6. Hukuk Dairesi 2025/2854 E.,  2026/405 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/371 E., 2025/980 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/361 E., 2023/486 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı kooperatifin 01.11.2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile kooperatif inşaatının kalıp işçiliğini yapan ve bunun karşılığında peşin ödemeli üye olan ...................dan bu üyeliği 04.03.2010 tarihinde borçsuz olarak devraldığını, 2008 tarihinden 2014 yılına kadar üyelik aidatı talep edilmediğini, 2014 yılında 15.000,00 Türk Lirası talep edildiğini, ancak itiraz ettiğini, 2015 yılında ise mahkeme masrafı adı altında 2.500,00 Türk Lirası ödediğini yine bu tarihten sonra da aidat alınmadığını, ancak 26.08.2018 tarihli genel kurulun 4. maddesi ile kat irtifakı tapularının alınabilmesi için giriş kat daireler için 165.000,00 Türk Lirası ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek, anılan kararın iptali ya da yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmemiş ancak davalı kooperatif temsilcileri verdikleri beyan dilekçeleri ve sözlü beyanlarında, her ne kadar 01.11.2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile kalıp işçiliği karşılığı 65.000,00 Türk Lirası bedel biçilen bir dairenin .................'ya anahtar teslimi verilmesine ve başkaca herhangi bir ödeme yaptırılmamasına karar verilmiş ise de, gerek kooperatif ana sözleşmesinde hüküm bulunmaması gerekse 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42' nci maddesi gereği taşınmaz devirlerinin genel kurulun tekelinde olması ve bu yönde bir genel kurul kararı olmaması nedenleriyle yönetim kurulu kararının hukuken geçersiz olduğunu, Yargıtay bozma ilamı üzerine Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2017/426 Esas sırasına kaydedilen dava dosyasında 32 üyelik ve dairelik kooperatife 47 üyenin kaydedildiğini, bunlardan 21 adedinin üyeliğinin hukuken geçerli olmadığının tespiti için açtıkları davanın halen derdest olduğunu, davacı o dosyada taraf değilse de böyle karmaşık bir durumda davacıdan veya benzeri diğer kişilerden aidat istenmesinin kooperatifi içinden çıkılmaz hukuki süreçlere sürükleyeceğinden üyelerden şimdilik aidat istenilmediğini, üyelik tespiti kararları bittikten sonra gerekirse ihraç işlemleri yapılmasının düşünüldüğünü, dava konusu edilen genel kurul kararının bir önceki 03.12.2017 tarihli genel kurul toplantısındaki 3 no.lu kararın tekrarı mahiyetinde olduğunu, davacının genel kurul toplantısına usulüne uygun şekilde davet edildiğini ve eşinin genel kurula vekil olarak katıldığını, dava konusu karara davacının muhalefet şerhinin bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli kararı ile özellikle Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2019/2321 E., 2022/95 K. sayılı 04.02.2022 tarihli kaldırma kararı sonrasında düzenlenen 17.05.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının davalı kooperatifteki üyeliğinin peşin ödemeli sabit üyelik niteliğinde değil, normal üyelik niteliğinde olduğu, dava konusu genel kurulda alınan üyelerden aidat alınmasına yönelik genel kurul kararının kooperatif Anasözleşmesine, kooperatif defter ve kayıtlarına ve kooperatifin mali durumuna uyumlu olduğu, üyeler arasında bulunması gereken eşitlik ilkesine aykırı bir niteliğinin bulunmadığı, kaldırma kararında da işaret edildiği üzere davacının genel kurul kararına muhalif kaldığını gösterir şerhinin toplantı tutanağında yer almadığı, dolayısıyla iptal talebi yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, yokluğun tespiti talebi yönünden de yukarıda ifade edilen gerekçeye göre davacının talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 10.06.2024 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davacı tarafça, davalının ne kendisinden ne de üyeliği devraldığı kişiden 2008 yılından 2014 yılına kadar hiçbir şekilde aidat talep edilmediği, sadece 2014 yılının Ekim ayında 15.000,00 TL istendiği, davacının itirazı üzerine yeni bir işlem yapılmadığı yine, 2015 yılının Eylül ayında yargılama gideri olarak 2.500,00 TL talep edildiği ve 28.9.2015 tarihli tahsilat makbuzu ile ödendiğinin beyan edildiğinin anlaşıldığı, dosya kapsamı itibariyle de davalı kooperatif tarafından aksinin ve uzun bir süre aidat talep edilmemesi için haklı sebeplerin varlığının ispat edilemediği, ileri sürülen hususların da haklı sebep olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı kooperatifin dava konusu 26.8.2018 tarihli genel kurul toplantısında alınan, aidat alınmasına ilişkin 4 nolu kararın davacı yönünden yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 10.06.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı kooperatif temsilcileri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nce, yapı kooperatiflerinde sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa üye alınabilmesi için genel kurulun bu yönde yönetim kuruluna yetki vermesi gerektiği, genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamayacağı, somut olayda davacının, kooperatif üyeliğini devraldığı ...nun 01.11.2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile davalı kooperatife yaptığı iş karşılığı, genel kurul tarafından alınmış bir karar olmaksızın, peşin ödemeli üye kabul edilerek üye kaydedildiği, davacının da bu üyeden kooperatif üyeliğini 04.03.2010 tarihinde devraldığı, gerek davacının gerekse davacıya üyelik ve tüm haklarını devreden ...' nun peşin ödemeli kooperatif üyesi olduklarına ilişkin genel kurul tarafından verilmiş bir yetkilendirme mevcut olmadığından ...' nun peşin ödemeli üye olarak değil, normal üye olarak kabul edilmesi gerektiği ve buna göre de davacının, diğer normal üyeler gibi ödemelerinin devam etmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesinin anılan gerekçeye aykırı olacak şekilde peşin ödemeli üye olarak kabul edilmesiyle davanın kabulü yönünde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğü gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve dosya kapsamı, mevcut delil durumu, bilirkişi raporu, uyulan bozma ilamı ile ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, davacının peşin bedelli kooperatif üyesi olduğuna ilişkin genel kurul tarafından verilmiş bir yetkilendirme olmadığından peşin bedelli üye olmadığı gibi peşin bedelli üye olduğunun zımnen benimsendiğinin kabulünü gerektirir bir durumun mevcudiyetinin de somut olayda gerçekleşmediği, bu nedenle davacının üyeliğinin peşin bedelli üyelik olmadığı ve dava konusu genel kurul kararının yok hükmünde olduğunun tespitini gerektirir bir durum da olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi' nin bozmaya uyarak verdiği davanın reddine dair kararın dosya kapsamına, hukuka, Yargıtay'ın içtihatlarına ve aynı kooperatifle ilgili emsal davada varılan sonuca aykırı olduğunu, peşin bedelli üyeliğin zımnen benimsenip benimsenmediğine ilişkin olarak bir değerlendirme yapılmadığını, sadece genel kurul kararı olmadığının kabulüyle kararın bozulmasının ve zımni kabul ve benimseme ile ilgili hiçbir değerlendirme yapılmamasının sehven olduğu kanaatinde olduklarını, aynı şartlarda bir kişinin davası kabulle sonuçlanırken, müvekkilin davasının reddedilmesinin adil yargılanma ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Genel Kurul Kararının yok hükmünde olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizin 23.12.2024 tarihli bozma ilamında, yapı kooperatiflerinde sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa üye alınabilmesi için genel kurulun bu yönde yönetim kuruluna yetki vermesi gerektiği, genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da peşin bedelli üyelik "zımnen benimsenmedikçe" yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı verme yetkisinin bulunmadığı belirtilmiş olup "zımnen benimsenmedikçe" olgusu açıklanmamış ise de Hukuk Genel Kurulu' nun ve Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre peşin bedelli üyeliğin zımnen benimsenip benimsenmediği bakımından davacıdan ve dava dışı devreden eski ortaktan uzunca bir süre inşaat finansmanı için aidat talep edilmemiş ise bilançolarda, hesap cetvellerinde, faaliyet raporlarında, genel kurullarda ve üye kayıt defterlerinde bu yönde bir borç kaydı yer almamış, bu bilançolar genel kurulda itirazsız görüşülüp onaylanmış ise davacının peşin bedelli ortak olduğunun kooperatifçe zımnen benimsendiği anlaşılacağından sayılan kayıtlar incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.