7. Hukuk Dairesi 2025/5063 E.,  2025/5047 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/153 E., 2023/294 K.
BİRLEŞTİRİLEN DAVADA

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen davada uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 10.10.2023 tarihli ve 2022/153 Esas, 2023/294 Karar sayılı hükmün Dairemizin 05.12.2024 tarihli ve 2024/4339 Esas, 2024/5505 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde birleştirilen dava davalısı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların murisi ... ...'ın..... Noterliğinin 07.06.1961 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile 3.662,00 m² yüzölçümlü bağ ve harap kule vasfındaki 2 71... (08.07.1999 tarihli imar neticesinde 80 84..., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 parseller ile 6 81... ) parsel sayılı taşınmazdaki sözleşmeye ekli haritada gösterilen ve alıcının evinin bahçesine olan kısmından bilifraz cephesi 10 ve derinliği 10 metre ceman 100 m²'lik kısmını müvekkillerinin murisi ...'e 2.000 ETL bedelle satmayı vadettiğini, satış bedelinin 1.000 ETL'sinin nakden ve peşinen ödendiğini, bakiye 1.000 ETL'nin ödenmesi ve şehir planı geldiği taktirde 100 m²'lik kısmın ferağ takririnin verilmesi icap edecek bilcümle masrafların yarı yarıya ödenmesi şartıyla tapuda ferağ takririnin verileceğinin kararlaştırıldığını, satış vaadi sözleşmesine konu 100 m²'lik kısmın imar neticesinde 122,00 m² yüzölçümlü arsa vasfındaki 80 84... parsel içerisinde kaldığını, sözleşmedeki tüm şartların gerçekleşmesine rağmen davalıların tapuyu devretmeye yanaşmadıklarını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescilini talep etmiş; yargılama aşamasında taşınmazın devir görmesi üzerine son kayıt maliki ... davaya dahil edilmiş; davacı ... seçimlik hakkını tapu iptal ve tescil, diğer davacılar ... ve .... ise tazminat olarak kullanmış; yargılama sırasında İzmir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.01.2013 tarihli ve 2012/1323 Esas, 2013/20 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi neticesinde davacılar dışında ...'nın da satış vaadi alacaklısı ...mirasçısı olarak kabul edilmesi üzerine ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş ve tüm mirasçılar seçimlik haklarını tapu iptali ve tescil olarak kullanmışlardır.
2. Birleştirilen davada ise davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 80 84... parsel sayılı taşınmazın ... ... mirasçıları tarafından 26.11.2008 tarihli satış akdi ile 13.000,00 TL bedelle davalı ...'a satıldığını, ancak satışın muvazaalı olduğunu ileri sürerek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunmuş; davacıların murisi....'e ait farklı veraset ilamlarının bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuş; diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
2. Birleştirilen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve derdestlik itirazında bulunarak müvekkilinin ticaretle iştigal ettiğini ve inşaat yapmak için emlakçı aracılığıyla 26.11.2008 tarihinde dava konusu taşınmaz dışında 80 84... ve 3 parsel sayılı taşınmazları da tapu kaydına güvenerek 225.000,00 TL bedelle satın aldığını, 150.000,00 TL'sini 05.11.2008, 75.000,00 TL'sini ise 26.11.2008 tarihinde satıcı vekilleri ... ve ...'nun.... Bankası .... Şubesindeki 06.02.2007 tarihinde açılmış ortak banka hesabına gönderdiğini, onların da satıcıların çoğuna banka kanalı ile 80 84..., 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların satış bedeli açıklaması ile havale yapmak suretiyle ödediğini, satıcı ... ve ... ....'e ise makbuz karşılığında ....'nun ödeme yaptığını, taşınmaz üzerinde şerh bulunmadığını, ayrıca dava konusu olmayan 80 84... parsel hakkında da ..... Noterliğinin 07.06.1961 tarihli satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak satış vaadi alacaklısı ...
mirasçısı ... tarafından müvekkili aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davasının, İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.12.2011 tarihli ve 2010/388 Esas, 2011/501 Karar sayılı kararı ile davalı müvekkilinin kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından bahisle reddedildiğini ve kararın temyiz edilmeksizin 29.02.2012 tarihinde kesinleştiğini, anılan dava dosyasının emsal teşkil etmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.03.2014 tarihli ve 2007/41 Esas, 2014/59 Karar sayılı kararındaki "...davanın 46 yıl sonra açılmasının TMK'nın 2. maddesine uygun düşmeyeceği gibi birleştirilen davada da son kayıt malikinin kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği ve davacıların bedel talebinin de bulunmadığı..." gerekçesi ile asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.03.2020 tarihli ve 2020/848 Esas, 2020/3141 Karar sayılı kararındaki "...her ne kadar bir kısım davalıların zamanaşımı itirazında bulundukları da göz önüne alınarak davanın, dava konusu satış vaadi sözleşmesinin yapıldığı 07.06.1961 tarihinden 46 yıl sonra açılmasının TMK'nın 2. maddesine uygun düşmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiş ise de tüm dosya kapsamından ve özellikle taraf tanıklarının beyanlarından satış vaadine konu yerin, sözleşmenin yapıldığı tarihten bu yana davacılar tarafından kullanıldığı anlaşıldığından mahkemenin dürüstlük kuralına aykırı olarak davanın açıldığı yönündeki gerekçesi yerinde olmadığı gibi bir kısım davalıların zamanaşımı itirazının da kötüniyete müstenit olduğu, Mahkemece dinlenen davacı tanıkları ortak beyanlarında satış vaadine konu yerde davacılar tarafından yapılan binanın tamirat işlemleri sırasında birleştirilen davanın davalısı ...'ın yanlarına gelerek dava konusu 80 84... parsel ile birlikte dava konusu olmayan 1 ve 3 No.lu parselleri önceki kayıt maliki ... ...'ın mirasçılarından satın aldığı, davacılardan ...'in bu duruma tepki göstermesi üzerine de söz konusu yerde inşaat yapmak amacıyla ve avukatlarının yönlendirmesiyle 2 No.lu parseli de almak zorunda kaldığı, ancak bu parselin bedelinin henüz ödemediği, davanın sonucuna göre ödeme yapacağını söylediği, davalının satış vaadine konu yerin davacılar tarafından kullanıldığını bizzat bildiği ve satış vaadinden de haberdar olduğu, bu durumda mahkemece dava konusu taşınmazın son kayıt maliki davalı ...'ın satış vaadinden bilgisi olmasına rağmen taşınmazı satın alması nedeniyle kötüniyetli olduğu, davanın bu gerekçeyle kabulü ile tapu iptali ve tescile karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.10.2023 tarihli ve 2022/153 Esas, 2023/294 Karar sayılı kararındaki "...özellikle taraf tanıklarının beyanlarından satış vaadine konu yerin sözleşmenin yapıldığı tarihten bu yana davacılar tarafından kullanıldığı, dinlenen tanık beyanlarına göre dava konusu taşınmazın son kayıt maliki davalı ...'ın satış vaadinden bilgisi olmasına rağmen taşınmazı satın alması nedeniyle kötüniyetli olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla asıl ve birleşen davada davanın kabulüne karar verilmesinin gerektiği, satış vaadi sözleşmesine göre davacıların murisine satışı vaadedilen ve teslim edilen kısım 81 No.lu parsele bitişik bahçe kısmına cephesi 10 metre ve derinliği 10 metre olan 100 m²'lik kısım olup dava konusu yapılan parselin büyüklüğünün ise 122 m² olduğu, dolayısıyla 22 m²'lik alanın davalıda kalacağı..." gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulü ile "İzmir ili, ... İlçesi 80 84... parselde kayıtlı taşınmazın 100 m²'lik kısmı yönünden tapusunun iptali ile; 100/122 hisse ile davacılar adına miras paylarına göre tesciline" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen dava davalısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Dairemizin 05.12.2024 tarihli ve 2024/4339 Esas, 2024/5505 Karar sayılı ilamı ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran
Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı birleştirilen dava davalısı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi, 438. maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439. maddesinin ikinci fıkrası.
3. Dava konusu taşınmaz, satış vaadi sözleşmesinin yapıldığı 07.06.1961 tarihinde 2 71... parsel isminde olup arazi niteliğindedir. Adı geçen kök taşınmaz,1999 yılında uygulanan imar işlemi sonucunda çeşitli parsellere ayrılmış ve bu taşınmazın sözleşme konusu kısmının 80 84... parsel sayılı taşınmaza gittiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporlarından anlaşılacağı üzere bu taşınmaz ile çevredeki tüm taşınmazlardan DOP kesildiği görülmüştür. O halde; satış vaadi sözleşmesi ile vadedilen miktardan DOP çıkartıldıktan sonra tescil hükmünün kurulması gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru olmamıştır. Dairemiz tarafından mahkeme kararının onanmasına maddi hata sonucunda karar verildiğinden 05.12.2024 tarihli onama kararımızın kaldırılmak suretiyle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Birleştirilen dava davalısı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 05.12.2024 tarihli ve 2024/4339 Esas, 2024/5505 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA,
Yukarıda belirtilen nedenlerle hükmün BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar ile tashihi karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
26.11.2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.