Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2024/1668 E.,  2026/36 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1668
Karar No : 2026/36

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLLERİ : Av. .., Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkez Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının her ay için ayrı ayrı işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih E:... ve K:... sayılı kararı ile davacı hakkında beraat kararı verildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih E:... ve K:... sayılı kararı ile davacı hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararı verildiği, ayrıca UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırmada; davacı hakkında, basit yaralama, kasten yaralama suçları nedeniyle, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... sayılı soruşturma dosyası üzerinden başlatılan soruşturma neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesinde E:... sayısıyla açılan davanın halen derdest olduğu, bunun yanında davalı idarece; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirmesine dayanak teşkil edecek somut herhangi bir bilgi veya belgenin de dosyaya sunulmadığı hususları dikkate alındığında, güvenlik soruşturması olumsuz olduğundan bahisle davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptaline yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk (maaş ödeme) tarihlerinden itibaren başlayarak fiili ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararında, davacının alamadığı parasal haklarına her bir ödemeye ilişkin olarak belirlenen tahakkuk tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ayrı kalemler halinde yasal faiz işletilmesi gerektiği kısmının, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının, dava açma tarihi olan 16/12/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine şeklinde, istinaf talebinin düzeltilerek reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdarenin takdir hakkını en uygun adaydan yana kullanırken hiçbir şahıs hakkında suçlamada bulunmadığı veya yargılama yapmadığı ve hiçbir şahsı başkasının fiilinden sorumlu tutmadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait maddi/manevi değeri olan ve hassasiyetle muhafaza edilmesi gereken her çeşit bilgi, belge, döküman veya tesisin (karargah, birlik, lojman vb.) insanın fiziki veya fikri kontrolünde olduğu, bu nedenle personelin hassas ölçülerle değerlendirilmesinin başlı başına önemli bir güvenlik teşkil ettiği, temin edilecek kısıtlı kadrolar için başvuruda bulunan binlerce aday içerisinden takdir hakkının en uygun adaydan yana kullanıldığı ve personelin bu hassasiyetle değerlendirildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, ayrıca muafiyete rağmen yargılama giderleri arasında harca hükmedilmesinin de hukuka aykırılık oluşturduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkez Komutanlığında ... olarak olarak görev yapan davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda; "suç eşyasının satın alınması veya kullanılması" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasındaki yargılamanın devam ettiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında "basit yaralama” suçundan şüpheli sıfatıyla yürütülen soruşturmanın halen derdest olduğu yine "basit yaralama" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği bu nedenle güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle ... tarih ve O-... sayılı işlem ile davacının sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Kaynak" başlıklı 3. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak; güvenlik soruşturmasının sonucunun henüz gelmediği hallerde arşiv araştırması olumlu sonuçlanmış olmak" sözleşmeli er olabilmek için aranan şartlar arasında sayılmış,
"Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında; "Sözleşmeli erbaş ve erlerin sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle süresinin bitiminden önce feshedilir:
d) Sözleşmeli er olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerden herhangi birini kaybetmek..." kuralına yer verilmiştir.
Öte yandan, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,"Bu Kanun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esaslarını, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme sürelerini düzenlemektedir.
" kuralına; "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde; "1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." kuralına, "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde; (1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;
a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin,
b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,
c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." kuralına, "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır.
(2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir.
(3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur.
" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olmasının sebeplerinden biri olan, "kasten yaralama" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 11 ay 7 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına neticede cezanın ertelenmesine karar verildiği, istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi .. Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında devam ettiği, henüz kesinleşmediği görülmüştür.
Bu durumda, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunun araştırıldıktan sonra bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucunda verilen dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk (maaş ödeme) tarihlerinden itibaren başlayarak fiili ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk (maaş ödeme) tarihlerinden itibaren başlayarak fiili ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 12/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.