6. Hukuk Dairesi 2025/874 E.,  2026/400 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/736 E., 2025/44 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kars 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/280 E., 2024/19 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın, davalının ihale ile aldığı ............. Belediyesi'ne ait işler, ............den alınan ............ Şehitliği işi, Kars Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü'nün işi ile Göle Köylere Hizmet Götürme Birliği'nden almış olduğu işleri yaptığını ve karşılığında davalı tarafa fatura ibraz ettiğini ve davalı tarafın da bu faturaları kayıtlarına işlediğini, davalı borçlu ...'ın (...) müvekkili şirkete bir kısım ödemeler yaptığını, bir kısım için Kars Belediyesi' ndeki alacağın bir kısmının temlik edildiğini fakat fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 500.000,00 TL alacaklarının uzun süredir ödenmediğini, müvekkili şirketin ibraz etmiş oldukları faturalardan da anlaşılacağı üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 500.009,00 TL alacağı olduğunu, davanın kabulü ile fatura tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 500.000,00 TL alacağın davalı firmadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı firmanın kendi kusuruyla sebebiyet verdiği bir durum yüzünden müvekkilinden alacaklı olduğunu iddia ettiğini, her ne kadar fatura bedelleri dikkate alındığında davacı firma müvekkilinden alacaklı gibi görünüyor olsa bile müvekkili tarafından ödenen işçilik ve prim ödemeleri ile tahsil edilemeyen % 3'lük geçici kabul kesinti miktarlarının bu fatura bedellerinden düşüldüğü zaman davacı tarafın iddia ettiği miktarda müvekkilinden alacaklı olmadığının görüleceğini, her iki tarafın defter ve kayıtları üzerinde yapılacak inceleme sonucunda davacı tarafın keşide etmiş olduğu fatura bedellerinden müvekkilinin davacı firmaya bizzat yapmış olduğu ödemeler ile müvekkili tarafından ödenen işçilik ücret ve prim bedelleri ile davacı firmanın kusuru sebebiyle resmi kurumlardan tahsil edilemeyen geçici kabul kesintileri düşüldükten sonra davacı tarafın müvekkilinden iddia ettiği kadar alacaklı olmadığının ortaya çıkacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin usulüne uygun yapılmadığı bu nedenle davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına itibar edilmediği, Kars Belediye Başkanlığı' nın yazı cevabına göre ............. Noterliği'nin 20.07.20 17... yevmiye numaralı 320.000,00 TL'lik temliknamenin ve............... Noterliği'nin 09.08.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı 330.000,00 TL'lik temliknamenin taraflarına tebliğ edilmediğinin anlaşıldığı, bahsi geçen temliknamelerin Mahkemece kabul edilmediği, bilirkişi heyet raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 650.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, kaldırılan kararın yerine yeniden hüküm tesisi ile; kök ve ek raporlarda belirtildiği üzere, dosya içerisine aldırılan davacının ticari defterlerine göre yapılan hesaplamalarda davacının davalıdan faturaya dayalı 859.100,00 TL bakiye alacağı olduğunun tespit edildiği, bu alacaktan davacı tarafa devredilen 160.000,00 TL tutarlı temlikname bedeli ile davacıya yapılan 12.420,16 TL işçilik ödemeleri ve 53.160,00 TL geçici kabul teminatının mahsup edilmesi gerektiği, davalının faturalara, yapılan imalata, fatura ve imalat bedellerine itirazı bulunmadığından mahallinde keşif yapılarak imalat bedellerinin tespitine gerek olmadığı değerlendirildiğinde dosyadaki delillere göre davacı tarafın davalıdan 633.519,84 TL alacağının olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine; 633.519,84 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasındaki taşeron sözleşmesi ve davaya konu işlere ait ihale sözleşmelerine göre dava dilekçesinde belirttikleri işin ...-.............. iş ortaklığına ait ihale işi olduğunu, somut olayda davacı tarafın sadece müvekkili ...’a dava açtığını, davanın adi ortaklığın tüm ortaklarına yöneltilmesi ve açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dosyada alınan 2 adet bilirkişi raporu ve ek raporlarına yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, müvekkilinin şahıs olup, ticari defterlerin ise ... ve ... & ............. Adi Ortaklığına ait ticari defterle ilgili olmasına rağmen bilirkişilerce tüm bu defterler ve dosyada yer alan sözleşme ve ödeme belgeleri incelenmeden rapor sunulması ve mahkemece bu rapora dayalı hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davacıya ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri bulunmamasına rağmen hangi gerekçeyle davacının ticari defterlerinin kendi lehine delil olarak kabul edildiğinin gerekçesinin açıklanmamasının hatalı olduğunu, davacı nam ve hesabına 3. kişiler ile resmi kurum ve kuruluşlara yapılan ödemlerin bilirkişi raporunda hiç bir suretle değerlendirilmediğini, hak kaybına sebebiyet verdiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davacı defterlerinin davacı lehine delil olabilmesi için süresinde açılış kapanış tasdiklerinin yapılıp birbirini doğrulamış olması gerekir. Tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesinde takip ve dava konusu faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, yine davalının anılan fatura ile ilgili vergi dairesine BA (Beyanname alış) formunu doldurmadığı ve faturayı aldığına ve kabul ettiğine dair herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle fatura içeriğinin kesinleştiğinin kabulü doğru olmayıp faturaya konu hizmetin verildiğini ve bedele hak kazanıldığının ispat yükümlülüğünün davacıda olduğu gözetilerek, faturaya konu işin yapılıp yapılmadığının, -gerekirse taraflar arasındaki kısmi ödemeler nedeniyle akdi ilişkinin varlığı tartışmasız olduğundan ve davacı dava dilekçesi ve diğer dilekçelerinde işin yapılmadığına ilişkin savunması da olmadığından- mahallinde, yapılan işin yapıldığı yılki piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi varsa belirlenen ödemelerin mahsubu gerekirken salt faturalara dayalı olarak sonuca gidilmesi doğru olmamış, bu hususta gerekli inceleme ve araştırma yapılmak üzere kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.