Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/2995 E.,  2024/2640 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2995
Karar No : 2024/2640

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Ankara İli, ... Ana Jet Üssü Komutanlığında "Hava İstihkam Yüzbaşı" olarak görev yapmakta iken disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen davacı tarafından, Hava Kuvvetleri Komutanlığının ...... tarih ve ... sayılı ve Milli Savunma Bakanlığının ... sayılı ve ... tarihli kararnamesi ile ilişiğinin kesilmesi ve re'sen emeklilik kararı ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararı gereğince, kapatılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi... Dairesi'nin... tarih ve Gensek No: ..., E...., K:... sayılı kararının iptali ile yeniden yargılama yapılarak göreve iadesine ve ilişiğinin kesildiği 31/12/2013 tarihinden itibaren tüm maaş ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyası ile ekindeki bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde; istihbarata karşı koyma zaafiyetinden bahisle davacı hakkında idari tahkikat başlatıldığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığınca davacının ifadesinin alındığı ve davacının cinsel hayatına dair hususların esas olarak 15/08/2012 tarihli ifadesinden öğrenilmiş olduğu, söz konusu ifade metninde, davacı hakkında hangi kapsamda ifadesine başvurulduğu hususunun belirtilmediği; ancak, davacının kendisine sorulan soruları yanıtladığı, birlikte olduğu kadınlara ilişkin geçmişte flört veya cinsel birliktelik yaşadığı ilişkileri açıkladığı ve cinsel hayatına ilişkin hususları içeren ifade metnini imzaladığı, somut olayda; davacının söz konusu ifadesinin belirli ve somut fiiler belirtilmeden ve hangi hukuki işleme esas alınacağı konusunda bilgi verilmeden temin edilmiş olmasının, anılan ifadeyi hukuki yönden şüpheli duruma getirdiği, ayrıca ifade alma işlemi esnasında verilen cevaplar dikkate alındığında; davacının mesleki hayatını değil, özel hayatını ilgilendiren iddialara yanıt vermek zorunda bırakıldığı, dolayısıyla, ihtilaf konusu ayırılma işleminin kapsamının mesleki hayatın sınırlarını aştığı, dosya kapsamından davacının meslek hayatı boyunca basit disiplin ihlalleri nedeniyle 4 kez disiplin cezası ile cezalandırıldığı, asta müessir fiili suçu nedeniyle açılan kamu davasının beraat ile neticelendiği, işlem tarihinde bu hükmün kesinleşmediği, ayrıca davacının geçmiş sicillerinin ortalamasının tam nota yakın "çok iyi" seviyede olduğu; öte yandan, kamuoyunda askeri casusluk davası olarak bilinen ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... (kapatılan TMK 10.madde ile görevli ... .... Ağır Ceza Mahkemesi) dosyasından anılan Mahkemenin K:... sayılı kararıyla "Beraat " ettiği, anılan kararın ise; Yargıtay .... Ceza Dairesinin E...., K:... kararı ile onananrak 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği, dolayısıyla davacının re'sen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucunda vermiş olduğu hak ihlali kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı maaş ve diğer parasal haklarının hesaplanarak (davacının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren başka herhangi bir gelir getirici işte çalışıp çalışmadığı araştırılmak ve çalışmaları karşılığı elde ettiği gelirleri, alması gereken maaşından mahsup edilmek suretiyle bulunacak miktarın) kapatılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılan dava tarihinden (28/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ve yoksun kaldığı maaş ve diğer parasal haklarının hesaplanarak (davacının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren başka herhangi bir gelir getirici işte çalışıp çalışmadığı araştırılmak ve çalışmaları karşılığı elde ettiği gelirleri, alması gereken maaşından mahsup edilmek suretiyle bulunacak miktarın) kapatılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılan dava tarihinden (28/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 23/05/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesinde, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırıldığı, 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin ... İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği düzenlenmiştir.
Bu Anayasal ve yasal düzenlemelerle, askeri yargının kaldırılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderilecek olması karşısında, dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince idari yargıya devredilen uyuşmazlıkların çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddesinde ise, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Kanun'un geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri, Adalet Bakanlığı tarafından 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri'nin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Kararı" uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamışlardır.
Öte yandan; yargılamanın yenilenmesi istemine konu olan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin... tarih ve Gensek No:..., E...., K:... sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan, 2577 sayılı Kanun'un 6352 sayılı Kanun ile değişik “İtiraz” başlıklı 45. maddesinde, bu maddede sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği; 3622 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da temyiz edilebileceği; 4577 sayılı Kanun ile değişik 47. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği hüküm altına alınarak, itiraz yolu öngörülmeyen idare mahkemelerinin nihai kararlarının Danıştayda temyiz edileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise, "görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması" bozma sebepleri arasında sayılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; yargılamanın yenilenmesi istemine konu olan ve kaldırılması istenen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin... tarih ve Gensek No:..., E...., K:... sayılı kararının, istinaf kanun yolunun uygulanmasına başlandığı 20/07/2016 tarihi öncesinde verilmesi ve verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 2577 sayılı Kanun'a göre temyize tabi bir karar olması nedeniyle, bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının da ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına tabi olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay nezdinde temyiz incelenmesine tabi olduğu hususu göz önüne alındığında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk bulunmadığı görüşüyle karara katılmıyoruz.