5995
TİCARET SİCİLİ YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu
Kararının Tarihi : 19/12/2012 No : 2012/4093 Dayandığı Kanunun
Tarihi : 13/1/2011 No : 6102 Yayımlandığı
R.Gazetenin Tarihi : 27/1/2013 No : 28541 Yayımlandığı
Düsturun Tertibi : 5 Cilt : 53
²
12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 11/12/2019 tarihli ve 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu
Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenmiştir.
²
BİRİNCİ KISIMGenel HükümlerBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ticaret sicili kayıtlarının
tam ve sağlıklı tutulmasını ve emredici hukuk kuralları çerçevesinde kayıtların
aleniyetinin ve üçüncü kişiler dahil tarafların hukuki güvenliğinin teminat
altına alınmasını sağlamaktır.
KapsamMADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; ticaret sicili müdürlüklerinin
kurulmasına ve işleyişine, sicil defterlerinin tutulmasına, ticaret sicili
kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına, tescil zorunluluğunun yerine getirilmesine,
ticaret sicili müdürlüklerinin kararlarına karşı itiraz yollarına, ticaret
sicili müdür ve müdür yardımcıları ile diğer personelde aranacak niteliklere ve
disiplin işlerine ilişkin usul ve esaslar ile ticaret siciline ilişkin diğer
hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununun 26 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,(1)
b) Denetim elemanı: Ticaret
Başmüfettişini, Müfettişini ve Müfettiş Yardımcısını,(1)
c) Denetime tabi şirketler: Kanunun 397
nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen
denetime tabi olacak şirketleri,(1)
ç) Esnaf: İster gezici ister bir dükkanda
veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti
sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 6102 sayılı Kanunun 11
inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen
sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişiyi,(1)
d) Güvenli elektronik imza: 15/1/2004
tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 4 üncü maddesinde tanımlanan
elektronik imzayı,
e) Kanun: 13/1/2011 tarihli ve 6102
sayılı Türk Ticaret Kanununu,
________________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu fıkranın (a)
bendinde yer alan “Gümrük ve Ticaret Bakanlığını” ibaresi “Ticaret Bakanlığını”
şeklinde, (b) bendinde yer alan “Gümrük ve Ticaret Başmüfettişini” ibaresi
“Ticaret Başmüfettişini” şeklinde, (c) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulu”
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde, (ç) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulunca”
ibaresi “Cumhurbaşkanı kararıyla” şeklinde değiştirilmiştir.
5996
f) Kimlik numarası: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları
için Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını, yabancı uyruklu kişiler için
yabancı kimlik numarasını veya vergi kimlik numarasını,
g) Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS): Ticaret sicili
işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü, ticaret sicili kayıtları ile
tescil ve ilan edilmesi gereken içeriklerin düzenli olarak depolandığı ve
elektronik ortamda sunulduğu, Ticaret Bakanlığı ile TOBB nezdinde oluşturulan
ve işletilen merkezi ortak veri tabanını da içeren bilgi sistemini,(1)
ğ) MERSİS numarası: MERSİS tarafından verilen ve özel
algoritma ile üretilmiş tekil numarayı,
h) Müdür: Ticaret sicili müdürünü,
ı) Müdürlük: Müdürün yönetimi altında bulunan ve
ticaret sicili işlemlerinin yürütüldüğü ticaret sicili müdürlüğünü,
i) Müdür yardımcısı: Ticaret sicili müdür yardımcısını,
j) NACE: Avrupa Birliğinde ekonomik faaliyetlerin
istatistiksel olarak sınıflandırılmasını sağlayan sistemi,
k) Nitelikli elektronik sertifika: 5070 sayılı Kanunun
9 uncu maddesinde tanımlanan sertifikayı,
l) Oda: Ticaret sicili müdürlüğünün kurulduğu ticaret
ve sanayi odasını veya ticaret odasını,
m) Sicil: Ticaret sicilini,
n) Sicil gazetesi: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini,
o) Şirket sözleşmesi: Anonim ve sermayesi paylara
bölünmüş komandit şirketlerde esas sözleşmeyi; kollektif, komandit ve limited
şirketlerde şirket sözleşmesini ve kooperatiflerde ana sözleşmeyi,
ö) Tacir: Kanunda tacir olarak tanımlanan kişileri,
p) Tescil tarihi: Müdürlüklerin MERSİS üzerinden
güvenli elektronik imza ile gerçekleştirdikleri tescil işlemlerinde imzaya
eklenen zaman damgasındaki tarihi,
r) Ticari işletme: Esnaf işletmesi için öngörülen
sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve
bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmeyi,
s) TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,
ş) Zaman damgası: 5070 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (h) bendinde tanımlanan kaydı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜMTicaret Sicili Müdürlüğünün Teşkilatı ve Denetimi
Kuruluş ve müdürlüğün iş çevresi
MADDE 5- (1) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/2
md.) Müdürlük, il merkezindeki ticaret ve sanayi odaları veya ticaret
odalarında faaliyet gösterecek şekilde Bakanlık tarafından kurulur. Bakanlık il
merkezleri dışındaki odalarda da müdürlük kurabilir. Ayrıca oda yönetim
kurulunun teklifi ve Bakanlığın onayı ile müdürlüğe bağlı şubeler ve
temsilcilikler kurulabilir. Oda bulunmayan veya sicil işlemlerinin
yürütülebilmesi için yeterli teşkilatı bulunmayan veyahut teşkilatı sonradan
yetersiz hale gelen odaların bulunduğu yerlerde sicil, Bakanlıkça belirlenecek
başka bir odadaki müdürlük tarafından tutulur.
(2) Müdürlük kurulacak odaların yeterli teşkilata sahip
bulunup bulunmadıkları Bakanlıkça yapılan inceleme sonucuna göre tespit edilir.
İncelemede, odanın üye sayısı, gelir durumu, bilgi işlem altyapısı, odada
çalışan personelin sayı ve nitelik yönünden yeterlilikleri, odanın bulunduğu il
ya da ilçenin çevresindeki müdürlüklere olan uzaklıkları dikkate alınır. Müdürlükler,
şubeler ve temsilciliklerin kurulmasında aranacak şartlar, verilecek hizmetler
ile konuya ilişkin diğer hususlar Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Bakanlıkça çıkarılan
tebliğ ile belirlenir.(2)
_______________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu fıkranın (g)
bendinde yer alan “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı” ibaresi “Ticaret Bakanlığı”
şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle, bu fıkranın birinci
cümlesinde yer alan “kurulmasını talep eden” ibaresi “kurulacak” şeklinde,
üçüncü cümlesinde yer alan “Müdürlüklerin ve müdürlüklere bağlı şubelerin
kurulmasında aranacak diğer şartlar” ibaresi “Müdürlükler, şubeler ve
temsilciliklerin kurulmasında aranacak şartlar, verilecek hizmetler ile konuya
ilişkin diğer hususlar” şeklinde değiştirilmiştir.
5997
(3) Müdürlüklerin görev alanı odaların kuruldukları il
ya da ilçe ile sınırlıdır. Bakanlık oda olmayan ya da olup da yeterli teşkilatı
olmayan il ve ilçeleri de içine alacak biçimde müdürlüklerin görev alanlarını
değiştirebilir.
(4) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/2 md.)
Teşkilat
MADDE 6- (1)
Müdürlük; müdür, müdür yardımcıları ve diğer personelden oluşur. (Ek cümle:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/3
md.) Tescil işlemleri müdür, müdür yardımcısı ve diğer personel arasından
atanacak olan tescile yetkili personel tarafından yapılır.
(2) Müdür ve müdür yardımcıları, ilgili oda yönetim
kurulunun teklifi üzerine veya Bakanlığın uyarısına rağmen otuz gün
içerisinde teklif edilmemesi halinde resen Bakanlık tarafından atanır. Müdür ile müdür yardımcılarının görevlerinden
alınmalarında da atanmalarındaki usul uygulanır. Oda yönetim kurulunun görevden
almaya ilişkin teklifinin haklı gerekçelere dayandırılarak yazılı şekilde yapılması
gerekir. Bakanlık; görevden alma talebinin uygun olup olmadığına ilişkin
görüşünü, teklifte ve ekinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden veya
gerektiğinde mahallinde yapılacak inceleme sonucuna göre en geç altmış gün
içerisinde verir.(1)
(3) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/3 md.) Müdürlük
personelinin görev ve yetkileri, yetki devirlerinin usul ve esasları ile
teşkilata ilişkin diğer hususlar Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Bakanlıkça
çıkarılan tebliğ ile belirlenir.
(4) Ticaret sicili harçlarından Kanunun 1532 nci
maddesi uyarınca odaya aktarılan tutar, mizanda ayrı bir hesapta gösterilir ve
öncelikle müdürlüğün ihtiyaçları için kullanılır. Aktarılan tutarın sicil
hizmetleri için yeterli olmaması halinde gerekli kaynak odaca sağlanır. Odalar,
sicil hizmetlerinden elde ettikleri gelir ve harç payı tutarları ile müdürlüğün
personel ve diğer giderlerini her yılın Mart ayı sonuna kadar yıllık olarak
TOBB’a bildirmekle yükümlüdür. TOBB, bu bildirimleri Nisan ayı sonuna kadar
yazılı olarak Bakanlığa bildirir.
Yönetim
MADDE 7- (1)
Sicil, müdür tarafından yönetilir.
(2) Müdürlük kadrosunun herhangi bir nedenle boşalması
halinde, bir müdür yardımcısının bulunması durumunda bu müdür yardımcısı,
birden fazla müdür yardımcısının bulunması durumunda ise kıdemce en yüksek
müdür yardımcısı müdürlüğe vekalet eder. Herhangi bir nedenle müdür ve müdür
yardımcısı kadrolarının tamamının boşalması halinde, bu görevi yürütebilecek
niteliklere sahip müdürlük personelinden biri oda yönetim kurulunun kararıyla
vekaleten müdür olarak görevlendirilir ve bu durum yazılı olarak derhal
Bakanlığa bildirilir. Ancak, her iki durumda da vekalet görevi altı aydan fazla
devam edemez. (Mülga cümle:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/3 md.) (…) (2)
(3) Müdür yardımcıları ve diğer personel arasındaki iş
bölümü, müdürlüğün iş yoğunluğu dikkate alınarak müdür tarafından yapılır.
Müdür, işlerin aksamaması için gereken tedbirleri alır. Sicil hizmetlerinin
yürütülmesi sırasında ihtiyaç duyulacak personel ile çalışma yeri, arşiv,
demirbaş ve diğer malzemeler oda yönetimince geciktirilmeksizin sağlanır.
(4) Herhangi bir nedenle müdürün görevi başında
bulunamaması halinde, müdür yardımcısı müdürlüğe vekalet eder. Birden fazla
müdür yardımcısının bulunduğu müdürlüklerde, müdürlüğe vekalet edecek müdür
yardımcısını müdür belirler. Müdür ve müdür yardımcılarının zorunlu nedenlerden
dolayı birlikte görev başında bulunamayacağı hallerde müdüre vekalet etmek
üzere müdürlük personeli arasından oda yönetim kurulunca önceden belirlenen bir
personel yazılı olarak Bakanlığa bildirilir.(3)
(5) Müdürlüğe bağlı şubelerdeki işlerin yürütülmesi ile
personelin sevk ve idaresinin sağlanması için müdür tarafından ilgili şubede
görev yapmak üzere bir müdür yardımcısı ve yeterli sayıda personel önerilir,
oda tarafından görevlendirme yapılmasını müteakip bu durum yazılı olarak derhal
Bakanlığa bildirilir.
____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 3 üncü maddesiyle, bu fıkrada
yer alan “, Bakanlığın uygun görüşü ve oda meclisinin onayı ile” ibaresi
“üzerine veya Bakanlığın uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi
halinde resen Bakanlık tarafından” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesiyle, bu fıkranın
ikinci cümlesinde yer alan “oda meclisinin” ibaresi “oda yönetim kurulunun”
şeklinde değiştirilmiştir.
(3) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesiyle, bu fıkrada
yer alan “oda meclisince” ibaresi “oda yönetim kurulunca” şeklinde
değiştirilmiştir.
5998
(6) Müdür ve müdür yardımcıları ile tescil işlemlerinde
görevli personele müdürlükteki görevleri dışında başka bir görev verilemez.
Müdürlüğe veya müdürlük personeline, tescil işlemlerine ilişkin emir ve
talimatları vermeye sadece Bakanlık yetkilidir. Oda yetkililerince; odanın
düzen ve işleyişine ilişkin verilecek talimatlar ile süreklilik arz etmeyecek
şekilde odanın faaliyetleri ile ilgili veya odanın diğer hizmet birimleriyle
işbirliğini gerektiren faaliyetlere ilişkin verilecek görev ve talimatlar bu
kapsamın dışındadır.
Müdürlük personelinde aranacak nitelikler
MADDE 8- (1)
Müdürlüklerde; müdür veya müdür yardımcısı ile tescil işlemlerini yürütecek
personel olarak ilk kez görev alacak kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/5 md.)
c) Askerlikle ilişiği bulunmamak.
ç) Müdür ve müdür yardımcıları için kamuda veya özel
sektörde en az beş yıl iş tecrübesine sahip olmak veya en az iki yıl
müdürlükte çalışmış olmak.
d) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
e) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun
53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir
suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış
olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin
işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma,
edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini
aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak.
f) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut
yahut akıl hastalığı bulunmamak.
g) Tacir veya esnaf sayılmalarını gerektiren bir
faaliyette bulunmamak.
ğ) Kısıtlanmış olmamak.
h) Üniversitelerin en az dört yıllık lisans eğitimi
veren fakülteleri ile bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurtiçi
veya yurtdışındaki öğrenim kurumlarından birini bitirmiş olmak.(1)
ı) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/5 md.)
(2) Müdür veya müdür yardımcısı ile tescil işlemlerinin
yürütülmesinde görev alacak diğer personel, yapılan sınavda başarılı olanlar
arasından seçilir. Bunların göreve alınmalarına, görevde yükselmelerine ve
yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar, Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca
Bakanlıkça çıkarılan tebliğde düzenlenir.
(3) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/5 md.)
Uygulanacak disiplin hükümleri ile diğer
hükümler
MADDE 9- (1)
Müdür, müdür yardımcıları ve müdürlüklerde görevli diğer personelin özlük
işlemlerinde bu Yönetmelik hükümleri, bu Yönetmelikte düzenlenmemiş hususlarda
oda çalışanlarının tabi olduğu mevzuat uygulanır.
(2) Müdür, müdür yardımcıları ve tescil işlemlerinde
görev alacak personel ile oda arasında yapılacak hizmet sözleşmeleri belirsiz
süreli iş sözleşmesi şeklinde düzenlenir.
(3) Müdür, müdür yardımcıları ile tescil işlemlerinde
görev alacak personele sağlanacak ücret ve mali hakların tespitinde, personelin
taşıdığı hukuki ve mali sorumluluk ile müdürlüğün iş yoğunluğu dikkate alınır.
_____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 5 inci maddesiyle, bu
bentte yer alan “dört yıl süre ile eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler,
iktisadi ve idari bilimler, işletme, iktisat” ibaresi “dört yıllık lisans
eğitimi veren” şeklinde değiştirilmiştir.
5999
(4) Müdür ve müdür yardımcıları ile tescil işlemlerinin
yürütülmesinde görev alacak diğer personele müdürlükteki görevleri nedeniyle
verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve
haller aşağıda belirtilmiştir.
a) Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
1) Görevin tam ve zamanında yapılmasında kayıtsızlık
göstermek veya düzensiz davranmak.
2) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken
ayrılmak, görev mahallini terk etmek.
3) Yaptığı görevin vakarına yakışmayan tutum ve
davranışta bulunmak.
4) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık
göstermek veya ilgisiz kalmak.
5) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı
davranışlarda bulunmak.
b) Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
1) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş
sahiplerine kötü muamelede bulunmak, söz veya hareketle sataşmak.
2) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı
davranışlarda bulunmak ve bu tür yazı yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller
çizmek ve yapmak.
3) Bakanlığın yazılı talimatlarını yerine getirmemek.
c) Ücretten kesme cezasını gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
1) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve
zamanında yapmamak, görev mahallinde Bakanlık ve odaca belirlenen usul ve
esasları yerine getirmemek.
2) Özürsüz ve kesintisiz olarak iki gün göreve
gelmemek.
3) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere
yalan ve yanlış beyanda bulunmak.
4) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek.
5) Görev yeri sınırları içerisinde herhangi bir yeri
toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanmak veya
kullandırmak, bu yerin kullanılmasına yardımcı olmak.
6) Oda ve müdürlük personelinin itibar ve güven
duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak.
7) Amirlerine veya maiyetindekilere karşı küçük
düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak.
8) Ticaret yapmak veya personele yasaklanan diğer
kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak.
9) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak.
10) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş
sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek.
ç) Görevden alma cezasını gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
1) İdeolojik veya siyasi amaçlarla müdürlüğün veya
odanın huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, hizmetlerin
yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu
amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya
yardımda bulunmak.
2) Siyasi ve ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart ve
benzerlerini odanın herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek.
3) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet,
siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar
veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak.
4) Özürsüz olarak bir yılda toplam on gün göreve
gelmemek.
5) Amirlerine, iş arkadaşlarına veya iş sahiplerine
fiili tecavüzde bulunmak.
6) Müdürlük personeli sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik
ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak.
7) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak.
6000
8) Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev
mahallinde gizlemek.
9) Yurtdışında Devletin itibarını düşürecek veya görev
haysiyetini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak.
10) Görevi süresince 8 inci maddenin birinci fıkrasının
(e) bendinde sayılan suçların birinden mahkum olmak.
11) Göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkollü
içki içmek.
12) Üç yıl içinde iki kez ücretten kesme cezası almış
olmak.
(5) Müdür ve müdür yardımcılarına dördüncü fıkranın (ç)
bendinde öngörülen ceza uygulanamaz. Ancak söz konusu bentte sayılan fiiller, 6
ncı maddenin ikinci fıkrasındaki görevden alma teklifinin haklı gerekçesi
olarak öne sürülebilir.
(6) Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil
veya halin beş yıl içinde tekrarında bir derece ağır disiplin cezası uygulanır.
Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen
disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır disiplin cezası
verilir.
(7) Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan
ve ödül veya başarı belgesi alan müdürlük personeli için verilecek cezalarda
bir derece hafif olanı uygulanabilir.
(8) Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve
hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı
türden disiplin cezaları verilir.
(9) Disiplin soruşturmasının yapılmış olması; fiilin
genel hükümler kapsamına girmesi halinde, ilgili hakkında ayrıca ceza
soruşturması açılmasına engel teşkil etmez.
(10) Ücretten kesme cezası, ilgili personelin brüt
ücretinin en çok onda birini geçmeyecek şekilde uygulanır.
(11) Disiplin cezası vermeye yetkili olanlar ile itiraz
mercileri aşağıda belirtilmiştir:
a) Müdürler için uyarma, kınama ve ücretten kesme
cezası, genel sekreter ve yönetim kurulu başkanının müşterek imzası ile
verilir. Bu cezalara itiraz oda meclisine yapılır.
b) Müdür yardımcıları için uyarma, kınama ve ücretten
kesme cezası, müdür ve genel sekreterin müşterek imzası ile verilir. Bu
cezalara itiraz oda yönetim kuruluna yapılır.
c) Müdürlükte tescil işlerinde görevli personel için
uyarma, kınama ve ücretten kesme cezası, müdür yardımcısı ve müdürün müşterek
imzası ile verilir. Bu cezalara itiraz genel sekretere yapılır. Görevden alma
cezası ise, müdür ve genel sekreterin müşterek imzaları ile verilir. Bu cezaya
itiraz oda yönetim kuruluna yapılır.
(12) Disiplin cezaları ilgililerin savunması alınmadan
verilemez. Savunma için yedi günden az olmamak üzere süre verilir.
(13) Disiplin cezalarına itiraz, tebliğden itibaren
sekiz gün içinde ilgili makama yapılır. İtirazlar en geç otuz gün içinde karara
bağlanır. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
(14) Bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği
tarihten itibaren; uyarma, kınama ve ücretten kesme cezalarında bir ay içinde,
görevden alma cezasında altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı
veya disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren
her halde iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme
yetkisi zamanaşımına uğrar.
(15) Verilen disiplin cezaları Bakanlığa yazılı olarak
derhal bildirilir.
Bakanlığın gözetim ve denetimi
MADDE 10- (1)
Bakanlık, müdürlüklerin faaliyetlerini her zaman denetlemeye ve gerekli
tedbirleri almaya yetkilidir. Müdürlükler, Bakanlıkça alınması istenen önlemlere
ve verilen talimatlara uymakla yükümlüdür. Denetim, odanın Kanun ve bu
Yönetmelikte yer alan müdürlüklere ilişkin yükümlülüklerini yerine getirip
getirmediğini de kapsar.
(2) Bakanlık bu denetimi, denetim elemanları eliyle
yapar. Ancak, Bakanlık gerektiğinde ön araştırma niteliğindeki işleri
görevlendireceği Bakanlık personeline yaptırabilir. Denetim elemanları,
defterleri ancak sicil dairesinin bulunduğu kısımda inceleyebilir.
6001
(3) Bakanlık, müdürlük personelinin mesleki bilgi ve
görgülerinin artırılmasını sağlamak ve hizmette verimliliği artırmak amacıyla
her türlü tedbiri alır, bu hususta TOBB ve odalar ile gerekli işbirliği
sağlanır.
Sorumluluk
MADDE 11- (1)
Sicilin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet ve ilgili oda müteselsilen
sorumludur. Devlet ve oda zararın doğmasında kusuru bulunanlara rücu
eder. Müdür ve müdür yardımcıları ile diğer personel, görevleriyle ilgili
suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır ve bunlara karşı işlenmiş
suçlar kamu görevlisine karşı işlenmiş sayılır.
(2) Sicilin tutulmasından doğan zarar nedeniyle oda
aleyhine açılan davalar, müdürlük çalışanlarının görevleri ile ilgili
soruşturma ve kovuşturmalar oda tarafından yazılı olarak derhal Bakanlığa
bildirilir.
(3) Müdürlükçe verilecek kararlara karşı mahkemeye
yapılacak başvurularda, müdürlük odanın yetkilendireceği avukat tarafından
temsil olunabilir.
(4) Sicile ilişkin fiziki ortamdaki her türlü belge ve
kayıtların güvenliğini sağlamak üzere odaca gerekli tedbirler alınır.
(5) Sicil işlemlerinden doğabilecek zararları
karşılamak amacıyla oda tarafından müdür, müdür yardımcıları ve tescil
işlemlerinde görevli müdürlük personeline mesleki sorumluluk sigortası
yaptırılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSicil Kayıtlarının Tutulması, Erişim Hakkı ve Belge
Verilmesi
Sicilde tutulacak defterler
MADDE 12- (1)
Sicilde kullanılacak olan sicil esas defteri, gelen evrak defteri, giden evrak
defteri, ihtar ve ceza defterleri, ticari işletme rehni kaydına mahsus
defterler ile Bakanlığın gerekli gördüğü diğer defterler MERSİS’te tutulur. Bu
defterlerde yer alacak bilgiler Bakanlıkça belirlenir.
Sicil işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve
kayıtlarının elektronik ortamda tutulması
MADDE 13- (1)
Sicil işlemleri, MERSİS üzerinden gerçekleştirilir ve buna ilişkin sicil
kayıtları bu sistemde tutulur.
(2) Tescil edilen ticari işletmeler ile ticaret
şirketleri ve bunların şubelerine, tescilleri ile birlikte MERSİS numarası
verilir. MERSİS numarası, münhasıran bunlara özgülenmiş numaralar olup
değiştirilemez. Şubelerin veya diğer yerel birimlerin MERSİS numarası, merkezin
MERSİS numarasına sıra numarası eklenerek üretilen numaralardan oluşur.
(3) Elektronik ortamda yapılan kayıtlar, kayıt
tarihlerine göre ve güncel kayıtlar aktif olarak gözükecek şekilde, değişen
veya silinen kayıtlar ise pasif olarak, istendiğinde erişilebilecek, ancak
üzerinde herhangi bir değişiklik yapılamayacak şekilde tutulur. Müdürlükçe
kayıt sırasında yapılan maddi hatalar, müdür veya müdür yardımcısı tarafından
düzeltilir ve düzeltmenin maddi hata nedeniyle yapıldığı belirtilir. Maddi hata
sonucu yapılan düzeltme kaydı önceki kaydın tescil tarihini etkilemez ve önceki
kayıtla birlikte aktif olarak görüntülenir. Maddi hatalı kayıt ilan edilmiş
ise, ayrıca düzeltme ilanı da sicil gazetesinde ücretsiz olarak yayımlanır.
(4) MERSİS’te meydana gelebilecek teknik aksaklıklardan
ötürü elektronik ortamda işlem yapılamaması halinde sicil işlemleri yazılı
ortamda yürütülür. Sistemdeki aksaklıklar kullanıcılarla anında paylaşılır. Bu
işlemlere ilişkin kayıtlar daha sonra müdürlük tarafından geciktirilmeksizin
elektronik ortama aktarılır.
6002
(5) Ticaret şirketleri ile gerçek ve tüzel kişi diğer
tacirler, Kanunun zorunlu tuttuğu bütün işlemleri elektronik ortamda güvenli
elektronik imza ile yapabilir, bu işlemlerin dayanağı olan belgeleri de aynı
usulle elektronik ortamda düzenleyebilir. Bu Yönetmeliğin noter onayı şartını
aradığı belgelerin, elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile imzalanması
halinde ayrıca noter onayı aranmaz.
(6) İlgililerce sicil işlemlerinin elektronik ortamda
yapılabilmesi için, başvuruların güvenli elektronik imza ile yapılması
zorunludur.
(7) Şirket adına imza yetkisini haiz kişilerin şirket
namına kendi adlarına üretilen güvenli elektronik imzayla şirketi temsil
etmeleri durumunda, kullanılacak nitelikli elektronik sertifikalarda sertifika
sahibi alanı içerisine, sertifika sahibinin adı ve soyadı ile birlikte temsil
ettiği tüzel kişinin unvanının yazılması ve bu hususun tescil edilmesi
zorunludur.
(8) Elektronik ortamda üretilen belgelerin tescile
dayanak olabilmesi için, belgelerde güvenli elektronik imza ile birlikte zaman
damgasının kullanılması zorunludur.
(9) MERSİS, güvenli elektronik imza ve zaman damgalı
süreçleri de öngörür.
(10) Bu Yönetmelikte yer alan sicil işlemlerinin MERSİS
üzerinden yürütülmesine ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlık tarafından
çıkarılan tebliğde düzenlenir.
Veri güvenliği
MADDE 14- (1)
Sicilde tutulan defterler için kullanılacak elektronik sistemlerin aşağıdaki
şartları sağlaması zorunludur:
a) Kaydedilen veriler, hukuki güvenlik, kalıcılık ve
kalite açısından uzun süreli elektronik arşivlemeye ilişkin standartlara uygun
olarak muhafaza edilir.
b) Verilerin formatı, uluslararası karşılıklı işlerlik
ve kabul gören standartlar çerçevesinde yaygın olarak kullanılan formatlar
dikkate alınarak belirlenir, belirli elektronik sistemler ya da yazılımlar
üreten bir firmaya bağımlı olamaz.
c) Verilerin güvenliği, kabul edilmiş normlara ve
güncel teknik standartlara uygun biçimde sağlanır.
ç) Veri saklama formatına ve programına ilişkin bir
dokümantasyon oluşturulur.
(2) Bakanlık ile TOBB, elektronik sistemlerin işlerliği
ve güvenliği için aşağıdaki önlemleri alır:
a) Sistemler arasında veri alışverişini sağlamak.
b) Verileri yedekleme amacıyla periyodik olarak merkezi
olmayan veri taşıyıcılarına kopyalamak.
c) Verilerin ve elektronik sistemlerin güncellemelerini
ve teknik bakımını yapmak.
ç) Verilere erişim yetkisine ve ilgili elektronik
sistemlerin kullanımına ilişkin olarak standartlara uygun bir şekilde düzenleme
yapmak.
d) Verilerin ve elektronik sistemlerin kötüye
kullanılmasını engelleyici teknik önlemleri almak.
e) Elektronik sistemlerdeki teknik arızaların
giderilmesine ilişkin önlemleri almak.
f) Sistemlerin bilgi güvenliği ve siber güvenlik
açısından uygunluğunu test etmek üzere, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
tarafından düzenlenen Ulusal Siber Güvenlik Tatbikatına katılmak.
(3) Müdürlükler arasındaki veri alışverişi MERSİS
üzerinden yapılır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Bakanlıkça belirlenir.
6003
Sicil kayıtlarına erişim hakkı
MADDE 15- (1)
Herkes, sicilin içeriğini ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgeleri
inceleyebilir. Bu inceleme elektronik ortamda ve/veya müdürlükte yapılabilir.
(2) Defterler ve belgeler, sicil dairesinin bulunduğu
kısımdan dışarıya çıkarılamaz. Bunların incelenmesinde müdür, kişisel verilerin
korunmasına ilişkin hükümler çerçevesinde gerekli tedbirleri almak zorundadır.
İnceleme esnasında müdürün vereceği talimatlara uyulması zorunludur. Aksi
takdirde müdür defter ve belgeleri derhal kaldırabilir.
(3) Elektronik ortamda yapılacak olan incelemelerde de
kişisel verilerin korunmasını ve bilgi güvenliğini sağlayacak tedbirler alınır.
Sicil tasdiknamesi
MADDE 16- (1)
Bir ticari işletmenin ve seçilen unvanın sicile tescili halinde, ilgiliye
onaylı bir sicil tasdiknamesi verilir. Tasdiknamede aşağıdaki olgular yer alır:
a) MERSİS numarası.
b) Ticaret unvanı.
c) Gerçek kişi ticari işletmelerde, işletme sahibinin
adı ve soyadı, yerleşim yeri ve kimlik numarası.
ç) İşletmenin merkezi, şubelerde şubenin adresiyle
beraber işletmenin merkez adresi.
d) İşletmenin faaliyet alanı.
e) İşletmeye tahsis edilmiş olan sermaye.
f) Belge düzenlendiği sırada işletmeyi temsile yetkili
olanlar.
(2) Tasdikname; tescili yapan müdürlüğün adını,
belgenin verildiği tarihi, müdür veya müdür yardımcısının adı ve soyadını,
imzasını ve müdürlük mührünü içerir.
(3) Müdürlük tarafından yapılan değişiklik tescilleri,
sicil tasdiknamesinde yer alan bilgilerden herhangi birinin de değişmesini gerektiriyorsa,
ilgililerin talebine bakılmaksızın tasdikname, gideri ve harcı ilgiliden tahsil
edilmek ve önceden verilen tasdikname geri alınmak suretiyle yeniden
düzenlenerek ilgiliye verilir.
(4) Önceden düzenlenen tasdiknamenin müdürlüğe geri
verilememesi halinde de, yeni tasdikname düzenlenir. Ancak yeni tasdiknamenin
düzenlendiği tarihten itibaren önceki tasdikname kullanılamaz.
(5) Tasdiknamenin kullanılamaz hale gelmesi veya kaybı
halinde ilgililerin talebi üzerine, gideri ve harcı tahsil edilerek yeni
tasdikname düzenlenir.
(6) Sicil tasdiknamesi; tasdiknamede yer alan
bilgilerde herhangi bir değişiklik olmadığı veya yenisi düzenlenmediği sürece
geçerlidir.
Onaylı belge veya örnek verilmesi
MADDE 17- (1)
Herkes sicilin içeriğini ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgelerin onaylı
örneklerini veya bir olgunun sicilde kayıtlı olup olmadığına dair onaylı
belgeleri, giderlerini ve harcını ödemek şartıyla alabilir. Kamu kurum ve
kuruluşları tarafından örnek talep edilmesi halinde herhangi bir bedel alınmaz.
(2) Herhangi bir kişinin, bir olgunun sicilde kayıtlı
olup olmadığını gösteren onaylı bir belge istemesi halinde, verilecek onaylı
belge, şirket unvanı ve MERSİS numarası belirtilmek suretiyle ve sadece isteme
konu olan olgular için düzenlenir.
(3) Müdürlüğe verilmiş olan bir belgenin onaylı örneği
istendiğinde, onay şerhinde müdürlüğe verilen bu belgenin asıl belge olduğu
veya onaysız bir örneği veyahut onaylı bir örneği olduğu açıkça belirtilir.
6004
(4) Asıl bir belgenin örneğinin onayı, altına “Aslı
gibidir.” veya bunu karşılayacak benzer bir ibarenin; suret bir belgenin
örneğinin onayı ise, altına “Dosyasındaki nüshasının aynıdır.” ibaresinin
yazılması ile olur. Onay şerhinde suretin çıkarıldığı yer ve tarih yazılır,
müdür tarafından imza edilir ve müdürlük mührü ile mühürlenir.
(5) Müdürlüklerce başvuruların suret ve özetlerinin
elektronik ortamda düzenlenmesi halinde, bunların onaylarının da elektronik
ortamda güvenli elektronik imza ve zaman damgası ile yapılması gerekir.
(6) Kayıtlardan ve belgelerden onaysız örnek talep
edilmesi halinde harç alınmaz.
Taşınmazı tasarruf belgesi
MADDE 18- (1)
Müdürlükler, 22/12/1934 tarihli ve 2644 sayılı Tapu Kanununun 2 nci maddesi
hükmüne göre ticaret şirketlerinin taşınmaz üzerinde tasarruf edebileceklerini
gösteren belgeyi vermekle yükümlüdür. Şirket sözleşmesinde şirketin taşınmaza
sahip olabileceğinin yazılmamış olması belgenin verilmesine engel teşkil etmez.
Belgelerin saklanması
MADDE 19- (1)
Tescil işleminin dayanakları olan dilekçe, beyanname, senetler, belgeler ve
ilanları içeren gazeteler oluşturulan sicil dosyası içinde süresiz olarak
saklanır.
(2) Sicil dosyası, MERSİS numarası ve dosya numarası
altında oluşturulur.
(3) MERSİS’i kullanmaya başlayan müdürlüklerde MERSİS
numarası ticaret sicili numarası yerine geçer ve daha önce verilmiş olan
ticaret sicili numaraları dosya numarası olarak kullanılır.
Sicil dosyalarının veya evrakının yetkili
makamlara verilmesi
MADDE 20- (1)
Mahkemeler, Cumhuriyet savcılıkları ve denetim elemanları müdürlüklerden,
sicilde mevcut evrakın asıllarının kendilerine verilmesini talep edebilir. Bu
durumda sicil evrakının asılları dizi pusulası ile imza karşılığı yetkili
makamlara teslim edilir. Söz konusu evrakın birer sureti müdürlükçe saklanır.
Yetkili makamlar dosya ile ilgili işlemler bittiğinde gecikmeksizin sicil
evrakının asıllarını müdürlüğe iade etmekle yükümlüdür.
(2) Sicil evrakı elektronik ortamda arşivlenmiş ise,
yetkili makama elektronik ortamda erişim hakkı tanınarak evrakın incelenmesine
imkân verilir.
(3) Yetkili makamların, fiziki ortamdaki belgelerin
asılları yerine onaylı örneklerini talep etmeleri halinde fiziki ortamdaki
belgelerin onaylanmış sureti yetkili makamlara gönderilir. Elektronik ortamda
gönderilecek belgeler ise güvenli elektronik imza ve zaman damgası ile onaylanır.
İKİNCİ KISIMTescil UsulüBİRİNCİ BÖLÜM
Sicile
Başvuru, Belgeler ve Zaman Unsurunun Belirlenmesi
Genel olarak
MADDE 21- (1)
Tescil, kural olarak istem üzerine yapılır. Resen ya da yetkili kurum veya
kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin hükümler saklıdır.
(2) Tescil edilecek bütün kayıtların, sicildeki
değişikliklerin ve kayıt silme işlemlerinin doğrulayıcı belgelere dayanması
esastır. Kayıtların dayanağı olan belgeler yazılı şekilde veya elektronik imzalı
olarak elektronik ortamda müdürlüğe verilir.
6005
(3) Bu Yönetmelikte ve Bakanlıkça yürürlüğe konulan
diğer düzenlemelerde işlem türüne göre belirlenen belgelerin müdürlüğe
verilmesi zorunludur. Müdürlük, ihtiyaç duyulması halinde tamamlayıcı diğer belgelerin
de müdürlüğe verilmesini isteyebilir.
Başvuruya yetkili kişiler
MADDE 22- (1)
Tescil başvurusu ilgililer veya temsilcileri yahut hukuki halefleri tarafından
yetkili müdürlüğe yapılır. İlgililer; tacirin gerçek kişi olması halinde
kendisi veya vekili ya da sözleşme ile kendisine yetki verilmiş temsilcisi,
tacirin tüzel kişi olması halinde ise onun yetkili organları veya yetkili
temsilcileridir.
(2) Tescil başvurusu yapabilecek ilgililer aşağıda
sayılmıştır:
a) Gerçek kişilere ait ticari işletmelerde;
1) İşletme sahibi veya sözleşme ile kendisine yetki
verilmiş temsilcisi,
2) Küçük veya kısıtlılara ait ticari işletmeyi bunların
adına işleten yasal temsilcisi,
b) Ticaret şirketleri dışındaki tüzel kişilere ait olan
ticari işletmelerde; işletme sahibi tüzel kişiyi temsile yetkili kişiler veya
bunların temsilcileri.
c) Donatma iştirakinde;
1) Donatma iştirakinin tescilinde donatanların tamamı,
2) Tescil edilmiş olgulardaki değişikliklerin
tescilinde, iştiraki temsile yetkili kişiler,
3) Gemi müdürünün atanması ve görevden alınmasında,
iştiraki temsile yetkili kişiler,
4) Donatma iştirakinin sona ermesi halinde donatanların
tamamı,
5) Tasfiyenin sona ermesinde, tasfiye memurları.
ç) Kollektif ve komandit şirketlerde;
1) Şirketin kuruluşunda, kurucuların tamamı,
2) Şirket sözleşmesindeki değişikliklerde, şirketi
temsile yetkili kişiler,
3) Şirketin sona ermesinde, ortakların tamamı,
4) Şirketin feshi bir ortağın ölümünden ileri gelmişse,
ölen ortağın mirasçılarıyla birlikte diğer tüm ortaklar; mirasçıların katılması
mümkün bulunmayan veya güç olan hallerde, sağ kalan ortaklar,
5) Bir ortağın şirketten çıkması veya çıkarılmasında,
diğer ortaklar,
6) Tasfiye memurunun atanmasında veya görevden
alınmasında, ortakların tamamı,
7) Tasfiyenin sona ermesinde, tasfiye memurları.
d) Anonim şirketlerde;
1) Şirket kuruluşunda şirket sözleşmesi
ile belirlenen yönetim kurulu veya temsile yetkilendirilen üye ya da
üyeleri,(1)
2) Denetime tabi şirketlerde denetçinin atanması ve
görevden alınmasında, yönetim kurulu veya temsile yetkili üye ya da üyeleri,(1)
3) İç yönergenin tescilinde, yönetim kurulu veya temsile
yetkili üye ya da üyeleri,(1)
4) Genel kurul kararlarında tescile tabi olguların
bulunması halinde, yönetim kurulu veya temsile yetkili üye ya da üyeleri,(1)
5) Genel kurul kararlarının iptaline dair mahkeme
kararlarının tescilinde, yönetim kurulu veya temsile yetkili üye ya da üyeleri,(1)
6) Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir
sebepten ileri gelmişse, yönetim kurulu veya temsile yetkili üye ya da üyeleri,(1)
7) Tasfiye memurlarının atanmasına veya görevden
alınmasına ilişkin genel kurul kararlarının tescilinde, yönetim kurulu veya
temsile yetkili üye ya da üyeleri,(1)
8) Tasfiyenin sona ermesine, ek tasfiyeye ve tasfiyeden
dönülmesine ilişkin kararların tescilinde, tasfiye memurları.
___________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 6 ncı maddesiyle, bu bendin
1 inci, 2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci, 6 ncı ve 7 nci alt bentlerinde yer alan
“temsil ve ilzama” ibareleri “temsile” şeklinde değiştirilmiştir.
6006
e) Limited şirketlerde;
1) Şirket kuruluşunda müdürlerin tamamı,
2) Temsile yetkili olanların tescilinde, müdürler,
3) Denetime tabi şirketlerde denetçinin atanması ve
görevden alınmasında, müdürler,
4) Genel kurul kararlarında tescile tabi olguların
bulunması halinde, müdürler,
5) Genel kurul kararlarının iptaline dair mahkeme
kararlarının tescilinde, müdürler,
6) Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir
sebepten ileri gelmişse, müdür, birden fazla müdür bulunması halinde ise en az
iki müdür,
7) Tasfiye memurlarının atanmasına veya görevden
alınmasına ilişkin genel kurul kararlarının tescilinde, müdürler,
8) Tasfiyenin sona ermesine, ek tasfiyeye ve tasfiyeden
dönülmesine ilişkin kararların tescilinde, tasfiye memurları,
9) Sermaye paylarının geçişinde, müdürler,
10) Sermaye paylarının geçişine genel kurulca onay
verilmiş olmasına rağmen genel kurul tarihinden itibaren, üç ay içinde genel
kurulun karar vermemesi üzerine devrin kabul edilmiş sayılması halinde bu
tarihten itibaren müdürler tarafından otuz gün içinde başvurunun yapılmaması
halinde, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için, ayrılan ortak.
(3) Başvuruyu mirasçıların yapması gereken hallerde,
onların adına vasiyeti tenfiz memuru veya tasfiye memurları da başvuruda
bulunabilir.
(4) Bir olgunun tescilini istemeye birden çok kimse
zorunlu ve yetkili olduğu takdirde, Kanunda ve bu Yönetmelikte aksine hüküm
bulunmadıkça, bunlardan birinin talebi üzerine yapılan tescil tümü tarafından
istenmiş sayılır.
Başvuru, içerik ve şekil
MADDE 23- (1)
Müdürlüğe başvuru yazılı şekilde ya da elektronik ortamda yapılır.
(2) Dilekçede istem açıkça belirtilir ve tescil
edilecek olgular gösterilir. Dilekçeye doğrulayıcı belgelerin asılları ya da
onaylı örnekleri eklenir. Belgeler, hukuki gereklere uygun şekilde onaylanarak
imzalanır. Onaylı örnekler elektronik ortamda da hazırlanabilir.
(3) Başvurunun elektronik ortamda yapılması halinde
dilekçe ve belgeler güvenli elektronik imza ile imzalanır.
(4) Dilekçe tescil isteminde bulunmaya yetkili kişi
veya kişilerce imzalanır.
(5) Dilekçe sahibi kimliğini ispat etmek zorundadır.
Dilekçedeki imza, noterlikçe onaylanmış veya güvenli elektronik imza ile
imzalanmışsa, ayrıca kimliğin ispatlanmasına gerek yoktur. Müdür, noter
tarafından onaylanmamış veya güvenli elektronik imza ile imzalanmamış dilekçelerde
imza bakımından her türlü karşılaştırmayı yapar, ilgilinin sicil dosyasında
istemde bulunan kişinin daha önceden verdiği onaylı imza beyannamesi varsa
bununla karşılaştırır, gerek gördüğü takdirde dilekçe altındaki imzanın
noterlikçe tasdik edilmesini ister.
Taahhütname MADDE 24- (1)
Herhangi bir işletmenin veya unvanın tescilini isteyen gerçek kişi veya ticaret
şirketleri dahil olmak üzere tüzel kişiler ile bunların yetkili kıldığı diğer
kişilerden müdürlükçe tescil dilekçesi ve imzalara ait belgelerden ayrı olarak
taahhütname istenir. Taahhütnamede; işletmenin unvanı, sermayesi, merkezi,
işletmenin açılış tarihi ve bu tarihteki gerçek faaliyetinin konusu NACE
koduyla birlikte açıkça gösterilir. Taahhütnamenin altına içerdiği bilgilerin
doğru olduğu, aksinin tespit edilmesi durumunda sorumluluğun taahhütnameyi
imzalayan kişi ya da kişilere ait olduğu yazılarak imzalanır.
(2) Taahhütnamede yer alması gereken bilgiler başvuru
dilekçesinde de beyan edilebilir. Bu durumda ayrıca taahhütname aranmaz.
6007
Zaman unsurunun belirlenmesi
MADDE 25- (1)
Tescil edilmiş bir olgunun tescil anının saptanmasında;
a) Harca tabi olsun olmasın elektronik ortamlarda
gerçekleştirilen bütün işlemlerde tescil tarihi,
b) Harca tabi olmayan işlemlerde tescil tarihi,
c) Harca tabi olan işlemlerde; harç makbuzunun tarihi,
harç makbuzunun aynı gün içerisinde müdürlüğe ikna edici ve yazılı bir gerekçe
ile birlikte ibraz edilememesi halinde ise, tescil tarihi,
ç) Harcı yatırılmış olsa da, müdürlük tarafından
reddedilmiş tescil taleplerine Kanunun
34 üncü maddesi uyarınca yapılan itiraz üzerine mahkemece tescile karar
verilmesi halinde yapılan tescillerde tescil tarihi,
belirleyicidir.
(2) Elektronik ortamda gerçekleştirilen bütün
işlemlerde tescil tarihi, MERSİS’te zaman damgası ile kayıt altına alınan
tarihtir.
(3) Elektronik ortamda müdürlüğe yapılacak tüm
başvurularda, başvuru anının tespitinde MERSİS’teki tarih esas alınır.
(4) MERSİS’te meydana gelebilecek teknik aksaklıklar
nedeniyle fiziki ortamda yapılacak tescil işlemlerinde tescil anı, birinci
fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerine göre belirlenir.
Mahkeme veya resmi kurumun kararına
dayanan tescil
MADDE 26- (1)
Mahkemenin veya resmi bir kurumun, bir olgunun resen tesciline ilişkin kararını
alan müdürlük, bu kararı resen tescil eder. 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanununun 166 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklıdır.
(2) Mahkeme veya resmi bir kurum, verdiği hüküm veya
kararda tescil edilecek olgu ile ilgili olarak müdürlüğü resen tescil ile
sorumlu tutmadığı hallerde tescil istemi başvuruya yetkili kişilerin başvurusu
üzerine yapılır. Tescil yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirilmemesi halinde,
müdürlük 36 ncı madde gereğince işlem tesis eder.
İKİNCİ BÖLÜMTescile İlişkin Genel Hükümler
Gerçeklik ilkesi, aldatma yasağı ve kamu
düzenine uygunluk
MADDE 27- (1)
Sicile yapılacak tescillerin, gerçeği tam olarak yansıtması, üçüncü kişilerde yanlış
izlenim yaratacak nitelik taşımaması ve kamu düzenine aykırılık oluşturmaması
gerekir.
Sicil işlemlerinin tabi olduğu hükümler
MADDE 28- (1)
Sicile ait tescil, değişiklik ve silinmeler ile diğer iş ve işlemler Kanun ve
bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.
(2) Tescil, bir olgunun sicile geçirilmesini;
değişiklik, tescil edilmiş bir olgudaki değişiklik dolayısıyla sicildeki
kayıtların değiştirilmesini veya düzeltilmesini; silinme ise tescil edilmiş
olan bir olgunun ortadan kalkması veya sona ermesi sebebiyle ona ait kayıtların
silinmesini ifade eder.
(3) Müdürlüğün tescile ilişkin kararları ile tescile
davetleri, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre
tebliğ edilir. Kararların veya davete ilişkin yazıların imza karşılığında
tebliğ konusu belirtilerek müdürlükte elden verilmesi de tebliğ hükmündedir.
6008
Tescil edilmiş olgularda değişiklikler
MADDE 29- (1)
Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil edilir.
Bir ticaret unvanına ilaveler yapılması veya bu unvanın unsurlarından olan
ilavelerin çıkarılması veyahut bir tüzel kişinin şirket sözleşmesinin
hükümlerinin değiştirilmiş olması, bir temsilciye verilen yetkilerin
daraltılmış veya genişletilmiş bulunması, bir tüzel kişinin tasfiye haline girmesi
yahut bir işletmenin tescil edilmiş olan işyerini sicilin iş çevresi içinde
başka bir yere nakletmesi gibi haller, tescil edilmiş olgularda değişiklik
sayılır.
(2) Tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişiler,
mahkeme kararı veya idari tasarruf gereğince müdürlüğün resen tescil ile
yükümlü tutulmadığı hallerde de mahkeme veya idari makam tarafından emredilmiş
olan ve işletmelerin yönetim ve temsillerine ait olan değişiklikleri veya
kısıtlamaları tescil ettirmekle yükümlüdür.
(3) Tescilin dayandığı olgu veya işlemler kısmen veya
tamamen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen ya da
tamamen silinir.
Tescil ve ilanın üçüncü kişilere etkisi
MADDE 30- (1)
Sicil kayıtları, nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında,
tescilin sicil gazetesinde ilan edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış
ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki
sonuçlarını doğurur. Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye
başlayacak olan sürelere de başlangıç olur.
(2) Bir olgunun tescil ile beraber derhal üçüncü
kişiler hakkında sonuç doğuracağına veya sürelerin derhal işleyeceğine ilişkin
özel hükümler saklıdır.
(3) Üçüncü kişilerin, kendilerine karşı sonuç doğurmaya
başlayan sicil kayıtlarını bilmediklerine ilişkin iddiaları dinlenmez.
(4) Tescili zorunlu olduğu halde tescil edilmemiş veya
tescil edilip de ilanı zorunlu iken ilan edilmemiş bir olgu, ancak bunu
bildikleri veya bilmeleri gerektiği ispat edildiği takdirde, üçüncü kişilere
karşı ileri sürülebilir.
Harçlar
MADDE 31- (1)
Müdürlükten harca tabi herhangi bir istemde bulunan veya örnek isteyen kimsenin
isteği, harç ödenmedikçe karşılanmaz. Resen yapılması gereken tescil,
değişiklik ve silinmeler harç tahsil edilmeden önce yapılabilir. Ancak, bu işleme
ait harç, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 126 ncı maddesi
hükmüne göre tahsili için derhal ilgili vergi dairesine bildirilir. Harcın
tamamıyla ödenmemiş olmasına rağmen harca tabi işlemi yapmış veya örneği vermiş
olan müdür ve müdür yardımcısı ile tescile yetkili personel harçtan, mükellef
ile beraber müteselsil olarak sorumludur.(1)
Dil
MADDE 32- (1)
Sicil kayıtları Türkçe tutulur. Tescile dayanak oluşturan tüm belgelerin de
Türkçe olması zorunludur.
(2) Yabancı bir hukuka tabi olarak yabancı bir ülkede
düzenlenmiş belgelerin Türk konsolosluğundan veya Yabancı Resmi Belgelerin
Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik
ettirilmesi ve noter onaylı Türkçe çevirisi ile birlikte müdürlüğe verilmesi
zorunludur.
_________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 7 nci maddesiyle, bu fıkraya
“müdür yardımcısı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile tescile yetkili
personel” ibaresi eklenmiştir.
6009
Süre
MADDE 33- (1)
Kanunda ve bu Yönetmelikte aksi düzenlenen hallerin dışında tescili isteme
süresi onbeş gündür. Müdürlüğün yetki çevresi dışında oturanlar için bu süre
bir aydır.
(2) Bu süre;
a) Tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği,
b) Tescili gerekli işlemin veya olgunun tamamlanması
bir senet veya belgenin düzenlenmesine veya iznin alınmasına bağlı olan
durumlarda, bu senet veya belgenin düzenlendiği veya iznin alındığı,
c) Tescili gerekli işlemin veya olgunun tamamlanması
bildirimin alınmasına bağlı olan durumlarda ise bildirimin alındığı,
tarihten itibaren başlar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İnceleme
Yükümlülüğü, Tescil İsteğinin Reddi, Tescile Davet ve Ceza, Müdürlüğe
Bildirim
Yükümlülüğü
İnceleme yükümlülüğü(1)
MADDE 34- (1)
Müdür ve müdür yardımcıları, ile tescile yetkili personel tescil için aranan
kanuni şartların var olup olmadığını aşağıdaki hususları da dikkate alarak
inceler: (1)
a) Tescili istenen olgunun kanuni olarak sicile kaydı
gerekli bir olgu olup olmadığı.
b) Tescil isteminin Kanun ve bu Yönetmelikte
öngörüldüğü şekilde ve ilgililer tarafından yapılıp yapılmadığı.
c) Tescil için Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili diğer
mevzuatta öngörülen belgelerin ve harç makbuzunun bulunup bulunmadığı.
ç) Tescil edilecek olgunun şirket sözleşmesine ve Kanunun
emredici hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgu bir
ticaret şirketinin organ kararına dayanmakta ise, kararın şirket sözleşmesine
ve Kanunun emredici hükümlerine uygun alınıp alınmadığı.
d) Tescil edilecek olguların gerçeği tam olarak
yansıtıp yansıtmadığı, üçüncü kişilerde yanlış bir izlenim yaratacak nitelik
taşıyıp taşımadığı ve kamu düzenine aykırı olup olmadığı.
e) Ticaret şirketinin tescilinde, özellikle şirket
sözleşmesinin, Kanunun emredici hükümlerine aykırı olup olmadığı, Kanunun
bulunmasını zorunlu kıldığı hükümleri içerip içermediği.
f) Tescil edilecek olgunun Bakanlığın veya diğer resmi
kurumların iznine ya da uygun görüşüne tabi olması halinde, söz konusu iznin
veya uygun görüşün alınıp alınmadığı.
(2) Müdürlükçe birinci fıkra hükmü uyarınca yapılan
inceleme sonucunda, tescil için aranan şartlardan bazılarının eksik olduğunun
anlaşılması halinde bu olguların ilgiliye yazı ile bildirilmesi ve bunların
Kanuna ve/veya bu Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi veya şartlara ait
eksikliklerin veya belgelerin tamamlanması için otuz günden fazla olmamak üzere
uygun bir süre verilir. Verilen süre, işlemin mahiyetine göre aynı süre ile en
çok iki defa uzatılabilir. Verilen veya ihtiyaca göre uzatılan süre içinde
durum Kanuna ve/veya bu Yönetmeliğe uygun bir hale getirilmemiş veya belgeler tamamlanmamış
olduğu takdirde tescil isteği reddolunur.
Tescil isteminin reddi veya işlemlerde
eksiklik bulunması durumunda verilecek kararlar ve tebliği
MADDE 35- (1)
Müdürlük tarafından, tescile ait bir istemde tamamlanması gerekli eksikler
görüldüğü veya istemin kısmen veya tamamen reddi gerekli bulunduğu takdirde,
istemin konusu ile reddedilme sebepleri gösterilmek suretiyle karar verilir ve
dilekçeyi veren ilgiliye tebliğ edilir.
______________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 8 inci maddesiyle, bu
madde başlığı “Müdür ve müdür yardımcılarının inceleme yükümlülüğü” iken metne
işlendiği şekilde değiştirilmiş ve birinci fıkrada yer alan “müdür
yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile tescile yetkili personel”
ibaresi eklenmiştir.
6010
Tescile davet ve ceza
MADDE 36- (1)
Tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini
haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri,
otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren
sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar
gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil
yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir.
(2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine,
süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş
olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük,
durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye
ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen
tescil edilir.
(3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde
bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü
maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır.
(4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası
verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar
edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara
bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi
halinde olgu resen tescil edilir.
Müdürlüğe üçüncü kişilerin başvurması ve
sonuçları
MADDE 37- (1)
Tescil başvurusuna ilişkin müdürlüğün herhangi bir kararı veya işlemi üzerine
kişisel yararı bulunmasa bile üçüncü kişiler, bu kararın veya işlemin gerçeği
tam olarak yansıtmadığını yahut Kanuna uygun olmadığını, kamu düzenine aykırı
veya üçüncü kişilerde yanlış düşünceler uyandıracak mahiyette bulunduğunu
ispata elverişli birtakım olguları, müdürlüğe bildirebilir. Bu iddiaların
yerinde olduğuna kanaat getirilmesi ve henüz bir işlem yapılmamış olması
halinde başvuru reddedilir. İşlem gerçekleştirilmiş ise, 36 ncı maddeye göre
işlem tesis edilir. Ayrıca, üçüncü kişilerin başvurusu bir ticaret unvanının
tescil edilmediğine, Kanun hükümlerine aykırı olarak tescil edildiğine veya
kullanıldığına ilişkin olması durumunda da 36 ncı maddeye göre hareket edilir.
(2) Müdürlük, başvuruda bulunmuş olan üçüncü kişiye söz
veya yazı ile uygun gördüğü soruları sorabilir. Üçüncü kişi, bunları açıkça
cevaplandırmaya mecburdur. Gerekli cevapları vermediği takdirde, başvuru
değerlendirmeye alınmayabilir.
Müdürlüğe bildirim yükümlülüğü
MADDE 38- (1)
Herhangi bir olgunun tescili veya herhangi bir olguya ait kaydın değiştirilmesi
veya silinmesi isteminde bulunma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olanları
öğrenen noterler, odalar ve vergi daireleri gibi resmi makamlar durumu
müdürlüğe bildirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMİtiraz, Geçici Tescil ve İlan
İtiraz
MADDE 39- (1)
İlgililer; tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak müdürlükçe
verilecek kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde sicilin bulunduğu
yerdeki asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilir. Mahkeme dosya
üzerinde yapacağı inceleme sonucunda tescilin gerekli bulunduğu sonucuna
varırsa tescilin yapılmasını müdürlüğe emreder, aksi takdirde tescil istemini
reddeder.
6011
Geçici tescil
MADDE 40- (1)
Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya müdür tarafından kesin olarak
tescilinde duraksanan olgular, müdürün bildirimi üzerine ilgililerin istemi
halinde geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye
başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat edemezlerse geçici tescil
resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna
göre işlem yapılır.
İlan
MADDE 41- (1)
Tescil edilen olgular, Kanunda veya bu Yönetmelikte aksine bir hüküm
bulunmadıkça ilan olunur.
(2) Bu Yönetmelik uyarınca tescil edilen gerçek
kişilerin kimlik numaraları ilan edilmez.
(3) İlan, Türkiye genelinde sicil kayıtlarının ilanına
özgü sicil gazetesinde yayımlanır. Şirket sözleşmesi ve mevzuatta ilanlarla
ilgili öngörülen hükümler saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜMTicaret Unvanı ve İşletme Adı
Gerçek ve tüzel kişilerin unvan ve
işletmelerini tescil ettirme yükümlülüğü
MADDE 42- (1)
Her tacir, bir ticaret unvanı seçmeye ve kullanmaya, işletmesini ve unvanını tescil
ettirmeye mecburdur.
(2) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/9 md.) Her
tacir kullanacağı ticaret unvanını ve bunun altına atacağı imzayı müdürlüğe
verir. Tacir, tüzel kişi ise unvanla birlikte onun adına imzaya yetkili
kimselerin imzaları da müdürlüğe verilir.
(3) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/9 md.)
Ticaret unvanının şekli
MADDE 43- (1)
Gerçek kişi olan tacirin ticaret unvanı, Kanunun 46 ncı maddesine uygun olarak
yapabileceği ekler ile kısaltılmadan yazılacak adı ve soyadından oluşur.
(2) Bir ticari işletme işleten vakıflar, dernekler ve
kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya
ticari şekilde işletilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve
kuruluşların unvanları kendi adlarının aynıdır.
(3) Kamuya yararlı dernekler ile gelirinin yarısından
fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıfların işlettikleri
tüzel kişiliği haiz olmayan ticari işletmeler ile kamu tüzel kişileri
tarafından işletilen ve tüzel kişiliği bulunmayan ticari işletmelerin unvanları
kendilerini işleten tüzel kişinin adı ile işletme konusunu gösteren sözlerden
meydana gelir.
(4) Donatma iştirakinin ticaret unvanı, ortak
donatanlardan en az birinin adı ve soyadını veya deniz ticaretinde kullanılan
geminin adını içerir. Soyadları ve gemi adı kısaltılamaz. Ticaret unvanında
ayrıca donatma iştirakini gösterecek bir ibare de bulunur.
(5) Kollektif şirketin ticaret unvanı, bütün ortakların
veya ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla, kollektif şirket ibaresini
içerir.
(6) Adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit
şirketlerin ticaret unvanı, komandite ortaklardan en az birinin adı ve
soyadıyla adi komandit şirket veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
ibaresini içerir. Bu şirketlerin ticaret unvanlarında komanditer ortakların adı
ve soyadı veya ticaret unvanı bulunamaz.
6012
(7) Anonim, limited ve kooperatif şirketler, işletme
konusu gösterilmek ve Kanunun
46 ncı maddesi hükmü saklı kalmak şartıyla, ticaret unvanlarını serbestçe
seçebilirler. Ticaret unvanlarında, “anonim şirket”, “limited şirket” ve
“kooperatif” ibarelerinin bulunması şarttır. Bu şirketlerin ticaret unvanında
gerçek bir kişinin adı veya soyadı yer aldığı takdirde, şirket türünü gösteren
ibareler baş harflerle veya başka bir şekilde kısaltma yapılarak yazılamaz.
(8) Her şube, kendi merkezinin ticaret unvanını, şube
olduğunu belirterek kullanmak zorundadır. Bu unvana şube ile ilgili ekler
yapılabilir. Ancak, merkezi yabancı ülkede bulunan bir işletmenin Türkiye’deki
şubesinin ticaret unvanında, merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube
olduğunun belirtilmesi şarttır.
Ticaret unvanına ilişkin ortak hükümler
MADDE 44- (1)
Bir ticaret unvanına, şube unvanı da dahil olmak üzere, Türkiye’nin herhangi
bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bulunan diğer bir unvandan ayırt
edilmesi için gerekli olduğu takdirde ek yapılır.
(2) Tacirin kimliği, işletmesinin genişliği, önemi ve
finansal durumu hakkında, üçüncü kişilerde yanlış bir görüşün oluşmasına sebep
olacak nitelikte bulunmamak, gerçeğe ve kamu düzenine aykırı olmamak şartıyla;
her ticaret unvanına, işletmenin özelliklerini belirten veya unvanda yer alan
kişilerin kimliklerini gösteren ya da hayali adlardan ibaret olan ekler
yapılabilir.
(3) Gerçek kişi tacirlerin faaliyet konuları birbirinden
farklı olan birden çok ticari işletmesinin bulunması halinde, ticaret unvanına
her işletme dolayısıyla ayırt edici ilaveler yapılarak tescil olunur.
(4) Tek başlarına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret
unvanlarına bir şirketin var olduğu izlenimini uyandıracak ekler yapamaz.
(5) “Türk”, “Türkiye”, “Cumhuriyet” ve “Milli”
kelimeleri bir ticaret unvanına ancak Cumhurbaşkanı kararıyla konulabilir.(1)
(6) Ticari işletme sahibinin veya bir ortağın ticaret
unvanında yer alan adı kanunen değişir veya yetkili makamlar tarafından
değiştirilirse unvan olduğu gibi kalabilir.
(7) Kollektif veya komandit şirkete ya da donatma
iştirakine yeni ortakların girmesi halinde ticaret unvanı değiştirilmeksizin
olduğu gibi kalabilir. Bu şirketlerden birinin ticaret unvanına adı dahil olan
bir ortağın ölümü üzerine mirasçıları onun yerine geçerek şirketin devamını
kabul eder veya şirkete girmemekle beraber bu hususta izinlerini yazılı şekilde
bildirirse şirket unvanı olduğu gibi bırakılabilir. Şirketten ayrılan ortağın adı
da yazılı izni alınmak şartıyla şirket unvanında kalabilir.
Ticaret unvanına ilişkin müdürlüğe
bildirim
MADDE 45- (1)
Bir ticaret unvanının tescil edilmediğinin veya Kanun hükümlerine aykırı olarak
tescil edildiğinin veya kullanıldığının öğrenilmesi halinde; bütün mahkemeler,
memurlar, odalar, noterler ve Türk Patent ve Marka Kurumu durumu ilgili müdürlüğe
ve adli veya idari para cezası vermeye yetkili makamlara bildirmek zorundadır.(2)
İşletme adı
MADDE 46- (1)
İşletme sahibi ile ilgili olmaksızın doğrudan doğruya işletmeyi tanıtmak ve
benzer işletmelerden ayırt etmek için kullanılan adların da sahipleri tarafından
tescil ettirilmesi gerekir. Tescil edilen işletme adları hakkında Kanunun 38
inci, 45 inci, 47 nci, 50 nci, 51 inci ve 52 nci maddeleri uygulanır.
_____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 10 uncu maddesiyle, bu
fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde
değiştirilmiştir.
(2) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 11 inci maddesiyle, bu fıkrada
yer alan “Türk Patent Enstitüsü” ibaresi “Türk Patent ve Marka Kurumu” olarak
değiştirilmiştir.
6013
ALTINCI BÖLÜMTicari Temsilci ve Acente
Ticari temsilcinin tescili
MADDE 47- (1)
Ticari temsilcilerin tescilinde müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a) Ticari temsilcinin atanmasına ve temsil yetkisine
ilişkin belgenin noter onaylı örneği.
b) Ticari temsilcinin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş imza beyannamesi.(1)
(2) Tescilde; ticari temsilcinin adı ve soyadı, kimlik
numarası, yerleşim yeri ve temsil yetkisi ile varsa temsil süresi, temsil
yetkisine ilişkin belgenin tarihi ve sayısı gösterilir.
(3) Ticari temsilci açıkça yetkili kılınmadıkça
taşınmazları devredemez veya bir hak ile sınırlandıramaz. Temsil yetkisi tescil
edilmemiş olsa dahi iptali tescil edilir.
Acentenin müvekkili adına sözleşme yapma
yetkisinin tescili
MADDE 48- (1)
Müvekkili adına sözleşme yapma yetkisinin tescilinde acente tarafından,
müvekkil adına sözleşme yapma yetkisi veren belgenin noter onaylı örneği
müdürlüğe verilir.
(2) Müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi veren
belgenin tescili ile beraber aşağıdaki olgular da acentenin unvanına ait bölüme
tescil edilir:
a) Acenteye müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi
veren belgenin tarihi, belgeyi onaylayan makamın onay tarihi ve sayısı.
b) Varsa acentelik süresi.
c) Yetki veren işletmenin unvanı.
ç) Acentenin yetkilerinin nelerden ibaret olduğu.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Ticari
İşletmelerin Tescili
BİRİNCİ
BÖLÜM
Gerçek
Kişilere Ait Ticari İşletmeler
Tescil başvurusunda istenen belgeler
MADDE 49- (1)
Gerçek kişiye ait ticari işletmenin tescil başvurusunda;
a) Tacirin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik
numarası; varsa ticari işletmeyi temsile yetkili kılınan kişilerin adı ve
soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarasının da yer aldığı 24 üncü maddede
öngörülen taahhütname veya bu bilgilerin yer verildiği başvuru dilekçesi,
b) İşletme sahibinin veya varsa temsile yetkili kılınan
kişinin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannamesi,(2)
müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 50- (1)
Gerçek kişilere ait ticari işletmelerde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Ticaret unvanı.
b) MERSİS numarası.
c) İşletme konusu.
ç) İşletme sahibinin adı ve soyadı, vatandaşlığı,
yerleşim yeri ve kimlik numarası.
d) İşletmenin merkezi.
e) Varsa temsilcinin adı ve soyadı, yerleşim yeri,
kimlik numarası ve temsil yetkisinin kapsamı.
f) Varsa tahsis edilen sermaye.
______________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 12 nci maddesiyle, bu
bentte yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış”
ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 13 üncü maddesiyle, bu bentte
yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış” ibaresi
“Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
6014
(2) İşletme sahibinin velayet veya vesayet altında
bulunması veyahut kendisine bir yasal danışman atanmış olması gibi ehliyeti
ilgilendiren hallerde bu durum ve veli, vasi veya yasal danışmanın kimler
olduğu tescil edilir. Bu durumların sonradan meydana gelmesi halinde de aynı
hüküm uygulanır.
(3) 24 üncü maddede gösterilen taahhütnamede yer alan
bilgilerin değişmesi halinde bunlar tescil edilir.
Kaydın silinmesi
MADDE 51- (1)
Gerçek kişiye ait ticari işletmenin, faaliyetine son verilmesi ya da başka bir
gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi halinde onbeş gün içerisinde ticaret
unvanının silinmesi için ticari işletmenin sahibi tarafından müdürlüğe
başvurulur.
(2) Gerçek kişiye ait ticari işletmenin sahibinin ölümü
durumunda, mirasçılardan birinin sildirme talebinde bulunması halinde ticari
işletmenin kaydı silinir. Ticari faaliyetin devamında, mirasçıların
muvafakatıyla aralarında kendilerinin de olabileceği yeni sahibi, söz konusu
ticari işletmenin kendi adına tescil edilmesini isteyebilir.
(3) Ticareti terk ettiği herhangi bir şekilde tespit
edilen gerçek kişilere ait ticari işletmenin kaydı, ilgili resmi makamdan
alınacak yazı üzerine resen silinir.
(4) Ticareti terk eden tacir 2004 sayılı Kanunun 44
üncü maddesine göre terk dilekçesi ile birlikte mal beyanını da müdürlüğe
vermek zorundadır.
İKİNCİ BÖLÜM
Derneklere
Ait Ticari İşletmeler
Tescil başvurusunda istenen belgeler
MADDE 52- (1)
Derneklere ait ticari işletmelerin tescil başvurusunda;
a) Derneğin unvanı, merkezi, vergi kimlik numarası;
işletmeyi temsile yetkili kılınan kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri,
kimlik numarasının da yer aldığı 24 üncü maddede öngörülen taahhütname veya bu
bilgilerin yer verildiği başvuru dilekçesi,
b) İşletmeyi temsile yetkili kişilerin Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri,(1)
c) Derneğin faaliyette olduğunu gösteren resmi belge,
ç) Dernek tüzüğünün aslı ile birlikte ibraz edilmek
kaydıyla bir örneği veya noter onaylı örneği,
d) Taahhütnamede veya başvuru belgesinde yer almaması
halinde dernek yöneticilerinin bu göreve seçilmelerine
ilişkin yetkili organ kararının bir örneği,
e) İşletmenin açılmasına ve tesciline ilişkin yetkili
organ kararının noter onaylı örneği, müdürlüğe verilir.
(2) Derneğin bir ticari işletme kurabilmesinin resmi
bir makamın iznine veya onayına bağlı olduğu hallerde bu izin veya onaya
ilişkin belge de müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 53- (1)
Derneklere ait ticari işletmelerde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Derneğin unvanı ve merkezi.
b) Derneğin amacı.
c) Derneğin yönetimi ve temsili ile görevlendirilmiş
kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
ç) Ticaret unvanı.
d) MERSİS numarası.
_____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 14 üncü maddesiyle, bu
bentte yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş ve ticaret unvanı altına atılmış”
ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde
değiştirilmiştir.
6015
e) İşletmenin merkezi ve açıkça belirtilmiş konusu.
f) İşletmenin yönetim ve temsili ile görevlendirilmiş
kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, temsil
ve imza şekli.
g) İşletmenin kuruluş kararının tarihi ile varsa sayısı
ve hangi organ tarafından verildiği.
ğ) Varsa tahsis edilmiş sermaye.
(2) Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü
değişiklik aynı usulle tescil edilir.
Kaydın silinmesi
MADDE 54- (1)
Derneğe ait ticari işletmenin faaliyetine son verilmesi halinde derneğin
yetkili organı tarafından alınmış kararın noter onaylı bir örneği ile işletmeye
ait aktif ve pasiflerin sıfırlandığını gösterir yetkililerce imzalanmış beyan
müdürlüğe ibraz edilir. Başvuru üzerine işletmenin kaydı silinir.
(2) Derneğin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin ilgili
resmi makam tarafından bildirimi halinde ticari işletmeye ait kayıtlar resen
silinir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMVakıflara Ait Ticari İşletmeler
Tescil başvurusunda istenen belgeler
MADDE 55- (1)
Vakıflara ait ticari işletmelerin tescil başvurusunda;
a) Vakfın unvanı, merkezi, vergi kimlik numarası;
işletmeyi temsile yetkili kılınan kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri,
kimlik numarasının da yer aldığı 24 üncü maddede öngörülen taahhütname veya bu
bilgilerin yer verildiği başvuru dilekçesi,
b) İşletmeyi temsile yetkili kişilerin Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri,(1)
c) Vakfın tüzel kişiliğinin devam ettiğini gösteren
resmi belge,
ç) Vakıf senedinin aslı ile birlikte ibraz edilmek
kaydıyla bir örneği veya noter onaylı örneği,
d) Taahhütnamede veya başvuru belgesinde yer almaması
halinde vakıf yöneticilerinin bu göreve seçilmelerine
ilişkin yetkili organ kararının bir örneği,
e)İşletmenin açılmasına ve tesciline ilişkin yetkili
organ kararının noter onaylı örneği, müdürlüğe verilir.
(2) Vakfın bir ticari işletme kurabilmesinin resmi bir
makamın iznine veya onayına bağlı olduğu hallerde, bu izin veya onaya ilişkin
belge de müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 56- (1)
Vakıflara ait ticari işletmelerde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Vakfın unvanı ve merkezi.
b) Vakfın amacı.
c) Ticaret unvanı.
ç) MERSİS numarası.
d) İşletmenin merkezi ve açıkça belirtilmiş konusu.
e) İşletmenin yönetim ve temsili ile görevlendirilmiş
kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, temsil
ve imza şekli.
f) Vakfın yönetimi ve temsili ile görevlendirilmiş
kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri.
g) İşletmenin kuruluş kararının tarihi ile varsa sayısı
ve hangi organ tarafından verildiği.
ğ) Varsa tahsis edilmiş sermaye.
___________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 16 ncı maddesiyle, bu
bentte yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş ve ticaret unvanı altına atılmış”
ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde
değiştirilmiştir.
6016
(2) Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü
değişiklik de aynı usulle tescil edilir.
Kaydın silinmesi
MADDE 57- (1)
Vakfa ait ticari işletmenin faaliyetine son verilmesi halinde vakfın yetkili
organı tarafından alınmış kararın noter onaylı bir örneği ile işletmeye ait
aktif ve pasiflerin sıfırlandığını gösterir yetkililerce imzalanmış beyan
müdürlüğe ibraz edilir. Başvuru üzerine işletmenin kaydı silinir.
(2) Vakfın tüzel kişiliğinin sona erdiğinin ilgili
resmi makam tarafından bildirimi halinde ticari işletmeye ait kayıtlar resen
silinir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kamu Tüzel Kişileri ile Kamuya Yararlı
Dernekler ve Gelirinin Yarısından Fazlasını Kamu Görevi Niteliğindeki İşlere
Harcayan Vakıflara Ait Ticari İşletmeler
Tescil başvurusunda istenen belgeler
MADDE 58- (1)
Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileriyle kamuya
yararlı dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki
işlere harcayan vakıflara ait ticari işletmelerin tescil başvurusunda aşağıdaki
belgeler müdürlüğe verilir:
a) Dernek veya vakfın unvanı, merkezi, vergi kimlik
numarası; ticari işletmeyi temsile yetkili kılınan kişilerin adı ve soyadı,
yerleşim yeri, kimlik numarasının da yer aldığı 24 üncü maddede öngörülen
taahhütname veya bu bilgilerin yer verildiği başvuru dilekçesi.
b) Ticari işletmeyi temsile yetkili kişilerin Kanunun
40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannamesi.(1)
c) Dernek tüzüğünün veya vakıf senedinin aslı ile
birlikte ibraz edilmek kaydıyla bir örneği veya noter onaylı örneği.
ç) Taahhütnamede veya başvuru belgesinde yer almaması
halinde dernek veya vakıf yöneticilerinin bu göreve seçilmelerine
ilişkin yetkili organ kararının örneği.
d) Ticari işletmenin kurulmasına ilişkin yetkili organ
kararının noter onaylı örneği.
e) Ticari işletmeye ayrılan sermayenin miktarı.
f) Dernek veya vakıf organının sermayenin tahsisine
ilişkin kararının noter onaylı örneği.
(2) Bu madde kapsamındaki vakıf, dernek ve kamu tüzel
kişilerinin bir ticari işletme kurabilmesinin resmi bir makamın iznine veya
onayına bağlı olduğu hallerde, izni veya onayı gösteren belge de müdürlüğe
verilir.
Tescil
MADDE 59- (1)
Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileriyle kamuya
yararlı dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki
işlere harcayan vakıflara ait ticari işletmelerin tescilinde aşağıdaki olgular
tescil edilir:
a) Kamu tüzel kişisinin, derneğin veya vakfın unvanı ve
merkezi.
b) Dernek veya vakfın amacı ve gelir kaynakları.
c) Ticaret unvanı.
ç) MERSİS numarası.
d) İşletmenin merkezi ve açıkça belirtilmiş konusu.
e) İşletmenin yönetim ve temsili ile görevlendirilmiş
kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, temsil
ve imza şekli.
____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 15 inci maddesiyle, bu
bentte yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş ve ticaret unvanı altına atılmış”
ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde
değiştirilmiştir.
6017
f) Dernek veya vakfın yönetimi ve temsili ile
görevlendirilmiş kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası ve
yerleşim yeri.
g) İşletmenin kuruluş kararının tarihi ile varsa sayısı
ve hangi organ tarafından verildiği.
ğ) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/17 md.) Sermaye
tahsis edilmişse, tahsis olunan sermaye miktarı.
(2) Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü
değişiklik de aynı usulle tescil edilir.
Kaydın silinmesi
MADDE 60- (1)
Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileriyle kamuya
yararlı dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki
işlere harcayan vakıflara ait ticari işletmelerin faaliyetine son verilmesi
halinde bunların yetkili organı tarafından alınmış kararın noter onaylı bir
örneği ile işletmeye ait aktif ve pasiflerin sıfırlandığını gösterir
yetkililerce imzalanmış beyan müdürlüğe ibraz edilir. Başvuru üzerine
işletmenin kaydı silinir.
(2) Vakfın veya derneğin tüzel kişiliğinin sona
erdiğinin ilgili resmi makam tarafından bildirimi halinde ise ticari işletmeye
ait kayıtlar resen silinir.
BEŞİNCİ BÖLÜMDonatma İştiraki
Belgeler
MADDE 61- (1)
Donatma iştirakinin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Donatma iştiraki sözleşmesinin noter onaylı örneği.
b) Gemi müdürü veya iştiraki temsile yetkili kişilerin
seçilmesine ilişkin donatanlarca alınmış kararın noter onaylı örneği.
c) Gemi müdürünün veya iştiraki temsile yetkili
kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannamesi.(1)
Tescil
MADDE 62- (1)
Donatma iştirakinin tescilinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Paydaş donatanların adı ve soyadı, yerleşim yeri,
vatandaşlığı ve kimlik numarası.
b) Donatma iştirakinin unvanı ve merkezi.
c) İştirakin konusu.
ç) Her paydaş donatanın gemi payının miktarı.
d) Gemi müdürünün veya iştiraki temsile yetkili
kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri, vatandaşlığı, kimlik numarası ile
bunların yalnız başlarına mı yoksa birlikte mi imza atmaya yetkili olduğu.
Sona erme ve tasfiye
MADDE 63- (1)
Donatma iştirakinin sona ermesine ilişkin tescil başvurusunda aşağıdaki
belgeler müdürlüğe verilir:
a) Donatma iştirakinin feshine veya geminin devrine
ilişkin kararın noter onaylı örneği.
b) Donatma iştirakinin feshine mahkemece karar
verilmişse, mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği.
c) Tasfiye memurunun atanmasına ilişkin donatanlar
kararının noter onaylı örneği ile tasfiye memurunun bu görevi kabul ettiğine
ilişkin imzalı belge.
ç) Tasfiye memurunun mahkemece atanması halinde,
mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği.
_____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 18 inci maddesiyle, bu
bentte yer alan “donatma iştirakinin unvanı altına atılmış noter huzurunda
düzenlenmiş” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde
değiştirilmiştir.
6018
(2) Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silmede
aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Tasfiyenin tamamlanmasına ilişkin tasfiye memurunun
beyanı.
b) Vergi mükellefiyetinin sona erdiğine ilişkin belge.
c) Son ve kesin bilanço.
(3) Sona eren donatma iştirakine ilişkin aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Donatma iştirakinin sona erdiği ve tasfiyeye
girdiği.
b) Ticaret unvanına “Tasfiye halinde” ibaresinin
eklendiği.
c) Sona ermenin sebebi ile bunu kanıtlayan belge veya
kararın tarih ve sayısı.
ç) Tasfiye memurunun adı ve soyadı, kimlik numarası ve
yerleşim yeri.
d) Tasfiye işlemlerinin yürütüleceği adres.
(4) Tasfiyesi tamamlanan donatma iştiraki ile ilgili
aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Tasfiyenin tamamlandığı.
b) Ticaret unvanının silindiği.
DÖRDÜNCÜ KISIMTicaret Şirketlerinin TesciliBİRİNCİ BÖLÜMKollektif ve Komandit Şirketler
Başvuru ve ibraz edilmesi gereken belgeler
MADDE 64- (1)
Bir kollektif veya komandit şirketin tescil başvurusunda;
a) Kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmış veya
müdürlükte huzurda imzalanmış şirket sözleşmesi,(1)
b) Şirketi temsile yetkili olanların Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri,(1)
c) Komandit şirketlerde komanditer ortağın ayni sermaye
koymuş olması halinde; konulan ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin
mahkemece atanmış bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporu,
ç) Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir
sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı,
d) Ayni sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet
hakları ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini
gösteren belge,
müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 65- (1)
Bir kollektif şirketin sicile tescilinde aşağıdaki olgular yer alır:
a) Ortakların adı ve soyadı, kimlik numarası, yerleşim
yeri ve vatandaşlığı.
b) Şirketin kollektif olduğu.
c) Şirketin ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkezi.
ç) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlamış bir
şekilde şirketin işletme konusu.
d) Her ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği
para miktarı; para niteliğinde olmayan sermayenin değeri ve bu değerin ne
suretle biçilmiş olduğu; sermaye olarak kişisel emek konulmuşsa bu emeğin
niteliği, kapsamı ve değeri.
e) Şirketi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, yerleşim yeri, kimlik numarası ile bunların yalnız başına mı,
yoksa birlikte mi imza koymaya yetkili olduğu.
f) Şirket sözleşmesinde tasfiye memurlarının
atanmasına, değiştirilmesine, görevden alınmasına ve yetkisine ilişkin
hükümlerin yer alması halinde, bu hükümler.
____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 19 uncu maddesiyle, bu
fıkranın (a) bendinde yer alan “onaylanmış” ibaresinden sonra gelmek üzere
“veya müdürlükte huzurda imzalanmış” ibaresi eklenmiş, (b) bendinde yer alan
“temsil ve ilzama” ibaresi “temsile” şeklinde ve “şirket unvanı altında
atacakları imzaların noter onaylı örneği” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri” şeklinde değiştirilmiştir.
6019
(2) Bir komandit şirketin tescilinde aşağıdaki olgular
yer alır:
a) Şirketin komandit olduğu.
b) Ortakların adı ve soyadı, yerleşim yeri,
vatandaşlığı ve kimlik numarası.
c) Şirketin ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkezi.
ç) Komandite ortakların adı ve soyadı.
d) Komanditer ortakların adı ve soyadı veya unvanı ile
sorumluluk sınırı.
e) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlamış bir
şekilde şirketin işletme konusu.
f) Her ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği
para miktarı; para niteliğinde olmayan sermayenin niteliği, cinsi, değeri ve bu
değerin ne suretle biçilmiş olduğu; komandite ortaklar sermaye olarak kişisel
emek koymuşsa bu emeğin niteliği, kapsamı ve değeri.
g) Şirketi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, yerleşim yeri, kimlik numarası ile bunların yalnız başına mı,
yoksa birlikte mi imza koymaya yetkili olduğu.
ğ) Şirket sözleşmesinde tasfiye memurlarının
atanmasına, değiştirilmesine, görevden alınmasına ve yetkisine ilişkin
hükümlerin yer alması halinde, bu hükümler.
(3) Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri
mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına
tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; müdürlük tarafından şirketin
tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere bildirimde bulunulur.
(4) Tescil edilmiş olgularda meydana gelen
değişiklikler de tescil edilir. Tescilde ortaklar kurulu kararının noter onaylı
örneğinin ibrazı zorunludur. Şirket sözleşmesindeki değişikliklerde ise,
değişen hükmün yeni şeklinin kararda veya kararın ekinde gösterilmesi
gereklidir.
Sona erme ve tasfiye
MADDE 66- (1)
Şirketin sona ermesine ilişkin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a) Sona erme ortaklar kurulu kararına dayanıyorsa bu
kararın noter onaylı örneği.
b) Sona erme başka bir sebepten ileri geliyorsa, bunu
kanıtlayan belgenin onaylı örneği.
c) Tasfiye memurlarının Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş imza beyannamesi.(1)
ç) Tasfiye memurlarının ortaklar dışından seçilmesi
halinde görevi kabul ettiğine ilişkin imzalı belge.
d) Şirket sözleşmesinde alacaklıların davetine ilişkin
hüküm bulunması halinde buna uygun olarak yapılan tasfiye memurlarınca
hazırlanmış, alacaklıların davetinin yapıldığına ilişkin belge.
(2) Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silmede
aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Tasfiye memurlarınca son bilançonun ortaklara tebliğ
edildiğine ilişkin belge.
b) Ortakların son bilançonun onayına ilişkin kararı
veya mahkemeye itirazda bulunmayacaklarına dair yazılı beyanı.
c) Son bilanço.
Tescil
MADDE 67- (1)
Sona eren şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirketin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b) Ticaret unvanına “Tasfiye halinde” ibaresinin
eklendiği.
c) Sona ermenin sebebi ile bunu kanıtlayan belge veya
kararın tarih ve sayısı.
ç) Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, yerleşim yeri ve
kimlik numarası.
d) Tasfiye işlemlerinin şirket merkezi dışında başka
bir adreste yürütülmesi durumunda bu adres.
_______________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 20 nci maddesiyle, bu bentte
yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş, “Tasfiye halinde” ibaresi eklenmiş ve
ticaret unvanı altında atılmış” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
6020
(2) Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Tasfiyenin tamamlandığı.
b) Ticaret unvanının silindiği.
İKİNCİ BÖLÜMSermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler
Uygulanacak hükümler
MADDE 68- (1)
Kanunda veya bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, sermayesi paylara bölünmüş
komandit şirketlerde bu Yönetmeliğin anonim şirketlere ilişkin hükümleri
uygulanır.
(2) Sermayenin paylara bölünmeksizin sadece birden çok
komanditerin sermayeye katılma oranlarını göstermek amacıyla kısımlara ayrılmış
bulunması halinde komandit şirket hükümleri uygulanır.
(3) Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
sözleşmesinin kurucularla komandite ortakların tümü tarafından müdürlükte
huzurda imzalanması veya bunların imzalarının noter tarafından onaylanmış
olması şarttır.(1)
(4) Şirket sözleşmesi, anonim şirketlerin şirket
sözleşmelerinde bulunması zorunlu olan kayıtlardan kurucularla yönetim kurulu
üyelerine ve diğer kimselere şirket kârından sağlanacak menfaatlere dair hüküm
hariç tüm kayıtları içerir.
(5) Kurucular beş kişiden az olamaz. Kuruculardan en az
birinin komandite olması şarttır.
(6) Kurucu sıfatını haiz komanditerlerin sahip
oldukları payların her birinin tutarının şirket sözleşmesinde yer alması
şarttır.
(7) Şirketi yönetmek ve temsil etmekle görevli olan
komandite ortaklar, kollektif şirketin yönetiminde ve temsilinde görevli
ortaklar için Kanunda belirlenen hallerde ve öngörülen şartlar uyarınca
görevden alınabilir. Görevden alma kararının tescili ile görevden alınan
ortağın şirketin bu tarihten sonra doğacak borçlarından dolayı kişisel
sorumluluklarının sona erdiği de sicilde kaydedilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMAnonim ŞirketlerBİRİNCİ AYIRIMKuruluş
Başvuru ve belgeler
MADDE 69- (1)
Bir anonim şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuru, Bakanlığın izniyle
kurulacak olan anonim şirketlerde iznin alınmasını, diğer anonim şirketlerde
kurucuların tamamının şirket sözleşmesinde yer alan imzalarının noterce
onaylanmasını veya müdürlükte huzurda imzalanmasını izleyen otuz gün içinde
yapılır. Başvuruda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir: (2)
a) Kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmış veya
müdürlükte huzurda imzalanmış şirket sözleşmesi.(2)
b) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/22 md.)
c) Şirket sözleşmesinin ve 6/12/2012 tarihli ve 6362
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun pay bedellerinin ödenmelerine ilişkin hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, pay bedellerinin en az yüzde yirmibeşinin Kanuna uygun
olarak bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu.
ç) 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre
yapılacak ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge.(2)
___________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 21 inci maddesiyle, bu
fıkrada yer alan “imzalanması ve imzalarının da” ibaresi “müdürlükte huzurda
imzalanması veya bunların imzalarının” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 22 nci maddesiyle, bu
fıkranın birinci cümlesinde yer alan “onaylanmasını” ibaresinden sonra gelmek
üzere “veya müdürlükte huzurda imzalanmasını” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın
(a) bendinde yer alan “onaylanmış” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya
müdürlükte huzurda imzalanmış” ibaresi eklenmiş, (ç) bendinde yer alan “ödemeye
dair banka dekontu” ibaresi “ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge”
şeklinde değiştirilmiştir.
6021
d) Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında
devralınacak işletmeler ve ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin
mahkemece atanan bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporları.
e) Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir
sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı.
f) Ayni sermaye olarak konulan taşınmazın, fikri
mülkiyet haklarının ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh
verildiğini gösteren belge.
g) Ayni varlıkların ve işletmenin devir alınmasına
ilişkin olanlar da dahil olmak üzere, kurulmakta olan şirket ile kurucular ve
diğer kişilerle yapılan ve kuruluşla ilgili olan sözleşmeler.
ğ) Kuruluşu Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine
veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
h) Pay sahibi olmayan yönetim kurulu üyelerinin bu
görevi kabul ettiklerine ilişkin yazılı beyanları.
ı) Yönetim kurulunda bir tüzel kişinin bulunması
halinde, tüzel kişi ile birlikte tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından
belirlenen bir gerçek kişinin adı ve soyadı ve belirlemeye ilişkin yetkili
organ kararının noter onaylı örneği.
i) Şirketi temsile yetkili kılınan kişilerin Kanunun 40
ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
Tescil
MADDE 70- (1)
Şirket kuruluşunda aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirket sözleşmesinin tamamı.
b) Yönetim kurulu üyeleri ile şirketi temsile yetkili
diğer kişilerin adı ve soyadı veya unvanı, kimlik numarası, yerleşim yeri veya
merkezi ve vatandaşlığı.
c) Bir tüzel kişinin yönetim kurulu üyeliğine seçilmesi
halinde tüzel kişi ile birlikte, tüzel kişi tarafından belirlenen ve tüzel kişi
adına hareket eden gerçek kişinin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri ve
kimlik numarası.
(2) Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri
mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına
tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; müdürlük tarafından şirketin tescili
ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere bildirimde bulunulur.
(3) Tescil edilmiş şirket sözleşmesinde yer alan ve
aşağıda sayılan hususlar, üçüncü kişiler hakkında sicil gazetesinde ilan
edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise son kısmının
yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur:
a) Şirket sözleşmesinin tarihi.
b) Şirketin ticaret unvanı ve merkezi.
c) Şirketin, varsa süresi.
ç) Şirketin sermayesi, sermayenin ödenmesinin şekil ve
şartları ile payların itibari değerleri, varsa imtiyazlar.
d) Pay senetlerinin türü, hamiline veya nama yazılı
olduğu.
e) Şirketin nasıl temsil olunacağı.
f) Yönetim kurulu üyeleriyle şirketi temsile yetkili
kimselerin adı ve soyadı, unvanı, yerleşim yeri ve vatandaşlığı.
g) Şirketin yapacağı ilanların şekli; şirket
sözleşmesinde buna ilişkin hüküm bulunduğu takdirde, yönetim kurulu
kararlarının pay sahiplerine nasıl bildirileceği.
___________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 22 nci maddesiyle, bu bentte yer
alan “temsil ve ilzama” ibaresi “temsile” şeklinde ve “noter huzurunda
düzenlenmiş, şirket unvanı altında atılmış” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
6022
İKİNCİ AYIRIMGenel Sözleşme Değişikliği
Başvuru ve tescil
MADDE 71- (1)
Şirket sözleşmesi değişikliğinin tesciline ilişkin başvuruda, müdürlüğe
aşağıdaki belgeler verilir:
a) Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer
resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin
veya uygun görüş yazısı.
b) Şirket sözleşmesi değişikliğine ilişkin genel kurul
kararının noter onaylı örneği.
c) Şirket sözleşmesinin değişen maddelerinin yeni
metni.
ç) Genel kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine
ilişkin kararı imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal edici mahiyette ise,
genel kurul kararının imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunca onaylandığına
ilişkin kararın noter onaylı örneği.
(2) Şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin genel
kurul kararı, yönetim kurulu tarafından şirket merkezinin bulunduğu müdürlüğe
tescil ettirilir.
(3) Genel kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine
ilişkin kararı, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu tarafından onaylanmadan
veya Kanunun 454 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince onaylanmış
sayılmadan, kayıtlı sermaye sistemini kabul eden şirketlerde ise yönetim
kurulunun sermaye artırımına ilişkin kararı imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu
tarafından onaylanmadan tescil edilemez.
(4) İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulunda; genel
kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin kararının, imtiyazlı pay
sahiplerinin haklarını ihlal edici mahiyette olduğuna karar verilmesi halinde
ise imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun gerekçeli kararının noter onaylı
örneği ile olumsuz oy verenlerin listesi ve bunların ortak tebligat adresi
müdürlüğe verilerek tescil ettirilir.
ÜÇÜNCÜ AYIRIMÖzel Sözleşme Değişiklikleri
I- Sermaye artırımı
Başvuru
MADDE 72- (1)
Anonim şirketlerde, sermaye artırımının tescili; esas sermaye sisteminde genel
kurul, kayıtlı sermaye sisteminde ise sermaye artırım işlemlerinin
tamamlandığına ilişkin yönetim kurulu kararının alınmasını izleyen otuz gün
içinde yönetim kurulu tarafından şirket merkezinin bulunduğu yer müdürlüğünden
istenir.
(2) Sermaye artırımının, genel kurul veya yönetim
kurulu kararı tarihinden itibaren üç ay içinde tescil edilemediği takdirde,
genel kurul ya da yönetim kurulu kararı ve alınmışsa izin geçersiz hale gelir
ve bu hususu doğrulayan müdürlüğün yazısının ilgili bankaya verilmesi üzerine,
bedeller banka tarafından sahiplerine geri verilir.
(3) Sermaye artırımının tescilinden önce yönetim
kurulunun yeni pay alma hakkının kullanılması esaslarının belirlenmesine
ilişkin kararının ve sermayenin halka arz edilmesi halinde Sermaye Piyasası
Kurulu tarafından onaylanmış izahnamenin tescili için müdürlüğe başvurulması
gerekir.
6023
Belgeler
MADDE 73- (1)
Müdürlüğe yapılacak tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler verilir:
a) Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer
resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya
uygun görüş yazısı.
b) Esas sermaye sisteminde sermaye artırımına ilişkin
genel kurul kararının, kayıtlı sermaye sisteminde ise yönetim kurulu kararının
noter onaylı örneği.
c) Artırılan sermayeyi oluşturan payların tamamının
taahhüt olunduğunu gösterir değişik şirket sözleşmesi metni.
ç) Sermaye artırımının türüne göre yönetim kurulunca
düzenlenmiş beyan.
d) Sermaye artırımı sadece iç kaynaklardan veya sermaye
taahhüdü yoluyla ya da sermaye taahhüdü ile birlikte iç kaynaklardan
yapılıyorsa, sermayenin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve
şirket özvarlığının tespitine, iç kaynaklardan karşılanan tutarın şirket
bünyesinde gerçekten var olduğuna ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest
muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu
tespitlere ilişkin raporu.
e) Konulan ayni sermaye ile sermaye artırımı sırasında
devralınacak işletmeler ve ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin
mahkemece atanan bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporları.
f) Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir
sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı.
g) Ayni sermaye olarak konulan taşınmazın, fikri
mülkiyet haklarının ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh
verildiğini gösteren belge.
ğ) Rüçhan haklarının sınırlandırılması veya
kaldırılmasının gerekçelerini, yeni payların primli ve primsiz çıkarılmasının
sebeplerini ve primin nasıl hesaplandığını gösterir yönetim kurulu raporu.
h) Şirket sözleşmesinin ve 6362 sayılı Kanunun pay
bedellerinin ödenmelerine ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, pay
bedellerinin en az yüzde yirmibeşinin Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını
gösterir banka mektubu.
ı) Genel kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine,
yönetim kuruluna sermayenin artırılması konusunda yetki verilmesine dair kararı
ile yönetim kurulunun sermayenin artırılmasına ilişkin kararı imtiyazlı pay
sahiplerinin haklarını ihlal edici mahiyette ise, imtiyazlı pay sahipleri özel
kurulunun alacağı kararın noter onaylı örneği ile genel kurul kararına olumsuz
oy verenlerin, en az nisabı oluşturan sayıda imzalarını içeren liste ve ortak
bir tebligat adresi.
i) 4054 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine göre yapılacak ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir
belge.(1)
(2) Sermaye artırımının sadece iç kaynaklardan
yapılması durumunda, şirket sermayesinin özvarlık içinde korunduğunu, iç
kaynaklardan karşılanan tutarın şirket bünyesinde gerçekten var olduğunu
doğrulayan yönetim kurulunun açık ve yazılı beyanı ile genel kurul tarafından
onaylanmış yıllık bilanço, bilanço tarihinin üzerinden altı aydan fazla zaman
geçmiş olması halinde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış ara bilançonun
müdürlüğe verilmesi halinde, birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen rapor
aranmaz.
(3) Artırılan sermayenin değişik şirket sözleşmesinde
taahhüt edilmemesi halinde Kanunun 459 uncu maddesine uygun olarak düzenlenmiş
taahhüt sahibinin imzasını taşıyan iştirak taahhütnameleri de müdürlüğe
verilir.
___________
(1) 12/12/2019
tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararının 23 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “ödemeye dair banka dekontu”
ibaresi “ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge” şeklinde
değiştirilmiştir.
6024
Tescil
MADDE 74- (1)
Sermaye artırımının tescilinden önce yönetim kurulunun yeni pay alma hakkının
kullanılması esaslarının belirlenmesine ilişkin kararının ve sermayenin halka
arz edilmesi halinde Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanmış izahnamenin
tescil edilmesi gerekir.
(2) Sermayenin artırılmasında sicile aşağıdaki olgular
tescil edilir:
a) Artırılan sermayeyi temsil eden payların tamamının
değişik şirket sözleşmesi ile ya da iştirak taahhütnameleriyle taahhüt
edildiği.
b) Esas sermaye sisteminde sermaye artırımına ilişkin
genel kurul kararı, kayıtlı sermaye sisteminde ise yönetim kurulu kararı.
c) Sermaye artırımından sonraki esas sermaye veya
kayıtlı sermaye sisteminde kayıtlı sermaye tavanı ve çıkarılmış sermayenin
tutarı.
ç) Sermaye artırımından sonra sermayeyi oluşturan
payların türleri, itibari değeri ve sayısı ile pay senetlerinin hamiline veya
nama yazılı oldukları.
d) Şirket sözleşmesinin sermayeye ilişkin maddesinin
sermaye artırımından sonraki yeni metni.
e) Sermaye artırımının şirketin serbestçe tasarruf edebileceği
iç kaynaklardan yapılması halinde bu husus.
f) Varsa oy hakkında imtiyazlı paylar ve bunlara bağlı
imtiyaz konuları.
g) Varsa pay devri sınırlandırmaları.
ğ) Rüçhan haklarının sınırlandırılması, kaldırılması
veya primli hisse senedi çıkarılması halinde bunların; gerekçelerini, yeni
payların primli ve primsiz çıkarılmasının sebeplerini ve primin nasıl
hesaplandığını gösterir yönetim kurulu raporu.
h) Varsa imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu kararı ile
birlikte genel kurul kararına olumsuz oy verenlerin, en az nisabı oluşturan
sayıda imzalarını içeren liste ile ortak bir tebligat adresi.
(3) Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri
mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına
tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; müdürlük tarafından sermaye
artırımının tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere bildirimde
bulunulur.
II- Şarta bağlı sermaye artırımı
Belgeler
MADDE 75- (1)
Şarta bağlı sermaye artırımına dayanak olan şirket sözleşmesi değişikliğine
ilişkin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin genel kurul
kararının noter onaylı örneği.
b) Şarta bağlı sermaye artırımına imkân sağlayan şirket
sözleşmesi değişiklik metni.
(2) Şirket sözleşmesi değişiklik metninde aşağıda
belirtilen olgular yer alır:
a) Şarta bağlı sermaye artırımının itibari değeri.
b) Payların sayıları, itibari değerleri ve türleri.
c) Değiştirme veya alım hakkından yararlanabilecek
gruplar.
ç) İmtiyazlı payların bulunması halinde, konuları ve
bunlara bağlanan haklar.
d) Pay sahiplerinin rüçhan haklarının kaldırılmış
bulunduğu ve bunun miktarı.
e) Varsa yeni nama yazılı payların devrine ilişkin
sınırlamalar.
f) Değiştirme ve alım hakları içeren tahviller ile
benzeri borçlanma araçları öncelikle pay sahiplerine önerilmiyorsa, değiştirme
veya alım haklarının kullanılma şartları ile ihraç bedelinin hesaplanmasına
ilişkin esaslar.
6025
Tescil
MADDE 76- (1)
Şarta bağlı sermaye artırımının yapılabilmesine ilişkin olarak aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Şarta bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan şirket
sözleşmesi değişikliğine ilişkin genel kurul kararı.
b) Şirket sözleşmesinde şarta bağlı sermaye artırımını
düzenleyen hükümler.
Sermaye artırımının gerçekleştirilmesi
esnasında verilecek belgeler
MADDE 77- (1)
Şarta bağlı sermaye artırımının gerçekleştirilmesine ve buna bağlı şirket
sözleşmesinin değişikliğine ilişkin tescil başvurusu, yönetim kurulu tarafından
hesap döneminin kapanmasından itibaren en geç üç ay içinde yapılır ve aşağıdaki
belgeler müdürlüğe verilir:
a) Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer
resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin
veya uygun görüş yazısı.
b) Şarta bağlı sermaye artırımının gerçekleşmesi
nedeniyle şirket sözleşmesinde yapılması gereken değişikliğe ilişkin yönetim
kurulu kararının noter onaylı örneği.
c) Gerçekleşen sermaye artırımına uyarlanmış şirket
sözleşmesinin değişik metni.
ç) Değiştirme ve alım haklarının sona erdiğinin de
doğrulandığı sermaye artırımına ilişkin yönetim kurulu beyannamesi.
d) 4054 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine göre yapılacak ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir
belge.(1)
(2) Yönetim kurulu tarafından şarta bağlı sermaye
artırımına imkân tanıyan hükmün şirket sözleşmesinden çıkarıldığına ilişkin
olgunun tescili için yapılacak başvuruda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a) Şarta bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan hükmün
şirket sözleşmesinden çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararı.
b) Şarta bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan hükmün
çıkarıldığı şirket sözleşmesinin yeni metni.
(3) Birinci ve ikinci fıkralardaki olgulara ilişkin
tescil başvurularının eş zamanlı olarak yapılamadığı durumda, öncelikle birinci
fıkradaki olgunun tescilinin istenmesi zorunludur.
TescilMADDE 78- (1)
Gerçekleşen şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin şirket sözleşmesi
değişikliği tescil edilir.
(2) 76 ncı madde uyarınca tescil edilen şarta bağlı
sermaye artırımına imkân tanıyan şirket sözleşmesi hükmünün çıkarılmasına
ilişkin değişiklik tescil edilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre yapılacak
tescil işlemleri ilan edilmez.
(4) Tescil başvurularının birlikte olmaması nedeniyle
birinci ve ikinci fıkralardaki olguların eş zamanlı olarak tescil edilemediği
durumda, öncelikle birinci fıkradaki olgu tescil edilir.
III- Esas sermayenin azaltılması
Başvuru ve belgeler
MADDE 79- (1)
Esas sermayenin azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak sermaye artırımı
yapılmaması halinde tescil başvurusunda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a) Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer
resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin
veya uygun görüş yazısı.
b) Sermayenin azaltılmasına ilişkin yönetim kurulu
raporunun onaylandığı ve sermayenin azaltılmasının ne tarzda yapılacağının
gösterildiği sermaye azaltılmasına dair genel kurul kararının noter onaylı
örneği.
________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 24 üncü maddesiyle, bu
bentte yer alan “ödemeye dair banka dekontu” ibaresi “ödemenin
gerçekleştirildiğini gösterir belge” şeklinde değiştirilmiştir.
6026
c) Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın
amacı ve azaltmanın ne şekilde yapılacağını gösterir yönetim kurulunca
hazırlanmış ve genel kurul tarafından onaylanmış sermayenin azaltılmasına
ilişkin rapor.
ç) Sermayenin azaltılmasına rağmen şirket
alacaklılarının haklarını tamamen karşılayacak miktarda aktifin şirkette mevcut
olduğunun belirlenmesine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci
mali müşavir, kuruluşu ve esas sözleşme değişikliği Bakanlık iznine tabi olan
şirketlerde ise yeminli mali müşavir raporu.
d) Şirket sözleşmesinin değişiklikten sonraki yeni
duruma uyarlanmış metni.
e) Şirket alacaklılarına yedişer gün arayla üç defa
çağrı yapıldığına dair sicil gazetesi örnekleri.
f) Alacakların ödendiği veya teminat altına alındığını
gösteren belge örnekleri.
(2) Sermaye azaltımı yapan şirketin denetime tabi
olması halinde birinci fıkranın (ç) bendinde belirtilen rapor şirket denetçisi
tarafından da düzenlenebilir.
(3) Sermaye, zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir
açığı kapatmak amacıyla ve bu açıklar oranında azaltılacak olursa, yönetim
kurulunca alacaklıları çağırmaktan ve bunların haklarının ödenmesinden veya
teminat alınmasından vazgeçilmiş ve buna ilişkin yönetim kurulu kararı
müdürlüğe ibraz edilmiş ise birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde belirtilen
belgeler aranmaz.
Tescil
MADDE 80- (1)
Esas sermayenin azaltılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil olunur:
a) Esas veya kayıtlı sermaye sisteminde sermaye
azaltılmasına ilişkin genel kurul kararı.
b) Sermayenin azaltılmasına ilişkin şirket sözleşmesi
değişikliği.
c) Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın
amacı ve azaltmanın ne şekilde yapılacağını gösterir yönetim kurulunca
hazırlanmış ve genel kurul tarafından onaylanmış sermayenin azaltılmasına
ilişkin rapor.
(2) Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek
akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığının
anlaşılması üzerine genel kurul tarafından;
a) Sermayenin üçte biri ile yetinmeye karar verilmiş
ise, birinci fıkra hükümlerine göre sermaye azaltılır,
b) Sermayenin karşılıksız kalan kısmının azaltılarak,
azaltılan kısmın yerine geçmek üzere tamamı ödenerek ve eş zamanlı sermaye
artırımı yoluyla sermayenin tamamlanmasına karar verildiği takdirde, 81 inci
madde hükmü uygulanır.
IV- Azaltılma ile artırmanın eş zamanlı
olarak yapılması
Başvuru ve belgeler
MADDE 81- (1)
Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş zamanlı olarak, azaltılan
miktarla aynı tutarda veya daha yüksek bir tutarda artırılmasına karar
verilmesi halinde, aşağıdaki belgeler de müdürlüğe verilir:
a) Sermaye azaltılması ve artırımının eş zamanlı olarak
yapılmasına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş
zamanlı ve aynı miktarda yapılan sermaye artırımında artırılan sermayenin
tamamen ödendiğine; daha yüksek sermaye artırımı yapılması halinde ise, aşan
kısmın dörtte birinin de ödendiğine dair banka mektubu.
c) Sermayenin azaltılması ve artırılmasının eş zamanlı
olarak yapılmasına ilişkin hükümleri içeren değişik şirket sözleşmesi metni.
ç) Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer
resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin
veya uygun görüş yazısı.
6027
d) Sermayenin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp
kalmadığına ve şirket özvarlığının tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde
denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
Tescil
MADDE 82- (1)
Sermayenin azaltılması ve artırılması eş zamanlı olarak tescil edilir. Tescilde
sermayenin artırılması ve azaltılmasına ilişkin 74 üncü ve 80 inci maddeler uygulanır.
(2) Yeniden yapılandırma amacıyla esas sermaye sıfıra
indirilmiş ve tekrar artırılmışsa, eski payların tamamının iptal edildiği
sicile tescil edilir.
DÖRDÜNCÜ AYIRIMTek Pay Sahipli Anonim Şirketler
Başvuru ve belgeler
MADDE 83- (1)
Tek pay sahipli anonim şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin yapılacak
başvuruda, 69 uncu maddede sayılan belgeler müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 84- (1)
Tek pay sahipli anonim şirketlerde, 70 inci maddede belirtilen anonim
şirketlerde tescil edilen olgulara ilave olarak şirketin tek pay sahipli olduğu
tescil edilir.
Şirketin pay sahibi sayısının bire düşmesi
MADDE 85- (1)
Birden çok pay sahibi tarafından kurulan şirketin pay sahibi sayısı sonradan
bire düşerse durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde
yönetim kuruluna yazıyla bildirilir. Yönetim kurulu, bildirimin alınması
tarihinden itibaren yedi gün içinde, şirketin tek pay sahipli bir anonim şirket
olduğunu, bu tek pay sahibinin adı ve soyadını veya unvanını, kimlik
numarasını, yerleşim yerini veya merkezini ve vatandaşlığını ilgili müdürlüğe
tescil ettirmekle yükümlüdür.
(2) Birinci fıkra uyarınca tescil edilmiş şirketin, tek
pay sahibinin kendisi olduğu şirketlerin bulunması halinde, bu şirketlerin
bağlı bulundukları müdürlükler ve MERSİS numaraları da tescilde gösterilir.
(3) Şirket tek pay sahibi olacak şekilde kendi payını
iktisap edemez ve ettiremez.
BEŞİNCİ AYIRIMSona Erme, Tasfiye, Tasfiyeden Dönme ve Ek Tasfiye
Belgeler
MADDE 86- (1)
Şirketin sona ermesinin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a) Sona erme genel kurul kararına dayanıyorsa bu
kararın noter onaylı örneği.
b) Sona erme başka bir sebepten ileri geliyorsa bunu
kanıtlayan belgenin onaylı örneği.
c) Tasfiye memurlarının Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
ç) Tasfiye memurlarının yönetim kurulu veya ortaklar
dışından seçilmesi halinde görevi kabul ettiklerine ilişkin imzalı belge.
d) Genel kurulda şirketin sona ermesi kararının
alınabilmesi için Bakanlık veya diğer resmi kurumların izni gerekli olan
şirketlerde, buna ilişkin izin yazısının bir örneği.
_____________
(1) 12/12/2019
tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararının 25 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş,
“Tasfiye halinde” ibaresi eklenmiş ticaret unvanı altında atılmış” ibaresi
“Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
6028
(2) Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silme
başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Genel kurul tarafından onaylanmış son ve kesin
bilanço.
b) Genel kurul kararının noter onaylı örneği.
c) Alacaklılara birer hafta arayla üç kere çağrının
yapıldığı sicil gazeteleri.
Tescil
MADDE 87- (1)
Sona eren şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirketin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b) Sona erme sebebi.
c) Sona erme genel kurul kararına dayanıyorsa bu
kararın tarihi.
ç) Sona erme mahkeme kararına dayanıyorsa bu kararın
tarihi.
d) Ticaret unvanına “Tasfiye halinde” ibaresinin
eklendiği.
e) Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, kimlik numarası
ve yerleşim yeri.
f) Tasfiye işlemlerinin şirket merkezi dışında başka
bir adreste yürütülmesi durumunda bu adres.
(2) Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki olgular
tescil edilir:
a) Tasfiyenin tamamlandığı.
b) Ticaret unvanının silindiği.
Tasfiyeden dönülmesi
MADDE 88- (1)
Genel kurul, Kanunun 548 inci maddesi uyarınca aldığı yeni bir kararla
tasfiyeden dönmeye karar vermişse, tasfiye memurlarınca bu kararın tescil
ettirilmesi gerekir.
(2) Tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a) Tasfiyeden dönülmesine ilişkin genel kurul kararının
noter onaylı örneği.
b) Şirketin malvarlığının pay sahipleri arasında henüz
dağıtılmaya başlanılmadığına ilişkin tasfiye memurları tarafından hazırlanan
rapor.
(3) Aşağıdaki olgular sicile tescil edilir:
a) Tasfiyeden dönülmesine ilişkin genel kurul kararı.
b) “Tasfiye halinde” ibaresinin çıkarıldığı şirketin
ticaret unvanı.
c) Tescil edilmiş temsile yetkili kişilerde yapılacak
gerekli değişiklikler.(1)
Ek tasfiye
MADDE 89- (1)
Daha önce sicilden kaydı silinmiş olan bir şirketin, mahkemece Kanunun 547 nci
maddesine göre ek tasfiye sürecine girmesine karar verilmesi halinde aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Şirketin ek tasfiyeye girmesine ilişkin kararı veren
mahkeme ile kararın tarihi ve sayısı.
b) Şirketin ek tasfiye halinde olduğu.
c) Şirketin unvanına “Tasfiye halinde” ibaresi
eklenmek suretiyle yeniden tescil edilmiş bulunduğu.
ç) Ek tasfiye ile görevlendirilen tasfiye memurlarının
adı ve soyadı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
d) Ek tasfiye işlemlerinin yürütüleceği adres.
(2) Ek tasfiyenin tescili üzerine şirket, tüzel
kişiliğini yeniden kazanır ve organlar kendiliğinden çalışmaya başlar. Bu
durumun ayrıca tesciline gerek yoktur.
__________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 26 ncı maddesiyle, bu
bentte yer alan “temsil ve ilzama” ibaresi “temsile” şeklinde değiştirilmiştir.
6029
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMLimited ŞirketBİRİNCİ AYIRIMKuruluş ve Genel Sözleşme Değişiklikleri
I- Kuruluş
Başvuru ve belgeler
MADDE 90- (1)
Bir limited şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuru, kurucuların
tamamının şirket sözleşmesini müdürlükte huzurda imzaladıkları izleyen otuz gün
içinde yapılır. Başvuruda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir: (1)
a) Kurucuların müdürlükte huzurda imzaladıkları şirket
sözleşmesi.(1)
b) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/27 md.)
c) Ortak olmayan müdürler kurulu üyelerinin bu görevi
kabul ettiklerine ilişkin yazılı beyanları.
ç) Müdürler kurulunda bir tüzel kişinin bulunması
halinde, tüzel kişi ile birlikte tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından
belirlenen bir gerçek kişinin adı ve soyadı ve belirlemeye ilişkin yetkili
organ kararının noter onaylı örneği.
d) Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında
devralınacak işletmeler ve ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin
mahkemece atanan bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporları.
e) Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir
sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı.
f) Ayni sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet
hakları ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini
gösteren belge.
g) Ayni varlıkların ve işletmenin devir alınmasına
ilişkin olanlar da dahil olmak üzere, kurulmakta olan şirket ile kurucular ve
diğer kişilerle yapılan ve kuruluşla ilgili olan sözleşmeler.
ğ) Şirket müdürlerinin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
h) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/27 md.) Şirket
sözleşmesinde pay bedellerinin belirli bir kısmının şirketin tescilinden önce
ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını
gösterir banka mektubu.
ı) 4054 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine göre yapılacak ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir
belge.(1)
TescilMADDE 91- (1)
Şirket kuruluşunda aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirket sözleşmesinin tamamı.
b) Müdürlerin ve şirketi temsile yetkili diğer kişilerin
adı ve soyadı veya unvanı, kimlik numarası ve yerleşim yeri veya merkezi.
c) Bir tüzel kişinin şirket müdürlüğüne seçilmesi
halinde tüzel kişi ile birlikte, tüzel kişi tarafından belirlenen ve tüzel kişi
adına hareket eden gerçek kişinin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri ve
kimlik numarası.
ç) Şirket sözleşmesinde hüküm bulunmadığı takdirde
müdürlerin ortaklara ne şekilde bildirimde bulunacakları.
d) Denetime tabi şirketlerde ise denetçinin adı ve
soyadı veya unvanı, kimlik numarası, yerleşim yeri veya merkezi, varsa tescil
edilmiş şubesi.
___________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 27 nci maddesiyle, bu
fıkranın birinci cümlesinde yer alan “şirket sözleşmesinde yer alan imzalarının
noterce onaylanmasını” ibaresi “şirket sözleşmesini müdürlükte huzurda
imzaladıkları” şeklinde değiştirilmiş, (a) bendinde yer alan “imzaları noter
tarafından onaylanmış” ibaresi “müdürlükte huzurda imzaladıkları” şeklinde
değiştirilmiş, (ğ) bendinde yer alan “noter huzurunda düzenlenmiş, ticaret
unvanı altında atılmış” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş”
şeklinde değiştirilmiş ve (ı) bendinde yer alan “ödemeye dair banka dekontu”
ibaresi “ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge” şeklinde
değiştirilmiştir.
6030
(2) Tescil edilmiş hususlardan aşağıda sayılanlar,
sicil gazetesinde ilan edildiği gün; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış
ise son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren, üçüncü kişiler
hakkında hukuki sonuçlarını doğurur:
a) Şirket sözleşmesinin tarihi.
b) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer.
c) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış şekilde
şirketin işletme konusu, şirket sözleşmesinde bu konuda bir hüküm varsa
şirketin süresi.
ç) Esas sermayenin itibari değeri.
d) Gerçek kişi ortağın adı ve soyadı, yerleşim yeri,
tüzel kişi ortakların unvanı, merkezleri ve her ortağın üstlendiği esas sermaye
paylarının sayısı ve itibari değerleri.
e) Ayni sermayenin konusu ve bu tür sermayenin
karşılığında verilecek esas sermaye payları, bir aynın devralınması halinde
ilgili sözleşmenin konusu, sözleşmenin karşı tarafı, şirketin borçlandığı karşı
edim, özel menfaatlerin içerik ve değeri.
f) Şirket sözleşmesinde öngörülmüş ise, intifa senetlerinin
sayısı ve bunlara sağlanan hakların içeriği.
g) Müdürlerin ve şirketi temsile yetkili diğer
kişilerin adı ve soyadı veya unvanı ve yerleşim yeri veya merkezi.
ğ) Temsil yetkisinin kullanılma şekli.
h) Denetime tabi şirketlerde denetçinin adı ve soyadı
veya unvanı, yerleşim yeri veya merkezi, varsa tescil edilmiş şubesi.
ı) Şirket sözleşmesinde öngörülmüş bulunan imtiyaz, ek
yükümlülük veya yan edim yükümlülükleri, esas sermaye payları ile ilgili
önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları.
i) Şirket tarafından yapılacak olan ilanların şekli,
türü ve şirket sözleşmesinde bu konuda bir hüküm bulunduğu takdirde müdürlerin
ortaklara ne şekilde bildirimde bulunacağı.
(3) Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri
mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına
tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; müdürlük tarafından şirketin
tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere bildirimde bulunulur.
II- Genel sözleşme değişiklikleri
Başvuru ve tescil
MADDE 92- (1)
Şirket sözleşmesi değişikliğinin tesciline ilişkin başvuruda, müdürlüğe
aşağıdaki belgeler verilir:
a) Şirket sözleşmesi değişikliğine ilişkin genel kurul
kararının noter onaylı örneği.
b) Şirket sözleşmesinin değişen maddelerinin yeni
metni.
(2) Şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin genel
kurul kararı müdürler tarafından şirket merkezinin bulunduğu yerin siciline
tescil ettirilir.
İKİNCİ AYIRIMÖzel Sözleşme Değişiklikleri
I- Esas sermaye artırımı
Başvuru
MADDE 93- (1)
Genel kurulun esas sermayenin artırılması kararı tarihinden itibaren otuz gün
içinde müdürlüğe başvurulması gerekir.
6031
Belgeler
MADDE 94- (1)
Müdürlüğe yapılacak tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler verilir:
a) Sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının
noter onaylı örneği.
b) Değişik şirket sözleşmesi metni.
c) Sermaye artırımı sadece iç kaynaklardan veya sermaye
taahhüdü yoluyla ya da sermaye taahhüdü ile birlikte iç kaynaklardan
yapılıyorsa, sermayenin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve
şirket özvarlığının tespitine, iç kaynaklardan karşılanan tutarın şirket
bünyesinde gerçekten var olduğuna ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest
muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu
tespitlere ilişkin raporu.
ç) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/28 md.) Şirket
sözleşmesinde artırılan sermayeyi oluşturan pay bedellerinin belirli bir
kısmının sermaye artırımının tescilinden önce ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın
Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu.
d) Konulan ayni sermaye ile devralınacak işletmeler ve
ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişi
tarafından hazırlanmış değerleme raporları.
e) Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir
sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı.
f) Ayni sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet
hakları ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini
gösteren belge.
g) 4054 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine göre yapılacak ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir
belge.(1)
(2) Sermaye artırımının sadece iç kaynaklardan
yapılması durumunda, şirket sermayesinin özvarlık içinde korunduğunu, iç
kaynaklardan karşılanan tutarın şirket bünyesinde gerçekten var olduğunu doğrulayan
müdürler kurulunun açık ve yazılı beyanı ile genel kurul tarafından onaylanmış
yıllık bilanço, bilanço tarihinin üzerinden altı aydan fazla zaman geçmiş
olması halinde ise müdürler kurulu tarafından onaylanmış ara bilançonun
müdürlüğe verilmesi halinde, birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen rapor
aranmaz.
TescilMADDE 95- (1)
Esas sermayenin artırılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararı.
b) Şirket sözleşmesinin sermayeye ilişkin maddesinin
sermaye artırımından sonraki yeni metni ve artırım sonrası sermayenin tutarı.
c) Sermaye artırımının şirketin serbestçe tasarruf
edebileceği iç kaynaklardan yapılması halinde bu husus.
ç) Varsa pay devri sınırlandırmaları.
(2) Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri
mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına
tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; müdürlük tarafından sermaye
artırımının tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere bildirimde
bulunulur.
II- Esas sermayenin azaltılması
Başvuru ve belgeler
MADDE 96- (1)
Esas sermayenin azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak sermaye artırımı
yapılmaması halinde tescil başvurusunda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a) Sermayenin azaltılmasına ilişkin şirket müdürleri
raporunun onaylandığı ve sermayenin azaltılmasının ne tarzda yapılacağının
gösterildiği sermaye azaltılmasına dair genel kurul kararının noter onaylı
örneği.
b) Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın
amacı ve azaltmanın ne şekilde yapılacağını gösterir şirket müdürü veya
müdürleri tarafından hazırlanmış ve genel kurul tarafından onaylanmış
sermayenin azaltılmasına ilişkin rapor.
____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 28 inci maddesiyle, bu
bentte yer alan “ödemeye dair banka dekontu” ibaresi “ödemenin
gerçekleştirildiğini gösterir belge” şeklinde değiştirilmiştir.
6032
c) Sermayenin azaltılmasına rağmen şirket
alacaklılarının haklarını tamamen karşılayacak miktarda aktifin şirkette mevcut
olduğunun belirlenmesine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci
mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu belirlemelere
ilişkin raporu.
ç) Şirket sözleşmesinin değişiklikten sonraki yeni
duruma uyarlanmış metni.
d) Şirket alacaklılarına yedişer gün arayla üç defa
çağrı yapıldığına dair sicil gazetesi örnekleri.
e) Alacakların ödendiği veya teminat altına alındığını
gösteren belge örnekleri.
(2) Sermaye, zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir
açığı kapatmak amacıyla ve bu açıklar oranında azaltılacak olursa;
a) Şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme
yükümlülüklerinin tamamen ödendiğini gösteren belge birinci fıkrada belirtilen
belgelere ek olarak müdürlüğe verilir,
b) Şirket müdürlerince alacaklıları çağırmaktan ve
bunların haklarının ödenmesinden veya teminat alınmasından vazgeçilmiş ve buna
ilişkin müdürler kurulu kararı müdürlüğe ibraz edilmiş ise birinci fıkranın (d)
ve (e) bentlerinde belirtilen belgeler aranmaz.
Tescil
MADDE 97- (1)
Esas sermayenin azaltılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil olunur:
a) Sermaye azaltılmasına ilişkin genel kurul kararının
noter onaylı örneği.
b) Sermayenin azaltılmasına ilişkin şirket sözleşmesi
değişikliği.
c) Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın
amacı ve azaltmanın ne şekilde yapılacağını gösterir şirket müdürü veya
müdürlerince hazırlanmış ve genel kurul tarafından onaylanmış sermayenin
azaltılmasına ilişkin rapor.
(2) Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek
akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığının
anlaşılması üzerine genel kurul tarafından;
a) Sermayenin üçte biri ile yetinmeye karar verilmiş
ise, birinci fıkra hükümlerine göre sermaye azaltılır,
b) Sermayenin karşılıksız kalan kısmının azaltılarak,
azaltılan kısmın yerine geçmek üzere tamamı ödenerek ve eş zamanlı sermaye
artırımı yoluyla sermayenin tamamlanmasına karar verildiği takdirde, 98 inci
madde hükmü uygulanır.
(3) Sermaye, zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir
açığı kapatmak amacıyla azaltılıyor ise, şirket sözleşmesinde öngörülen ek
ödeme yükümlülükleri tamamen ödenmeden sermayenin azaltılması tescil edilemez.
III- Azaltılma ile artırmanın eş zamanlı
olarak yapılması
Belgeler MADDE 98- (1)
Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş zamanlı olarak, azaltılan
miktarla aynı tutarda veya daha yüksek bir tutarda artırılmasına karar
verilmesi halinde, aşağıdaki belgeler de müdürlüğe verilir:
a) Sermaye azaltılması ve artırımının eş zamanlı olarak
yapılmasına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş
zamanlı ve aynı miktarda yapılan sermaye artırımında artırılan sermayenin
tamamen ödendiğine; daha yüksek sermaye artırımı yapılması halinde ise, şirket
sözleşmesinde artırılan sermayeyi oluşturan pay bedellerinin belirli bir
kısmının sermaye artırımının tescilinden önce ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın
da Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığına dair banka mektubu.(1)
c) Sermayenin azaltılması ve artırılmasının eş zamanlı
olarak yapılmasına ilişkin hükümleri içeren değişik şirket sözleşmesi metni.
_____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 29 uncu maddesiyle, bu bentte
yer alan “aşan kısmın dörtte birinin de ödendiğine” ibaresi “şirket
sözleşmesinde artırılan sermayeyi oluşturan pay bedellerinin belirli bir
kısmının sermaye artırımının tescilinden önce ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın
da Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığına” şeklinde değiştirilmiştir.
6033
ç) Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer
resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin
veya uygun görüş yazısı.
d) Sermayenin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp
kalmadığına ve şirket özvarlığının tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde
denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
Tescil
MADDE 99- (1)
Sermayenin azaltılması ve artırılması eş zamanlı olarak tescil edilir. Tescilde
sermayenin artırılması ve azaltılmasına ilişkin 95 inci ve 97 nci maddeler
uygulanır.
ÜÇÜNCÜ AYIRIMTek Ortaklı Limited Şirketler
Başvuru ve belgeler
MADDE 100- (1)
Tek ortaklı limited şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin müdürlüğe yapılacak
başvuruda, 90 ıncı maddede belirtilen belgeler verilir.
Tescil
MADDE 101- (1)
Tek ortaklı limited şirketlerde, 91 inci maddede belirtilen limited şirketlerde
tescil edilen olgulara ilave olarak şirketin tek ortaklı olduğu da tescil
edilir.
Şirketin ortak sayısının bire düşmesi
MADDE 102- (1)
Birden çok ortaklı olarak kurulan şirketin ortak sayısı sonradan bire düşerse
durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde şirket
müdürlerine yazıyla bildirilir. Şirket müdürleri, bildirimin alınması tarihinden
itibaren yedi gün içinde, şirketin tek ortaklı bir limited şirket olduğunu, bu
tek ortağın adı ve soyadını veya unvanını, kimlik numarasını, yerleşim yerini
veya merkezini ve vatandaşlığını ilgili müdürlüğe tescil ettirmekle yükümlüdür.
(2) Birinci fıkra uyarınca tescil edilmiş şirketin, tek
ortağının kendisi olduğu şirketlerin bulunması halinde, bu şirketlerin kayıtlı
oldukları müdürlükler ve MERSİS numaraları da tescilde gösterilir.
(3) Şirket, tek ortak kendisi olacak şekilde, tek
ortaklı bir şirket olarak tescil edilemez.
DÖRDÜNCÜ AYIRIMEsas Sermaye Paylarının Geçişi
Başvuru ve tescil
MADDE 103- (1)
Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescili için aşağıda sayılan belgelerle
otuz gün içinde ilgili müdürlüğe başvurulur:
a) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas
sermaye payının devrine onay veren genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Esas sermaye payının devrine ilişkin tarafların
imzaları noter onaylı devir sözleşmesi; payın, miras, eşler arasındaki mal
rejimi veya icra yoluyla geçmesi halinde buna ilişkin belge.
c) Pay geçişinin işlendiği pay defterinin ilgili
sayfasının örneği.
(2) Esas sermaye paylarının geçişinin tescili için
şirket müdürlerinin, süresi içinde ilgili müdürlüğe başvuruda bulunmaması
halinde ayrılan ortak, esas sermaye payının devrine ilişkin noter onaylı devir
sözleşmesini ibraz etmek kaydıyla, bu paylarla ilgili olarak adının sicilden
silinmesini isteyebilir. Başvuru üzerine müdürlük, esas sermaye paylarını
iktisap edenin adını bildirmesi için şirkete süre verir. İktisap edenin adının
bu süre içinde bildirilmemesi halinde
36 ncı madde hükmü uygulanır.
6034
BEŞİNCİ AYIRIMSona Erme, Tasfiye, Tasfiyeden Dönme ve Ek Tasfiye
Uygulanacak hükümler
MADDE 104- (1)
Anonim şirketlerin sona ermelerine, tasfiyelerine, ek tasfiyelerine ve
tasfiyeden dönmelerine ilişkin 86 ila 89 uncu madde hükümleri limited şirketlere
de uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜMŞirketler Topluluğu
Şirketler topluluğu ve hâkimiyet
MADDE 105- (1)
Kanunun 195 inci maddesinin dördüncü fıkrası anlamında, bir şirketler
topluluğu, bir ticaret şirketi ile buna doğrudan veya dolaylı olarak bağlı
bulunan en az iki ticaret şirketinden meydana gelir. Ticaret şirketi olmayan
bir teşebbüse, doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunan ticaret şirketleri
sayısının ikiyi aştığı durumlarda da Kanunun 195 inci maddesinin beşinci
fıkrası anlamında şirketler topluluğu meydana gelir ve teşebbüs topluluğun
hâkimi olur. Hâkim şirket ana şirket, bağlı şirketler ise yavru şirket
konumundadır.
Hâkimiyet sözleşmesi ve tescil
MADDE 106- (1)
Hâkimiyet sözleşmesi, aralarında doğrudan veya dolaylı iştirak ilişkisi
bulunmayan, bulunsa bile bu ilişkiden bağımsız ve soyutlanmış bir şekilde
taraflardan birinin, sermaye şirketi olan diğerinin yönetim organına hiçbir
şarta bağlı olmadan talimat verme yetkisini içeren sözleşmedir.
(2) Hâkimiyet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için
bağlı şirketin genel kurulunca onaylanması ve sicile tescil ettirilmesi
şarttır.
(3) Bu sözleşme nedeniyle talimat verme yetkisini haiz
olan tarafın yerleşim yerinin veya merkezinin yurtdışında bulunması ve
sözleşmenin yurtdışında düzenlenmiş olması veya yabancı hukuka tabi olması
durumunda da, sözleşmenin talimat alan ortaklığın merkezinin bulunduğu
müdürlükte tescili gerekir.
(4) Kredinin geri ödenmesini sağlamak amacıyla, geri
ödemeyi tehlikeye düşürebilecek işlemler bakımından işlem yapılmadan önce kredi
alanın, kredi veren kuruluştan onay alması şartını öngören sözleşmeler
hâkimiyet sözleşmesi olarak kabul edilmez. Ancak bu durum, Kanunun 195 inci
maddesindeki şartların varlığı halinde hâkimiyeti ortadan kaldırmaz.
(5) Şirketin taraf olmadığı, tüm veya bazı pay
sahiplerinin şirketin yönetimi ve pay sahiplerinin hakları ve borçları ile
ilgili olarak pay sahipleri arasında imzalanmış olan sözleşmeler hâkimiyet sözleşmesi
olarak nitelendirilemez. Ancak bu durum, Kanunun 195 inci maddesindeki
şartların varlığı halinde hâkimiyeti ortadan kaldırmaz.
(6) Hâkimiyet sözleşmesinin yabancı dilde olması
halinde, noter onaylı Türkçe çevirisi müdürlüğe verilir.
(7) Somut olayın özellikleri dolayısıyla müdürlük başka
belgelerin de kendisine verilmesini talep edebilir.
(8) Birinci fıkrada yer alan “yönetim organına” ibaresi
anonim şirketlerde “yönetim kuruluna”, limited şirketlerde “müdürlere” ve
sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde ise “yöneticilere” ibaresini
ifade eder.
6035
Bildirim, tescil ve ilan yükümlülükleri
ile pay ve oy oranlarının hesaplanması
MADDE 107- (1)
Bir teşebbüs veya bir ticaret şirketi; bir sermaye şirketinin sermayesinin,
doğrudan veya dolaylı olarak yüzde beşini, onunu, yirmisini, yirmibeşini,
otuzüçünü, ellisini, altmışyedisini veya yüzde yüzünü temsil eden miktarda
paylarına sahip olduğu veya payları bu yüzdelerin altına düştüğü takdirde;
teşebbüs veya ticaret şirketi, durumu söz konusu işlemlerin tamamlanmasını
izleyen on gün içinde, sermaye şirketine ve Kanun ile diğer kanunlarda gösterilen
yetkili makamlara bildirir.
(2) Birinci fıkra uyarınca bildirim yükümlülüğü, ancak
payları iktisap eden veya elden çıkaran teşebbüs ya da ticaret şirketinin bir
şirketler topluluğuna dahil olması halinde doğar.
(3) Dolaylı iştiraklerin bildiriminin söz konusu olması
durumunda, dolaylı yoldan eşikleri aşan veya eşiklerin altına düşen tüm
teşebbüs veya ticaret şirketleri için bildirim, bunlardan herhangi biri
tarafından tümü için yapılabilir.
(4) Teşebbüsün ve sermaye şirketinin yönetim kurulu
üyeleriyle yöneticileri de, kendilerinin, eşlerinin, velayetleri altındaki
çocuklarının ve bunların, sermayelerinin en az yüzde yirmisine sahip
bulundukları ticaret şirketlerinin o sermaye şirketindeki payları ile ilgili
olarak bildirimde bulunur.
(5) Bildirimler, bildirime konu işlemin tamamlanmasını
müteakip on gün içinde yazılı şekilde yapılır. Bildirimleri alan sermaye
şirketleri, kayıtlı bulundukları müdürlüğe bu bildirimleri, bildirimin alındığı
tarihten itibaren on gün içinde tescil ve ilan ettirir.
(6) Beşinci fıkrada öngörülen tescil ve ilan
yükümlülüğü için öngörülen sürede ilgili müdürlüğe başvuru yapılmadığı
takdirde, ilgili paylara ait oy hakkı dahil, diğer haklar donar. Bildirim
yükümlülüğünün yerine getirilmemesine dair diğer hukuki sonuçlara ilişkin
hükümler saklıdır.
(7) Bir ticaret şirketinin bir sermaye
şirketine katılma oranı, katıldığı şirketteki paylarının itibari değerlerinin
toplamı, bu şirketin esas veya çıkarılmış sermayesine oranlanarak hesaplanır.
Bu hesaplamada, iştirak edilen şirketin iktisap ettiği kendi payları, isterse
bu paylar o şirket hesabına başkasında bulunsun, esas veya çıkarılmış
sermayesinden düşülür. Şirketin paylarının, bir bağlı şirketi tarafından
alınmış olması durumunda da, bağlı şirketin elindeki paylar, şirketin esas veya
çıkarılmış sermayesinden düşülür. Payların sayısı ve bedellerinin tamamının ödenmiş
olup olmaması hesaplamada dikkate alınmaz.
(8) Bir ticaret şirketinin bir sermaye
şirketindeki oy oranı, katıldığı şirketteki sahip bulunduğu paylardan doğan
kullanılabilir oy haklarının toplamı, bu şirketteki kullanılabilir tüm oy
haklarına oranlanarak hesaplanır. Bu hesaplamada, iştirak edilen şirketin
iktisap ettiği kendi paylarından doğan oy hakları, isterse bu paylar o şirket
hesabına başkasında bulunsun, şirketteki kullanılabilir oy haklarının
toplamından düşülür. Şirketin paylarının, bir bağlı şirketi tarafından alınmış
olması durumunda da, bağlı şirketin elindeki paylardan doğan oy hakları,
şirketteki kullanılabilir oy haklarının toplamından düşülür. Kullanılması
mahkemece verilen tedbir kararıyla engellenmiş bulunan veya Kanun uyarınca
donan oylar ticaret şirketinin kullanılabilir oyları bakımından hesaba
katılmaz.
(9) Yedinci ve sekizinci fıkralara göre
yapılacak hesaplamalarda; ticaret şirketine bağlı şirketlerin sahip oldukları
veya onun hesabına alınmış olup üçüncü kişilerin elinde bulunan sermaye
şirketindeki payları ve oy hakları da hesaplamaya dahil edilir.
(10)
Şirketler topluluğuna dahil bulunan iki sermaye şirketi birbirlerinin
paylarının en az dörtte birine sahip olarak karşılıklı iştirak haline gelmeleri
durumunda, payların yüzdeleri ile oy hakkı oranları yedinci, sekizinci ve
dokuzuncu fıkra hükümlerine göre hesaplanır. Bu sermaye şirketlerinin,
karşılıklı iştirak konumuna bilerek girmeleri halinde; iştirak konusu olan
paylardan doğan toplam oylarla diğer pay sahipliği haklarının sadece dörtte
biri kullanılabilir; bedelsiz payları edinme hakkı hariç, diğer tüm pay
sahipliği hakları donar. Söz konusu paylar, toplantı ve karar nisabı
hesaplanmasında dikkate alınmaz. Kanunun 389 uncu ve 612 nci madde hükümleri
saklıdır.
6036
ALTINCI BÖLÜMAnonim ve Limited Şirketler ile Şirketler Topluluğu
Denetçileri
Denetçi seçimi ve tescili
MADDE 108- (1)
Denetime tabi şirketlerde denetçi şirket genel kurulunca; topluluk denetçisi
ise ana şirketin genel kurulunca seçilir. Denetçinin, her faaliyet dönemi için,
faaliyet döneminin dördüncü ayının sonuna kadar ve her halde görevini yerine
getireceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi şarttır. Seçimden sonra yönetim
kurulu, gecikmeksizin denetleme görevinin hangi denetçiye verildiğini tescil
ettirir. Ancak kuruluşta denetçi şirket sözleşmesi ile seçilebilir. Şirket
sözleşmesi ile denetçinin seçilmemesi halinde ise ilk hesap dönemi bitmeden
genel kurul tarafından seçilerek tescil ettirilmesi zorunludur.
(2) Denetçinin, mahkemece azledilmesi ve/veya atanması
hallerinde, mahkeme kararı da gösterilerek yeni seçilen denetçi ve/veya azil
olgusu tescil edilir.
(3) Seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi
feshetmesi, görevlendirme kararının iptal olunması, butlanı veya denetçinin
kanuni sebeplerle veya diğer herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi
veya görevini yapmaktan engellenmesi hallerinde, denetçi anonim şirketlerde
yönetim kurulu, limited şirketlerde müdürün, her yönetim kurulu üyesinin veya
herhangi bir pay sahibinin istemi üzerine mahkemece atanır. Denetçi fesih
ihbarında bulunduğu takdirde, anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited
şirketlerde ise müdürler, mahkemece atama yapılana kadar görev yapmak üzere
hemen geçici bir denetçi seçer ve bu hususu tescil ettirir.
(4) Kanunun 400 üncü maddesinde sayılan bağımlılık
hallerinden birinin kendisinde bulunmadığına ilişkin denetçinin beyanı
alınmadan, denetçi tescil edilmez.
(5) Ana şirket genel kurulunda topluluk denetçisi
ayrıca seçilmemişse, ana şirketin denetçisi topluluk denetçisi olarak tescil
edilir.
(6) Tescilde, denetçinin adı ve soyadı veya unvanı,
kimlik numarası, yerleşim yeri veya merkezi, varsa tescil edilmiş şubesi
belirtilir.
YEDİNCİ BÖLÜMKooperatifler
Başvuru
MADDE 109- (1)
Bir kooperatifin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuruda müdürlüğe aşağıdaki
belgeler verilir:
a) Kurucuların müdürlükte huzurda imzaladıkları şirket
sözleşmesi.(1)
b) Kooperatif kuruluşuna izin veren makamın izin
yazısı.
c) Kooperatifi temsile yetki verilen kişilerin Kanunun
40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
Tescil
MADDE 110- (1)
Sicile aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/31 md.) Şirket
sözleşmesinin ortaklar tarafından müdürlükte imzalandığı tarih.
b) Kooperatifin amacı, konusu ve varsa süresi.
c) Kooperatifin unvanı ve merkezi.
ç) Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına
karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri.
d) Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu.
e) Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle
işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler.
____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 30 uncu maddesiyle, bu
fıkranın (a) bendinde yer alan “imzaları noter tarafından onaylanmış” ibaresi
“müdürlükte huzurda imzaladıkları” şeklinde ve (c) bendinde yer alan “temsil ve
ilzama” ibaresi “temsile” şeklinde, “noter huzurunda kooperatif unvanı altında
atılmış” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş” şeklinde
değiştirilmiştir.
6037
f) Kooperatifin ne suretle temsil olunacağı ve denetleneceği.
g) Denetçiler, yönetim kurulu üyeleri ve kooperatifi
temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı ve vatandaşlığı, kimlik numarası ve
yerleşim yeri.
ğ) Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve şirket
sözleşmesinde de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının
ortaklara ne suretle bildirileceği.
(2) Kooperatiflerle ilgili olarak yukarıda yer almayan
hususlara ilişkin tescil başvurularında anonim şirketlere ilişkin hükümler
kıyasen uygulanır.
BEŞİNCİ KISIMMerkez Değişiklikleri ve ŞubeBİRİNCİ BÖLÜMMerkez DeğişikliğiBİRİNCİ AYIRIMTürkiye İçinde Merkezin Değişmesi
Belgeler
MADDE 111- (1)
(Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/32 md.) Bir ticari işletmenin veya
ticaret şirketinin Türkiye’deki merkezinin başka bir sicil bölgesine
taşınmasının tesciline ilişkin başvurularda, şirket sözleşmesinin değişikliğine
ilişkin belgelere ek olarak eski merkezdeki müdürlükten alınacak sicil özeti de
müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 112- (1)
Yeni merkezin bulunduğu yer siciline, yeni bir tescil için gerekli olan
olgulardan başka, eski merkezin bulunduğu yer de kaydedilir.
(2) Yeni merkezin bulunduğu yer müdürlüğü, yapılan
tescil hakkında, eski merkezin bulunduğu yer müdürlüğünü bilgilendirir.
Eski merkezdeki tescil
MADDE 113- (1) Eski merkezdeki kaydın silinmesi, yeni merkezdeki tescilin
bildirilmesi üzerine yapılır.
(2) Aşağıdaki olguların eski merkezde tescili şarttır:
a) Eski ve yeni merkezin bulunduğu yer gösterilerek,
ticari işletmenin merkez değişiminden dolayı yeni merkezin bulunduğu yer
siciline tescil edildiği.
b) Şayet değişmişse yeni ticaret unvanı.
c) Ticari işletmenin sicilden resen silindiği.
Belgelerin gönderilmesi
MADDE 114- (1)
Eski merkezin kayıtlı olduğu müdürlük, kayıt silme işlemini müteakip sicil
dosyasının aslını, dosya içeriğindeki belgelerin tarih sırasına göre
hazırlanmış dizi pusulası ile birlikte en geç on iş günü içinde yeni merkezin
bulunduğu müdürlüğe güvenli bir şekilde gönderir.
6038
İKİNCİ AYIRIMYabancı Bir İşletmenin Merkezinin Türkiye’ye Taşınması
Belgeler ve tescil
MADDE 115- (1)
Bir ticari işletmenin veya bir ticaret şirketinin merkezinin Türkiye’ye
taşınması halinde, bir ticari işletmenin veya bir ticaret şirketinin tescili
için gerekli olan belgelerden başka, başvurulan müdürlüğe aşağıdaki belgeler
verilir:
a) Merkezi Türkiye’ye taşınan ticari işletmenin veya
ticaret şirketinin yabancı memleket kanununa uygun olarak mevcut bulunduğunu
gösteren ve o ülkenin ticaret sicili tarafından verilmiş olan veya sicil
teşkilatı yok ise yetkili makamı tarafından verilmiş olan belge ve Türkçe
çevirisi.
b) Merkez değişikliğinin kendi hukukuna uygun olduğuna
ilişkin yurtdışındaki yetkili makamdan alınan belge ve Türkçe çevirisi.
c) Merkezi nakledilen ticari işletme ticaret şirketi
ise, Türk hukukuna uyarlanmış şirket sözleşmesi ve Türkçe çevirisi.
ç) Merkezini taşıyacak şirketin tescili izne bağlı ise,
ilgili kurumdan alınan izin yazısı.
(2) Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde
sayılan belgelerin, 32 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde
onaylanmış olması gerekir.
(3) Merkezini Türkiye’ye taşıyan işletmelerin tescili
için, Türkiye’de bulunan işletmelerin tescili hakkındaki hükümler uygulanır.
Merkezini Türkiye’ye taşıyan ticaret şirketlerinin tescilinde ise kuruluşa ait
hükümler uygulanır. Müdürlükler; bu tescil sırasında, merkezi Türkiye’ye
taşınan ticari işletmenin Türk hukukuna göre örgütlenerek faaliyet
göstermesinin mümkün olup olmadığını, merkezini taşıyan ticaret şirketi ise
şirket sözleşmesinin Türk hukukuna uygun olup olmadığını veya uyarlanıp
uyarlanmadığını araştırmakla yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ AYIRIMTürkiye’deki Bir Şirketin Merkezinin Yurtdışına
Taşınması
Belgeler
MADDE 116- (1)
Türkiye’deki bir ticaret şirketinin merkezini yurtdışına taşınabilmesi için;
a) 14/1/2011 tarihli 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun
Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, şirketin
konumunda meydana gelecek değişiklikten alacaklıların şirket sözleşmesinde
öngörüldüğü şekilde ve her durumda sicil gazetesinde ilan yoluyla haberdar
edildiklerini, alacaklarını bildirmeye davet olunduklarını kanıtlayan gazeteler
ve belgeler,
b) Alacaklıların tamamının yazılı muvafakatları veya
alacakların tamamının ödendiğine veya teminat altına alındığına dair belgeler,
c) Şirketin kayıtlı olduğu vergi dairesinden ve sosyal güvenlik
kurumundan alınacak, borcun olmadığına veya teminat altına alındığına dair
yazı,
ç) Şirketin merkezinin yurtdışına taşınmasına ilişkin
yetkili organ kararının noter onaylı örneği,
müdürlüğe verilir.
(2) Birinci fıkrada öngörülen belgeler müdürlüğe
verilmeden, merkezin yurtdışına taşınması amacıyla yapılacak hiçbir talep
müdürlükçe karşılanmaz.
6039
(3) Merkezi yurtdışına taşınan bir ticaret şirketinin
sicilden kaydının silinebilmesi için gerekli olan belgelere ek olarak ticaret
şirketinin faaliyetinin yurtdışında devam ettiğini doğrulayan, 32 nci maddenin
ikinci fıkrasına uygun olarak onaylanmış belge de merkezin kayıtlı olduğu
yerdeki müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 117- (1)
116 ncı maddede belirtilen işlemler tamamlandıktan sonra şirkete ait kayıtlar
silinir ve aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Merkezin yurtdışına taşınmasına ilişkin yetkili
organ kararı ve tarihi.
b) Ticaret şirketinin merkezinin yurtdışına
taşınmasından sonraki ticaret unvanı veya varsa işletme adı, hukuki şekli ve
merkezi ile tescile yetkili olan yabancı makam.
c) Alacaklıların korunmasına ilişkin tedbirlerin
alındığını ispatlayıcı belgeler.
İKİNCİ BÖLÜMŞubeBİRİNCİ AYIRIMŞube Tanımı ve Unvanı
Şube tanımı
MADDE 118- (1)
Bir ticari işletmeye bağlı olup ister merkezinin bulunduğu sicil çevresi
içerisinde isterse başka bir sicil çevresi içinde olsun, bağımsız sermayesi
veya muhasebesi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kendi başına sınai veya
ticari faaliyetin yürütüldüğü yerler ve satış mağazaları şubedir.
(2) Merkezi Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin
şubeleri ve unvanları merkeze gönderme yapılarak, bulundukları yerin
müdürlüğüne tescil olunur.
Şubenin unvanı
MADDE 119- (1) Her şubenin unvanı kendi merkezinin ticaret unvanı ile şube olduğunu
gösteren eklerden oluşur. Şubenin unvanına şube ile ilgili başka ekler de
yapılabilir. Bu ekler de ticaret unvanlarına yapılacak eklerin bağlı olduğu
hükümlere tabidir.
(2) Merkezi yurtdışında bulunan bir işletmenin
Türkiye’deki şubesinin ticaret unvanında merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin
ve şube olduğunun açıkça gösterilmesi şarttır.
İKİNCİ AYIRIMMerkezleri Türkiye’de Bulunan Ticari İşletmelerin
Şubelerinin Tescili
Başvuru ve belgeler
MADDE 120- (1) Merkezi Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin şubelerinin tescil
isteminde aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Açılması Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine
veya uygun görüşüne tabi olan şubeler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
b) Şube açılışına ilişkin yetkili organ kararının noter
onaylı örneği.
c) Varsa değişiklikleriyle beraber, şirket
sözleşmesinin onaylı bir örneği.
ç) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/33 md.)
d) (Mülga:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/33 md.)
e) Şubeyi temsile yetkili kılınan kişilerin Kanunun 40
ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
___________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 33 üncü maddesiyle, bu
bentte yer alan “noter onaylı imza örnekleri” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri” şeklinde değiştirilmiştir.
6040
Tescil
MADDE 121- (1) Şubeler, merkezin sicil kaydına gönderme yapılarak bulunduğu yer
siciline tescil edilir. Tescilde aşağıdaki olgular belirtilir:
a) Merkezin; kayıtlı olduğu müdürlük, tescil tarihi,
MERSİS numarası, unvanı, sermayesi, adresi, işletme konusu, yetkilileri ile
varsa süresi ve denetçisi.
b) Şubenin unvanı ve adresi.
c) Şubeyi temsile yetkili kişi veya kişilerin adı ve
soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, bunların temsil yetkileri
yalnız şube işlerine ilişkin olduğu takdirde, temsilin şekli.
ç) Tahsis edilmişse şubeye ayrılmış sermaye.
d) Yalnız şubeye ilişkin olan özel hükümler.
(2) Şubeye ilişkin tescil edilmiş olgulardaki
değişiklikler de aynı usulle tescil olunur.
(3) Birleşme veya bölünme nedeniyle merkez kaydı
silinen ticari işletmeler ile tür değiştiren ticari işletmelerin şubelerinin
faaliyetinin sürdürüleceğinin bildirilmesi halinde, şube kayıtlarında yeni
merkezin kayıtlarına uygun değişiklikler yapılır.
ÜÇÜNCÜ AYIRIMMerkezleri Türkiye Dışında Bulunan Ticari İşletmelerin
Türkiye’deki Şubelerinin Tescili
Başvuru ve belgeler
MADDE 122- (1)
Merkezleri Türkiye dışında bulunan ticari işletmelerin Türkiye’deki şubelerinin
tescilinde aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Ticari işletmenin merkezinin bulunduğu kaynak ülke
hukukunun, şube açacak işletme için tescilde aradığı şartların yerine
getirildiğini ve şubenin tescili için ibrazı gerekli olan belgeleri gösteren
yetkili makamdan alınmış yazı ve bir nüsha Türkçe çevirisi.
b) Kaynak ülkede şubenin tescili için ibrazı gerekli
tüm belgeler.
c) Merkez işletmenin güncel sicil kayıtlarını içeren
belgenin ve şirketlerde şirket sözleşmesinin onaylı birer örneği ile birer
nüsha Türkçe çevirisi.
ç) Merkezin yetkili organının şube açma ve şubeye
Türkiye’de yerleşik tam yetkili temsilci atanmasına ilişkin kararının aslı ve
bir nüsha Türkçe çevirisi.
d) Şube açacak merkezin unvanı, türü, işletme konusu,
sermayesinin türü ve tutarı, kuruluş tarihi, sicil numarası, tabi olduğu hukuk,
Avrupa Birliği üyesi olup olmadığı, internet sitesi, şubenin unvanı ve şubeye
ayrılmış sermaye tutarı, şubeyi mahkemeler dahil, özel kuruluşlar ve kamu kurum
ve kuruluşları nezdinde tam yetkili olarak temsil edecek kişi veya kişilerin
adı ve soyadı, kimlik numarası ve yerleşim yeri ile şubenin adresini içeren
merkezin yetkilileri tarafından imzalanmış beyannamenin aslı ve bir nüsha
Türkçe çevirisi.
e) Şube açma kararında, Türkiye’deki şubeyi mahkemeler
dahil, özel kuruluşlar ve kamu kurum ve kuruluşları nezdinde tam yetkili olarak
temsil edecek kişi veya kişiler ile bunlara verilen yetki belirtilmemiş ise bu
konulara ilişkin düzenlenen vekaletnamenin aslı ve bir nüsha Türkçe çevirisi.
f) Şubeyi temsil edecek kişi veya kişilerin Kanunun 40
ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
g) Açılması Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine
veya uygun görüşüne tabi olan şubeler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
(2) Merkezi Türkiye dışında bulunan ticari işletmenin
Türkiye’de birden çok şubesi varsa, ilk şubenin tescilinden sonra açılacak
şubeler yerli ticari işletmelerin şubeleri gibi tescil olunur.
______________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 34 üncü maddesiyle, bu
bentte yer alan “noter onaylı imza örnekleri” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri” şeklinde değiştirilmiştir.
6041
Tescil
MADDE 123- (1) Merkezi yurtdışında bulunan bir ticari işletmenin Türkiye şubesinin
açılışında aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Merkezin ticaret unvanı ile varsa işletme adı ve
ticari işletmenin merkezi.
b) Merkez işletmenin sermayesi.
c) Şubeye ayrılmış sermaye.
ç) Şubenin ticaret unvanı ile varsa işletme adı ve
adresi.
d) Şubenin faaliyet konusu.
e) Ticari temsilci için yetkili organ kararı.
f) Şubeyi tam yetkili olarak temsil edecek kişi veya
kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
DÖRDÜNCÜ AYIRIMMerkez ile Şube Kayıtlarının İlişkilendirilmesi ve Şube
Kaydının Silinmesi
Merkez ile şube kayıtlarının
ilişkilendirilmesi
MADDE 124- (1)
Merkezin kayıtlı olduğu müdürlük, merkez kayıtlarında meydana gelen
değişiklikleri şubenin kayıtlı olduğu müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür. Bunun
üzerine şubenin bulunduğu yer müdürlüğünce, kendisine bildirilen ve şube
kayıtlarında değişiklik gerektiren hususun tescili için ilgililerce
başvurulmaması halinde 36 ncı maddeye göre işlem yapılır.
(2) (Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/35 md.)
MERSİS’te şube kayıtlarından merkez kayıtlarına, merkez kayıtlarından şube
kayıtlarına erişim sağlandığında, müdürlüklerce birinci fıkra kapsamında ayrıca
bir bildirim yapılmaz ve merkez kayıtlarında meydana gelen değişiklikler şube
kayıtlarında da tescil edilmiş sayılır.
Şube kaydının silinmesi
MADDE 125-(1)
Merkezleri Türkiye’de bulunan işletmelere ait şubelerin kayıtları;
a) Şubenin faaliyetinin sona ermesi halinde başvuru
üzerine,
b) Merkezin kaydının silinmiş olduğu hususunun,
merkezin kayıtlı olduğu müdürlük tarafından şubenin kayıtlı olduğu müdürlüğe
bildirilmesi üzerine resen,
silinir.
(2) Merkezi yurtdışında bulunan şirketin Türkiye
şubesinin faaliyetinin sona ermesi üzerine şube kaydının silinmesi için
aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Merkez veya Türkiye şubesi tarafından alınan sona
erme kararının noter onaylı örneği ile kararın merkez tarafından alınması
halinde Türkçe çevirisi.
b) Sona erme başka bir sebepten ileri geliyorsa bunu
kanıtlayan belgenin onaylı örneği ve gerekiyorsa Türkçe çevirisi.
c) Tasfiye memurlarının Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.(1)
ç) Tasfiye memurlarının şubeyi temsil eden kişi veya
kişilerin dışından seçilmesi halinde görevi kabul ettiklerine ilişkin imzalı
belge.
(3) Sona eren şube ile ilgili aşağıdaki olgular tescil
edilir:
a) Şubenin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b) Sona erme sebebi.
c) Sona erme merkezin veya şubenin kararına dayanıyorsa
bu kararın tarihi.
ç) Sona erme mahkeme kararına dayanıyorsa bu kararın
tarihi.
d) Ticaret unvanına “Tasfiye halinde” ibaresinin eklendiği.
e) Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, yerleşim yeri ve
kimlik numarası.
f) Tasfiye işlemlerinin şube dışında başka bir adreste
yürütülmesi durumunda bu adres.
_____________
(1) 12/12/2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 36 ncı maddesiyle, bu
bentte yer alan ““Tasfiye halinde” ibaresi eklenmiş ticaret unvanı altında
atılmış ve noter huzurunda düzenlenmiş” ibaresi “Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
6042
(4) Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silme
başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Son ve kesin bilanço.
b) Kapanış kararının noter onaylı örneği ve gerekiyorsa
Türkçe çevirisi.
c) Alacaklılara birer hafta arayla üç kere çağrının
yapıldığını gösteren sicil gazeteleri.
(5) Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Tasfiyenin tamamlandığı.
b) Ticaret unvanının silindiği.
(6)
İlk şubeye bağlı olarak açılan şubenin kaydı; faaliyetinin sona ermesi halinde
başvuru üzerine, ilk şubenin kaydının silindiğinin müdürlükçe tali şubenin
kayıtlı olduğu müdürlüğe bildirilmesi üzerine ise resen silinir.
(7) Yurtdışındaki işletmenin veya ilk şubesinin
faaliyetinin sona erdiğinin resmi şekilde tespit edilmesi halinde, müdürlükçe 36
ncı madde gereğince işlem yapılır.
ALTINCI KISIMBirleşme, Bölünme ve Tür DeğiştirmeBİRİNCİ BÖLÜMBirleşme
Başvuru ve belgeler
MADDE 126- (1)
Devrolunan şirket birleşmenin tescili için aşağıdaki belgelerle müdürlüğe
başvurur:
a) Birleşme sözleşmesinin devralan ve devrolunan
şirketlerin genel kurullarınca onaylanmasına ilişkin kararların noter onaylı
örnekleri.
b) Birleşme sözleşmesinin bir örneği.
c) Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından; diğer
şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış son bilanço ve
gerektiğinde ara bilanço.
ç) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
(2) Devralan şirket birleşmenin tescili için aşağıdaki
belgelerle müdürlüğe başvurur:
a) Birleşme sözleşmesinin devralan ve devrolunan
şirketlerin genel kurullarınca onaylanmasına ilişkin kararların noter onaylı
örnekleri.
b) Birleşme sözleşmesinin bir örneği.
c) Birleşme sebebiyle yapılacak sermaye artırımının
tescili için gerekli belgeler.
ç) Birleşmenin yeni kuruluş şeklinde yapılması halinde
yeni şirketin kuruluş belgeleri.
d) Birleşmeye katılan şirketlerden her birinin,
sermayelerinin karşılıksız kalıp kalmadığının, şirket özvarlıklarının
tespitinin ve şayet devrolunan şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri
ile benzeri sicillerde kayıtlı malvarlığının bulunması halinde bunların gerçeğe
uygun değerlerinin tespitinin yapıldığı yeminli mali müşavir veya serbest
muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu
tespitlere ilişkin raporu.
e) Devrolunan şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet
sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesini ve
bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili
sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan.
f) Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından; diğer
şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış son bilanço ve
gerektiğinde ara bilanço.
g) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
6043
(3) Kanunun 156 ncı maddesi uyarınca kolaylaştırılmış
usulle birleşen sermaye şirketlerinde birleşme sözleşmesinin genel kurul
onayına sunulmaması halinde, birleşme sözleşmesinin onayına ilişkin genel kurul
kararının noter onaylı örneği yerine yönetim organının birleşmeye ilişkin
kararının noter onaylı örneği müdürlüğe verilir.
(4) Birleşmeye taraf olan bir
şirketin, sermayesiyle kanuni yedek akçeleri
toplamının yarısı zararlarla kaybolmuş veya borca batık durumda olması halinde;
birleşmeye taraf olan diğer şirketin kaybolan sermayeyi veya borca batıklık
durumunu karşılayacak miktarda serbestçe tasarruf edebileceği özvarlığa sahip bulunduğu
ve buna ilişkin tutarların, hesap şekli de gösterilerek doğrulandığı veya
belirtilen durumların mevcut olmadığının doğrulandığı yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir raporu müdürlüğe verilir. Devrolunan
şirketlerin denetime tabi olması halinde bu rapor, şirket denetçisi tarafından
da müdürlüğe verilebilir.
(5) Devrolunan şirket tasfiye halinde ise malvarlığının
pay sahipleri arasında dağıtılmasına başlanmadığına ilişkin tasfiye
memurlarınca hazırlanacak raporu müdürlüğe verilir.
(6) İkinci fıkranın (d) bendinde belirtilen raporda,
alacaklıların alacaklarının tehlikeye düşmediğinin gösterilmemesi durumunda söz
konusu alacakların teminat altına alındığına dair yönetim organı beyanı
müdürlüğe verilir.
(7) Birleşmeye taraf olan tüm şirketlerin yönetim
organları tarafından, ayrı ayrı ya da birlikte hazırlanan birleşme raporu,
şirketlerin kayıtlı bulunduğu müdürlüklere verilir. Ancak küçük ve orta ölçekli
şirketlerde, birleşme raporunun düzenlenmesinden vazgeçilmesi halinde ise bu
hususun tüm ortaklar tarafından onaylandığına ilişkin belge müdürlüğe verilir.
(8) Birleşmeye taraf olan tüm şirketlerin, ortaklarına
inceleme haklarının işaret edildiği, incelenecek belgelerin nereye tevdi
edildiği ve nerelerde incelemeye hazır tutulduğu hususlarının ilan edildiği
sicil gazetesini ve şirket sözleşmesinde öngörülen gazeteyi kayıtlı olduğu
müdürlüğe vermeleri gerekir. Ancak küçük ve orta ölçekli şirketlerde, inceleme
hakkından vazgeçilmesi halinde, bu hususun tüm ortaklar tarafından
onaylandığını gösterir belge müdürlüğe verilir.
(9) Birleşmeye taraf olan şirketlerin her biri
tarafından, alacaklılarına yapacakları çağrıya ilişkin hazırlanan ilan
örnekleri ilgili müdürlüklere verilir.
Tescil
MADDE 127- (1)
Devrolunan şirket birleşme kararını tescil ettirmeden devralan şirket birleşme
kararını tescil ettiremez.
(2) Devrolunan şirketin kayıtlı olduğu müdürlük
birleşmenin tescilini, devralacak şirketin kayıtlı olduğu müdürlüğe derhal
bildirir.
(3) Devrolunan şirkete ilişkin olarak aşağıdaki olgular
tescil edilir:
a) Genel kurulun birleşmeye ilişkin kararı ve tarihi veya
kolaylaştırılmış usulle birleşen sermaye şirketlerinde ise bunların yerine
yönetim organının birleşmeye ilişkin kararı ve tarihi.
b) Devrolunan şirketin birleşme nedeniyle infisah
ettiği.
c) Devralan şirketin MERSİS numarası, ticaret unvanı
veya işletme adı ve merkezi.
(4) Devralan şirkete ilişkin aşağıdaki olgular tescil
edilir:
a) Genel kurulun birleşmeye ilişkin kararı ve tarihi
ve/veya kolaylaştırılmış usulle birleşen sermaye şirketlerinde ise bunların
yerine yönetim organının birleşmeye ilişkin kararı ve tarihi.
b) Birleşmeye taraf olan şirketlerin MERSİS numarası,
ticaret unvanı ile varsa işletme adı ve merkezi.
c) Devralan şirketin birleşme dolayısıyla sermaye
artırımı yapmasının gerekli olduğu hallerde buna ilişkin şirket sözleşmesi
değişikliği.
ç) Yeni kuruluş yoluyla birleşmede, yeni kurulan
şirketin türüne göre tescili zorunlu olan olgular.
6044
(5) Devralan şirketin birleşme dolayısıyla sermaye
artırımı yapmasının gerekli olduğu hallerde, sermaye artırımı ile birleşme
kararı eş zamanlı olarak tescil edilir. Yeni kuruluş yoluyla birleşmede ise
yeni kurulacak şirketin kuruluşu ile birlikte birleşme kararı eş zamanlı olarak
tescil edilir. Tescili yapan müdürlük durumu devrolunan şirketin kayıtlı olduğu
müdürlüğe derhal bildirir. Birleşme nedeniyle infisah eden şirketin unvanı bu
bildirim üzerine resen silinir.
(6) Devralan şirketin kayıtlı olduğu müdürlük;
devrolunan şirketin malvarlığına dahil olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet
sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların devralan
şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; yeni hak sahibini,
şirketin birleşme kararının tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere
derhal bildirir.
(7) Birleşme kararlarını tescil eden müdürlükler,126
ncı maddenin dokuzuncu fıkrasına göre kendilerine verilen ilan metinlerinin,
yedişer gün ara ile üç defa sicil gazetesinde ilan edilmesini sağlar. Ancak ilk
ilanların birleşme kararının tesciline ilişkin ilanlarla birlikte aynı sicil
gazetesinde yayımlanması zorunludur.
İKİNCİ BÖLÜMBölünme
Başvuru ve belgeler
MADDE 128- (1)
Tam bölünmede müdürlüğe verilecek belgeler şunlardır:
a) Bölünen şirket tarafından;
1) Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile
bunların onayına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Bölünme dışında kalan malvarlığının olmadığı,
bölünmenin tam bölünme olduğu, bölünmede oranların korunup korunmadığı
hususları ile bölünmeye katılan diğer şirketlerin unvanları ve kayıtlı olduğu
müdürlüklere ilişkin bilgileri içeren beyan,
3) Bölünen şirketin bölünmeye konu olan tapu, gemi ve
fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve
haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve
hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan,
4) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı,
5) Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından diğer
şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış son bilanço veya gerektiğinde
ara bilanço.
b) Bölünmeye katılan diğer şirketler tarafından;
1) Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile
bunların onayına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Yeni kuruluş halinde kuruluş belgeleri,
3) Tam bölünen şirketin bölümlere ayrılmış
malvarlığının bölümler itibarıyla değerlerinin tespitine ilişkin yeminli mali
müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi
şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu,
4) Bölünen şirketin bölünmeye konu olan tapu, gemi ve
fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve
haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve
hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan,
5) Varsa sermaye artırımına ilişkin belgeler,
6) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı,
7) Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından diğer
şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış son bilanço veya
gerektiğinde ara bilanço.
6045
(2) Kısmi bölünmede müdürlüğe verilecek belgeler
şunlardır:
a) Bölünecek şirket tarafından;
1) Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile
bunların onayına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Kısmi bölünen şirket bakımından sermaye azaltılması
yapılmasının söz konusu olduğu hallerde değişik şirket sözleşmesi metni,
3) Kısmi bölünmede, bölünen şirketin kalan net
malvarlığının şirket borçlarını karşılamaya yeterli olduğuna ilişkin tespitin
yapıldığı; sermaye azaltılmasına gerek olmaması durumunda ise bu hususun da
tespitinin yapıldığı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir
raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu,
4) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
b) Bölünmeye katılan diğer şirketler tarafından;
1) Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile
bunların onayına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Yeni kuruluş halinde kuruluş belgeleri,
3) Bölünen şirketin kısmi bölünmeye konu olan
malvarlığı bölümlerinin değerlerinin tespitine ilişkin yeminli mali müşavir
veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde
denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu,
4) Bölünen şirketin bölünmeye konu olan tapu, gemi ve
fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve
haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve
hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan,
5) Varsa sermaye artırımına ilişkin belgeler,
6) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
(3) Bölünmeye katılan tüm şirketlerin yönetim organları
tarafından, ayrı ayrı ya da birlikte hazırlanan bölünme raporu, şirketlerin
kayıtlı bulunduğu müdürlüklere verilir. Ancak küçük ve orta ölçekli
şirketlerde, bölünme raporunun düzenlenmesinden vazgeçilmesi halinde ise bu
hususun tüm ortaklar tarafından onaylandığını gösterir belge müdürlüğe verilir.
(4) Bölünmeye katılan şirketlerin tümü; ortaklarına,
inceleme haklarının işaret edildiği, incelenecek belgelerin nereye tevdi
edildiği ve nerelerde incelemeye hazır tutulduğu hususlarının ilan edildiği
sicil gazetesini, kayıtlı oldukları müdürlüğe verir. Ancak küçük ve orta
ölçekli şirketlerde, inceleme hakkından vazgeçilmesi halinde, bu hususun tüm
ortaklar tarafından onaylandığını gösterir belge müdürlüğe verilir.
(5) Bölünmeye katılan şirketlerin her biri tarafından,
alacaklılarına yedişer gün ara ile üç defa yapılan ilanların yayımlandığı sicil
gazetelerinin birer örneği müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 129- (1)
Bölünmeye katılan şirketlerin tamamı, bölünme kararlarının tescili için ilgili
müdürlük veya müdürlüklere başvurmadan tescil yapılamaz.
(2) Bölünen şirket, bölünme kararını tescil ettirmeden
bölünmeye katılan diğer şirketler bölünmeye ilişkin olguları tescil ettiremez.
(3) Bölünen şirketin kayıtlı olduğu müdürlüğe aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Bölünme kararı ve tarihi.
b) Bölünmenin tam veya kısmi olup olmadığı.
c) Tam bölünme halinde şirketin infisah ettiği.
ç) Bölünmeye katılan diğer şirketlerin MERSİS numarası,
ticaret unvanı, merkezi, kayıtlı olduğu müdürlük.
d) Gereken hallerde kısmi bölünmeye bağlı olarak
gerçekleştirilen sermaye azaltılması.
6046
(4) Bölünen şirketin kayıtlı olduğu müdürlük bölünme
kararının tescilini, bölünmeye katılan diğer şirketlerin kayıtlı olduğu
müdürlüğe derhal bildirir.
(5) Bölünen şirketin malvarlığını devralan şirketlerin
kayıtlı olduğu müdürlüğe aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Bölünme kararı ve tarihi.
b) Bölünme işlemine bağlı olarak yapılan sermaye
artırımı.
c) Bölünme sonucunda yeni kurulacak şirketin
kuruluşunun tescili için gerekli olan tüm bilgiler.
ç) Kısmi bölünme sonucunda yapılan sermaye artırımında
çıkarılan payların, bölünen şirkete mi yoksa ortaklarına mı tahsis edildiği.
d) Tam bölünme sonucu infisah eden şirketin MERSİS
numarası, ticaret unvanı, varsa işletme adı ve merkezi.
(6) Bölünen şirketin malvarlığını devralan şirketler,
bölünme dolayısıyla yapılacak sermaye artırımı ile bölünme kararını eş zamanlı
olarak tescil ettirir. Bölünen şirketin malvarlığının yeni kurulacak şirket
tarafından devralınması halinde ise bölünme kararı, kuruluşla birlikte eş
zamanlı olarak tescil ettirilir. Tescili yapan müdürlük tam bölünme halinde,
durumu bölünen şirketin kayıtlı olduğu müdürlüğe derhal bildirir. Tam bölünme
nedeniyle infisah eden şirketin unvanı bu bildirim üzerine resen silinir.
(7) Bölünmeye katılan diğer şirketlerin kayıtlı olduğu
müdürlükler; bölünen şirketin malvarlığına dahil olan tapu, gemi ve fikri
mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan ve müdürlüklerinde
kayıtlı olan şirket tarafından devralınan mal ve hakların şirket adına
tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla; yeni hak sahiplerini, bölünme
kararlarının tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere derhal bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMTür Değiştirme
Başvuru ve belgeler
MADDE 130- (1)
Tür değiştirme halinde, tescil başvurusu ekinde aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a) Tür değiştirme planı.
b) Tür değiştirme planının kabulüne ilişkin genel kurul
kararının noter onaylı örneği.
c) Şirketin yönetim organı tarafından hazırlanan tür
değiştirme raporu.
ç) Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından diğer
şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış son bilanço ve
gerektiğinde ara bilanço.
d) Yeni türün kuruluşuna ilişkin gerekli belgeler.
e) Tür değişikliği yapan şirketin sermayesinin ödenip
ödenmediğinin, karşılıksız kalıp kalmadığının, şirket özvarlığının tespitinin
ve şayet şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde
kayıtlı malvarlığının bulunması halinde bunların gerçeğe uygun değerlerinin tespitinin
yapıldığı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya
da tür değiştiren şirket denetime tabi ise denetçinin bu tespitlere ilişkin
raporu.
f) Tür değiştiren şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet
sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi,
bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili
sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan.
g) Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olunması halinde bu izin veya uygun görüş yazısı.
6047
(2) Küçük ve orta ölçekli şirketlerde tür değiştirme
raporunun düzenlenmesinden, tüm ortaklar tarafından vazgeçilmesi halinde buna
ilişkin belge müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 131- (1)
Tür değiştirmeye ilişkin olarak aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Türü değiştirilen şirketlerin, tür değiştirmeden
önceki ve sonraki ticaret unvanları, varsa işletme adları.
b) Tür değiştirmeye ilişkin genel kurul kararı ve
tarihi.
c) Tür değiştirmeden sonraki yeni şirket sözleşmesi ve
tarihi.
ç) Yeni türe ilişkin tescil edilmesi gereken olgular.
(2) Tescil, eski türün sicil kaydı üzerinden yapılır.
(3) Tür değiştirmede, tür değiştiren şirketin
malvarlığına dahil olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri
sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların yeni tür adına tescilinin
gecikmeksizin yapılması amacıyla, müdürlük tarafından yeni türün tescili ile eş
zamanlı olarak ilgili sicillere derhal bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMTicari İşletme ile İlgili Birleşme, Devir ve Tür
Değiştirme
Ticari işletme ile ilgili birleşme
MADDE 132- (1)
Birleşme sözleşmesiyle ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş
malvarlığından birleşme dışı bırakılan unsur veya unsurlar nedeniyle işletmenin
bütünlüğü ve devamlılığının zedelenmesi halinde birleşme tescil edilemez.
(2) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketi
tarafından devralınmak suretiyle yapılacak birleşmelerde, devralan ticaret
şirketinin türüne göre Kanunun 138 ila 140 ıncı, 142 ila 158 inci, 191 ila 193
üncü madde hükümleri ile bu Yönetmeliğin 126 ncı ve 127 nci maddeleri kıyas
yoluyla uygulanır. Ancak devri tescil için aranan kanuni bütünlük şartının
somut olayda var olup olmadığının Kanunun 32 nci maddesi kapsamında incelenebilmesi
için devreden tarafından müdürlüğe aşağıdaki belgeler de verilir:
a) Ticari işletme sahibinin, ticari işletmeye sürekli
olarak özgülenmiş bulunan malvarlığının tam listesini gösterir beyanı.
b) Beyanda yer alan malvarlığından özel sicillerde
kayıtlı bulunanların kayıtlı oldukları siciller ile bunların ilgili
sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgiler.
c) Listede yer alan malvarlığı unsurlarının her
birinin, ticari işletmenin devamlılığı esasına göre yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir tarafından tespit edilmiş gerçeğe uygun
değerlerini, işletme değerini, işletme değeri hesaba katılmamışsa sebeplerini
gösterecek şekilde hazırlanmış rapor.
(3) Tescil başvurusu birleşmeye katılan ticari
işletmenin ve şirketin kayıtlı olduğu müdürlüklere yapılır. Bunların aynı
sicile kayıtlı olması durumunda tescil başvurusu birlikte yapılır.
Ticari işletmenin devri Madde 133- (1)
Ticari işletme, Kanunun 11 inci maddesi uyarınca bir bütün halinde ve
devamlılığı sağlanmak suretiyle devredilebilir.
6048
(2) Bir ticari işletmenin devrine ilişkin devir sözleşmesi
yazılı şekilde yapılır ve aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Tarafların adı ve soyadı veya unvanı ile tebligat
adresi.
b) Ticari işletmenin sözleşme dışında bırakılan
unsurları.
c) Ticari işletmenin bir bütün olarak ve devamlılığını
sağlayacak şekilde devredildiğine ilişkin şartsız beyan.
ç) Ticari işletmenin satış fiyatı ve ödeme şartları.
(3) Ticari işletmenin devri, devir sözleşmesinin
tümünün tescili ile hüküm ifade eder.
(4) Ticari işletme devir vaadi, belli bir süre sonra
hüküm ifade edecek devirler ve şartlı devirler tescil edilemez.
Ticari işletmeler ile ilgili tür değiştirmeMADDE 134- (1)
Bir ticaret şirketinin bir ticari işletmeye dönüşmesi, tüzel kişinin şekil
değiştirerek bir ticari işletme haline gelmesidir. Her ticaret şirketi, tabi olduğu
sorumluluk sistemi ne olursa olsun bir ticari işletmeye dönüşebilir.
(2) Dönüşme sonucunda meydana gelen ticari işletme
dönüşen ticaret şirketinin devamıdır.
(3) Dönüşen şirketin ortaklarının kişisel
sorumlulukları ve iş sözleşmelerinden doğan borçlar hakkında Kanunun 190 ıncı
maddesi ile 194 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.
(4) Kanunun 376 ncı maddesi kapsamında bulunan anonim
şirketler ile 633 üncü maddesi kapsamındaki limited şirketler ile tasfiye
halindeki ticaret şirketleri ticari işletmeye dönüşemezler.
(5) Bir ticaret şirketinin bir ticari işletmeye
dönüşmesinde Kanunun 180 inci ve 182 ila 190 ıncı maddeleri kıyasen uygulanır.
(6) Tescil başvurusu ekinde aşağıdaki belgeler
müdürlüğe verilir:
a) Genel kurul tarafından onaylanmış tür değiştirme
planı.
b) Tür değiştiren şirketin denetime tabi olması halinde
denetçi tarafından; diğer şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış
son bilanço veya gerektiğinde ara bilanço.
c) Şirketin yönetim organı tarafından hazırlanan tür değiştirme
raporu.
ç) Tür değiştirmeye ilişkin genel kurul kararının noter
onaylı örneği.
d) Yeni türün tesciline ilişkin gerekli belgeler.
e) Tür değişikliği yapan şirketin sermayesinin
tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve şirket özvarlığının
tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir
raporu, tür değiştiren şirketin denetime tabi olması halinde ise bu tespitlere
ilişkin denetçi raporu.
f) Tür değiştiren şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet
sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi,
bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili
sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan.
g) Ticaret şirketinin paylarının ticari işletmeyi
işletecek kişi veya kişilere devredildiğini ispatlayıcı belgeler.
(7) Küçük ve orta ölçekli şirketlerde tür değiştirme
raporunun düzenlenmesinden, tüm ortaklar tarafından vazgeçilmesi halinde buna
ilişkin belge müdürlüğe verilir.
(8) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine
dönüşmesi halinde Kanunun 182 ila 193 üncü maddeleri kıyasen uygulanır.
6049
(9) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine
dönüşmesi halinde yeni türün kuruluş belgelerine ilave olarak ticari işletmenin
malvarlığı unsurlarının değerinin tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tür değiştiren ticari işletmeye
sürekli olarak özgülenmiş tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri
sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu
siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin
bilgileri içeren beyan müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 135- (1)
Ticari işletmelerle ilgili birleşme işlemlerinin tescilinde 127 nci madde
hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
(2) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirket türüne
dönüşmesi halinde yeni türün tescili için zorunlu olan olguların tescili ile
birlikte tür değişikliği nedeniyle ticari işletmeye ilişkin kayıtlarda gerekli
değişiklikler yapılır. Tescil, eski türün sicil kaydı üzerinden yapılır.
(3) Bir ticaret şirketinin bir ticari işletmeye
dönüşmesi halinde ticari işletmeye ilişkin hususların tescili ile birlikte tür
değiştiren ticaret şirketinin tüzel kişiliğinin sona erdiği hususu da tescil
edilir. Tescil, eski türün sicil kaydı üzerinden yapılır.
(4) Ticari işletmenin devrine ilişkin yapılacak tescil
işlemlerinde:
a) İşletmenin bir gerçek kişi tarafından diğer bir
gerçek kişiye unvanı ile beraber devri halinde, o işletme ve unvana ait
kayıtlardan yalnız devir sebebiyle değiştirilmesi gerekli olanlar değiştirilir.
b) İşletmenin bir gerçek kişi tarafından diğer bir
gerçek kişiye unvan hariç olmak üzere devri halinde ise eski unvan ve işletmeye
ait bütün kayıtlar silinir. Yeni unvan altındaki işletme için yeniden tescil
işlemi yapılır. İşletme tescil edilirken eskisinin devamı olduğu, işletmenin
eski MERSİS numarası ve unvanı kayıtlarda gösterilir.
c) İşletmenin bir gerçek kişi tarafından bir ticaret
şirketine devri halinde ise o işletmenin ve unvanının bütün kayıtları silinir
ve ticaret şirketinin tabi olduğu hükümler uyarınca bu devir dolayısıyla
şirketin sicil kayıtlarında değişiklik yapılması gerektiği takdirde sadece o
değişiklikler yapılır.
ç) İşletmenin sicile kayıtlı bir işletmesi bulunmayan
bir dernek veya kamu tüzel kişisi tarafından devir alınması halinde de (b)
bendi uygulanır.
(5) Ticari işletmenin devrinde, devredilen işletmenin
malvarlığına dahil olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri
sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların devralan adına tescilinin
gecikmeksizin yapılması amacıyla, müdürlük tarafından ticari işletmenin
devrinin tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere derhal bildirilir.
YEDİNCİ KISIMİflas ve KonkordatoBİRİNCİ BÖLÜMİflas, Konkordato Mühleti Verilmesi ve Malvarlığının
Terki Suretiyle Konkordato Sözleşmesi
İflasın bildirilmesi
MADDE 136- (1)
İflas halinde, iflas dairesi tarafından iflas işlemlerine ilişkin olarak
aşağıdaki olgular müdürlüğe bildirilir:
a) İflasın açıldığı.
b) İflasın ertelenmesi de dahil olmak üzere, icra
makamlarına müracaat edilmesine engel olan kararlar.
c) İflasın kaldırıldığı.
6050
ç) İflas masasında hiçbir malın bulunmaması sebebiyle
tasfiyenin tatil edildiği.
d) İflas işlemlerine yeniden başlandığı.
e) İflas işlemlerinin tamamlandığı.
f) İhtiyati tedbirler.
(2) İflas dairesinin bildirimi üzerine, müdürlük iflasa
ilişkin olguları gecikmeksizin resen tescil eder. İflas masasında hiç malın
bulunmaması nedeniyle tasfiyenin tatil edilmesinin veya iflasın
kaldırılmasının, iflas dairesince bildirilmesi üzerine, müdürlük iflası
gösteren kaydı resen siler ve bu yeni durumu tescil eder.
İflasın tescili
MADDE 137- (1)
İflasın açılması halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) İflasın açıldığı.
b) İflas kararını veren mahkeme ile kararın tarihi ve
saati.
c) Ticaret şirketlerinin ticaret unvanına “Tasfiye
halinde” ibaresinin eklendiği.
(2) İflasın ertelenmesine veya iflasın kaldırılmasına
karar verilmişse aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) İflasın ertelendiği veya kaldırıldığı.
b) Karar tarihi.
c) Ticaret şirketlerinin ticaret unvanında “Tasfiye
halinde” ibaresinin kaldırıldığı.
(3) İflas masasında hiçbir malın bulunmaması sebebiyle
tasfiyenin tatil edilmesi halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Tasfiyenin masada hiç bir mal bulunmaması nedeniyle
tatil edildiği.
b) Karar tarihi.
(4) İflas işlemlerine yeniden başlanılması halinde
aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) İflas işlemlerine yeniden başlandığı.
b) Karar tarihi.
c) Ticaret şirketlerinde, ticaret unvanına ek olarak
“Tasfiye halinde” ibaresinin eklendiği.
(5) Aşağıdaki hallerde işletmeye veya ticaret şirketine
ait sicil kayıtları resen silinir:
a) İflas masasında hiçbir malın bulunmaması sebebiyle
tasfiyenin tatil edilmesi halinde tescilin ilanı tarihinden itibaren üç ay
içinde geçerli bir itiraz yapılmadığının iflas idaresi tarafından bildirilmiş
veya bir gerçek kişi işletmesinin faaliyetinin sona erdiği tespit edilmişse.
b) İflas, mahkeme kararı ile kapatılmışsa.
(6) Aşağıdaki olgular da tescilde belirtilir:
a) İflasın kapanma tarihi.
b) Ticari işletme veya şirketin sicilden silindiği.
Konkordato mühleti ve konkordatoya ilişkin
kararların tescili
MADDE 138- (Başlığı ile Birlikte
Değişik:RG-12/12/2019-30976-CK-1819/37 md.)
(1) Mahkeme, geçici veya kesin konkordato mühleti
verildiğini ilgili müdürlüğe bildirir ve buna ilişkin kararı gönderir.
(2) Müdürlük bildirim üzerine gecikmeksizin geçici veya
kesin konkordato mühleti verilmesine ilişkin kararı tescil eder.
(3) Geçici veya kesin konkordato mühleti verilmesi
halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Geçici veya kesin konkordato mühletinin verildiği
tarih ve konkordato mühletinin süresi.
b) Komiserin adı, soyadı, kimlik numarası ve yerleşim
yeri.
c) Mahkeme tarafından, bazı işlemlerin geçerli olarak
ancak komiserin izni ile yapılmasına veya borçlunun yerine komiserin işletmenin
faaliyetini devam ettirmesine karar verilmiş ise buna ilişkin bilgi.
6051
(4) Geçici veya kesin konkordato mühleti kararının
uzatılması, geçici veya kesin konkordato mühleti kararının kaldırılarak
konkordato talebinin reddi, konkordatonun tasdiki, konkordato tasdik talebinin
reddi ve konkordatonun tamamen feshi kararları da tescil olunur.
Malvarlığının terki suretiyle konkordato
sözleşmesi
MADDE 139- (1)
Mahkeme müdürlüğe malvarlığının terk edilmesi suretiyle konkordato
sözleşmesinin onaylandığını bildirir ve aşağıdaki belgeleri gönderir:
a) Konkordato sözleşmesinin bir örneği.
b) Mahkeme kararı.
c) Konkordato tasfiye memurunun seçimine ilişkin
alacaklılar kararını onaylayan mahkeme kararı.
(2) Müdürlük bu bildirim üzerine gecikmeksizin tescili
yapar.
(3) Aşağıdaki olgular tescil olunur:
a) Konkordato sözleşmesinin onaylandığı tarih.
b) Ticaret unvanına “Konkordato tasfiyesi halinde”
ibaresinin eklenmesi.
c) Tasfiye memurunun adı ve soyadı, kimlik numarası ve
yerleşim yeri.
ç) Sicile tescil edilmiş olan imzaya ve temsile yetkili
kişilerin sicilden silinmesi.
(4) Tasfiye memuru, tasfiyenin sona ermesi üzerine
ticari işletmenin veya şirketin sicilden silinmesini müdürlükten talep eder.
(5) Silinme ile birlikte silinme sebebi de tescil
edilir.
Geçiş hükümleriGEÇİCİ MADDE 1-
(1) MERSİS’i henüz kullanmaya başlamayan müdürlüklerde; kayıtlar, halen
kullanılmakta olan defterlerde ve 2/2/1957 tarihli ve 4/8604 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ticaret Sicili Tüzüğünün öngördüğü şekilde
tutulur ve bu Yönetmelikte tescil ve ilanı öngörülen MERSİS numarasının yerine,
ticaret sicili numarası tescil ve ilan edilir.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
ticaret sicili memurluğu kurulan odalarda bulunan mevcut memurluklar,
müdürlükler kuruluncaya kadar müdürlük unvanı altında faaliyetlerine devam
eder.
(3) Müdürlükler kuruluncaya kadar bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce ticaret sicili memuru veya yardımcısı olarak
görev yapan personelden ticaret sicili memuru olanlar müdür, ticaret sicili
memur yardımcısı olanlar ise müdür yardımcısı unvanı ile görev yapmaya devam
ederler. Müdürlüğün kuruluşuna Bakanlıkça izin verilmesi ile birlikte bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ticaret sicili memuru, ticaret
sicili memur yardımcısı ve tescilde görevli personel; başka bir işleme gerek
olmaksızın müdür, müdür yardımcısı ve tescilde görevli personel olarak atanmış
veya görevlendirilmiş sayılır. Bu şekilde müdür yardımcısı ve tescilde görevli
personel olarak atanmış sayılanların görevde yükselebilmeleri için, 8 inci
maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde öngörülen şartı taşımaları gerekir.
Yürürlük
MADDE 140- (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 141- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.(1)
_____________
(1) 12/12/2019
tarihli ve 30976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1819 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararının 38 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Cumhurbaşkanlığı Yönetmelikleri, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.