10. Hukuk Dairesi 2024/1669 E.,  2024/3821 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1545 E., 2023/2832 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 62. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/169 E., 2022/42 K.

Taraflar arasındaki yurt dışı borçlanma buna göre sigortalılık başlangıç tespiti ve de aylık tahsisi istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yurt dışında çalışmaya başladığı 01.06.1997 tarihinden önce borçlandığı ev hanımlığı süreleri olan 1922 günün başlangıç tarihini 29.01.1992 tarihine çekeceğini ve bu durumda tahsis tarihi itibari ile koşulları taşıdığını belirterek davacıya 01.07.2021 tarihinden geçerli olmak üzere 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine ve ödenmeyen aylıkların ödenmesi gereken aydan itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde kurum işleminin yerindeliğinden bahisle davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yurt dışı güncel hizmet döküm cetvelinin incelenmesinden davacının 01.06.1997 tarihi itibari ile çocuk yetiştirme süresinden kaynaklanan Alman rant sigorta girişinin bulunduğu ve bu tarihten öncesinde 10.06.1991 tarihli ev kadınlığı süresinden kaynaklı 1922 gün borçlanma süresi bulunduğunu, bu sürenin Alman Rant Sigortasına giriş tarihinden itibaren geriye götürüldüğünde davacının sigorta başlangıç tarihinin 29.01.1992 olduğu ve bu tarih dikkate alındığında davacının 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinde belirtilen koşulları tahsis talep tarihi itibari ile sağlamış olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; Mahkeme kararın kaldırılarak, davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Türkiye ile Almanya arasında sözleşme olduğu ve bu sözleşmede sigorta başlangıcına dair hüküm bulunduğundan, davacının Almanya'da ranta tabi süresinin başladığı 01.06.1997 tarihinden geriye doğru gidilmek sureti ile sigorta başlangıcının belirlenebilmesi mümkün olmadığı, kaldı ki davacının 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre borçlandığı süre olan 5550 günün Türkiye’de çalışmaya başladığı tarihten geriye götürülmesi durumunda da sigorta başlangıcının, Alman Rant Sigortasına göre belirlenen sigorta başlangıç tarihinden önceki bir tarihe denk gelmediği ve bu durumda da davacının yaşlılık aylığına hak kazanmadığı gerekçesi ile kararın kaldırılmasına ve davanın reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, kararın bozulmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararı gibi karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 29.01.1992 tarihinin Türk Sigortasına giriş tarihi olarak kabul edilip edilmeyeceği ve yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığının tespiti hususu ile yurt dışındaki sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1997 tarihi olduğu, bu tarihten önce borçlanılan ev hanımlığı süresinin yurt dışındaki başlangıç tarihini 29.01.1992 olarak geriye çekip çekemeyeceği ve buna göre de yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığının tespiti karar istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Davanın, yasal dayanağı 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi 11.09.2014 tarihli Kanun'un 29 uncu maddesi ile değiştirilmiş olup "Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi