5. Hukuk Dairesi 2024/8583 E.,  2025/6608 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2356 Esas, 2024/380 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/224 Esas, 2023/238 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare, dahili davalılar ... vd. ve dahili davalı ..., davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Edirne ili, ..., ... Mahallesi 6272, 6273, 6274, ve 2293 ada 23, 24 ve 25 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırmaya konu taşınmazların kıymet takdir raporlarında yapılan tespitlerin hatalı olduğunu, davacı tarafın yaptığı teklifin söz konusu taşınmazların bedellerine istinaden düşük hesaplandığını, emsal taşınmazların doğru tespit edilmesi ve kıyaslamanın eksiksiz yapılmasının taşınmazların değerlerinin hakkaniyete uygun tespit edilmesini sağlayacağını ileri sürmüştür.

2.Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin davacı idarece düşük tespit edilmiş olması sebebiyle uzlaşma teklifinin davalı müvekkil tarafından kabul edilmediğini, dava konusu binanın sadece dava konusu parsel içerisinde kalan kısmının kamulaştırılmasının mümkün olup olmadığının bilirkişiden rapor alınmak suretiyle araştırılmasını, eğer sadece dava konusu parsel içerisinde kalan kısım binanın tamamına zarar vermeden yıkılabiliyorsa sadece bu kısmın bedeli tespit edilerek kamulaştırılmasına, davacı tarafça gerekli olmadığı halde binanın tamamının kamulaştırılmak istendiğinden ve davacı tarafça düşük bedel teklif edilerek dava açılmasına sebebiyet verildiğinden; yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Dahili davalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 2296 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 29.11.2006 tarihinde imar uygulaması ile oluşturulduğunu, imar uygulaması öncesi 4903 parsel numaralı olan taşınmaz üzerinde dahili davalılar tarafından 30 yıl kadar evvel yapılmış ev bulunduğunu, imar uygulaması ile tecavüzlü hale gelmesi imar uygulamasından kaynaklandığından dahili davalıların kullanma hakkı bulunduğunu, bu nedenle binaların kamulaştırılması halinde bedelin bina sahiplerine ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, dahili davalılar ... vd. ve dahili davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal incelemesinin usulüne uygun yapılmadığını, yapıların ve ağaçların bedellerinin yüksek hesaplandığını, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını ileri sürmüştür.

2. Dahili davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapı bedellerinin düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.

3.Dahili davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapı bedellerinin düşük hesaplandığını, davalılar yararına tek vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

4.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazlara düşük bedel takdir edildiğini, tek vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihdas suretiyle davalı ... adına kayıtlı arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazların konum ve niteliğine göre dava tarihi itibarıyla belirlenen arsa bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu gibi 23 parsel nolu taşınmaz üzerindeki yapılara yapı sınıfına ve yaşlarına göre resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payıda düşülerek değer biçilmesi ve taşınmaz üzerindeki muhtelif ağaçlara cins ve yaşlarına göre maktuen değer biçilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı; keza Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamasına göre kamulaştırma bedel tespiti ve tescili davalarında davalı taraf lehine tek vekâlet ücreti takdir edilmesinin de yerinde olduğu anlaşılmakla tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalı ... ve dahili davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

3.Dahili davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapılara aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare, davalı ... ve dahili davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.