Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2024/757 E.,  2024/505 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/757
Karar No : 2024/505

YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI

... vekili Av. ... tarafından Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 13. İdare Mahkemesinin 06/06/2023 tarih ve E:2023/992, K:2023/1189 sayılı kararı ile Hatay 1. İdare Mahkemesinin 08/11/2023 tarih ve E:2023/3781, K:2023/1220 sayılı kararı arasında çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin birinci fıkrasında; "Bu madde; Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/06/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. (Ek cümle: 30/6/2022- 7415/8 md.) Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına, 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle eklenmiş olan cümleye ilişkin madde gerekçesinde; "askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan davaların Türkiye genelinde idari yargı mercilerinde görüldüğü, verilen kararlara ilişkin istinaf mercilerinin de yetkili bölge idare mahkemeleri olduğu, bu durumun, aynı olay veya aynı nitelikteki işlem ve eylemlere ilişkin olarak Türkiye’nin çeşitli yerlerindeki mahkemelerden farklı kararlar verilmesine yol açtığı ve askeri hizmetin sürekliliğini, askeri disiplinin tesis ve idamesini olumsuz yönde etkilediği, madde ile; Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda görev yapan personelin askeri hizmete ilişkin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlarda yeknesaklığın sağlanması ve uygulama birliğinin tesisi amacıyla anılan davaların Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana, Bursa, Gaziantep, Samsun ve Erzurum Bölge İdare Mahkemelerinin bulunduğu idare mahkemelerinde görülmesinin amaçlandığı" hususlarına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Edirne İli, 4. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında astsubay olarak görev yapmakta iken 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin Ankara 26. İdare Mahkemesinin 28/02/2023 tarih ve E:2021/1059, K:2023/286 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine göreve iade edilen ve halen Hatay İli 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında görev yapan davacı tarafından; statü dışında geçirdiği sürelere ilişkin olarak, fiilen çalışması halinde ödenecek ek ödeme ve tazminatlar dahil olacak şekilde hesaplanacak aylıklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmemesinden kaynaklı zararına karşılık şimdilik 100,00- TL, banka promosyonlarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmemesinden kaynaklı zararına karşılık şimdilik 100,00- TL, meslekten çıkarılması nedeniyle OYAK birikimlerinde emsallerine göre azalmadan kaynaklı zararına karşılık şimdilik 100,00- TL, ev taşımak zorunda kalması nedeniyle yaptığı harcamaların yasal faiziyle birlikte ödenmemesinden kaynaklı zararına karşılık şimdilik 100,00- TL olmak üzere toplam 400,00- TL maddi tazminat ile bu süreçte yaşadığı elem ve ıstırap nedeniyle 200.000,00- TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına 7415 sayılı Kanunla eklenen düzenleme ile, Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde, ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu kurala bağlanmış olduğundan ve astsubay olarak görev yapan davacının, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarını da içeren maddi ve manevi zararlarının tazmin istemine yönelik uyuşmazlık, askeri hizmete ilişkin işlemden kaynaklandığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrası uyarınca, davacının görev yaptığı Hatay İlinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Adana Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Adana İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Hatay 1. İdare Mahkemesi, Ankara 13. İdare Mahkemesi ve taraflara bildirilmesine, 12/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.