallerin aktif satışlarla zamanlama ilişkisi göz önüne alındığında, yapay biçimde oluşturulan taleple piyasaya çekilen yatırımcılara satış yapılarak kâr elde edilmeye çalışılması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, yatırımcı grubunun gerek birlikte gerekse ayrı ayrı emir ve işlemlerinin, inceleme döneminde ... pay piyasasının güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozan ya da sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri, arz ve talepleri hakkında yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandıran veya adil ve dürüst işlem yapılmasını, piyasanın rekabetçi bir ortamda işleyişini ya da fiyatın doğru ve dürüst bir şekilde oluşmasını zorlaştıran ya da engelleyen fiil ve davranışlar olduğu;
İnceleme dönemi içerisinde ... pay fiyatını kısmen de olsa olumlu etkileyebilecek mahiyette bir takım haberler mevcut olsa da bu durumun, paydaki fiyat ve miktar hareketini hiçbir şekilde izah etmediği, emir ve işlemleri değerlendirilen yatımcıların bu emir ve işlemlerinin piyasa bozucu niteliklerinin, söz konusu haberler dolayısıyla değişmesinin mümkün olmadığı, öte yandan, anılan hukuka aykırı eylem nedeniyle davacıya verilmiş başkaca bir cezanın da bulunmadığı anlaşıldığından, davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 6362 sayılı Kanun’un 104. maddesinin ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğu, bu iddianın irdelenmediği, Mahkeme kararında yer alan başkaca bir ceza bulunmadığı ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, daha önce kendisine aynı fiiller nedeniyle altı ay süreyle borsada işlem yapma yasağı uygulandığı, anılan tedbirin 5326 sayılı Kanun kapsamında olduğu, borsada işlem yapma yasağı uygulandıktan sonra idarî para cezası uygulanmasının ölçülülük ilkesi ve hukuka aykırı olduğu, bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın karar verilmesinin adil yargılanma hakkını ihlâl ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.