12. Daire 2022/3828 E. 2025/5940 K. — Danıştay Kararı
12. Daire 2022/3828 Esas 2025/5940 Karar 24.12.2025
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/3828 E., 2025/5940 K.
T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3828 Karar No : 2025/5940
DAVACI : ... Görevli Kamu Çalışanları Sendikası VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
DAVANIN KONUSU : 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinin ve 8. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “... istifade edecek personele göre kategorilere ...” ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Yönetmeliğin, dayanağı 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde yer alan “…personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak…” ifadelerinin aksine içinde barındırdığı ayrımcı, ölçüsüz, eşitsiz, Anayasa'ya, Kanun'a ve hakkaniyete aykırı düzenlemelerle, aynı kurum ve kuruluşlarda ortak iş yükü ile görevleri paylaşan ve üstlenen personelin büyük bir kısmının sosyal ve moral ihtiyaçlarını gözardı ettiği, kurumsal ve bireysel dayanışmayı azalttığı, mesleki ve sosyal gelişmelerini engellediği, Yönetmeliğin iptali istenilen 3. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde; Milli Savunma Bakanlığı ve bağlı tüm kurum ve kuruluşlarda, yurtiçi ve yurtdışında daimi kadrolu kamu görevlisi statüsünü haiz görev yapan 657 sayılı Kanun'a tabi Devlet memurlarının büyük bir çoğunluğu ile uzman erbaşların üye olarak tanımlanmadığı, bu nedenle; ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinden asıl hak sahibi olarak yararlanabilecek kamu görevlileri arasında yer alamadıkları, anılan düzenleme ile söz konusu tesislerden yararlanma hakkı tanınan personelin sayısının bin kişiyi bulmadığı, Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde 657 sayılı Kanun’a tabi yaklaşık 22 bin personel olduğu dikkate alındığında, çok küçük bir kısma verilen hakkın hakkaniyete aykırı olduğu ve yapılan ayrımcılığı açıkça ortaya koyduğu, anılan düzenlemenin, 211 sayılı Kanun’un 116. maddesine de aykırı olduğu, Yönetmeliğin iptali istenilen 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “istifade edecek personele göre kategorilere” ifadesinden dolayı ise; 657 sayılı Kanun’a tabi Devlet memurları ile uzman erbaşların, imkanların düşüklüğü nedeniyle alt derecede sınıflandırılan kısıtlı sayıda tesisten yararlanabildiği, diğer tesislerden ise günübirlik dahi yararlanamadığı, 211 sayılı Kanun'da verilen Yönetmelik yapma yetkisinin, kurum personeli arasında ayrımcılık yapmayı içermediği, tüm personelin güvenlik içinde sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamayı, kurum içi dayanışmayı artırmayı amaçladığı, idarenin takdir hakkını kullanırken, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun davranması gerektiği, 657 sayılı Kanun'a tabi Devlet memurlarının büyük bir çoğunluğunun ve uzman erbaşların, kamu hizmeti ürettikleri kurum ve kuruluşlarının bizzat çalıştıkları tesislerinde üye olarak kabul edilmemesi ve asıl hak sahibi olarak yararlanamamasının, bahse konu sosyal tesislerin eşitlik ve ölçülülük ilkelerini ihlal eder keyfilikte kategori ve sınıflara ayrılmasının Anayasa'ya, Kanun'a ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Orduevi ve bağlı şubeler, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin; eğitim, seminer, konferans, sempozyum, mesleğe ve hizmete yönelik çalışmalarda kullanılmak, öncelikle Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin birlik intikali, atama, kurs, geçici görev veya sağlık teşkillerinden faydalanma kapsamındaki barınma ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki ve sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak, dayanışmayı artırmak, sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek kurulmakta olduğu, askeri sosyal tesislerin faydalanma durumuna göre, “subay”, “astsubay”, “subay ve astsubay”, “Devlet memuru”, “uzman erbaş” ve “hepsi” olmak üzere altı kategoriye ayrıldığı, devlet memuru ve bunların emeklilerinin hak sahibi aile fertleriyle beraber "Devlet memuru" ve "hepsi" kategorisindeki tesislerden yararlanma hakkına sahip olduğu, ayrıca ilgili mevzuat çerçevesinde tesis kapasitesi, bölge şartları ve hak sahiplerinin durumu dikkate alınarak garnizonda bulunan askeri gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhaneleri subay ve astsubay haricindeki diğer personelin de istifadesine açılabildiği, bunun yanında devlet memurlarının görevli olarak gittikleri yerlerde, görevli olduğunu belirten bir emir veya mesajın gönderilmesi hâlinde orduevleri, askeri gazinolar ve kışla gazinolarından istifade edebildiği, bu kapsamda; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli devlet memurlarının, vardiya yatakhanesi, askeri ve kışla gazinolarından istifade edebildiği, görevli olması durumunda eş ve çocukları ile birlikte ordu evlerinden de faydalanabildiği, diğer statüdeki personelin ise devlet memurlarına tahsis edilen tesislerden istifade edemediği, askerliğin, emir-komuta zincirini içeren bir hiyerarşi mesleği olduğu, bu kapsamda statüleri farklı kişiler yönünden tabi bulundukları Kanunlarda, aynı konunun ayrık düzenlenmesi ve bunun sonucunda farklı uygulama yapılmasının eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olacağı iddiasının, gerçeklikten uzak olacağı, statüleri ve özlük hakları bakımından farklı kurallara tabi personelin, aynı hukuksal durumda olmalarının mümkün olamayacağı, davaya konu düzenlemede, eşitlik ilkesi ve normlar hiyerarşi ilkesine aykırılığın söz konusu olmadığı savunulmaktadır.
DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak; Milli Savunma Bakanlığına bağlı ordu evleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile eğitim merkezlerinin, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği, Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesine göre açılarak işletildiği, Jandarma Genel Komutanlığına bağlı tesislerin Milli Savunma Bakanlığına bağlı tesislerden farklı mevzuat hükümlerine göre işletildiği, davaya konu düzenlemenin yer aldığı Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği'nin, Milli Savunma Bakanlığı bağlısı ordu evleri, askeri gazino, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerini kapsaması nedeniyle idarelerini ilgilendiren bir yön bulunmadığından hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği, esasa ilişkin olarak ise davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinin ve 8. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “... istifade edecek personele göre kategorilere ...” ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile; a) Orduevi ve bağlısı şubeler, b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir. Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinde uygulanacak kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekillerini ve eklentilerini düzenlemek amacıyla hazırlanan ve 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesi, 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilmiş, söz konusu 3. maddenin t) bendinde, "Üye: Subay, ilgili mevzuatı gereği protokolde rütbe karşılığı general veya subay olanlar, Millî Savunma Üniversitesinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların aidat ödeyen emeklilerini" ifade edeceği belirtilmiştir. Böylece anılan fıkrada; Türkiye genelinde ordu evleri, askeri gazinolar, kışla garnizonları, vardiya yatakhaneleri ve mekezlerden kimlerin üye sıfatıyla hak sahibi olarak yararlanabileceği belirlenmiştir. 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile de asıl Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrası "Üyelerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır. Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir." şeklinde değiştirilmiş, anılan fıkrada yer alan ve dava konusu edilen "istifade edecek personele göre kategorilere" ibaresine değişiklikten önceki halinde de yer verilmiş, böylece, sayılan tesis ve merkezlerin istifade edecek personele göre katagorilere ve sınıflara ayrılabilmesine olanak sağlanmıştır. Davacı Sendika tarafından; davalı idare bünyesinde görev yapan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurların büyük bir çoğunluğunun ve uzman erbaşların üye olarak tanımlanmadığı, alt derecede sınıflarda kısıtlı sayıda tesisten yararlanabildiği, diğer tesislerden ise yararlandırılmadığı, sözü edilen tesislerin eşitlik ve ölçülülük ilkelerini ihlal eder keyfilikte katagori ve sınıflara ayrılmasının Anayasa ve kanunlar ile hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Yönetmeliğin değişik 6. maddesinde,; "Personelin; sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, meslekî, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak ve barınma da dâhil olmak üzere ihtiyaçlarını karşılamak, çeşitli eğitim, seminer, konferans, sempozyum gibi hizmetlerde kullanılmak maksadıyla, 211 sayılı Kanunun 98 inci maddesine göre; bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Millî Savunma Bakanlığının izni ile; orduevi ve bağlısı şubeler, askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi kurulabilir. Kuruluş ve işleyişe dair usul ve esaslar Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir." kuralına yer verilmiştir. Bu durumda; 211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetki uyarınca yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile orduevlerinin, askeri mahal, vasıf ve mahiyetinde olduğu, istifade edebilecek personele göre kategorilendirileceği ve bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile kurulabileceği açıkça düzenlenmiştir. Bu nedenle; Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin, rütbe ve kıdem esasına dayalı hiyerarşik bir düzen içerisinde sosyal ve moral ihtiyaçları karşılamak suretiyle, hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek, dayanağı olan Kanunla idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği anlaşılan Yönetmelik hükümlerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı İçişleri Bakanlığının usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinin ve 8. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “... istifade edecek personele göre kategorilere ...” ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT 09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile; a) Orduevi ve bağlısı şubeler, b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir. Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir." hükmü, 115. maddesinde, "Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil memur, müstahdem, müteferrik müstahdem ve gündelikçi sivil personel bu kanunun askerlere tahmil ettiği sorumluluk ve hizmetlerin ifası bakımından: a) Amir vazifesi alanlar; maiyetindeki bütün askeri ve sivil personele hizmetin icabettirdiği emirleri verebilir. b) Bütün sivil personel emrinde çalıştıkları askeri amirlere karşı ast durumunda olup bu kanunun 14 üncü maddesinin asta tahmil ettiği vazifeleri aynen yapmaya mecburdurlar." hükmü, 116. maddesinin (g) bendinde, "Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli olarak gösterilen görev yerlerine atanan sivil memurlar Milli Savunma Bakanlığı sosyal tesislerinden görevlendirildikleri kadro derecesindeki subaylar gibi istifade ederler. Bu statüdeki sivil memurlar ile askeri personel arasındaki protokol münasebetlerinin düzenlenmesinde de aynı esas uygulanır." hükmü düzenlenmiştir. 211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği'nin adı 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle “Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” olarak değiştirilmiş, 04/05/2022 tarihli ve 31845 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile de Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği adını almıştır. Anılan Yönetmeliğin 1. maddesinde; Yönetmeliğin amacının, ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekillerini ve eklentilerini düzenlemek olduğu belirtilmiş, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen; a) Asıl hak sahibi: Üyeleri, b) Askerî gazino: Hak sahiplerinin ücreti karşılığında barınma, beslenme, moral, konaklama, günlük ve çeşitli ihtiyaçlarının karşılandığı, eğitim, seminer, konferans, sempozyum gibi faaliyetler icra edilebilen, hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen ve tesis imkânlarına göre sınıflandırılan kışla sınırları dışındaki teşkilleri, ... ç) Eğitim merkezi: Özel, yerel ve kış eğitim merkezlerini, .... g) Hak sahibi: Üyeler ve üyelerin anne, baba, eşleri ile Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezlerine ilişkin hususları düzenleyen Yönergede kapsamı belirtilen çocukları ve kardeşlerini, ... i) Kış eğitim merkezi: Personelin kış şartlarında hayatta kalma, kaçma ve kurtulma eğitimlerinin yapılması, belirli aralıklarla kış sporları konusunda eğitilmesi, personel ve ailelerinin dinlendirilerek moral ve motivasyonuna katkı sağlanması amacıyla ve Millî Savunma Bakanlığının izni ile açılıp işletilen, Yönergede belirtilen esaslara göre personele merkezden tahsis edilen merkezleri, j) Kışla gazinosu: Hak sahiplerinin ücreti karşılığında barınma, beslenme, moral, konaklama, günlük ve çeşitli ihtiyaçlarının karşılandığı, eğitim, seminer, konferans, sempozyum gibi faaliyetler icra edilebilen, hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen ve tesis imkânlarına göre sınıflandırılan kışla sınırları içerisindeki teşkilleri, k) Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar: Millî Savunma Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Millî Savunma Üniversitesi ile Harita Genel Müdürlüğünü, l) Ordu evi: 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 98 inci maddesi gereğince kurulup işletilen, hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen ve tesis imkânlarına göre sınıflandırılan kışla sınırları içerisinde veya dışarısındaki tesis ve teşkilleri, m) Özel eğitim merkezi: 211 sayılı Kanunun 99 uncu maddesi gereğince, belirli zamanlarda özel askerî eğitimlerin yapılması, personelin dinlendirilerek moral ve motivasyonuna katkı sağlanması amacıyla ve Millî Savunma Bakanlığının izni ile açılıp işletilen, Yönergede belirtilen esaslara göre personele merkezden tahsis edilen merkezleri, n) Personel: Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görev yapan kişileri, ... ö) Tesis: Ordu evi ve bağlı şubelerini, askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerini, p) Tesislerden istifade: Tesislerin otel, motel bölümleri dâhil her türlü imkânından yararlanılmasını, r) Tesis kategorisi: Tesislerden istifade edecek personel statüsüne göre belirlenen grupları, ... t) Üye: Subay, ilgili mevzuatı gereği protokolde rütbe karşılığı general veya subay olanlar, Millî Savunma Üniversitesinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların aidat ödeyen emeklilerini, u) Vardiya yatakhanesi: Askerî gazino ve kışla gazinoları dışındaki, hak sahiplerinin ücreti karşılığında öncelikle barınma olmak üzere konaklama, beslenme, günlük ve çeşitli ihtiyaçlarının karşılandığı, hak sahipliği durumuna göre kategorilendirilen ve tesis imkânlarına göre sınıflandırılan kışla sınırları içerisinde veya dışarısındaki teşkilleri, ü) Yerel eğitim merkezi: Belirli zamanlarda özel askeri eğitimlerin yapılması, personelin dinlendirilerek moral ve motivasyonuna katkı sağlanması amacıyla ve Millî Savunma Bakanlığının izni ile açılıp işletilen, Yönergede belirtilen esaslara göre personele tahsis edilen merkezleri, v) Yönerge: Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezlerine ilişkin hususları düzenleyen Yönergeyi, .... … ifade eder." düzenlemesine yer verilmiş; 6. maddesinde; Türk Silâhlı Kuvvetleri personelinin; sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, meslekî, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve 211 sayılı Kanunun 98 inci maddesine göre; bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile ordu evi ve bağlısı şubeler kurulabileceği, Orduevlerinin Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği, orduevi, askerî gazino, kışla gazinosu, vardiya yatakhanesi, özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin askerî binalar ve askerî mahal vasıf ve mahiyetini haiz olduğu ifade edilmiş; aynı Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasında ise, "Üyelerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır. Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinin iptali istemi yönünden incelendiğinde; Ordu evi ve sosyal tesislerin açılıp işletilmesinin dayanağı olan 211 sayılı Kanun'da; ordu evi ve bağlısı şubeler ile askeri gazinolar ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti ile ilgili hususların yönetmelik ile belirleneceği hüküm altına alınmış olup, aynı Kanun'un 116. maddesinin (g) bendinde sosyal tesislerden sadece özel nitelikli görevlere atanan sivil personelin yararlanması ile ilgili hüküm bulunması göz önünde bulundurulduğunda, Yönetmelik ile belirlenen "üye" tanımında Devlet memurlarına ve uzman erbaşlara yer verilmemiş olmasının, dayanağı olan Kanun'a aykırılık teşkil etmediği, üst hukuk normlarına uygun olduğu, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği sonucuna varıldığından, dava konusu Yönetmelik'te yer alan düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava, Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile değiştirilen esas Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “... istifade edecek personele göre kategorilere ...” ibaresinin iptali istemi yönünden incelendiğinde; 211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetki uyarınca yürürlüğe konulan Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile Subay, ilgili mevzuatı gereği protokolde rütbe karşılığı general veya subay olanlar, Millî Savunma Üniversitesinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların aidat ödeyen emeklilerinin üye olarak sayıldığı, ordu evinin ve bağlı şubelerinin, askerî gazinoların, kışla gazinosunun ve vardiya yatakhanesi ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin, tesis olarak tanımlandığı, bu tesislerin, askeri mahal, vasıf ve mahiyetinde olduğu, tesislerin istifade edebilecek personele göre kategorilendirileceği ve bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile kurulabileceği ve Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği açıkça düzenlenmiştir. Bu durumda; dava konusu olan ve iptali istenilen Yönetmelik'te yer alan düzenlemelerin, dayanağı olan Kanun'a aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Danıştay, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.