Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/383 E.,  2023/5201 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/383
Karar No : 2023/5201

DAVACI : … Bankası A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …

DAVALI : … İdaresi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU : 02/06/2017 tarih ve 30084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının, Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santrallerinin ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ve anılan hidroelektrik santrallerinin işletme hakkının verilmesi ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Elektrik Üretim A.Ş. ve dava dışı şirket arasında 02/03/2011 tarihinde akdedilen "Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santrallerinin İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" için dava dışı şirketle şirketlerinin kredi sözleşmesi imzaladığı, şirketleri tarafından, işletme devir bedeline karşılık olarak toplamda 5.616.000,00-ABD Doları tutarında teminat mektubu düzenlendiği, teminat olarak şirket hisseleri üzerine rehin koyulduğu, sözleşme bedelinin şirketleri tarafından ödendiği, söz konusu tutarın dava dışı şirketten tazmin edilememesi üzerine söz konusu şirket aleyhine icra takibi başlatıldığı, icra işlemleri devam ederken özelleştirme kapsamında dava dışı şirkete verilen elektrik üretim lisanslarının sonlandırıldığı, aynı ortaklık yapısı ile kurulan üçüncü bir şirkete söz konusu tesisler için eskisinin devamı mahiyetinde yeni üretim lisansları verildiği, şirketleri tarafından, söz konusu işleminin iptali istemiyle dava açıldığı ve davanın derdest olduğu, yeni verilen lisansların iptal edilmesi hâlinde ilk verilen lisansların tekrar canlanacağı, aynı ortaklık yapısıyla üçüncü bir şirketin kurulması ve elektrik üretim lisanslarının anılan şirkete devredilmesiyle icra takibinin semeresiz bırakılmasının amaçlandığı, zira şirket hisselerini değerli kılan tek hususun söz konusu hidroelektrik santrallerine ilişkin verilen üretim lisansları olduğu, tek faaliyeti elektrik üretmek olan şirketin üretim lisansları olmaksızın bir değer taşımayacağı, satışa çıkarılan hisselere alıcı çıkmayacağı, aynı ortaklık yapısı ile kurulan üçüncü şirketin ortaklık yapısının anılan şirkete yeni lisansların verilmesinin hemen akabinde değiştirildiği, bu değişiklik üzerine de şirketleri tarafından hisse devri işlemlerinin iptali ve hisselerin haczi için tedbir koyulması talebiyle dava açıldığı, söz konusu dava kabul edilerek tasarrufun iptaline karar verildiği ve şirket hisseleriyle ilgili olarak şirketlerine haciz ve satış yetkisi verildiği, 02/03/2011 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin, söz konusu HES'lere ilişkin orman izin süreleri uzatılmadığı ve orman izin bedelleri ödenmediğinden bahisle feshedildiği, sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava dışı şirket tarafından dava açıldığı ve söz konusu davanın da derdest olduğu, durum böyleyken uyuşmazlığa konu hidroelektrik santrallerinin ihale yoluyla tekrar satışa çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, özelleştirme işlemlerine devam edilmesi hâlinde söz konusu davalar şirketleri lehine sonuçlansa dahi ortada lisansla işletilecek bir tesis kalmayacağı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : Usul yönünden, davanın süresinde olmadığı, davacının işbu davayı açmakta güncel, meşru ve kişisel bir menfaati bulunmadığından davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği; esas yönünden, idarelerinin, dava dışı şirketle davacı banka arasında imzalanan kredi sözleşmesinin tarafı olmadığı, davacı banka ile bu konuya ilişkin ayrıca bir sözleşme imzalanmadığı, davacı bankaya herhangi bir taahhütte bulunulmadığı, tarafı olmadıkları bir işlem nedeniyle hukuki sorumluluklarının doğmayacağı, davacı bankanın kredi borcunu tahsil edemediğinden santrallerin özelleştirilmesine ilişkin işlemlerin iptalini talep etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığı, dava dışı şirketin sözleşmeye ve mevzuata aykırı davranışta bulunduğu, edimlerini ifada temerrüde düştüğünden bahisle 02/03/2011 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin feshedildiği, bu nedenle Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santrallerinin geri alındığı ve tekrar özelleştirme sürecinin başlatıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Dava, 02/06/2017 tarih ve 30084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının, Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait Değirmendere, Karaçay ve Kuzulucu Hidroelektrik Santrallerinin ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ve anılan hidroelektrik santrallerinin işletme hakkının verilmesi ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacı, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, malî açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması olarak ifade edilmiş; 18. maddesinde ise, Bakanlığın (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı), TEDAŞ, EÜAŞ ve bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesine yönelik öneri ve görüşlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na bildireceği, özelleştirme işlemlerinin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.
4046 sayılı Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, Kanun'un amacının, bu fıkranın (A) bendinde sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu; özelleştirme uygulamalarındaki ilkelerin sayıldığı 2. maddesinde, Kanun'daki amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tabi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usullerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca tespit edileceği; 3. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin Kurul'un görevleri arasında olduğu kurala bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait Değirmendere, Karaçay ve Kuzulucu Hidroelektrik Santrallerinin işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesini teminen yapılan ihale sonucunda, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla "...7.020.000 (Yedimilyonyirmibin) ABD Doları bedelle en yüksek teklifi veren … Enerji Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihale şartnamesi çerçevesinde işletme hakkının devredilmesine, ... İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin imzalanması ve diğer işlemlerin yerine getirilmesi hususunda İdare'nin yetkili kılınmasına, ..." karar verilmesi üzerine, 02/03/2011 tarihinde davalı idare ile Elektrik Üretim A.Ş. ve … Enerji Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yeni unvan: Karakuşlar Elektrik Üretim A.Ş.) arasında "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin imzalandığı, imzalanan sözleşmenin Elektrik Üretim A.Ş.'nin … tarih ve … sayılı işlemiyle feshedilmesi üzerine Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile, uyuşmazlığa konu santrallerinde dahil olduğu toplam 11 (on bir) santralin özelleştirme kapsam ve programına alınarak santrallerin işletme hakkının verilmesi, santraller üzerindeki taşınmazların ise işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin devri yöntemiyle özelleştirilmesine karar verildiği ve bu işleme karşı açılan bu davanın görülmesi sırasında anılan santrallerin özelleştirilmesini teminen gerçekleştirilen ihale sonucunun da, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yüksek Planlama Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesinde, üretim tesislerinin özelleştirilmesindeki amaçlar, elektrik üretim kapasitesinin geliştirilmesi, mevcut üretim tesislerinin emre amadeliklerinin artırılması ve kapasite kullanım faktörlerinin yükseltilmesi ve sektördeki rekabetin artırılması için özel sektör kaynaklarının harekete geçirilmesi olarak ifade edilmiştir.
4046 sayılı Kanun'un amacı, kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemek olup, dava konusu santralin verimliliğinin artırılması için gereken finansmanın kamu kaynaklarından karşılanmayıp, özelleştirme yoluyla özel sektörden temin edilmesinin idarece hedeflendiği açıktır.
Öte yandan, elektrik üretiminin kamu tüzel kişilerine herhangi bir yük getirilmeden özel sektörce yapılabilmesi ile elektrik enerjisi üretimi ve ticareti faaliyetlerinde oluşacak rekabet yoluyla ve hizmet kalitesinin düzenlenmesiyle tüketicilere fayda sağlanacağı kuşkusuzdur.
4046 sayılı Kanun'da tabiî kaynakların belli bir süre içinde sadece işletme hakkının verilmesi suretiyle özelleştirilebileceği ilkesine yer verilmiş olup, işleme konu hidroelektrik santralleri ve üzerinde bulunduğu taşınmazların özelleştirilmesinde bu ilkeye uygun hareket edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait Değirmendere, Karaçay ve Kuzulucu Hidroelektrik Santrallerinin ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ve anılan hidroelektrik santrallerinin işletme hakkının verilmesi ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin dava konusu işlemde anılan kamu hizmetinin gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının diğer iddiaları ise, dava konusu işlemi kusurlandırıcı mahiyette görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
… tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla, … tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla özelleştirme kapsamına alınan akarsu santrallerinden Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ)'ye ait 56 (elli altı) hidroelektrik santralinin özelleştirme programına alınmasına, söz konusu santrallerin işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine, özelleştirme işlemlerinin 31/12/2010 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir. Söz konusu hidroelektrik santralleri arasında Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santralleri de yer almıştır.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santralleri'nin işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla ihaleye çıkılmış, 03/06/2010 tarihinde teklif sahiplerinin müştereken katılımı ile yapılan nihai pazarlık görüşmeleri sonucunda … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararıyla, söz konusu hidroelektrik santrallerinin 7.020.000,00-ABD Doları bedel üzerinden en yüksek teklifi veren dava dışı … Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye İhale Şartnamesi çerçevesinde işletme hakkının devredilmesine, anılan şirketin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının irat kaydedilmesine, en yüksek ikinci teklifi veren şirkete işletme hakkının devredilmesine, bu işlemlere en yüksek beşinci teklifi veren şirkete kadar devam edilmesine, en yüksek beşinci teklifi veren şirketin de sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline, bu hususların Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun onayına sunulmasına karar verilmiştir.
… tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla, söz konusu ihale komisyonu kararı onaylanmış ve bu karar çerçevesinde işletme hakkı devir sözleşmesinin imzalanması ile karar gereklerinin yerine getirilmesi hususlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkili kılınmıştır.
Bu arada, dava dışı … Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile davacı banka arasında … tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararına istinaden imzalanacak işletme hakkı devir sözleşmesi için … tarih ve … sayılı kredi sözleşmesi imzalanmış, davacı banka tarafından, işletme devir bedeline karşılık olarak toplamda 5.616.000,00-ABD Doları tutarında … tarihli, … , … , … ve … sayılı kesin teminat mektupları düzenlenmiş, söz konusu krediye bağlı teminat olarak hisse rehin sözleşmesi imzalanmış, şirket hisseleri üzerine rehin koyulmuştur.
… tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararına istinaden, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, EÜAŞ ve dava dışı … Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında 02/03/2011 tarihinde "Elektrik Üretim A.Ş.'ye Ait Grup-11-Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santrallerinin İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmıştır.
Söz konusu özelleştirme kapsamında, dava dışı … Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye, … tarihli, … , … ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararlarıyla sırasıyla, Osmaniye ili sınırları içerisinde kurulu ve işletmede olan Karaçay HES üretim tesisi için … tarih ve … sayılı, Hatay ili sınırları içerisinde kurulu ve işletmede olan Kuzuculu HES üretim tesisi için … tarih ve … sayılı, Osmaniye ili sınırları içerisinde kurulu ve işletmede olan Değirmendere HES üretim tesisi için … tarih ve … sayılı elektrik üretim lisansları verilmiştir.
Dava dışı Ka-Fnih Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., şirket ünvanını "Karakuşlar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş." olarak değiştirmiştir.
… Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin talebi üzerine … tarihli, … , … ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararlarıyla, anılan şirkete Karaçay HES, Kuzuculu HES ve Değirmendere HES için verilen … tarihli, … , … , … sayılı üretim lisanslarının sonlandırılmasına ve aynı ortaklık yapısı ile kurulan … Enerji Üretim A.Ş.'ye söz konusu tesisler için Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca eskisinin devamı mahiyetinde yeni üretim lisansları verilmesine karar verilmiştir.
… tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararına istinaden, Karaçay HES, Kuzuculu HES ve Değirmendere HES'in işletme haklarının devrine ilişkin imzalanan 02/03/2011 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi", söz konusu HES'lere ilişkin orman izin süreleri uzatılmadığı ve orman izin bedelleri ödenmediğinden bahisle … tarih ve … sayılı işlemle feshedilmiştir.
… tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla, aralarında Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santrallerinin de bulunduğu Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait bir kısım hidroelektrik santrallerinin ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına, söz konusu hidroelektrik santrallerinin işletme hakkının verilmesi, bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin devri yöntemiyle özelleştirilmesine, özelleştirme işlemlerinin 31/12/2020 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, davacı tarafından, söz konusu kararın Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu Hidroelektrik Santrallerinin ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ve anılan hidroelektrik santrallerinin işletme hakkının verilmesi ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca Değirmendere, Karaçay, Kuzuculu ve Suçatı Hidroelektrik Santralleri ile bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların bir bütün hâlinde özelleştirilmesi amacıyla çıkılan ihale 35.450.000,00-TL bedel üzerinden en yüksek teklifi veren dava dışı … İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin üzerinde bırakılmış, … tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla, söz konusu ihale komisyonu kararı onaylanmış ve işletme hakkı devir sözleşmesinin imzalanması ile karar gereklerinin yerine getirilmesi hususlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkili kılınmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları geçerli bulunmamıştır.

ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Kanun'un amacı, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, malî açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması olarak ifade edilmiş; "Özelleştirme" başlıklı 18. maddesinde, Bakanlığın (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı), TEDAŞ, EÜAŞ ve bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesine yönelik öneri ve görüşlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na bildireceği, özelleştirme işlemlerinin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.
4046 sayılı Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, Kanun'un amacının, bu fıkranın (A) bendinde sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu; "ilkeler" başlıklı 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, Kanun'daki amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usullerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca belirleneceği; "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin Kurul'un görevleri arasında olduğu kurala bağlanmıştır.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından, özelleştirme işlemleri kapsamında Değirmendere, Karaçay ve Kuzuculu HES üretim tesisleri için Karakuşlar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye verilen elektrik üretim lisanslarının sonlandırılarak anılan şirketle aynı ortaklık yapısı ile kurulan … Enerji Üretim A.Ş.'ye söz konusu tesisler için eskisinin devamı mahiyetinde yeni üretim lisansları verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararlarına ve 02/03/2011 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin söz konusu HES'lere ilişkin orman izin süreleri uzatılmadığı ve orman izin bedelleri ödenmediğinden bahisle feshedilmesine ilişkin işleme karşı ayrı ayrı dava açıldığı, söz konusu davaların derdest olduğu, durum böyleyken uyuşmazlığa konu hidroelektrik santrallerinin ihale yoluyla tekrar satışa çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, özelleştirme işlemlerine devam edilmesi hâlinde söz konusu davaların şirketleri lehine sonuçlanmasının bir anlam ifade etmeyeceği ileri sürülmüş ise de, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinde yapılan incelemede;
Davacı tarafından, … Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye Değirmendere, HES üretim tesisi için verilen … tarih ve … sayılı, Karaçay HES üretim tesisi için verilen … tarih ve … sayılı ve Kuzuculu HES üretim tesisi için verilen … tarih ve … sayılı üretim lisanslarının sonlandırılarak eskisinin devamı mahiyetinde Şükür Enerji Üretim A.Ş.'ye üretim lisansı verilmesine dair 25/12/2014 tarihli, … , … ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararlarının iptali istemiyle açılan davanın, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, söz konusu şirketlerin ortaklık yapısı aynı olduğundan Şükür Enerji'ye eskisinin devamı mahiyetinde lisans verilmesinin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olduğu gerekçesiyle reddedildiği, davanın reddi yolundaki söz konusu karara yönelik temyiz isteminin Dairemizin 02/06/2022 tarih ve E:2016/3662, K:2022/2442 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın kesinleştiği;
… Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Şükür Enerji Üretim A.Ş. tarafından, … tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararına istinaden, Karaçay HES, Kuzuculu HES ve Değirmendere HES'in işletme haklarının devrine ilişkin imzalanan 02/03/2011 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin, söz konusu HES'lere ilişkin orman izin süreleri uzatılmadığı ve orman izin bedelleri ödenmediğinden bahisle … tarih ve … sayılı işlemle feshine ilişkin işleme yönelik itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin idarece verilen süre içerisinde yerine getirilmediği gerekçesiyle reddedildiği, anılan karara yönelik istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, davacı şirket yetkilisine elden tebligatın yapıldığı 09/09/2016 tarihinden itibaren süresi içerisinde yükümlülüğün yerine getirilmemesine gerekçe olarak şirketin sahibi ve yetkilisi olan İ.K.'nın 04/11/2015 tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeniyle 15 gün hastanede yatması gösterilmiş ise de, muhatabın tüzel kişilik sahibi şirket olduğu dikkate alındığında, bu sebebin hukuken geçerli haklı bir sebep olarak kabul edilemeyeceği ek gerekçesiyle kesin olarak reddedildiği;
Karaçay HES, Kuzuculu HES ve Değirmendere HES'in işletme haklarının devrine ilişkin imzalanan 02/03/2011 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"nin, … tarih ve … sayılı işlemle feshedilmesi üzerine, anılan Sözleşme'nin "Geri Devir" başlıklı 9. maddesi uyarınca söz konusu hidroelektrik santrallerinin Elektrik Üretim A.Ş. tarafından devralındığı görülmüştür.
Öte yandan, 6446 sayılı Kanun'da öngörülen amaç doğrultusunda elektrik piyasasını yeniden yapılandırmak üzere kamu payının daraltılması ve özel sektör payının artırılması, kamunun denetim faaliyetindeki etkinliğinin çoğaltılması çalışmalarına önem verildiği görülmektedir.
Yüksek Planlama Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesinde, üretim tesislerinin özelleştirilmesindeki amaçlar, elektrik üretim kapasitesinin geliştirilmesi, mevcut üretim tesislerinin emre amadeliklerinin artırılması ve kapasite kullanım faktörlerinin yükseltilmesi ve sektördeki rekabetin artırılması için özel sektör kaynaklarının harekete geçirilmesi olarak ifade edilmiştir.
4046 sayılı Kanun'un amacı, kuruluşların ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemek olup, dava konusu santrallerin verimliliğinin artırılması için gereken finansmanın kamu kaynaklarından karşılanmayıp, özelleştirme yoluyla özel sektörden temin edilmesinin idarece hedeflendiği açıktır.
Ayrıca, elektrik üretiminin kamu tüzel kişilerine herhangi bir yük getirilmeden özel sektörce yapılabilmesi ile elektrik enerjisi üretimi ve ticareti faaliyetlerinde oluşacak rekabet yoluyla ve hizmet kalitesinin düzenlenmesiyle tüketicilere fayda sağlanacağı kuşkusuzdur.
4046 sayılı Kanun'da tabiî kaynakların belli bir süre içinde sadece işletme hakkının verilmesi suretiyle özelleştirilebileceği ilkesine yer verilmiş olup, işleme konu hidroelektrik santralleri ve üzerlerinde bulunduğu taşınmazların özelleştirilmesinde bu ilkeye uygun hareket edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Elektrik Üretim A.Ş. tarafından tekrar devralınan Karaçay HES, Kuzuculu HES ve Değirmendere HES'in ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ve anılan hidroelektrik santrallerinin işletme hakkının verilmesi ve bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların işletme hakkının verilmesi ve/veya kullanım izninin devri yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 04/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.