Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/1125 E.,  2024/2376 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/1125
Karar No:2024/2376

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İçecek Dağıtım Pazarlama Turizm Otelcilik İnşaat
Ticaret ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin "yanıltıcı bilgi vermek" fiilini işlediğinin tespit edildiğinden bahisle 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamülleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendi uyarınca 315.615,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirket hakkında kontrol ve incelemeler sonucunda 03/07/2018 tarihli durum tespit tutanağında; "04/04/2018 tarihli uzman A.U. tarafından yapılan kontrollerde, firma tarafından Denizli bölgesinde alımı yapılan ve 17/01/2018 tarihinde Mülga TAPDK'ya bildirimi yapılan üzümlerin, Kurumda kayıtlı başka bir işletme olan ... Uluslararası Dan. Taah. Oto. Teks. Tur. Şarap Gıda Pet. Mad. Tar. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) depolarında Kuruma bildirim yapmadan muhafaza edildiği yine Kurumdan izinsiz olarak üzümlerin ... Ltd. Şti.'de işlemden geçirilerek şıra elde edildiği ve bu şekilde ... A.Ş.'ye nakliye yapıldığı beyanı üzerine firma yetkilisi H.K.'ya sorulduğunda ve bu hususa ilişkin ödeme ve muhasebe belgelerinin ibrazı istendiğinde, cevap olarak; "... Denizli'deki ... şirketi ile ticari bir faaliyetim olmamasına karşılık, dostane ve şahsi ilişkilerim nedeni ile mülga TAPDK'nın kapatılma ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'na devri işlemlerinin uzaması nedeni ile Denizli'de almış olduğum üzümlerin olgunlaşma evresi geçtiği için ... şirketinden ricada bulundum ve onların deposuna taşıdım, oraya taşırken de üzümleri ... şirketi tesisinde üzümleri sıkarak şıra haline kendim bizzat başında bulunarak yaptım. Tüm bu işlemler için ... Şirketi ile herhangi bir ticari işlemler ve parasal alacak-borç ilişkisi içinde değil de, bir dost şirket tarafından yardımcı olması şeklinde yapılmıştır. Ayrıca şıra yapılma aşamasında ... şirketinin bu sırada fabrikada olmaması nedeni ile sonradan haber verdim. Onların daha sonra haberleri oldu. Ben de tüm nakliyeyi sıkılmış üzüm yani şıra olarak tesisime taşıdım. Toplamda alınan ve taşınan üzüm-şıra miktarı 15/08/2017'den 29/12/2017'ye kadar 2.944.840 kg'dır." hususlarının ifade edildiği;
Bunun üzerine, 05/07/2018 tarihinde ... Ltd. Şti.'ye ait üretim tesisi ve şirket merkezinde yapılan kontrol ve incelemeler sonucunda 05/07/2018 tarihli durum tespit ve görüşme tutanağı düzenlendiği, söz konusu tutanakta, "Tesisin uzun süre çalışmadığı ve birçok ekipmanın çürümeye terk edildiği, bazı ekipmanların çalışmamasından kaynaklı paslandığı, bu hususla ilgili olarak şirket yetkilisinin de, "2014 yılından bugüne kadar tesisimde işlem yapmamaktayım. En son satışımı da 2015 yılında sirke olarak TAPDK'dan izin alarak yaptım. O tarihten bu yana fabrikaya ben de sizinle ilk defa geliyorum. Zaten şirket olarak şarap üretimi ve tesisini tasfiyeye çıkarıp satmak istiyorum. Bu sebeple birçok ekipman çalışmadığından paslanmaya yüz tutmuştur" beyanında bulunduğu, şirket Yönetim Kurulu Başkanı A.A.'ya davacı şirketin Yönetim Kurulu Başkanı H.K. tarafından verilen beyan sorulduğunda cevaben, "Harun Kırbıyık'ın neden bu şekilde beyanda bulunduğunu bilmiyorum. Ne ticari ne de dostluk arkadaşlık anlamında bir ilişkim olmadığı gibi, fabrikamda 4 yıldan beri herhangi bir işlem yapılmamıştır. Bu nedenle görüldüğü gibi hem üzüm sıkma ekipmanları hem de diğer ekipmanlar paslanmıştır. Harun Kırbıyık'ın bahsettiği 2017 Kasım ve 2017 Aralık ayları ile 2017 Ağustos aylarında ve diğer aylardan günümüze kadar herhangi bir işlem olmadığı ödemiş olduğum elektrik faturalarından da anlaşılır. Fabrikamın çalışmadığı elektrik sarf etmediği anlaşılacaktır. Sonuç olarak ben şarap üretim tesisinde ne kendi adıma ne de bir başkası adına faaliyette bulunmadım." şeklinde beyanda bulunulması üzerine davacı şirket yetkilisinin Kuruma "yanıltıcı bilgi verme eylemi" nedeniyle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendine istinaden ve davacı şirkete daha önce 15/05/2013 tarih ve 7422 sayılı Kurul Kararı ile izinsiz tank ilave edilmesi sebebiyle idari para cezası verildiğinden bahisle dava konusu işlemle üst sınırdan idari para cezası verildiği;
Uyuşmazlıkta; davacı şirket tarafından, 17/01/2018 tarihinde "şıra yapımı ve üzüm alımı" konusunda Bakanlığa verdikleri bilginin doğru olduğu, sadece bildirim zorunluluğu olan üzüm alımı ve şıranın nerede yapıldığı hususunda bildirimde bulunulmadığı, bu nedenle bilgiyi zamanında vermemekten dolayı uyarı cezası verilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de, davacı şirket Yönetim Kurulu Başkanının, altında imzası bulunan 03/07/2018 tarihli durum tespit ve görüşme tutanağındaki, 2018 yılında Denizli'de alınan üzümlerin ... Ltd. Şti.'de üzüm şırası yapıldığı yönündeki beyanı ve söz konusu şirketin 2014'ten beri kapalı olup faaliyet göstermediğine ilişkin 05/07/2018 tarihli durum tespit ve görüşme tutanağında yer alan bilgiler göz önüne alındığında, davacı şirketin 17/01/2018 tarihli üzüm alımları ve şıra yapımı ile ilgili Kuruma yanıltıcı bilgi verdiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, dava konusu idari para cezasına neden olan fiil ve olayın gelişimi dikkate alındığında; yanıltıcı bilgi vermek fiilinin niteliği itibarıyla kasıtlı bir davranış sonucu gerçekleştiği ve davacı şirketin ekonomik gücü ve pazar payı dikkate alındığında, ayrıca daha önce izinsiz tank ilave edilmesi nedeniyle davacı şirkete idari para cezası da verildiğinden; davalı idarenin alt ve üst sınır arasındaki tutar üzerinden takdir yetkisini kullanmasında hukuka, adalete, hakkaniyete ve ölçülülük ilkesine aykırılık görülmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, şirket tarafından 17/01/2018 tarihinde Kuruma şıra yapımı ve üzüm alımı konusunda verilmiş olan bilginin gerçek olduğu, yanıltıcı hiçbir bilgi verilmediği, sadece Kuruma bildirim zorunluluğu olan üzüm alımı ve şıranın nerede yapıldığı hususunda bildirimde bulunulmadığı, dolayısıyla 4733 sayılı Kanun kapsamında bildirimde bulunulması gereken bilgiyi zamanında vermemekten uyarı yaptırımının uygulanması gerektiği, üzüm alımı ve şıranın nerede yapıldığının bildirilmemesinin yanıltıcı bilgi vermek olarak değerlendirilemeyeceği, TAPDK'nın 696 sayılı KHK uyarınca Bakanlığa devri konusunda bir belirsizlik yaşandığı, bu yüzden bildirim yapılamadığı, Kurumca verilen idari para cezasının daha önce... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile izinsiz tank ilave edilmesi sebebiyle uygulanan idari para cezası sebebiyle üst sınırdan takdir edilmesinin hukuka uygun olmadığı sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 27/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.