Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/3230 E.,  2025/5938 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3230
Karar No : 2025/5938

DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : 24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile eklenen, esas Yönetmeliğin 10. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu ibarenin; eşitlik ilkesine aykırı olduğu, ilgili kurumda görev yapan çalışanlar arasında ayrımcılığa gidilmesi anlamına geldiği, söz konusu maddenin uygulanması halinde Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde çalışan kamu işçileri, görev için başka bir yere gittikleri zaman kendileri hariç her personelin yararlandığı orduevleri ve sosyal tesislerden yararlanamayacağı, bunun da kurum bilincine ve aidiyet duygusuna zarar vereceği, memur gibi geçici göreve gönderilen kamu işçisinin, fiilen yürüttüğü görevin esas alınması iyiniyet kuralına ve hukuka uygun düşeceği, geçici göreve gönderilen her personel ister devlet memuru olsun ister kamu işcisi olsun fiilen yürüttükleri geçici görev gereği aynı statüde sayılması gerektiği, tesislerden yararlanma hususunda adeta işçiler ve diğerleri gibi bir anlayışla kamu işçilerinin farklı muameleye tabi tutulması anlamına gelen bu düzenlemenin başta Anayasa ve taraf olduğumuz Uluslararası Sözleşmelere aykırı olduğu, geçici görevlendirmelerde Harcırah Kanunu kapsamında yapılan ödemelerin işçilerin konaklama ihtiyacını dahi karşılamaya yetmediğinden mağduriyetler yaşandığı, 14/02/2022 tarihinde davacı sendika ve davalı idarelerin temsilcilerinin de katılımları ile Anlaşma ve Uyuşmazlık Toplantısı düzenlendiği, bu toplantı sonucunda "Sonuç olarak; Milli Savunma Bakanlığınca konu hakkında Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezlerini kapsayacak şekilde BİR GENELGE YAYIMLANACAKTIR." şeklinde karar verildiği, ancak bu duruma rağmen toplantı sonrasında yayımlanan yönetmelikte bu talebin yerine getirilmediği, dolayısıyla haklı beklenti ilkesiyle bağdaşmayan bu düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği, taleplerinin işçilerin sürekli olarak sosyal tesislerden yararlanması değil, yalnızca yurt içinde geçici olarak görevlendirildikleri süreçte uygun fiyatlı olması sebebiyle maddi olarak zarara uğramamaları adına bu tesislerden faydalanmaları olduğu, gerek 657 sayılı Kanun'a bağlı Devlet memurları gerekse kamu işçileri aynı kamu kurumları ve bağlısı işyerlerinde istihdam edildiği, Devlet memuru hiçbir maddi manevi zarara uğramaksızın geçici görevini idame ettirirken diğer tarafta kamu işçisi aynı geçici görevi sırf kurumunun ihtiyacını gidermek uğruna kendinden vererek maddi ve manevi zararla tamamlamaya devam edeceği, dolayısıyla kamu işçisinin mezkur mevzuatımızda da koruma altına alınan eşit muamele görme ve adil çalışma koşullarına sahip olma hakkının işlerlik kazanabilmesi için bahse konu yönetmelik ibaresinin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesinin üçüncü bölüm 7. maddesinin (c) bendinde; ''Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil personel görevli olarak gittikleri yerlerde, Birlik Komutanlıklarınca bu personelin görevli olduğunu belirten bir emir veya mesajın gönderilmesi halinde, Ankara Garnizonunda MSB Devlet Memurları Eğitim Merkezi Komutanlığından, diğer garnizonlarda orduevleri, askeri gazinolar ve kışla gazinolarından istifade edebilir. Kendilerinden üyelerden alınan yatak ücreti alınır.'' kuralı yer aldığı, bu düzenlemede herhangi bir Kanun'a tabi personel ayrımı yapılmadığından, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : İptali istenilen hükmün sadece Millii Savunma Bakanlığı personeline ilişkin bir düzenleme içerdiğinden hasım mevkinden çıkarılmaları gerektiği, Devlet memurları ile kamu işçilerinin ayrı hukuksal durumları olduğu dikkate alındığında, yapılan düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinin 10. maddesine 24/05/2002 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesiyle eklenen 5. fıkrada yer alan ''14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi'' ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkartabileceği hüküm altına alınmıştır.
Ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinde uygulanacak kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekillerini ve eklentilerini düzenlemek amacıyla hazırlanan ve 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinin ''Genel Esaslar'' başlıklı 10. maddesine 24/05/2002 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesiyle eklenen 5. fıkrada, ''Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görev yapan 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel, görev için gittikleri yerlerde eşi ve çocukları ile birlikte bu Yönetmelik kapsamındaki tesislerden faydalanırlar.'' hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesinin üçüncü bölüm 7. maddesinin ''c'' fıkrasında ise; ''Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil personel görevli olarak gittikleri yerlerde, Birlik Komutanlıklarınca bu personelin görevli olduğunu belirten bir emir veya mesajın gönderilmesi halinde, Ankara Garnizonunda MSB Devlet Memurları Eğitim Merkezi Komutanlığından, diğer garnizonlarda orduevleri, askeri gazinolar ve kışla gazinolarından istifade edebilir. Kendilerinden üyelerden alınan yatak ücreti alınır.'' kuralı yer almıştır.
Bu durumda, üst normlara ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonucuna varıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı İçişleri Bakanlığının usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
24/05/2022 tarih ve 31845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları Ve Vardiya Yatakhaneleri İle Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 8. maddesi ile eklenen Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları Ve Vardiya Yatakhaneleri İle Eğitim Merkezleri Yönetmeliğin "Genel Esaslar" başlıklı 10. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi" ibaresinin iptali istemiyle, bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
09/01/1961 tarih ve 10702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile;
a) Orduevi ve bağlısı şubeler,
b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri,
kurulabilir.
Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 20/08/2000 tarih ve 24146 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği'nin adı 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle “Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” olarak değiştirilmiş, 04/05/2022 tarihli ve 31845 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile de Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği adını almıştır. Anılan Yönetmeliğin 1. maddesinde; Yönetmeliğin amacının, ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinde uygulanacak kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekillerini ve eklentilerini düzenlemek olduğu belirtilmiş, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde,
"Bu Yönetmelikte geçen;
a) Asıl hak sahibi: Üyeleri,
....
g) Hak sahibi: Üyeler ve üyelerin anne, baba, eşleri ile Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezlerine ilişkin hususları düzenleyen Yönergede kapsamı belirtilen çocukları ve kardeşlerini,
…
ö) Tesis: Ordu evi ve bağlı şubelerini, askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerini,
p) Tesislerden istifade: Tesislerin otel, motel bölümleri dâhil her türlü imkânından yararlanılmasını,
r) Tesis kategorisi: Tesislerden istifade edecek personel statüsüne göre belirlenen grupları,
…
t) Üye: Subay, ilgili mevzuatı gereği protokolde rütbe karşılığı general veya subay olanlar, Millî Savunma Üniversitesinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı, astsubay ve bunların aidat ödeyen emeklilerini,
...
v) Yönerge: Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezlerine ilişkin hususları düzenleyen Yönergeyi,
… ifade eder." düzenlemesine yer verilmiş; 6. maddesinde; Türk Silâhlı Kuvvetleri personelinin; sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, meslekî, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve 211 sayılı Kanunun 98 inci maddesine göre; bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile ordu evi ve bağlısı şubeler kurulabileceği, Orduevlerinin Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği, orduevi, askerî gazino, kışla gazinosu, vardiya yatakhanesi, özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin askerî binalar ve askerî mahal vasıf ve mahiyetini haiz olduğu ifade edilmiş; aynı Yönetmeliğin 10. maddesinin beşinci fıkrasında ise, "Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görev yapan 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel, görev için gittikleri yerlerde eşi ve çocukları ile birlikte bu Yönetmelik kapsamındaki tesislerden faydalanırlar." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nda; Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile orduevlerinin kurulabileceği ve buna ilişkin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelik ile düzenleneceği hükme bağlanmış olup; 211 sayılı Kanun'un 98. maddesiyle verilen yetki uyarınca yürürlüğe konulan Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile ordu evinin ve bağlı şubelerinin, askerî gazinoların, kışla gazinosunun ve vardiya yatakhanesi ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin, tesis olarak tanımlandığı, bu tesislerin askeri mahal, vasıf ve mahiyetinde olduğu, istifade edebilecek personele göre kategorilendirileceği ve bölgenin ihtiyaç durumu, personelin yoğunluğu ile birlik veya kurumun yararı değerlendirilerek Genelkurmay Başkanlığının izni ile kurulabileceği ve Genelkurmay Başkanlığınca yayımlanacak Yönergede belirleneceği ve Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görev yapan 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personelin, görev için gittikleri yerlerde eşi ve çocukları ile birlikte bu Yönetmelik kapsamındaki tesislerden faydalanacağı açıkça düzenlenmiştir.
Bu durumda; dava konusu olan ve iptali istenilen Yönetmelik'de yer alan düzenlemenin, dayanağı olan Kanun'a aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Her ne kadar, davacı tarafından, 657 sayılı Kanun'a tabi personelin, görev için gittikleri yerlerde eşi ve çocukları ile birlikte faydalandığı Yönetmelik kapsamındaki tesislerden, kamu işçisinin yararlandırılmamasının, aynı hukuksal konumda bulunanlara aynı hukuk kurallarının uygulanmasını öngören Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; Anayasa Mahkemesinin 10/03/2011 tarih ve E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, aynı hukuksal durumların aynı, ayrı hukuksal durumların farklı kurallara bağlı tutulması halinde Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesinin zedelenmeyeceği, 657 sayılı Kanun'a tabi personel ile kamu işçilerinin aynı hukuksal konumda olmamaları nedeniyle, tesislerden yararlanma yönünden farklı koşul ve kurallara tabi tutulmalarının hukuken mümkün bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.