Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/1756 E.,  2024/6434 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1756
Karar No : 2024/6434

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından işletilmekte olan Konya İli, Beyşehir İlçesinde yer alan işletmesinin av bayiliği ruhsatının iptaline ilişkin Konya Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin tebliğine dair Konya İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında 2521 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 6 ay 22 gün hapis ve 4.160,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, bıçak ve diğer aletleri izinsiz olarak satma, satın alma, taşıma ve bulundurma suçundan ise 9 ay 10 gün hapis cezası ve 1.020,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI :Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 5. maddesinde, ''İllerde, valilerin tayin ve tesbit ettiği işlerde yardımcılığını ve valinin bulunmadığı zamanlarda vekilliğini yapmak üzere vali muavinleri bulunur. Valiliğin yazı işlerinin düzenlenmesinden de vali muavini sorumludur.'' hükmü yer almaktadır.
2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun'un 1. maddesinde; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan yivsiz av tüfekleri, spor ve nişan tüfek ve tabancaları ve av bıçaklarının yapımı ve satışına ilişkin esasları belirlemek, bunların taşınması ve bulundurulmasını belgeye bağlamak suretiyle denetimini sağlamak" Kanunun amacı olarak düzenlenmiş,
"Satışta aranacak belgeler" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında; Yivsiz tüfeklerin satışında; satıcıdan satıcılık belgesi, alıcıdan mahallin en büyük mülkiye amirinden alınacak yivsiz tüfek satın alma belgesinin aranacağı, hava ve gaz basıncı ile çalışan ateşsiz tüfek ve tabanca satışlarında bu belgenin aranmayacağı, ikinci fıkrasında; satıcıların bir ay içinde, önceki ay sattıkları tüfek ve nişan tabancalarının cins, marka, çap ve seri numaraları ile alıcının açık adresini, yivsiz av tüfekleri alıcıları tarafından ibraz edilen yivsiz tüfek ruhsatnamesi veya yivsiz tüfek satın alma belgesinin tarih ve numarasını da gösteren listeleri mahallin en büyük mülkiye amirine vermek zorunda oldukları ifade edilmiştir.
2521 Sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 2. maddesinde; Yönetmeliğin, yivsiz av tüfekleri ile sporda kullanılan nişan tüfek ve tabancaları ve bunların aksamını imal eden fabrika ve imalathanelerin kurulması ve işletilmesine izin verilmesi, mamüllerinin standardizasyonu ve denetlenmesine ilişkin hükümler ile 2521 sayılı Kanun kapsamına giren tüfeklerin alımı, satımı, bulundurulması ve bunlar için düzenlenecek belge ve kayıtların tesisiyle ilgili esas ve usülleri kapsadığı düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 10. maddesinde, "Bu Yönetmelik hükümlerine göre vali ve kaymakamlarca verilecek belgeler aşağıda gösterilmiştir. A)Satıcılık (Bayilik) Belgesi: Bu belge illerde münhasıran valilerce verilir..." düzenlemesine yer verilmiştir.
'Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasını Engelleyen ve Verilen İzinlerin İptalini Gerektiren Haller' anılan Yönetmeliğin 14. maddesinde düzenlenmiş bu yönetmelik kapsamında verilen ruhsat ve izinlerin sona erme şekli olup, '14 üncü Maddedeki Hallere Düşme Nedeniyle İptal' başlıklı 15. maddesinde ise;
"Bu Yönetmelik hükümlerine göre mahalli mülki amirliklerce düzenlenen satıcılık belgesi ile yivsiz tüfek ruhsatnamesi sahibi kişilerin sonradan 14 üncü maddede yazılı durumlardan birine düşmeleri halinde, verilen izinler iptal edilir. Bunların sahip bulundukları silahların bu Yönetmeliğe göre izin verilebilecek kişi veya kuruluşlara devrine müsaade edilir." kuralı yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin Ek 2. maddesinde ise; "Valiler, 7 nci ve Ek-1 inci maddelerde belirtilenler hariç olmak üzere, bu Yönetmelik hükümlerine göre haiz oldukları yetkilerini, gerekli gördükleri takdirde, kısmen veya tamamen vali yardımcılarına ya da kaymakamlara yazılı olarak devredebilirler. Yetki devrinde, ilçe polis ve/veya jandarma teşkilatlarının bu hizmetler için yeterli birim veya personele sahip olmaları dikkate alınır." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan; İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 22/03/2013 tarih ve 2013/20 sayılı Birleştirilmiş Genelgesinin Yivsiz Tüfekler Başlıklı 2. bölümü, 'Satıcılık (Bayilik) Belgesinin İptali' başlıklı maddesinde; "Bayilerin uymakla yükümlü oldukları 2521 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulanmasını gösteren Yönetmelikte öngörülen hususları ihlal etmeleri halinde, kendilerine verilen Satıcılık (Bayilik) Belgesi, belgeyi veren makam tarafından iptal edilecektir." şeklindedir.
Genel olarak yetki devri, "bir konuda karar almak, eylemde bulunmak veya emir vermek hakkını başkalarına devretmek ve elde edeceği sonuçlardan onu sorumlu tutmak" biçiminde tanımlanmaktadır.
Yetki devrinin, ancak kanunun açıkça izin vermesi halinde ve yine açıkça izin verdiği konular hakkında yapılabileceği ilgili kanunlarda ve yargı içtihatlarında kabul edilmektedir. İmza yetkisinin devrinde ise, yetkili makam yetkili olduğu işlemlerden bir kısmının imzalanması yetkisini astlarına devretmekte, imza yetkisini devralan kişi de, vekaleten görevlendirmeden farklı olarak, imza yetkisini devreden amirin görevi başında olduğu zamanlarda da bu yetkiyi kullanmaktadır. Ancak imza yetkisinin devrinde, yetki devrinden farklı olarak, karar alma yetkisi, imza yetkisini devreden makamda kalmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeleri toptan ve/veya perakende olarak satmak için gerekli olan satış izin belgesini, mermi satış izin belgesini, silah tamir yeri belgesini ve satıcılık (bayilik) belgesini verme, iptal etme, geçici süreyle geri alma ve işyerini geçici veya sürekli süreyle kapatma yetkisinin valilerde olduğu, valilerin sadece Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 7 nci ve Ek-1 inci maddelerde belirtilenler hariç olmak üzere, bu Yönetmelik hükümlerine göre haiz oldukları yetkilerini, gerekli gördükleri takdirde, kısmen veya tamamen vali yardımcılarına ya da kaymakamlara yazılı olarak devredebileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta ise, davacıya ait av bayiliği ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemin Vali adına İl Emniyet Müdürü tarafından imzalandığı görülmektedir.
Bu durumda, davacı hakkında bıçak ve diğer aletleri izinsiz olarak satın alma taşıma ve bulundurma suçundan dolayı ... Asliye Ceza Mahkemesinde dava açıldığı ve E:... sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği ve yine davacının ... Asliye Ceza Mahkesinin E:... esaslı dosyasında aynı suçtan dolayı sanık olarak yargılandığı gerekçesiyle davalı idarece davacının işletmekte olduğu ... Av Malzemeleri Dayanıklı Tüketim Malları Turizm Ve Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait av bayiliği ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Valilik Makamının ... tarih ve ... sayılı olur işleminin, işlemi tesis etmeye yetkili makam olan Vali tarafından bizzat tesis edilmesi gerekmekte iken, Vali adına İl Emniyet Müdürü tarafından tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/12/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.