Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2025/741 E.,  2025/2765 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/741
Karar No : 2025/2765

DAVACILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ...
2- ... Bakanlığı
3- ... Bakanlığı

DAVANIN_ÖZETİ : Davacılar tarafından, istisnai yoldan kazanmış oldukları Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin işlem ile yatırım uygunluk belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemelerce iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dilekçesinin incelenmesinden, davalılar hanesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının diğer davalılar yanında hasım olarak gösterildiği dilekçenin "Konu" kısmında, "davalı idareler tarafından tesis edilen yatırım uygunluk belgesinin iptali ve vatandaşlık geri alma işleminin iptali" ibaresine yer verildiği; dilekçe içeriğinde, yatırım uygunluk belgesinin iptal edilmesinin vatandaşlığın geri alınması yönündeki işleme dayanak teşkil ettiğinden bahsedildiği ve "idari işlemin iptali" şeklinde istemde bulunulduğu, vatandaşlığın geri alınması işleminin iptali için işbu davanın açıldığının ifade edildiği; "Netice ve Talep" kısmında ise, "dava konusu idari işlemin iptaline" ibaresinin kullanıldığı görülmekte olup; bu haliyle davaya konu istemin ne olduğu hususunda tereddüt hasıl olmuş ve davacıların istisnai yoldan kazanmış oldukları Türk vatandaşlığının geri alınmasına ilişkin işlemin mi yoksa, yatırım uygunluk belgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemin mi yahut her iki işlemin birlikte mi iptalinin istenildiği anlaşılamamıştır.
Bu durumda, dava dilekçesinin kendi içerisinde uyumlu ve tutarlı olmadığı, dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup, dava konusu istemin ne olduğunun dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu ve tutarlı bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle, anılan Kanun'un 3. maddesine uygun şekilde yeniden düzenlenecek dilekçeyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2) Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacılara duyurulmasına,
3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın davacılara iadesine, 27/05/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.