DOĞUM YARDIMI YÖNETMELİĞİCumhurbaşkanı Kararının
Tarihi: 9/4/2025 Sayısı: 9721Yayımlandığı Resmî Gazetenin
Tarihi: 10/4/2025 Sayısı: 32866BİRİNCİ BÖLÜMBaşlangıç HükümleriAmaçMADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Türk vatandaşlarına yapılacak doğum yardımı ve bunun
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
KapsamMADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik, 1/1/2025 tarihinde ve sonrasında canlı doğan çocukları olan,
Türkiye’de ikamet eden ve doğum yardımı için başvuru yapan Türk vatandaşları
ile doğum yardımına yönelik iş ve işlemleri kapsar.
DayanakMADDE 3- (1) Bu
Yönetmelik, 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Sosyal Hizmetler Alanında Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalarMADDE 4- (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığını,
b) Başvuru yerleri: e-Devlet Kapısı ile
Bakanlıkça belirlenen diğer başvuru yerleri ve kanallarını,
c) Hak sahibi: Bu Yönetmelik kapsamında
Bakanlıkça 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesine uygun
olarak belirlenen doğum yardımı ödenecek kişileri,
ç) Kanuni temsilci: Kişinin velisi veya
vekili ya da mahkeme kararıyla tayin edilen vasi veya kayyımı,
d) KPS: Kimlik Paylaşım Sistemini,
e) Sistem: Bakanlık tarafından oluşturulan
ve doğum yardımı işlemleri için kullanılacak elektronik sistemi,
f) Yetkilendirilmiş personel: Sistem
üzerinde doğum yardımına yönelik iş ve işlem yapma yetkisi verilmiş personeli,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜMGenel EsaslarDoğum yardımı yapılacaklarMADDE 5- (1) Doğum
yardımı, aşağıdaki hususların birlikte gerçekleşmesi koşuluyla yapılır:
a) 1/1/2025 tarihinde ve sonrasında canlı
doğan çocuğun olması.
b) Annenin veya babanın ya da her ikisinin
de Türk vatandaşı olması.
c) Türkiye’de ikamet edilmesi.
ç) Başvuru yerlerine usulüne uygun olarak
başvuru yapılması.
(2) Doğum yardımına ilişkin iş ve
işlemlerin sistem üzerinden yürütülmesi esastır. Zorunlu olmadıkça sistem
üzerinden yapılan işlemlere ilişkin ayrıca yazışma yapılmaz.
BaşvuruMADDE 6- (1) Doğum
yardımı başvurusu, çocuğun KPS’ye kayıt işleminin tamamlanmasını müteakip, bu
Yönetmelik kapsamına girenler tarafından, sağ olması kaydıyla; ilk çocuk için
doğum tarihinden sonraki 12 ay içinde, diğer çocuklar için 5 yaşını tamamlayıncaya
kadar başvuru yerlerine yapılır.
(2) Anne Türk vatandaşı ve sağ ise başvuru,
anne tarafından ya da anne adına baba tarafından yapılır. Annenin Türk
vatandaşı olmaması veya vefat etmiş olması hâlinde ya da Bakanlıkça
belirlenecek zorunlu hâllerde başvuru, Türk vatandaşı olan baba tarafından veya
çocuğun kanuni temsilcisi tarafından yapılır. Anne ve babanın her ikisinin de
vefat etmiş olması hâlinde başvuru, çocuğun kanuni temsilcisi tarafından
yapılır.
(3) Başvuru; anne, baba ve çocuk ile varsa
diğer çocukların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarını, doğruluk beyanını ve
Bakanlıkça belirlenecek diğer bilgileri içerir.
(4) Başvuruda yer alan doğruluk beyanında,
başvuran kişinin evlat edindiği çocukları bulunması hâlinde evlat edinmeye ilişkin
bilgi ve belgeler beyan edilir.
Başvurunun onaylanması ve sorumlulukMADDE 7- (1) Başvurular,
sistem üzerinden en geç 15 gün içinde sonuçlandırılır. Bakanlık, fiziki belge
incelenmesi ve mahallinde araştırma yapılması gereken hâllerde düzenleme yapmaya
yetkilidir.
(2) Yetkilendirilmiş personel, sadece
sistem üzerinden onaylanan bilgilerden sorumludur. Fiziki belge incelenmesi
gereken hâller ile mahallinde araştırma yapılması gereken durumlarda, bu iş ve
işlemleri yapan personel sorumludur.
Sistem üzerinden yapılacak değerlendirmeMADDE 8- (1) Sistem
üzerinden 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlar değerlendirilir.
(2) Sistem üzerinden çocuk sayılarının
değerlendirilmesinde ve buna dayalı olarak doğum yardımı miktarının
belirlenmesinde, annenin daha önce sağ olarak doğum yaptığı çocuk sayıları esas
alınır. Ancak Türk vatandaşı olmayan annenin Türk vatandaşı babadan olmayan
çocukları dikkate alınmaz. Evlat edinilen çocuklar için çocuk sayısının
tespitinde evlat edinilme tarihi esas alınır. Bakanlık, gerekmesi hâlinde daha
önceki doğumlara ve evlatlığa ilişkin bilgi ve belge istemeye ve araştırma yapmaya
yetkilidir.
(3) Çocuk sayısının tespitinde, 1/1/2025
tarihinden önce doğmuş olan çocuklar da dikkate alınır.
Ödeme esaslarıMADDE 9- (1) Doğum
yardımında, başvurunun sisteme kaydedilip gerekmesi hâlinde araştırma ve
inceleme yapıldıktan sonra onaylandığı tarihte KPS’de yer alan nüfus kayıtları
esas alınır.
(2) Doğum yardımı, sistem üzerinden
onaylandıktan sonra başvurunun yapıldığı ay itibarıyla ödenir.
(3) Doğum yardımı ödemeleri, 29/5/1986
tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun 2 nci
maddesi kapsamında muhtaçlık şartı aranmaksızın Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışmayı Teşvik Fonundan yapılır. Bu amaçla ihtiyaç duyulan kaynak genel
bütçeden Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna aktarılır.
(4) Bu Yönetmelik kapsamında gerekli
şartları taşıyanlara;
a) Birinci çocuk için tek seferlik 5.000
TL,
b) İkinci çocuk için başvurunun yapıldığı
ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 1.500 TL,
c) Üçüncü ve sonraki çocuklar için
başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay
dâhil) aylık 5.000 TL,
tutarında doğum yardımı yapılır. Doğum
yardımı, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve haczedilemez.
(5) Bakanlık, doğum yardımı ödemelerinin
yapılma şekli ve kanallarına ilişkin usulleri belirlemeye, genel usullere göre
ödemeye aracılık yapacak kuruluşlar ile tek tip protokol ve sözleşmeleri yapmaya
yetkilidir.
İtiraz ve itiraza dayalı ödemeler MADDE 10- (1) Doğum
yardımının uygulamasına ilişkin her türlü itirazlar, sistem üzerinden yapılır
ve itiraz tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde ilgili Aile ve Sosyal
Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından sonuçlandırılır.
(2) İtiraz üzerine, hak ettiği hâlde ödeme
yapılmadığı ya da eksik ödeme yapıldığı tespit edilen hak sahiplerine, ilk
başvurusunun yapıldığı aydan geçerli olmak üzere hak ettiği doğum yardımı
ödemesi yapılır.
Doğum yardımının durdurulması, kesilmesi,
iadesi ve sonlandırılmasıMADDE 11- (1) Doğum
yardımı ödemesi devam ederken, kendisine ödeme yapılan hak sahibinin ölümünün
tespiti hâlinde, takip eden aydan itibaren doğum yardımı ödemesi geçici olarak
durdurulur. Hak sahibinin ölümünün tespitinden itibaren;
a) 6 ay içinde yeni hak sahibi tarafından tekrar
başvuru yapılması ve gerekli şartları taşıması hâlinde, doğum yardımı
durdurulduğu tarihten geçerli olmak üzere yeniden başlatılır ve takip eden ilk
ödeme döneminde doğum yardımının tamamı ödenir.
b) 6 ay dolduktan sonra yeni hak sahibi
tarafından tekrar başvuru yapılması ve gerekli şartları taşıması hâlinde, yeni
başvurunun yapıldığı aydan geçerli olmak üzere doğum yardımı ödemesine yeniden
başlanır.
(2) Doğum yardımı ödemesi;
a) Doğum yardımına esas çocuğun ölümünün
tespiti hâlinde, takip eden aydan itibaren kesilir.
b) Doğum yardımından feragat edilmesi hâlinde,
takip eden aydan itibaren kesilir.
c) Hak sahibi olan anne veya baba ya da
çocuğun, Türk vatandaşlığından çıktığının/çıkarıldığının veya Türk vatandaşlığı
muhafaza edilmeksizin yabancı memleket uyruğuna girdiğinin tespit edilmesi hâlinde,
takip eden aydan itibaren kesilir.
ç) Hak sahibi olan anne veya baba ya da
çocuğun, ikametlerini başka bir ülkeye aldıklarının tespit edilmesi hâlinde,
takip eden aydan itibaren kesilir.
d) Doğum yardımına esas çocuğun, kurum
bakımına alınması hâlinde, takip eden aydan itibaren kesilir.
e) Doğum yardımının 6 ay boyunca aralıksız
olarak ödemeye aracılık yapan kuruluşlardan çekilmediğinin tespit edilmesi hâlinde,
takip eden aydan itibaren kesilir. Bu durumda biriken doğum yardımı tutarları aracılık
yapan kuruluş tarafından Bakanlığa iade edilir.
f) Kendisine ödeme yapılan hak sahibinin
ölümünün tespitinden itibaren 6 ay içinde yeni hak sahibi tarafından tekrar
başvuru yapılmaması hâlinde, durdurulduğu tarihten geçerli olmak üzere kesilir.
(3) İkinci fıkranın (e) ve (f) bentleri
kapsamında doğum yardımı kesilenlere; yeni başvuru yapmaları ve gerekli
şartları taşımaları hâlinde, yeni başvurunun yapıldığı aydan itibaren doğum
yardımı ödemesi yeniden başlanır.
(4) İkinci fıkranın (d) bendi gereğince
doğum yardımı kesilenlere; doğum yardımına esas çocuğun kurum bakımından
çıkarılması hâlinde, yeni başvuru yapılması ve gerekli şartları taşımaları hâlinde,
yeni başvurunun yapıldığı aydan itibaren doğum yardımı ödemesi yeniden başlanır.
(5) Doğum yardımı ödemesi sırasında, hak
sahipliğinin herhangi bir nedenle değişmesini gerektiren bir durumun ortaya
çıkması hâlinde, ilgilinin başvurusu üzerine Bakanlıkça doğum yardımı ödemesi
durdurulabilir veya kesilebilir. Başvuru yapan ve gerekli şartları taşıyan yeni
hak sahibine, başvuru tarihinden itibaren doğum yardımı yapılmasına devam
edilir.
(6) Birinci çocuk için tek seferlik yapılan
doğum yardımı ödemesinin, hak sahibi tarafından 6 ay içinde ödemeye aracılık
yapan kuruluştan çekilmediğinin tespit edilmesi hâlinde, bu doğum yardımı
tutarı ödemeye aracılık yapan kuruluş tarafından Bakanlığa iade edilir. Birinci
çocuk için 6 ncı maddenin birinci fıkrasında ilk çocuk için belirlenen başvuru
süresi içinde hak sahibi tarafından yeniden başvuru yapılması ve gerekli şartları
taşıması hâlinde tek seferlik doğum yardımı ödemesi yapılır.
(7) Doğum yardımına esas çocuk 5 yaşını
tamamladığında (altmışıncı ay dâhil) doğum yardımı ödemesi sonlandırılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÇeşitli ve Son HükümlerYersiz ödenmiş doğum yardımının geri
alınmasıMADDE 12- (1) Doğum
yardımından yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmaları nedeniyle yersiz
ödemeye sebebiyet verdiklerinin tespit edilmesi hâlinde, bu ödemelerin,
ödemenin yapıldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süre dikkate
alınarak 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faizi
ile birlikte 1 ay içinde iade edilmesi gerektiği, haksız yararlanana yazılı
olarak bildirilir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde bu alacakların
ilgili vergi dairesine bildirilmesi üzerine 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre
takip ve tahsil edilir.
(2) Gerçeğe uygun olmayan belgeleri
düzenleyen ve kullananlar hakkında genel hükümlere göre işlem yapılır.
Bildirim yükümlülüğüMADDE 13- (1) Doğum
yardımı ödemesinin yapılmaması veya kesilmesini gerektiren bir durumun ortaya
çıkması hâlinde, hak sahibi bu durumu 1 ay içinde Bakanlığa veya ilgili Aile ve
Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.
Veri paylaşımıMADDE 14- (1) Bakanlık, bu
Yönetmelik kapsamında doğum yardımı yapılmasına yönelik ihtiyaç duyduğu her
türlü veriyi çevrim içi veya çevrim dışı yöntemlerle ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarından talep eder. Söz konusu veriler, ilgili kamu kurum ve
kuruluşları tarafından Bakanlık ile paylaşılır. Bakanlık, bu kapsamdaki
verilerin temin edilmesi, işlenmesi ve kaydedilmesi de dâhil olmak üzere,
verilere ilişkin her türlü işlemi elektronik ortamda yapar.
YetkiMADDE 15- (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkan tereddütleri gidermeye ve uygulamaya
ilişkin düzenleme yapmaya Bakanlık yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelikMADDE 16- (1) 5/5/2015
tarihli ve 2015/7695 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Doğum
Yardımı Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
İlk ödemeGEÇİCİ MADDE 1-
(1) 1/1/2025 tarihi ve sonrasında canlı doğan çocuklar için başvuru yapılması ve
gerekli şartların taşınması hâlinde, doğum yardımına esas çocuğun doğduğu aydan
geçerli olmak üzere doğum yardımı ödemesi yapılır. Ancak bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmayan başvurularda
geçmişe yönelik ödeme yapılmaz.
Geçmişte yapılan doğum yardımı ödemeleriGEÇİCİ MADDE 2-
(1) 1/1/2025 tarihinden sonra canlı doğan çocukları için bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihe kadar, 16 ncı madde ile yürürlükten kaldırılan
yönetmelik kapsamında doğum yardımı alanlardan, bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvurmaları ve gerekli şartları
taşımaları hâlinde, daha önce ödenmiş olan tutar mahsup edilerek doğum yardımı
ödemesi yapılır.
1/1/2025 tarihinden öncesine ilişkin doğum
yardımı ödemesiGEÇİCİ MADDE 3-
(1) 1/1/2025 tarihinden önce canlı doğan çocuk için doğum yardımı almaya hak
kazananlara, 1/6/2025 tarihine kadar başvurmaları şartıyla, 16 ncı madde ile
yürürlükten kaldırılan yönetmelik hükümlerine göre doğum yardımı ödemesi yapılır.
YürürlükMADDE 17- (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YürütmeMADDE 18- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Bu kararı dosyanızda kullanın
Hukuk Asistan ile Cumhurbaşkanlığı Yönetmelikleri, Danıştay ve emsal kararlarında gelişmiş arama yapın; kararları dosyalarınıza ekleyin, UYAP ve UETS entegrasyonuyla işlerinizi tek yerden yönetin.
İnternet sitemizde gizliliğinizi koruyabilmek ve size daha iyi bir deneyim sunmak için sınırlı sayıda çerezler yer alır. Kullandığımız çerezler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Çerez Politikamıza bakın.