Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/4902 E.,  2024/1181 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4902
Karar No : 2024/1181

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...

DİĞER DAVAL: ... Valiliği / ....

İSTEMLERİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararının davacı ve davalı İçişleri Bakanlığı tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU:Davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde 12/06/2016 tarihinde meydana gelen patlama sonucu yaralanması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 50.000,00 TL (miktar artırımı ile 739.693,69 TL) ile küçükbaş hayvanlarında meydana gelen zararlar nedeniyle 25.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 24.938,07 TL maddi tazminatın uyuşmazlık tutanağının imzalandığı 08/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, maddi tazminat isteminin 739.755,62 TL'lik kısmının reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 70.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvurma tarihi olan 18/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin 30.000,00 TL'lik kısmının reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının maddi tazminata ilişkin ve davalı idarenin manevi tazminatın esasına dair istinaf başvurularının reddine, davacının manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacının 100.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin tamamının kabulüne, kabul edilen 100.000,00 TL'nin davalı idare tarafından idareye başvuru tarihi olan 08/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, bilirkişi tarafından hesaplanan maddi tazminatın kabulüne karar verilmesi gerektiği, olay terör kaynaklı olsa dahi genel hükümlere göre tam yargı dava açılmasını engelleyici yorum yapılmasının Anayasaya, hukuki güvenlik ilkesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olduğu iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, Cumhuriyet Savcılığı tarafından olayın terör olayı olduğunun bildirildiği, 5233 sayılı Kanuna göre gerekli işlemlerin yapıldığı, idarelerin harçtan muaf olduğu iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı ve davalı .... Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ....
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Temyize Konu Kararın Maddi ve Manevi Tazminat İstemine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Hükmedilen Maddi Tazminata İşleyecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından olay nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini talebiyle genel hükümler kapsamında davalı İçişleri Bakanlığına 18/08/2016 tarihinde başvurulduğu, başvurunun ... Valiliğine yönlendirildiği, sonrasında davacı tarafından genel hükümler kapsamında maddi ve manevi tazminat istemiyle 14/11/2016 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile bakılmakta olan davanın açıldığı, dava devam ederken ... Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacıya 5233 sayılı Kanun kapsamında olay nedeniyle oluşan zararı için 24.938,07 TL tazminat önerisinde bulunulduğu, anılan tutarın davacı tarafından kabul edilmemesi üzerine 08/08/2017 tarihinde davacı vekili ile davalı ... Valiliği arasında uyuşmazlık tutanağı imzalandığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, yukarıda yer verilen açıklamalar ve Danıştay'ın yerleşik içtihatları uyarınca hükmedilen maddi tazminata dava açılmadan önce İçişleri Bakanlığının tazminat isteminden haberdar edilerek temerrüde düşürüldüğü 18/08/2016 tarihinden itibaren faiz işletilmesine hükmedilmesi gerekirken, faizin başlangıç tarihinin dava açılmasından sonraki bir tarih olan uyuşmazlık tutanağının imzalandığı tarih olarak belirlenmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda Bölge İdare Mahkemesinin hüküm fıkrasında bulunan "davacının maddi tazminata ilişkin ve davalı idarenin manevi tazminatın esasına dair istinaf başvurularının reddine" ibaresinin "davacının maddi tazminatın esasına dair ve davalı idarenin manevi tazminatın esasına dair istinaf başvurularının reddi, davacının hükmedilen maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasında bulunan 'uyuşmazlık tutanağının imzalandığı 08/08/2017' ibaresinin 'davalı İçişleri Bakanlığına başvurma tarihi olan 18/08/2016' şeklinde düzeltilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının esasa yönelik temyiz isteminin REDDİNE, hükmedilen maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine yönelik temyiz isteminin KABULÜNE, davalı İçişleri Bakanlığının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 01/04/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.