5. Hukuk Dairesi 2024/10537 E.,  2025/8878 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3317 Esas, 2024/1469 Karar
KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar kayyımı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar kayyımı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 673 ada 57 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 20155 ada 35 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar kayyımı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli belirlenirken 2942 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde öngörülen şekilde arazinin hali hazırdaki durumuna gerçek vasıf, eğim ve sınıfına göre değerlendirme yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olup, arsa vasfında olan bu taşınmazın değeri emsal alınarak tespit edilmesi gerektiğini, parselin bütün kriterleri dikkate alınmadan gerçek dışı değer takdiri yoluna gidilmemesini, dava konusu taşınmazın şehir merkezine çok yakın olup, ulaşım sorunu olmadığı ve dava konusu taşınmazın tarihi ve merkezi bir yerde olduğunu, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin belirlenerek kayyım lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar kayyımı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalılar kayyımı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, seçilen emsalin uygun olmadığını, taşınmazdaki yapının çok eski olmadığını, yıpranma payının %20 alınmasının doğu olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 20155 ada 35 parsel sayılı taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü ile zeminine emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihi itibarıyla metrekaresine 2.320,18 TL, üzerindeki yapılara resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçildiği, taşınmazın vasfına, konum ve niteliklerine, aynı bölgeden intikal eden dava dosyalarına göre bilirkişi kurulunca belirlenen metrekare birim fiyatının uygun, yapılara biçilen değerin de yerinde olduğu, belirtilen nedenlerle hükme esas alınan bilirkişi raporunun yasal niteliklere haiz ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu tespit edildiğinden davalılar kayyımı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar kayyımı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar kayyımı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini, gerçek piyasa araştırması yapılarak bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini ve Mal Memurlarının Kayyımlığı Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (d) ve (f) bentlerinde 09.11.2022 tarihinde yapılan değişiklikle kayyım olarak mahallin en büyük mal memuru olarak İl Defterdarı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü kayyım olarak tanımlandığını, Kayyım Yetki Belgesi yargılama aşamasında Mahkemeye sunulmuş olup, yasal değişiklik uyarınca kayyımın Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü olduğunun dikkate alınması gerektiğini, karar harç, yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden de usul ve kanuna aykırı olduğunu, ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 673 ada 57 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 20155 ada 35 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında üzerindeki binanın ... tarafından yapıldığına ilişkin şerh bulunduğu anlaşılmakta olup adı geçen kişi davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra yapının gerçek sahibi de tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

4. Kabule göre de; tespit edilen kamulaştırma bedelinin kayyıma ödenmesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalılar kayyımı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.