5. Hukuk Dairesi 2024/14074 E.,  2025/10933 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/5 Esas, 2024/1711 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/326 Esas, 2022/329 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, ... köyü 110 ada 114 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek, haciz ve her türlü 3. kişilerin yasal alacağının tespit edilecek kamulaştırma bedeline yansıtılarak karar verilmesi talep olunmuşsa da yerel mahkemece verilen kararda söz konusu taleplerinin dikkate alınmadığını, belirlenen bedelin fahiş olduğunu, değer kaybı oranının yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunda belirtilen irtifak hakkı bedelinin, dava konusu mülkiyetin kamulaştırılması halinde hesap edilen bedelden fazla olduğunu, arazi değeri miktarlarının fahiş hesaplandığını, karara dayanak alınan bilirkişi raporlarının her yönden yetersiz ve dayanaksız olduğunu, bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamalarda metre kare ve metrekare birim fiyatlarının çok yüksek tutulduğunu, enerji nakil hattının güzergahı, taşınmazın yüzölçümü ve geometrik durumu nazara alındığında, geçirilen hattın taşınmazda tasarruflara engel olmadığı, tasarruf hakkını kısıtlamadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmaz bilirkişilerce arazi olarak değerlendirilmiş, dairece TKGM parsel sorgu sisteminden yapılan incelemede de kapama fındık bahçesi vasfında olduğu gözlemlenmiş olup, kapama fındık bahçesi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin Kamulaştırma Kanunu'nun değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın bahçe vasfı ile tapuda kayıtlı olduğu, bu durumda taşınmazın değerinin gelir metodu yöntemine göre belirlenmesinin uygun olduğu, bu doğrultuda hazırlanan ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, bilirkişi kurulunun yasaya uygun olarak oluşturulduğu, her ne kadar 2021 yılı verileri yerine bir önceki yıl verilerinin esas alınmasının hatalı olduğu anlaşılmakta ise de istinaf yoluna başvuran tarafın sadece davacı idare olması nedeniyle belirlenen kamulaştırma bedelinin yerinde olduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin istinaf eden idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığı, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, tespit edilen kamulaştırma bedelinin tapudaki varsa hak, haciz, şerh, ipotek ve sair takdiyatlar göz önünde bulundurularak derhal ödenmesine karar verildiği, bu nedenlerle; davacı idare vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden; davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, dava konusu taşınmazın tapu kaydında bedele yansıtılması gereken takyidat bulunmamasına, temyiz edenin sıfatına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.